Amendement van het lid Kostić c.s. over middelen voor het verminderen van apenproeven

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 725 VIIIWijziging van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025 (wijzigingsamenhangende met de Voorjaarsnota)Nr. 9 AMENDEMENT VAN HET LID KOSTIÇ C.S.Ontvangen 18 juni 2025 De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd: IIn artikel 16 Onderzoek en wetenschapsbeleid worden hetverplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verlaagd met € 2.500(x € 1.000). IIIn artikel 16 Onderzoek en wetenschapsbeleid worden hetverplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 2.500(x € 1.000).Toelichting In het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) worden nog altijdzo’n 1.000 apen gehouden voor dierproeven. De Tweede Kamer wil aljaren van deze dierproeven af. In 2016 werd de motie van Van Dekken enRudmer Heerema (Kamerstukken II 2015/16, 32 336, nr. 57) unaniemaangenomen waarmee de regering werd verzocht om het aantal proevenop niet-humane primaten zo snel mogelijk, en veilig, naar nul af tebouwen. Naar aanleiding hiervan kondigde oud-Minister van Onderwijs,Cultuur en Wetenschap Van Engelshoven in 2018 aan om het aantalproeven met apen als eerste stap met 40% te reduceren.In 2022 nam de Tweede Kamer, opnieuw unaniem, een motie aanwaarmee de regering werd verzocht om onderzoek te laten doen naar demogelijkheid om het aantal proeven op niet-humane primaten ook na de40%-reductie verder te verlagen, zo snel mogelijk naar nul (Kamer-stukken II 2022/23, 36 200 VIII, nr. 113). Ter uitvoering van deze motie werdde Commissie-Bijker opgezet. kst-36725-VIII-9ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 91 In 2024 nam de Kamer een motie aan waarmee de regering werdverzocht om zo snel mogelijk een jaarlijks toenemend deel van hetonderzoeksbudget voor het BPRC te oormerken als geld dat bestemd isvoor proefdiervrije onderzoeks- en testmethoden (Kamerstukken II2023/24, 36 410 VIII, nr. 6). Oud-Minister Dijkgraaf liet weten dat hij teruitvoering van deze motie, als eerste stap, het BPRC bereid heeftgevonden om in 2024 en 2025 het percentage van de subsidie dat zijbesteden aan proefdiervrije onderzoeks- en testmethoden minimaal gelijkte houden op 17% (Kamerstukken II 2023/24, 32 336, nr. 152).Eind 2024 gaf de huidige Minister van Onderwijs, Cultuur en Weten-schap Bruins aan «geen aanleiding» te zien om een jaarlijks toenemenddeel van het onderzoeksbudget te oormerken voor proefdiervrij onderzoeken het aantal apenproeven verder af te bouwen, hoewel de Kamer hierexpliciet om had gevraagd (Kamerstukken II 2024/25, 31 288, nr. 1157).Begin april «25 werden de resultaten van Commissie-Bijker gepubliceerd.De onderzoekers hebben vier scenario’s geschetst en benadrukt dat ze«geen eigen voorkeur voor een van de beleidsscenario’s» uitspreekt:Scenario 1: afbouw van apenproeven naar nul.Scenario 2: vermindering van apenproeven.Scenario 3: behoud van het huidige niveau van apenproeven.Scenario 4: mogelijke toename van apenproeven.In tegenstelling tot de wens van de Tweede Kamer liet de Minister vanhet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap weten te kiezen voorscenario 3 en het BPRC de ruimte te geven om door te gaan met hethuidige niveau van apenproeven (RTL Nieuws, 9 april 2025, «Minister wildoorgaan met dierproeven op apen, Kamer «zwaar teleurgesteld»»).Middels dit amendement stellen de indieners voor om te kiezen voorscenario 2 en alsnog uitvoering gegeven aan de wens van de TweedeKamer om het aantal proeven op apen zo snel mogelijk, en veilig, af tebouwen. Op dit moment gaat er jaarlijks € 12,5 miljoen aan subsidie naarhet BPRC, waarvan zo’n € 2,2 miljoen wordt besteed aan alternatievenvoor dierproeven. De totale hoogte van de subsidie aan het BPRC blijftmet dit amendement behouden. Wel wordt een jaarlijks toenemend deelgeoormerkt voor proefdiervrije onderzoeks- en testmethoden en deontwikkeling van alternatieven voor dierproeven. Deze oormerking isbudgetneutraal vormgegeven. In 2025 wordt € 2,5 miljoen geoormerktvoor alternatieven, in 2026 € 4,5 miljoen, in 2027 € 6,5 miljoen, in 2028€ 8,6 miljoen, in 2029 € 10,5 miljoen en in 2030 € 12,5 miljoen. Indienersbeogen derhalve meerjarige verwerking van dit amendement. Hiermeewordt een enorme impuls gegeven aan innovatief proefdiervrij onderzoeken een toonaangevend en toekomstbestendig BPRC. Proefdieronderzoekmet apen wordt hiermee niet volledig beëindigd; het onderzoek dat nodigis voor de bestrijding van levensbedreigende ziekten en uitbraken vaninfectieziekten die de volksgezondheid bedreigen bij het BPRC kunnen tot2030 met het niet-geoormerkte belastinggeld worden gefinancierd. Ná2030 kan het BPRC dit onderzoek, indien het dan nog steeds noodzakelijkis om hiervoor apen te gebruiken, nog steeds blijven uitvoeren, maar danmet alternatieve financiering (financiering vanuit opdrachtgevers of eenalternatieve subsidieregeling). Dit sluit aan bij wens van de TweedeTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 92 Kamer, zoals verwoord in de unaniem aangenomen moties Kamer-stukken II 2015/16, 32 336, nr. 57 en Kamerstukken II 2022/23, 36 200 VIII,nr. 113.Kostic´GrausBrometBeckermanDassenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 VIII, nr. 93