Publicatie en openstelling Regeling provinciale gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties (Rpgb)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202530 252Toekomstvisie agrarische sectorNr. 177 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 november 2024Met deze brief informeer ik uw Kamer over de totstandkoming van deRegeling provinciale gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties(Rpgb, ook wel aangeduid als Maatregel Gebiedsgerichte Beëindiging,MGB). Met gebruik van deze regeling kunnen provincies subsidies gaanverstrekkken voor beëindiging van veehouderijlocaties waar dat vanbelang is voor de realisatie van de doelen voor water, natuur en klimaat.Kernelementen RpgbDe Rpgb voorziet in een specifieke uitkering aan provincies waarmee zijeigen provinciale subsidieregelingen kunnen openstellen voor het opvrijwillige basis geheel of gedeeltelijk laten beëindigen van veehouderijlo-caties. Naast het financieel ondersteunen van ondernemers die helemaalwillen stoppen, biedt de regeling ook perspectief aan ondernemers diewillen blijven en hun bedrijfsvoering willen extensiveren. Bijvoorbeelddoor hun veestapel voor een diersoort permanent te verkleinen of doorgeheel te stoppen met een diersoort en de activiteiten met een andere,reeds aanwezige diersoort voort te zetten.Met de Rpgb ondersteun ik de uitvoeringsgerichte en gebiedspecifiekeaanpak, gericht op realisatie van water-, natuur- en klimaatopgaven inveenweidegebieden, beekdalen, zandgronden en rond Natura 2000-gebieden. Provincies hebben nadrukkelijk gevraagd om snelle publicatieen openstelling ter ondersteuning van hun provinciale aanpak. Metgebruik van de Rpgb kunnen provincies voor deze gebieden eigenprovinciale subsidieregelingen openstellen, waarbij een provincie hetvoor de eigen provincie relevante gebied desgewenst nader kanbegrenzen.Kernelementen van de regeling zijn:•Veehouderijlocaties die in de bedoelde gebieden zijn gelegen, komenvoor deelname in aanmerking wanneer zij een ammoniakemissiere- kst-30252-177ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 252, nr. 1771 ductie realiseren boven een landelijke in de regeling opgenomendrempelwaarde (250 kg NH3/jaar voor melkvee- en rundveebedrijvenen 750 kg NH3 per jaar voor overige veehouderijen). Met de keuze vandeze drempelwaarden zoek ik de balans tussen enerzijds het maximaalondersteunen van provinciale gebiedsprocessen en anderzijds een zodoelmatig mogelijke inzet van overheidsmiddelen. Aanvullend opreeds bestaande inzichten opgedaan in het kader van de Landelijkebeëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) over de aanwezigheidvan veehouderijlocaties rond stikstofgevoelige natuurgebieden heefthet RIVM inzichtelijk gemaakt welke veehouderijlocaties in beekdalen,op zandgronden en in veen- en moerige gronden bij deze drempel-waarden potentieel in aanmerking komen voor deelname1. Belangrijkis te beseffen dat het daadwerkelijk aantal bedrijven dat in aanmerkingkomt voor deelname afhangt van de eventuele nadere begrenzing vangebieden door provincies.•Met de Rpgb wordt € 140 miljoen aan provincies beschikbaar gesteld:circa € 110 miljoen begin 2025 en circa € 30 miljoen binnen 18 maan-den na inwerkingtreding van de Rpgb en na een tussentijdse evaluatieen op basis van een dan nader te bepalen verdeelsleutel. Provincieskunnen daarnaast aanvullende middelen inzetten, bijvoorbeeld uitandere specifieke uitkeringen, zoals versnellingsmiddelen2 ofkoplopermaatregelenpakketten3. In totaal kan tot maximaal € 700 mil-joen worden ingezet, het bedrag waarvoor de Rpgb bij de EuropeseCommissie is genotificeerd en waarop het goedkeuringsbesluit van deCommissie betrekking heeft. De interbestuurlijke Stuurgroep MGB,onder wiens regie de Rpgb tot stand is gebracht, bewaakt dat ditbudgetplafond niet wordt overschreden.•De Rpgb maakt 100% marktconforme subsidieverstrekking mogelijkvoor de te sluiten productiecapaciteit op basis van bedrijfsspecifieketaxaties, waarmee maatwerk op bedrijfsniveau kan worden geleverd.Daarnaast kunnen ook bijdragen worden verstrekt voor het doorhalenvan productierechten, voor het slopen en afvoeren van de productieca-paciteit en voor de kosten van planologische procedures enadviesdiensten.Ik zal u op korte termijn nader informeren over de contouren van mijnaanpak in het landelijk gebied. Hierbinnen zal er een grotere rol zijn voorboeren, waarbij innovatie en agrarisch natuurbeheer een belangrijke rolspeelt.Met deze regeling kunnen ondernemers die vrijwillig willen stoppen,worden ondersteund. Beëindiging leidt bovendien tot emissievermin-dering, sloop van stallen en doorhalen van productierecht en hetbeschikbaar komen van landbouwgrond bij stoppende veehouders. In hetkader van het gebiedsproces poogt de provincie afspraken met degrondeigenaar te maken om deze grond, vaak via een proces vanvrijwillige kavelruil, in te kunnen zetten om gebiedsopgaven te realiserenén de structuur – met name huiskavels – van bedrijven in het gebied teversterken. Daarmee kunnen blijvende ondernemers efficiënter boeren enmeer beweiden, waarmee hen meer toekomstperspectief wordt geboden.1https://www.rivm.nl/publicaties/adviesvraag-bepalen-doelgroep-van-maatregel-gerichte-beeindiging-mgb2wetten.nl – Regeling – Regeling specifieke uitkering provinciale versnellingsvoorstellen transitielandelijk gebied – BWBR0047503 (overheid.nl)3wetten.nl – Regeling – Regeling provinciale maatregelen landelijk gebied – BWBR0049793(overheid.nl)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 252, nr. 1772 Aanvulling op bestaand generiek beleidDe Rpgb richt zich met de emissiegerichte drempelwaarden voor stikstofop het verminderen van de ammoniakemissie en het verlagen van destikstofdeken en is daarmee een onderdeel van de structurele aanpakstikstof. De mogelijkheden die met de Rpgb worden geboden, hebbengeen betrekking op veehouderijlocaties met een grote stikstofdepositie opstikstofgevoelige natuur maar op veehouderijlocaties in gebieden meturgente gebiedsopgaven, te weten de veenweidegebieden, beekdalen,zandgronden en rond Natura 2000-gebied waar bijvoorbeeld ookhydrologische opgaven kunnen spelen. Ook de mogelijkheid om subsidiete verstrekken voor gedeeltelijk sluiten van productiecapaciteit isaanvullend op het huidige instrumentarium. Gedeeltelijk sluiten kanondernemers helpen om permanent over te stappen naar een meerextensieve bedrijfsvoering die past bij de milieu- en natuuropgaven in hetgebied. Ook de brede openstelling voor alle veehouderijsectoren, de langelooptijd (voor het verlenen van subsidies geldt een termijn van drie jaar)en vergoedingen op basis van bedrijfsspecifieke taxaties, zijn aanvul-lingen op de mogelijkheden die met de huidige beëindigingsregelingenworden geboden en geeft gehoor aan de behoeftes in het landelijk gebieden bij provincies.Prioritering doelen in de SSRS-bankGerealiseerde stikstofdepositie die niet nodig is voor natuur kan wordeningezet voor economische en maatschappelijke activiteiten. Voorzien isdat voor de prioritering van de stikstofdepositie die als gevolg van deRpgb kan worden opgenomen in AERIUS Register dezelfde toedelingwordt gehanteerd als voor eerdere beëindigingsmaatregelen. Dat houdt indat de volgorde van de verdeling van de ruimte als volgt is: PAS-melders,woningbouw en als derde veiligheid en renovatieprojecten voorrijkswegen.Borging staatssteungoedkeuringOp 14 augustus jl. heeft de Europese Commissie goedkeuring gegevenaan de Rpgb met betrekking tot staatssteun voor een totaal bedrag van€ 700 miljoen In overeenstemming hiermee informeer ik provincies overde mogelijkheid om subsidies te verstrekken voor gebiedsgerichtebeëindiging met de inzet van andere middelen dan de specifieke uitkeringop grond van de Rpgb. De provincies wordt duidelijk gemaakt dat danonder twee voorwaarden sprake is van geoorloofde staatssteun, gelet ophet goedkeuringsbesluit van de Europese Commissie. Ten eerste dienenbij de inzet van die middelen de randvoorwaarden van de Rpgb te wordentoegepast en ten tweede dient te worden gehandeld conform de interbe-stuurlijke afspraken die met provincies worden gemaakt over de verdelingen bewaking van de extra budgettaire ruimte.Afdoening moties en toezeggingenMet de 100% marktconforme vergoedingen op basis van bedrijfsspeci-fieke taxaties kan maatwerk worden geleverd en wordt tegemoetgekomen aan de motie Grinwis c.s. (Kamerstuk 36 410 XIV, nr. 61) dieoproept om de MGB relatief aantrekkelijk te maken voor verouderdeagrarische bedrijven, in vergelijking met de Lbv-plus en Lbv. Met depublicatie van de Rpgb, te samen met de op 2 september jl. gepubliceerdeLandelijke verplaatsingsregeling veehouderijen met piekbelasting (Lvvp)en de openstelling van de Subsidieregeling voor investeringen inverduurzaming voor veehouderijlocaties met piekbelasting (Sbv),Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 252, nr. 1773 beschouw ik ook de eerdere ingediende moties van De Groot en Otterloo(Kamerstuk 35 600, nr. 45) en Boswijk cs (Kamerstuk 35 925 XIV, nr. 104)als te zijn afgedaan.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,F.M. WiersmaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 252, nr. 1774