Gevolgen arrest Hoge Raad inzake onverbindendheid verhoogd percentage belastingrente vennootschapsbelasting

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 066BelastingdienstNr. 1528 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 februari 2026Op 16 januari jl. heeft de Hoge Raad arrest gewezen over de hoogte vanhet belastingrentepercentage voor de vennootschapsbelasting. De HogeRaad heeft geoordeeld dat het betreffende belastingrentepercentage nietlanger geldt.Met deze brief informeer ik uw kamer over de uitkomst van dit arrest, degevolgen voor belastingplichtigen, en voor de uitvoering door deBelastingdienst. Ik ga hierbij in op het voornemen om in beide momenteellopende massaalbezwaarprocedures over de hoogte van het belastingren-tepercentage collectieve uitspraak op bezwaar te doen.Arrest Hoge RaadSinds oktober 2020 wordt de hoogte van het toepasselijke belastingrente-percentage geregeld bij lagere regelgeving, namelijk bij Besluit belasting-en invorderingsrente (Besluit BIR). De belastingrenteregeling kent tweerentepercentages: een regulier percentage, en een verhoogd percentage.Volgens het Besluit BIR geldt het verhoogde belastingrentepercentagevoor de vennootschapsbelasting en enige andere belastingmiddelen.Het arrest van 16 januari jl. (het arrest) betrof – verkort weergegeven – hetgeschil of het verhoogde percentagebelastingrente zoals bepaald bijBesluit BIR in strijd is met algemene rechtsbeginselen. Volgens de HogeRaad is dit het geval. De Hoge Raad overweegt hiertoe dat met deverhoging een lastenverzwaring is neergelegd bij vennootschapsbelas-tingplichtigen zonder enig ander duidelijk doel dan dat van budgettaireopbrengsten. Een goede rechtvaardigingsgrond is volgens de Hoge Raadafwezig. De rechter is bevoegd om lagere regelgeving te toetsen aanongeschreven rechtsbeginselen.Met het arrest heeft de Hoge Raad de bepaling waarmee het verhoogdepercentage wordt geregeld onverbindend en buiten toepassing verklaard. kst-31066-1528ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15281 Voor alle gevallen waarin belastingrente moet worden berekend geldt nuhet reguliere percentage.Massaal bezwaar belastingrente vennootschapsbelastingIn de brief van 17 februari 2025 (Kamerstuk 31 066, nr. 1460) heb ik uwKamer geïnformeerd over mijn Aanwijzing massaal bezwaar voorbezwaren tegen het percentage van de belastingrente voor de vennoot-schapsbelasting en enkele overige middelen (hierna: Aanwijzing massaalbezwaar belastingrente vennootschapsbelasting). Aanleiding om dieaanwijzing te geven was een grote toename van het aantal bezwarentegen het verhoogde belastingrentepercentage.Met het arrest acht het kabinet de in de aanwijzing vermelde rechtsvragennu beantwoord. De onderliggende procedure gold als proefprocedurevoor de aanwijzing massaal bezwaar. De Hoge Raad heeft bevestigd dathet verhoogde belastingrentepercentage in strijd is met hetevenredigheids- en het gelijkheidsbeginsel. De overige rechtsvragen uitde aanwijzing – die zien op toetsing aan andere algemene rechtsbegin-selen of aan hoger (verdrags)recht – zijn door de Hoge Raad ontkennendbeantwoord. Zij geven op basis van het arrest geen aanleiding tot nadereoverwegingen of tegemoetkomingen.Massaal bezwaar belastingrente inkomstenbelastingTegelijkertijd met de toename van bezwaren tegen het verhoogdepercentage zag de Belastingdienst ook een toename van bezwaren tegenhet reguliere belastingrentepercentage. Voor deze gevallen is de proble-matiek anders dan bij de bezwaren tegen de belastingrente voor devennootschapsbelasting, omdat hier het reguliere percentage geldt. Of deverhoging van het belastingrentepercentage rechtmatig is, speelt in dezegevallen niet als vraag. Hierom heb ik een afzonderlijke aanwijzingmassaal bezwaar gegeven voor deze bezwaren.In de brief van 8 mei 2025 (Kamerstuk 31 066, nr. 1501) heb ik uw Kamergeïnformeerd over mijn Aanwijzing massaal bezwaar voor bezwarentegen het percentage van de belastingrente voor de inkomstenbelastingen enkele overige middelen (hierna: Aanwijzing massaal bezwaarbelastingrente inkomstenbelasting). De rechtsvragen in deze aanwijzingwaren zoveel mogelijk in overeenstemming gebracht met die in deeerdergenoemde Aanwijzing massaal bezwaar belastingrentevennootschapsbelasting.Hoewel voor de Aanwijzing massaal bezwaar belastingrente inkomstenbe-lasting geen proefprocedure was geselecteerd, acht het kabinet met hetarrest ook de rechtsvragen uit deze aanwijzing beantwoord. De Hoge Raadheeft geoordeeld dat geen sprake is van strijdigheid met algemenerechtsbeginselen of geschreven hoger recht voor het reguliere belasting-rentepercentage. De bepaling van het reguliere belastingrentepercentageis niet onverbindend. De met ingang van 1 januari 2024 ingevoerdewijziging van de berekeningssystematiek aan de hand waarvan hettoepasselijke belastingrentepercentage wordt bepaald maakt dit nietanders.Collectieve uitspraken op bezwaar en uitvoeringsgevolgenDe wet schrijft voor dat zodra de rechtsvragen uit de aanwijzing massaalbezwaar definitief zijn beantwoord, binnen zes weken een collectieveuitspraak moet worden gedaan. De inspecteur beslist met de collectieveuitspraak op bezwaren waarvoor de aanwijzing massaal bezwaar geldt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15282 De inspecteur zal in navolging hiervan twee aparte collectieve uitsprakendoen. De eerste collectieve uitspraak zal worden gedaan op het massaalbezwaar belastingrente vennootschapsbelasting. De bezwaren waarvoorde betreffende aanwijzing massaal bezwaar geldt, zullen met de collec-tieve uitspraak gegrond worden verklaard. De tweede collectieve uitspraakzal worden gedaan op het massaal bezwaar belastingrente inkomstenbe-lasting. De bezwaren waarvoor deze aanwijzing massaal bezwaar geldt,zullen ongegrond worden verklaard. Tegen de collectieve uitspraak kangeen beroep worden ingesteld.Uiterlijk op 26 februari worden beide collectieve uitspraken gepubliceerdin de Staatscourant en op de website van de Belastingdienst. Binnen zesmaanden na deze bekendmaking zullen de bestreden rentebeschikkingenwaarin het verhoogde percentage is toegepast en waarvoor de Aanwijzingmassaal bezwaar belastingrente vennootschapsbelasting geldt, wordenverminderd. De herberekening van de rente vindt plaats naar hettoepasselijke reguliere percentage. Openstaande verzoeken om debelastingrente die is beschikt bij een voorlopige aanslag te herzien zullenworden toegewezen, mits zij verder voldoen aan de wettelijkevoorwaarden. Op dit moment zijn ongeveer 30.000 zodanige bezwaren enverzoeken ontvangen door de Belastingdienst.De rentepercentages zijn inmiddels in de IT-systemen van de Belasting-dienst aangepast. Nieuwe beschikkingen belastingrente worden berekendmet inachtneming van het juiste – reguliere – percentage.Het bieden van rechtsherstel zal een aanvullend uitvoeringsprocesvormen voor de Belastingdienst, met een incidenteel beslag op uitvoe-ringscapaciteit. Dit zal voortduren totdat de cijfermatige verminderingenvan eerdergenoemde bestreden rentebeschikkingen zijn afgerond. DeBelastingdienst verwacht de aanvullende uitvoeringswerkzaamheden tekunnen opvangen binnen de aanwezige capaciteit, zonder negatievegevolgen voor andere (lopende) uitvoeringsprocessen.Het arrest brengt geen gevolgen met zich voor belastingrente die isberekend met inachtneming van het reguliere rentepercentage, nu datpercentage niet onverbindend is. Voor de belastingrente inkomstenbe-lasting en overige middelen zal geen herstel hoeven te wordenuitgevoerd.Budgettaire gevolgenHet arrest leidt tot een budgettaire derving die relevant is voor hetlastenkader. De structurele budgettaire derving wordt geraamd op€ 145 mln per jaar. De incidentele derving die is gemoeid met hetcompenseren van de massaalbezwaarmakers wordt geraamd op€ 119 mln, en valt in het jaar 2026.Hieronder volgt een gedetailleerdere weergave van de structurele derving.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15283 Tabel 1: budgettaire gevolgen arrest Hoge Raad belastingrente vennootschapsbe-lastingin miljoenen euro (+ is saldover-beterend)20262027202820292030Struc.Onverbindendverklaringverhoogd percentage belasting-rente– 264– 145– 145– 145– 145– 145 De Staatssecretaris van Financiën,E.H.J. HeijnenTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15284