Advies Afdeling advisering Raad van State en Nader rapport

Brontekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 901Wijziging van de Plantgezondheidswet inverband met het opnemen van regels over eenspoedige bekendmaking en inwerkingtredingvan beschermende maatregelen tegenplaagorganismen bij plantenNr. 4 ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADERRAPPORT1 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van deRaad van State d.d. 17 december 2025 en het nader rapport d.d.16 februari 2026, aangeboden aan de Koning door de Staatssecretaris vanLandbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Het advies van deAfdeling advisering van de Raad van State is cursief afgedrukt.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 6 november2025, nr. 2025002521, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling adviseringvan de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel vanwet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd17 december 2025, nr. W11.25.00325/IV, bied ik U hierbij aan.De tekst van het advies treft u hieronder aan, voorzien van mijn reactie.Bij Kabinetsmissive van 6 november 2025, no.2025002521, heeft UweMajesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij,Voedselzekerheid en Natuur, bij de Afdeling advisering van de Raad vanState ter overweging aanhangig gemaakt de voorstel van wet tot wijzigingvan de Plantgezondheidswet in verband met het opnemen van regels overeen spoedige bekendmaking en inwerkingtreding van beschermendemaatregelen tegen plaagorganismen bij planten, met memorie vantoelichting.Op grond van de Plantgezondheidswet kunnen bij ministeriële regelingmaatregelen worden genomen om plaagorganismen bij planten tebestrijden en verdere verspreiding van deze organismen te voorkomen.Het wetsvoorstel beoogt in de Plantgezondheidswet te regelen dat kanworden afgeweken van de reguliere wijze van bekendmaking van eendergelijke ministeriële regeling. Voorgesteld wordt dat de regeling op eenandere wijze kan worden bekend gemaakt dan zoals voorzien in deBekendmakingswet en dat de regeling direct na deze bekendmaking in1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoalsvoorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij hetCentraal Informatiepunt Tweede Kamer kst-36901-4ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 901, nr. 41 werking treedt.2 Uit de toelichting blijkt dat de regeling op de website vande rijksoverheid zal worden gepubliceerd en dat er daarnaast eenpersbericht zal worden uitgebracht om aan de regeling algemenebekendheid te geven.3Van de wijze van bekendmaking zoals vastgelegd in de Bekendma-kingswet kan alleen worden afgeweken als de noodzaak daarvoor isaangetoond. De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert omde noodzaak van deze afwijking in de toelichting nader te motiveren. Inverband daarmee is aanpassing van de toelichting wenselijk.1. Uniforme wijze van bekendmaking De Grondwet schrijft voor dat regelgeving niet in werking treedt voordatdeze is bekendgemaakt.4 De Bekendmakingswet regelt dat wetten enalgemene maatregelen van bestuur worden bekendgemaakt door middelvan plaatsing in het Staatsblad. Ministeriële regelingen worden bekendge-maakt door plaatsing in de Staatscourant.5 In de regel duurt het enkeledagen voordat een aangeboden regeling wordt gepubliceerd.Deze uniforme wijze van bekendmaking geeft iedereen de kans om op eenvaste plaats kennis te nemen van een regeling voordat deze in werkingtreedt. Dit bevordert de kenbaarheid voor burgers van de geldende wet-en regelgeving en komt de rechtszekerheid ten goede.Het is mogelijk om af te wijken van de reguliere wijze van bekendmakingzoals beschreven in de Bekendmakingswet.6 Gelet op het belang van eenuniforme wijze van bekendmaking van regelgeving is het wenselijk dat ditslechts bij uitzondering gebeurt.7 Afwijkingen van de Bekendmakingswetmoeten bovendien terdege worden gemotiveerd aan de hand vanrelevante criteria.Ik onderschrijf de opmerking van de Afdeling dat slechts bij uitzonderingmag worden afgeweken van de reguliere wijze van bekendmaking en datdeze afwijkingen gemotiveerd moeten worden op basis van relevantecriteria. In paragraaf 2.3 van de memorie van toelichting is daaromverduidelijkt dat alleen gebruik zal worden gemaakt van de mogelijkheidom af te wijken als de ernst en het verspreidingsrisico dit rechtvaardigen.In deze paragraaf zijn enkele criteria benoemd die hierbij van belang zijn,waaronder de manier van overdracht van het plaagorganisme en hetjaargetijde waarin deze wordt geconstateerd. Hiermee is geborgd datslechts in uitzonderlijke gevallen, waarin sprake is van voornoemdedringende omstandigheden, gebruik zal worden gemaakt van dezeafwijkende wijze van bekendmaking.2. Beoordeling van het voorstel De Afdeling begrijpt dat het noodzakelijk kan zijn om met spoed maatre-gelen te nemen als plaagorganismen in Nederland worden aangetroffenwaarvan de vestiging en verdere verspreiding moet worden voorkomen.In een dergelijke situatie kan het noodzakelijk zijn om af te wijken van de2Zie voorgesteld artikel 9a van de Plantgezondheidswet.3Zie artikelsgewijze toelichting.4Artikel 88 en 89 van de Grondwet. Zie ook artikel 8 van de Bekendmakingswet.5Artikel 4 resp. 5 van de Bekendmakingswet.6Zie aanwijzing 5.75 van de Aanwijzingen voor de regelgeving en nr. 215 van de Draaiboek voorde Regelgeving. Een regeling die op een andere wijze is bekendgemaakt dient zo spoedigmogelijk na inwerkingtreding alsnog op de reguliere wijze te worden gepubliceerd.7Voorbeelden waar dit het geval is zijn artikel 5.2 van de Wet dieren en artikel 20, zesde lid, vande Wet publieke gezondheid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 901, nr. 42 reguliere bekendmakingswijze zodat de inwerkingtreding van regelgevinggeen vertraging oploopt.In de toelichting wordt de noodzaak van afwijking van de Bekendma-kingswet echter beperkt gemotiveerd. Er kan meer inzicht wordengeboden in de omstandigheden die de voorgestelde afwijking rechtvaar-digen en welke tijdswinst wordt geboekt bij de voorgestelde wijze vanbekendmaking. Deze tijdswinst moet opwegen tegen de mogelijkenadelige gevolgen als de reguliere wijze van bekendmaking wordtgevolgd.Naar aanleiding van de opmerking van de Afdeling dat de noodzaak vanafwijking van de Bekendmakingswet beperkt is gemotiveerd is dememorie van toelichting aangevuld. In paragraaf 2.1 is toegelicht waaromhet onder bepaalde omstandigheden noodzakelijk kan zijn om af te wijkenvan de reguliere wijze van bekendmaking van ministeriële regelingen.Hierbij is conform het advies van de Afdeling inzicht geboden in deomstandigheden die deze afwijking rechtvaardigen. Zo is in paragraaf 2.1van de memorie van toelichting beschreven dat een plaagorganisme inplanten zich snel kan verspreiden vanwege de omvangrijke handel inplantaardig materiaal in Nederland en het hoge tempo waarin deze handelplaatsvindt.Wat betreft de opmerking van de Afdeling dat er meer inzicht kan wordengeboden in de tijdswinst die geboekt kan worden bij de voorgesteldewijze van bekendmaking is in paragraaf 2.1 van de memorie vantoelichting beschreven hoeveel tijd hier precies mee kan worden bespaarden waarom alternatieve wijzen van bekendmaking onvoldoende tijdbesparen.De Afdeling merkt ook op dat de tijdswinst moet opwegen tegen demogelijke nadelige gevolgen van het volgen van de reguliere wijze vanbekendmaking. Ik erken dat het voordeel van de tijdswinst het afwijkenvan de reguliere wijze van bekendmaking moet rechtvaardigen. Inparagraaf 2.1 van de toelichting is daarom aangegeven dat maatregelensoms nog dezelfde dag moeten worden genomen om het risico opverspreiding van plaagorganismen tegen te gaan. Een ziekteorganismekan zich namelijk zeer snel verspreiden en daardoor snel tot grote schadeleiden.De Afdeling adviseert de toelichting op voorgaande punten aan te vullenom de afwijking van de reguliere procedure omtrent bekendmaking eninwerkingtreding van ministeriële regelingen ter bestrijding van plaagor-ganismen beter te motiveren.Zoals hierboven beschreven zijn paragrafen 2.1 en 2.2 van de memorietoelichting aangevuld naar aanleiding van de opmerkingen van deAfdeling.De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking bij hetvoorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bijde Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.De opmerking die de Afdeling heeft doorgegeven is wetstechnisch vanaard. Deze opmerking is verwerkt in artikel I, onderdelen A en B van hetwetsvoorstel.De Vice-President van de Raad van State,Th.C. de GraafTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 901, nr. 43 3. Ambsthalve wijzigingen Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om een wetstechnischeaanpassing te doen in artikel I, onderdeel A, van het wetsvoorstel dooreen overbodig gebleken definitie te schrappen.Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet ende gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer derStaten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. RummenieTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 901, nr. 44

Versie 2b1300d69b1425fe2e05a7611c493db28436a6d0647c2bbceab9b5a53c979480 · Officiële bron.