Meer actie voor vrouwenrechten en gendergelijkheid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2016–2017 33 625Hulp, handel en investeringen Nr. 225 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 20 september 2016 Met deze brief informeert het kabinet u over de financiële steun aan vrouwenorganisaties via het Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW) programma en regionale vrouwenfondsen. Daarnaast wordt ingegaan op structurele integratie van gendergelijkheid in de speerpunten van Ontwikkelingssamenwerking, onder meer via uitvoering van genderanalyses. Tijdens het Algemeen Overleg Inclusieve Ontwik-keling op 9 maart 2016 (Kamerstuk 33 625, nr. 211) is een toezegging gedaan voor een brief over deze onderwerpen. Deze brief bouwt voort op de beleidsreactie van het kabinet op de beleidsdoorlichting «Gender Sense and Sensitivity» (Kamerstuk 32 605, nr. 173) van de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB). Nieuwe fase van FLOW van start Met Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW 2016–2020), het grootste vrouwenfonds ter wereld, steunt Nederland programma’s gericht op politieke en economische participatie en zeggenschap van vrouwen en het tegengaan van geweld tegen vrouwen en meisjes. Voor de jaren 2016–2020 is 99 miljoen euro beschikbaar gesteld aan 10 coalities van maatschappelijke organisaties die zich voor deze doelen inzetten. Nederland bouwt met dit programma, dat een vervolg is op het MDG-3 fonds en FLOW-I fonds, voort op de investe-ringen van de afgelopen acht jaar. De 10 geselecteerde programma’s zijn begin 2016 gestart en bereiken honderden maatschappelijke organisaties en individuele vrouwen in 36 landen. Zo ondersteunt FLOW 2016–2020 onder andere vrouwelijke ondernemers in Kenia en Vietnam, vrouwen werkzaam in kleinschalige mijnbouw in Ghana en Tanzania, in de media in Niger en Ivoorkust en in de politiek en vredesprocessen in Guatemala, Democratische Republiek Congo (DRC) en Afghanistan. kst-33625-225ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2016Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 2251 FLOW verbetert de enabling environment voor gendergelijkheid Het FLOW programma richt zich niet alleen op vrouwen en vrouwenorga-nisaties maar verandert ook de omgevingsfactoren (normen, wetten, instituties) voor vrouwen in positieve zin. Hierbij kan het gaan om veranderingen in wetgeving, arbeidsvoorwaarden, de rol van de media, productieketens en religieuze waarden en normen. Om deze maatschap-pelijke transformatie te bereiken werken FLOW partners samen met verschillende actoren die hierop invloed hebben, zoals nationale en lokale overheden, media, bedrijven, vakbonden en religieuze leiders. De manier waarop FLOW programma’s structurele verbetering van omgevingsfac-toren en strategische samenwerking vormgeven wordt geïllustreerd in onderstaande voorbeelden. •In Kenia en Vietnam werkt SNV aan het creëren van grotere kansen voor door vrouwen geleide ondernemingen. Door versterking van bijvoorbeeld de Vietnam Women’s Union, het Women & Youth Enterprise Fund in Kenia en lokale autoriteiten verbetert SNV via de overheid de enabling environment voor vrouwelijke ondernemers. Tegelijkertijd wordt meer vrouwelijk leiderschap in ondernemersorga-nisaties bevorderd en is er specifieke steun voor vrouwelijke ondernemers. •Het programma Going for Gold van Simavi, Solidaridad en Healthy Entrepreneurs vergroot politieke en economische zeggenschap van vrouwen werkzaam in en rond kleinschalige goudmijnen in Tanzania en Ghana. Daarnaast beoogt het programma de gezondheid van vrouwen te verbeteren en geweld tegen vrouwen en meisjes te bestrijden. Deze organisaties werken samen met nationale en internationale goudhandelaren, overheden en mijnorganisaties om eerlijke goudwinning te stimuleren en arbeidsomstandigheden voor vrouwen te verbeteren. Ook worden specifiek zorgverleners, mannen en lokale leiders betrokken om de positie van vrouwen structureel te verbeteren. •Het consortium van Impunity Watch en IBIS werkt in drie post-conflictlanden, Liberia, Burundi en Guatemala, samen met vrouwenor-ganisaties aan het bestrijden van geweld tegen vrouwen en meisjes. Dit doen ze samen met invloedrijke vrouwen, overheden en andere actoren die geweld kunnen helpen voorkomen en maatschappelijke verandering ondersteunen. Net als bij andere FLOW programma’s wordt in toenemende mate samengewerkt met mannen en jongens om gelijke rechten en kansen voor iedereen te realiseren. Versterking vrouwenorganisaties in lage- en lage-midden-inkomenslanden Verandering begint bij vrouwen zelf en vrouwenorganisaties spelen een belangrijke rol in het ter discussie stellen van ongelijke machtsverhou-dingen tussen vrouwen en mannen en het verbeteren van kansen voor vrouwen en meisjes. Conform de motie Van Laar/Van Veldhoven van 5 april 2016 (Kamerstuk 33 625, nr. 208) stelt het kabinet in de periode 2017–2020 40 miljoen euro extra beschikbaar voor de versterking van vrouwenorganisaties en vrouwennetwerken in lage- en lage-midden-inkomenslanden. De keuze is gemaakt om deze organisaties te bereiken via regionale vrouwenfondsen, omdat deze a) ervaring hebben in het bereiken en ondersteunen van vrouwenorganisaties en -netwerken in hun regio, b) een breed draagvlak genieten onder lokale vrouwenorganisaties en c) over voldoende bestuurlijke capaciteit beschikken. Vier gerenommeerde vrouwenfondsen, het African Women’s Develop-ment Fund, het South Asia Women’s Fund, Fondo Mujeres del Sur en het International Indigenous Women’s Fund Ayni zijn geselecteerd. Drie Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 2252 daarvan zijn regionale fondsen actief in Afrika (inclusief Noord-Afrika en Midden-Oosten), Azië en Latijns-Amerika. Het (wereldwijde) fonds voor inheemse vrouwen AYNI richt zich specifiek op kleine organisaties van inheemse vrouwen die onevenredig vaak te maken hebben met discrimi-natie en geweld. De financiële steun sluit aan bij de beleidsprioriteiten van de vrouwenfondsen zelf en betreft onder meer capaciteitsversterking van vrouwenorganisaties, beïnvloeding van wet- en regelgeving en bevor-dering van landrechten voor vrouwen. Via deze vrouwenfondsen komen ook kleinere vrouwenorganisaties en -netwerken in aanmerking voor financiering. Gender in de speerpunten van beleid voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen beïnvloedt de resultaten van programma’s voor bijvoorbeeld water, voedselzekerheid en veiligheid en rechtsorde. Om deze reden zijn binnen alle speerpunten van het Nederlandse beleid voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamen-werking genderexperts actief. Een genderanalyse wordt in een vroeg stadium uitgevoerd zodat in de opzet, doelstellingen en monitoring van programma’s gendergelijkheid wordt geïntegreerd. Zo hebben de organisaties die deelnemen aan de uitvoering van het Addressing Root Causes (ARC) programma een duidelijke genderanalyse en -strategieën gepresenteerd in hun voorstellen. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat het toekennen van landrechten aan vrouwen direct leidt tot grotere econo-mische zelfstandigheid, omdat land als onderpand kan dienen en vrouwen daarmee betere toegang hebben tot kapitaal. Dit soort inzichten verkregen uit genderanalyses zijn belangrijk voor het verder verbeteren van programma’s, bij het vormen van bredere coalities en het behalen van resultaten binnen de speerpunten. Gender diplomacy blijft een must Machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen is wereldwijd nog altijd aanwezig. Vrouwen en meisjes hebben structureel minder kansen. Naast financiering van programma’s als FLOW en integratie van genderge-lijkheid in de speerpunten van het beleid voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, zet het kabinet in op gender diplomacy om: •internationale verdragen en afspraken over vrouwenrechten en gendergelijkheid en toezicht op de naleving daarvan hoog op de politieke agenda te houden; •deze afspraken te vertalen naar politieke dialoog, beleid en uitvoering van programma’s (bijvoorbeeld op het terrein van ontwikkelingssa-menwerking, mensenrechten en conflictpreventie); •ervoor te zorgen dat Nederland een voortrekkersrol blijft spelen in het consequent inbrengen van het genderperspectief in alle dimensies van het buitenlandbeleid; •samenwerking tussen overheden, bedrijven en vrouwenorganisaties te faciliteren om gendergelijkheid te realiseren. Het netwerk van buitenlandse vertegenwoordigingen speelt een belang-rijke rol in gender diplomacy. Zowel op het departement als op de posten zetten steeds meer leidinggevenden en medewerkers zich in om resul-taten te boeken op het gebied van gendergelijkheid, vaak in nauwe samenwerking met vrouwenorganisaties. Het verbeteren van de positie van vrouwen is niet alleen een kwestie van rechtvaardigheid. Vrouwen en meisjes leveren een enorme (potentiële) Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 2253 bijdrage aan duurzame ontwikkeling en economische groei. Het realiseren van gendergelijkheid vergt lange termijn investeringen waaraan Nederland graag substantieel blijft bijdragen. De Minister van Buitenlandse Zaken,A.G. Koenders De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,E.M.J. PloumenTweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 625, nr. 2254