Voortgang en proces Social Climate Fund

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 813Kabinetsaanpak Klimaatbeleid29 023Voorzienings- en leveringszekerheid energieNr. 1467 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 januari 2025Met deze brief informeren wij u over de voortgang van het NederlandseSociaal Klimaatplan om invulling te geven aan het Social Climate Fund(SCF) en de voorbereidingen voor de indiening bij de EuropeseCommissie (Social Climate Plan, SCP). Daarnaast informeren wij u overtwee moties die betrekking hebben op het EU Social Climate Fund (SCF).De motie van het lid Postma c.s. verzoekt om te onderzoeken hoe het SCFin de toekomst kan worden ingezet voor de oprichting van een energie-fonds (Kamerstuk 36 600 XXIII, nr. 33). Een andere motie van het lidPostma c.s. vraagt om expliciete aandacht in het SCF-plan voor delastenstijgingen die huishoudens aangesloten op een warmtenet kunnenervaren als gevolg van het ETS-2 (Kamerstuk 36 600 XXIII, nr. 35).Het SCF is een nieuw instrument van de Europese Unie dat tot doel heeftom de sociale gevolgen van de klimaat- en energietransitie te verzachten.Het fonds is specifiek gericht op het ondersteunen van financieelkwetsbare huishoudens en micro-ondernemingen, die onevenredigworden geraakt door de stijgende kosten als gevolg van de uitbreidingvan het Europese Emissiehandelssysteem (ETS2).Het ETS-2 breidt het bestaande Europese Emissiehandelssysteem uit naarnieuwe sectoren, waaronder gebouwen en wegvervoer. Dit betekent datbedrijven en aanbieders van fossiele brandstoffen voor deze sectorenemissierechten moeten kopen om een prijs voor hun uitstoot te betalen.De verwachting is dat deze kosten deels zullen worden doorberekend aanconsumenten, wat kan leiden tot hogere energie- en brandstofprijzen. Ditzorgt voor een prikkel om te innoveren en verduurzamen en maaktduurzame alternatieven zoals elektrisch vervoer, woningisolatie enwarmtepompen aantrekkelijker. ETS-2 is daarmee een belangrijkinstrument in de klimaatstrategie van de EU. Voor reeds kwetsbaregroepen kunnen hogere prijzen voor gas, olie of andere fossiele brand-stoffen, die worden gebruikt voor verwarming van gebouwen enbrandstof in het wegvervoer, aanzienlijke economische gevolgen hebben. kst-32813-1467ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 813, nr. 14671 Vooral als zij geen toegang hebben tot betaalbare manieren om hun huisof gebouw te verduurzamen of over te stappen op duurzame mobiliteit.Het doel van het Social Climate Fund is om lidstaten in staat te stellen denegatieve impact van ETS2 op kwetsbare groepen te verzachten, metname de verwachte stijging van fossiele energie- en brandstofprijzen. Ditkan door te investeren in duurzame oplossingen die het energieverbruikstructureel verminderen, de kosten verlagen en bijdragen aan deklimaatdoelstellingen van de EU. Daarnaast kan tijdelijke inkomensonder-steuning kwetsbare groepen helpen om te voorkomen dat deze groependoor ETS2-maatregelen in financiële problemen komen en bijdragen aaneen eerlijke energietransitie.Nederland kan een beroep doen op 720 miljoen euro uit het SCF voor deperiode 2026–2032. Daarbij geldt een cofinanciering van de lidstaat zelfvan minimaal 25 procent.Planning richting indieningOp dit moment wordt er door het kabinet, in samenwerking met anderepartijen, gewerkt aan de uitwerking van voorstellen ter invulling van hetSCF. Voorafgaand aan indiening van het plan op treden de betrokkendepartementen in (vervolg)overleg met relevante partners en stakeholdersom de mogelijkheden voor inzet van het SCF in Nederland verder uit tewerken. Naast overleg met relevante partners, zullen wij ook een publiekeconsultatie organiseren om brede betrokkenheid te waarborgen endiverse perspectieven te verzamelen. Daarbij worden de effecten van hetETS2-systeem op de kwetsbare doelgroepen binnen de SCF-verordeningin kaart gebracht.Aangezien het om beperkte middelen gaat voor meerdere jaren, moetener keuzes gemaakt worden over welke voorstellen uiteindelijk in het SocialClimate Plan worden meegenomen. De input uit de consultatie zal wordengebruikt om de plannen verder te verfijnen. Het Ministerie van SocialeZaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft tijdens de consultatiefase eencoördinerende rol namens de betrokken departementen.De definitieve beslissing over de inzet van het voor Nederland bestemdeSCF-budget, zal – na verwerking van consultatie van relevante betrok-kenen – worden genomen. Deze inzet zal worden opgenomen in hetSociaal Klimaatplan dat uiterlijk op 30 juni 2025 moet worden ingediendbij de Europese Commissie. Uw Kamer wordt tijdig meegenomen in hetdefinitieve plan voordat deze wordt ingediend.Voorstellen en plannen die in consultatie worden voorgelegdIn de afgelopen periode zijn verschillende voorstellen en plannenbesproken door het kabinet.De plannen die in de consultatie worden voorgelegd, sluiten aan bij dedoelen van het SCF, en richten zich onder andere op maatregelen diebijdragen aan verduurzaming en energiezuiniger maken van woningen incombinatie met directe inkomenssteun voor kwetsbare groepen. Ookwordt voorgesteld micro-ondernemingen te ondersteunen bij het nemenvan energiebesparende maatregelen. Daarnaast wordt in de voorstellenaandacht besteed aan de toegang tot duurzame vervoerswijzen, zoalselektrisch vervoer, fietsinfrastructuur en een regionaal OV-vervoerbewijs.Tevens worden de motie van het lid Postma c.s., die oproept totonderzoek naar de inzet van het EU Social Climate Fund voor eentoekomstig energiefonds, de motie Postma c.s. die aandacht vraagt voorTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 813, nr. 14672 lastenstijgingen bij huishoudens die zijn aangesloten op een warmtenet,en de toezegging meegenomen dat er gekeken wordt naar een voorstelvoor een inruilregeling, gericht op lage- en middeninkomens, waarbij eenoude brandstofauto kan worden ingeruild tegen een premie voor deaanschaf van een gebruikte elektrische auto.De uiteindelijke keuze welke voorstellen zullen worden opgenomen in hetSociaal Klimaatplan, wordt pas gemaakt nadat de consultatiefase isafgerond en de ontvangen feedback is verwerkt. Dit biedt de ruimte om,indien gewenst, aanvullingen of aanpassingen door te voeren op basisvan de resultaten van de consultatie.Ik hoop u met het bovenstaande voor dit moment voldoende te hebbengeïnformeerd.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 813, nr. 14673