Uitvoering van de motie van het lid Omtzigt c.s. over versterking van de nationale weerbaarheid conform de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer (Kamerstuk 36045-194)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202530 821Nationale VeiligheidNr. 276 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 mei 2025Zoals gesteld in de Kamerbrief Weerbaarheid tegen militaire en hybridedreigingen van 6 december jl.1 is de internationale veiligheidssituatieafgelopen jaren sterk verslechterd en dit raakt ook Nederland. Statelijke enniet-statelijke actoren bedreigen in toenemende mate de nationaleveiligheidsbelangen van het Koninkrijk. In die Kamerbrief heb ik u samenmet de Minister en Staatssecretaris van Defensie geïnformeerd over deopgave waar het kabinet voor staat om de maatschappelijke weerbaarheidtegen hybride en militaire dreigingen te verhogen. Op dit moment wordtdoor alle departementen gewerkt aan de eerste concrete uitwerking vande beleidsinzet van het kabinet om de maatschappelijke weerbaarheid enmilitaire paraatheid te verhogen tegen militaire en hybride dreigingen. UwKamer wordt hierover voor het zomerreces geïnformeerd. Ook wordttoegelicht hoe het kabinet samen met partners werkt aan het informerenen activeren van burgers met de start van een publiekscampagne in hetnajaar van 2025.2 Ik kijk er tevens naar uit nader in gesprek te gaan metuw Kamer tijdens het commissiedebat Nationale Veiligheid enWeerbaarheid op 15 mei aanstaande.Met deze plannen geef ik mede namens de Minister en Staatssecretarisvan Defensie invulling aan de motie van leden Omtzigt, Yesilgöz-Zegeriusen Vermeer3. In deze motie wordt de regering verzocht om binnendrie maanden met de hoofdlijnen en voor de zomer met een concreet planen uitwerking te komen voor de versterking van de nationale weerbaar-heid, met aandacht voor cyberveiligheid, strategische voorraden(waaronder voedsel, water en medicijnen) en vitale infrastructuur, in hetlicht van de veranderende geopolitieke situatie en conform de ARK-aanbeveling uit 2022. Vooruitlopend op de brief en het debat geef ik uhierbij alvast een vooruitblik op hoe de in de motie genoemde onder-werpen worden opgepakt.1Kamerstuk 30 821, nr. 2492Toezegging commissiedebat Online Veiligheid en cybersecurity 5 februari 20253Kamerstuk 36 045, nr. 194, motie Omtzigt c.s. kst-30821-276ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2761 Digitale weerbaarheid is essentieel voor het functioneren van vitalemaatschappelijke functies zoals energievoorziening, communicatie,transport en noodzorg. Deze processen zijn onderling sterk verweven,waardoor verstoringen als cyberaanvallen sector-overstijgende gevolgenkunnen hebben. De afhankelijkheid van digitale infrastructuren maaktNederland extra kwetsbaar, zeker gezien de rol als logistiek knooppunt.Het versterken van weerbaarheid vergt daarom een integrale benadering,waarbij ook onder druk van crises het functioneren van cruciale domeinengeborgd blijft. De digitale weerbaarheid wordt verhoogd door hetuitvoeren van de Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022–2028 (NLCS).De NLCS zet uiteen hoe de betrokken publieke, private en wetenschaps-partijen gezamenlijk toewerken naar een digitaal weerbaar Nederland.Belangrijk onderdeel van de NLCS is de implementatie van de EuropeseNIS2-richtlijn middels de nationale Cyberbeveiligingswet (Cbw), waardoorveel meer organisaties worden verplicht tot het nemen van maatregelenom hun digitale weerbaarheid te vergroten. Daarnaast zet het kabinet inop de intensivering van publiek-private samenwerking en informatie-uitwisseling door middel van het opzetten en bestendigen van hetprogramma Cyclotron, als onderdeel van het Cyberweerbaarheids-netwerk.In buitengewone situaties kan het voorkomen dat bepaalde middelenschaars zijn, bijvoorbeeld producten, grondstoffen, halffabricaten,personeel of capaciteit. Voor een scenario met een combinatie vanlangdurige uitval, schaarste en verstoring, is nadrukkelijk aandacht binnenhet traject «maatschappelijke weerbaarheid tegen militaire en hybridedreigingen». Een van de instrumenten voor de omgang met schaarste isde aanleg van strategische voorraden. De Algemene Rekenkamer heeft in2022 onderzoek gedaan naar strategische voorraden op de beleids-terreinen: water, voedsel, medische voorraden, olie, gas en contact geld.Zij concludeerde dat het op Rijksniveau ontbreekt aan een totaaloverzichtvan strategische voorraden en er ketenafhankelijkheden zijn binnen dehuidige strategische voorraden. Als onderdeel van het verhogen van deweerbaarheid tegen militaire en hybride dreigingen worden momenteelde reeds bestaande voorraden in kaart gebracht. Ook worden instru-menten ontwikkeld om te sturen op het verdelen van schaarse middelen,die vervolgens per sector zullen worden gespecificeerd en uitgewerkt. Inde volgende Kamerbrief omtrent de weerbaarheid van Nederland wordthier nader op in gegaan.Onze vitale infrastructuur moet robuust en redundant zijn. Dit geldt vooralle vitale processen en in het bijzonder voor processen en dienstenwaarvan verstoring leidt tot grote cascade-effecten in onze samenlevingen die raken aan de primaire levensbehoeftes van inwoners. Met devoorziene inwerkingtreding van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten(Wwke) en de Cyberbeveiligingswet (Cbw) wordt een wettelijk fundamentgelegd tot het verhogen van de weerbaarheid van onze vitale infra-structuur. De wetsvoorstellen zullen naar verwachting in het tweedekwartaal van 2025 worden ingediend bij de Tweede Kamer. Op ditmoment zijn de inspanningen erop gericht dat beide wetsvoorstellen zosnel als mogelijk tot wet worden verheven. Ondertussen wordt ookgewerkt aan de onderliggende amvb’s en ministeriële regelingen. Hetuitgangspunt is dat de wetten en onderliggende regelgeving op hetzelfdemoment in werking treden.Tegelijkertijd vragen het huidige dreigingslandschap en de weerbaar-heidsopgave om een versnelling. Departementen zullen zoveel alsmogelijk versneld starten met de implementatie van de Wwke, bijvoor-beeld door het uitvoeren van risicobeoordelingen en het in kaart brengenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2762 van kritieke entiteiten. Onder coördinatie van de NCTV wordt gewerkt aansectoroverstijgende vraagstukken.Zo wordt momenteel de kritieke infrastructuur binnen een aantalgeprioriteerde sectoren in kaart gebracht samen met Defensie, politie enVeiligheidsregio’s. Vervolgens worden ook afspraken gemaakt over deinzet van (schaarse) beschermingscapaciteiten4. In een volgendeKamerbrief wordt u nader geïnformeerd over de stand van zaken.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van Weel4Afspraken worden gemaakt in lijn met het Nationaal Defensieplan kritieke infrastructuur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 2763