Verslag van de informele EU Gezondheidsraad van 24 en 25 juli 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-31Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,Volksgezondheid en ConsumentenzakenNr. 770 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 november 2024Hierbij bied ik u het verslag van de informele EU Gezondheidsraad van24-25 juli 2024 aan.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M-F. Agema kst-21501-31-770ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7701 Verslag informele EU Gezondheidsraad, 24–25 juli 2024 Van 24–25 juli jl. vond in Boedapest de informele EU Gezondheidsraadplaats onder Hongaars voorzitterschap van de Raad van de EuropeseUnie. Op de agenda stonden beleidsdebatten over het adresseren vancardiovasculaire aandoeningen middels gecoördineerde actie opEU-niveau, en over orgaandonatie en -transplantatie. Daarnaast werdtijdens het informele lunchdebat van gedachten gewisseld over deimplementatie van de EHDS-Verordening. Nederland werd hoogambtelijkvertegenwoordigd. Tijdens deze Raad heeft geen besluitvormingplaatsgevonden. Hierbij informeer ik uw Kamer over het verloop van dezeinformele Raad.Het adresseren van cardiovasculaire aandoeningen middels gecoördi-neerde actie op EU-niveauHet Hongaars voorzitterschap nodigde de lidstaten uit om tijdens dezegedachtewisseling te spreken over de manier waarop de EU de lidstatenzou kunnen ondersteunen op het gebied van het beheersen en hetterugdringen van cardiovasculaire aandoeningen, die de belangrijkstedoodsoorzaak in de EU zijn. Het Voorzitterschap bepleitte een integraleEuropese aanpak, gericht op preventie en leefstijl, screening vanrisicofactoren, diagnose en de ontwikkeling van therapeutische opties.Lidstaten erkenden dat cardiovasculaire aandoeningen jaarlijks verant-woordelijk zijn voor ongeveer 1,7 miljoen sterfgevallen binnen de EU endat het aanpakken van deze uitdaging niet alleen van cruciaal belang isvoor de volksgezondheid, maar ook voor de houdbaarheid van deEuropese zorgstelsels. In dit kader werd ook op brede schaal de weder-kerige link tussen de gezondheid van de Europese bevolking en detoekomstbestendigheid van de Europese economie benoemd. Lidstatenbenadrukten de noodzaak van primaire preventiemaatregelen tegenrisicofactoren voor cardiovasculaire aandoeningen, zoals roken, alcohol-gebruik, ongezonde voeding, fysieke inactiviteit, slechte mentalegezondheid en milieurisico’s, ook met het oog op zorgbesparing. Hierbijriep een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, de Commissie opom spoedig met de aangekondigde herziening van Europese tabakswet-geving te komen, alsook met voorstellen op het gebied van voedseletiket-tering. Naast het versterken van preventie op verschillende niveaus,brachten lidstaten verbeterde therapieopties en publieke bewustzijncam-pagnes op, alsook revalidatie na ziekenhuisopname om een gezonder enlanger leven te bevorderen. Ook werd de invloed van geharmoniseerdepatiëntendata benoemd in het belang van onderzoek en innovatie. Denadruk werd gelegd op interventies ten aanzien van cardiovasculairegezondheid voor alle leeftijden, het bevorderen van een gezonde leefstijl,en op het verlenen van gelijke toegang tot geavanceerde medischebehandelingen in de gehele EU. In het algemeen steunden lidstaten eenintegrale health in all policies aanpak voor wat betreft cardiovasculaireaandoeningen op EU-niveau. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland,wees op het belang van een integrale benadering van preventie, waarbijde focus niet enkel ligt op specifieke ziektes. Voornamelijk de kleinerelidstaten onderstreepten het belang van Europese fondsen om gezond-heidsbeleid adequaat te implementeren en van gezamenlijke aanbe-steding.Hongarije is voornemens om tijdens zijn voorzitterschap Raadsconclusiesaan te nemen op het onderwerp cardiovasculaire aandoeningen, waarinaandacht zal zijn voor Europese samenwerking.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7702 Orgaandonatie en -transplantatieDe gedachtewisseling over orgaandonatie en -transplantatie werd geleiddoor de vraag van het Voorzitterschap aan lidstaten om te reflecteren opde manier waarop de EU de lidstaten zou kunnen ondersteunen omorgaandonatie- en -transplantatiesystemen in de hele EU te verbeteren.Lidstaten bevestigden dat het tekort aan donororganen grote impact heeftop patiënten die wachten op levensreddende transplantaties. Hierdoorwordt ook de druk op de nationale gezondheidszorgsystemen vergroot. Inde discussie werd meegegeven dat een holistische strategie van belang is,waarbij innovatieve medische toepassingen, robuuste juridische enethische kaders, training van zorgprofessionals en uitgebreide publiekebewustwordingscampagnes relevant zijn om orgaandonatie te bevor-deren.Belangrijke punten die verder naar voren kwamen, waren onder meer deeconomische voordelen van het verbeteren van orgaandonatie- entransplantatiesystemen. Verbeterde systemen kunnen aanzienlijkebesparingen opleveren voor nationale gezondheidsstelsels door debehoefte aan langdurige behandelingen, zoals dialyse, te verminderen.Ook werd het belang van grensoverschrijdende samenwerking benoemd,het verminderen van ongelijkheden binnen de EU, de inzet van innova-tieve technologieën, zoals machineperfusie, en de integratie van modernetechnologieën om het succespercentage van transplantaties te verhogen.Als essentieel element werd daarbij door een groot aantal lidstatengewezen op de mogelijkheden die data- en kennisuitwisseling bieden. Eenaantal lidstaten noemde te kijken naar de invoering van een opt-outsysteem voor het registreren van de wens rondom orgaandonatie, zoalswij dat ook in Nederland kennen. In het algemeen steunden lidstaten eenrobuuster en veerkrachtiger raamwerk op EU-niveau na het verlopen vanhet actieplan van 2009–2015.Hongarije is voornemens om tijdens zijn voorzitterschap Raadsconclusiesaan te nemen op dit onderwerp, om orgaandonatie en -transplantatie testimuleren binnen de EU, in navolging van het EU-actieplan van2009–2015 betreffende orgaandonatie en -transplantatie.De implementatie van de EHDS-VerordeningGedurende een informele werklunch achter gesloten deuren stond deimplementatie van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens(EHDS) centraal. De EHDS-Verordening, die binnenkort zal wordenbekrachtigd, heeft als doel het verbeteren van de toegang voor burgers totpersoonlijke elektronische gezondheidsgegevens en hun zeggenschapdaarover in de context van de zorgverlening; het bieden van een uniformjuridisch kader voor de ontwikkeling, het in de handel brengen en hetgebruik van elektronisch patiëntendossier systemen; en het vergemakke-lijken van het (her)gebruik van elektronische gezondheidsgegevens voorandere doeleinden, zoals wetenschappelijk onderzoek, innovatie enbeleidsvorming. Een gefaseerde implementatie, met volledige toepassingtegen Q1 2031, is van toepassing, om rekening te houden met deverschillende voortgangsniveaus van de lidstaten. Een van de grootsteuitdagingen van lidstaten als het gaat om de implementatie van deEHDS-Verordening is adequate financiele middelen. Het Voorzitterschapnodigde lidstaten uit om in te gaan op de voorbereidingen op deimplementatie van bepaalde (reeds bestaande) infrastructuren dieverplicht zullen worden onder de EHDS-Verordening, alsook op de manierwaarop de bredere strategie voor de digitalisering en modernisering vande nationale gezondheidszorgsystemen anticipeert op de implementatievan de EHDS.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7703