Aanbieding BOR-notitie Quick scan besluitvormingstraject tunnelveiligheidseisen A73 aan Voorzitter Tweede Kamer

31700AVaststellingvandebegrotingsstaatvanhetInfrastructuurfondsvoorhetjaar2009Nr.86BRIEFVANDEVASTECOMMISSIEVOORVERKEERENWATER-STAATAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,18maart2009InopdrachtvandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaatheefthetBureauOnderzoekenRijksuitgavenvandeTweedeKamerderStaten-Generaal(BOR),eenquickscanuitgevoerdnaarhetbesluitvormings-trajecttunnelveiligheidseisenA73.Inhaarprocedurevergaderingvan18maart2009heeftdevastecommissievoorVerkeerenWaterstaatbeslotendenotitiewaarindebevindingenvanhetBORzijnneergelegd,tothaarnotitietemakenendenotitieopenbaartemaken.Hierbijbiedikueenexemplaarvandezenotitieaan.DeVoorzittervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,JagerTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1293180809tkkst31700-A-86ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.861 QuickscanbesluitvormingstrajecttunnelveiligheidseisenA73DenHaag,12maart20091.Samenvatting–Uitdeonderzochteinformatieisnietexactteherleidenwathetverbandistussendebesluitvormingoverdetunnelveiligheidenhetaantaldeelsystemenindetunnels.Alsdecommissieditwelwilweten,zouzedeministerhiernaarkunnenvragen.–Debeschikbareinformatiebiedtweleenoverzichtvanhoedebesluit-vormingrondtunnelveiligheidisgelopen.Inalgemenezinzijnervoordebesluitvormingdrieperiodesteonderscheiden:deperiodemetvluchtstroken(tot2003),deperiodemetdrukluchtschuimblussysteem(DLS,tot2006)endeperiodemetwatermistsysteem(WMS,vanaf2006).–Hetisnietduidelijkwaaromdevluchtstrokenaanvankelijkwelinhetoorspronkelijkontwerpvandetunnelszijnopgenomen.Ditlijktintegenspraakmetdelatereuitspraakvandeminister(in2003)dathet«standaarduitvoeringspraktijk»wasomtunnelsuittevoerenzondervluchtstroken.–Deministerheeftaangegevendathetbesluittothetschrappenvandevluchtstrokengeenbezuinigingsmaatregelwas,maarhetisnietduide-lijkwatdanwelhetmotiefwasvoorhetschrappenvandevlucht-stroken.–HetbesluitomovertestappenvanDLSnaarWMSwaseveneenseenbesluitopinitiatiefvanderijksoverheid,ookhierisnietduidelijkwathetexactemotiefwas.–Erbestaatgeenduidelijkbeeldvandeuiteindelijkebudgettairegevolgenvandescopewijzigingen.Devoorzienebesparingvan€40mln.,verbondenaanhetschrappenvandevluchtstroken,lijktiniedergevalniettezijngerealiseerd.–DeministerheeftdeKamerwelexplicietgeïnformeerdoverhetbesluitomdevluchtstrokenteschrappen,ondermeernaaraanleidingvanKamervragen.HetBORheeftechtergeeninformatiegevondenwaaruitblijktdatdeKamerdoordeministerexplicietisgeïnformeerdoverdeswitchvanDLSnaarWMStoendatbesluitin2006isgenomen.DeKamerheeftdaaroverigensookgeenvragenovergesteld.2.InleidingIndeprocedurevergaderingvan4maart2009heeftdevastecommissievoorVerkeerenWaterstaathetBORverzochtinkaarttebrengenhoedebesluitvormingoverhetaantaltunneltechnischeinstallatiesindetunnelsvandeA73isverlopen.Indeprocedurevergaderingisdaaroverhetvolgendebesluitgenomen:HetBORverzoekenbinneneenweekeenoverzichttemakenvanhetbesluitvormings-trajectdatheeftgeleidtotdenugeldendetunnelveiligheidseisenentotdeinstallatievande52deelsystemenindetunnelsindeA73.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.862 Indezenotitievindtudeuitwerkingvanditbesluit.Dezenotitieisopge-stelddoorhetBOR,inoverlegmetdestafvandevastecommissieVerkeerenWaterstaat.Omaanhetverzoekvandecommissietekunnenvoldoen,heefthetBORdevolgendestappenondernomen:1.EenquickscanvandebeschikbareinformatieuitKamerstukken.2.Eenquickscanvanoverigeopenbaarbeschikbareinformatie.Decentralevragenvandequickscanzijn:–Isuitdebeschikbareinformatieteherleidenhoehetaantaldeel-systemenistoegenomenvan33tot52deelsystemen?–Isuitdebeschikbareinformatieteherleidenhoehetbesluitvormings-procesronddetunnelveiligheidseisenisverlopen?Voordezenotitiezijnuitsluitendopenbaarteraadplegendocumentengebruikt.BehalveKamerstukken,isookeenaantaldocumentenvandeprovincieLimburgendelokaleoverheden(m.n.degemeenteRoermond)gebruiktomeencompleetbeeldtekrijgenvandecasus.Hetbetrefthieruitsluitendopenbare,viainternetterugtevindenbronnen.Indiennodigwordtverwezennaardebronvandeinformatie.OmtebepalenhoedeKamerdoordeministerisgeïnformeerdisuitslui-tendgekekennaarKamerstukken.Decontra-expertiseoverhetmigratieplantunnelsA73vanprofessorHorvatisdoordeKameropdonderdagavond12maart2009ontvangen,maarvanwegedelateontvangstnietbijdezenotitiebetrokken.Dezenotitiekentdevolgendeindeling:–paragraaf3biedteenoverzichtvandeinformatiediedeTweedeKamervandeministerheeftontvangen,–inparagraaf4wordteenbeeldgegevenvandeinformatieuitandereopenbarebronnen,–inparagraaf5wordendecentralevragenvandequickscanbeant-woordenwordenoverigebevindingenweergegeven.3.OverzichtvandeinformatieaandeTweedeKamerOmeenbeeldtekrijgenvanhetbesluitvormingstrajectdatheeftgeleidtotdenugeldendetunnelveiligheidseisenentotdeinstallatievande52deelsystemenindetunnelsindeA73,heefthetBORallereerstinkaartgebrachtwelkeinformatiehieroverdoordeministeraandeKamerisgegeven.Hetgaatdaarbijzowelomschriftelijkeinformatie(brieven,beantwoordingvanKamervragen,etc.)alsommondelingeinformatie(algemeneoverleggenenplenairedebatten).HetBORheeftzichspecifiekgerichtopdieinformatiedieinzichtgeeftindebesluitvormingoverdetunnelveiligheidseisen(periode2003–najaar2007).Hetmerendeelvandebeschikbareinformatiebeslaatechterdeperiodevannajaar2007totheden,maardieinformatiegaatvooraloverdeverlateengedeeltelijkeopenstellingvandetunnels.Dezeinformatieisvoordezequickscannietrelevant,omdatdezeinformatienietingaatopdeoorzakenmaarvooralgaatoverde(on)mogelijkhedenenoplossingenomtoteenzosnelmogelijkealgeheleopenstellingtekomen.AlleKamer-stukkenvanafhetnajaarvan2007zijndoorhetBORwelbekekenengescandoprelevanteinformatieoverdevoorgaandebesluitvorming,maaralleengebruiktvoorzoverdezerelevanteinformatiebevattenoverdeoorzaken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.863 WatiserdanmetdeKamergewisseldoverdebesluitvormingdieuitein-delijkheeftgeleidtotde52deelsystemenindetunnels?InonderstaandetabelstaatallereersteenschematischoverzichtvandeinformatiediedoorhetBORrelevantwordtgevonden.DatumKamerstuknummerSoortdocumentInhoud6-6-2003HandelingenII,2002–2003,aanhang-selnr.1394AanhangselvandeHandelingenBeantwoordingvragenvanhetlidHessels(CDA)overvluchtstrokenbijdeA73-tunnelteRoermond20-10-200329200A,nr.7LijstvanvragenenantwoordenAntwoordenopschriftelijkevragenoverdebegrotingvanhetInfrastructuur-fondsvoor200428-11-200329200A,nr.14LijstvanvragenenantwoordenAntwoordenopschriftelijkevragenoverhetMIT2004enhetMIT/SNIPprojectenboek20048-9-200529644,nr.14Kamerbrief(uitvoeringsagendan.a.v.beleidsnota)UitvoeringsagendaNotaMobiliteit(paragraafoverveiligheidintunnels)11-10-2007HandelingenII,2007–2008,12,776–788HandelingenVerslagdebatoverdevertragingrondomdeA7314-07-200831200A,nr.92,bijlage2KamerbriefAuditrapportvertragingtunnelcontractA7323-9-2008HandelingenII,2008–2009,4,205–209HandelingenVerslagdebatA73tijdensVragenuurNadezeoverzichtstabelwordthieronderinchronologischevolgorde(vanoudnaarnieuw)beschrevenwatdeinhoudvandebetreffendeinformatieis:–Op6juni2003ontvingdeKamerdeantwoordenopvragenvanhetlidHessels(CDA)aandeministervanVerkeerenWaterstaatovervluchtstrokenbijdeA73-tunnelteRoermond.HetlidHesselsvroegofdeministeropdehoogtewas«vandeplannenvanRijkswaterstaatLimburgomdevluchtstrokenindetoekomstigeRoertunnelvandeA73-ZuidteschrappenalsonderdeelvanbezuinigingsmaatregelenbinnenhetA73-Zuidproject?1»enwelkeeffectendatzouhebbenopdeveiligheidindetunnels.Deministerantwoordde«dathetdestandaarduitvoeringpraktijkisomtunnelsuittevoerenzondervluchtstroken.Ditstaatduslosvanbezuinigingsmaatregelen»enbenadruktedatdeaanwezigheidvanvluchtstrokenvolgenshemgeeninvloedzouhebbengehadopdegroteongelukkeninEuropesetunnels.–Op20oktober2003ontvingdeKamerdeantwoordenophaarvragenoverdebegrotingvoor2004vanhetInfrastructuur-fonds.EénvandezevragenbetrofhetschrappenvandevluchtstrokenindetunnelsvandeA73-Zuid:Vraag2:WelkeoverwegingenhebbentengrondslaggelegenaanhetschrappenvandevluchtstrokenindetunnelsvandeA73-Zuid?Hoebeoordeeltderegeringdeviereffecten–strijdigheidmetdebestuurs-overeenkomst,strijdigheidmetvastgesteldebestemmingsplannen,verminderingvanhetveiligheidsniveauenvertragingvandeaanbe-stedingenrealisering–dievolgensdeprovincieLimburghetgevolgzijnvandezeaanpassingindeuitvoeringvanhetproject?Antwoord:Detunnelsinhethoofdwegennetmoetenallevoldoenaandeeisendiedaaraanvanuitveiligheidwordengesteld.Hetuitgangs-puntisomhetvereisteveiligheidsniveautebereikenzondervlucht-stroken,waardoordetunnelbreedtemindergroothoefttezijn.Ditdruktdekosten.Totnutoeisdatbijalletunnelsmogelijkgebleken.OokbijdeA73Zuidiseenzodanigpakketaanveiligheidsvoorzie-ningenvoorzien,zowelindeuitrustingvandetunnelalsinhettoekomstiggebruik,zodatdeaanlegvanvluchtstrokennietnoodza-kelijkis.Ikhebbinnenkortmetderegiooverlegovereenaanpassingvandebestemmingsplannen,teneindedemetdeprovincieafge-1DagbladDeLimburger,14meijl.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.864 sprokenoplevertermijnvaneind2007voorhetgeheleprojecttehalen.Ikachtdekanszeerreëeldatdezetermijnnogsteedshaalbaaris.–Op28november2003ontvingdeKamerdeantwoordenophaarvragenoverhetMIT2004enhetMIT/SNIPprojectenboek2004.EénvandezevragenbetrofhetschrappenvandevluchtstrokenindetunnelsvandeA73-Zuid:Vraag175:WelkebesparingenwordengerealiseerddoorhetschrappenvandevluchtstrokenindetunnelsindeA73bijSwalmenenRoermond?Welkeextrauitgavenc.q.lagereinkomstenbrengtditnaarverwachtingmetzichmee?Watzijndeeffectenopdeeind-planning?Indiendezeplanningstermijn(gereeduiterlijk2007)wordtoverschreden,welkegevolgenheeftditdanvoorderegiobijdragevan50miljoeneuro?Antwoord:InoverlegmetdebestuurdersvandeprovincieLimburgendegemeentenAmbt-Montfort,RoermondenSwalmeniseenoptimaalpakketaanveiligheidsvoorzieningenbepaald.Hettreffenvanextramaatregelenindevormvandevluchtstrokenvormtdaarvangeenonderdeel.Demeerkostenenbesparingenzijninpasbaarbinnenhettaakstellendprojectbudget.Deplanning,dieuitgaatvanopenstellingvandeweg,ultimo2007,hoeftniettewordenaangepast.–Op8september2005heeftdeKamerdeUitvoeringsagendavandeNotaMobiliteitontvangen.IndezeUitvoeringsagendaiseenparagraafopgenomenoverveiligheidintunnels(p.70),waarindeA73alsvoorbeeldwordtgenoemd:«BijdeA73wordteeninnovatiefdruk-luchtschuimblussysteemineentunnelbijRoermond-Swalmengeïn-stalleerd.Belangrijkveiligheidsvoordeelhierbijisdatbrandenveelsnellergeblustkunnenworden.Daarnaastwordteenbelangrijkebesparinggerealiseerd,aangezienergeenvluchtstrokenindetunnelaangelegdhoevenworden.Hetprojectisinnauwesamenwerkingtussendebrandweer,regionaleoverhedenenhetrijkopgestart.»–Inhetdebatvan11oktober2007heeftdeministerverschillendevragenbeantwoordoverdeoorzakenvandevertraagdeopenstelling.Deministerisdaarnietexplicietingegaanopdebesluitvormingdieheeftgeleidtotde52tunneltechnischeinstallaties.Welheefthijgezegd:«[...]Daarnaastzijnereventueleaanvullendeveiligheidssystemen,zoalswatermistsystemenendrukluchtschuimsystemen.Naallerleirampen,zoalsbijvoorbeeldinKaprunindeAlpen,hebbenwijinNederlandmetelkaardetunnelveiligheidopeenhogerniveaugelegdinonzenieuwewetdaarvoor.Hetniveauisinternationaalgezienheelhoog.[_]Alsjeietsnieuwsdoeteneentunnelaanlegtdieopditniveaumaaréénkeereerder,inOostenrijk,minofmeerisgerealiseerd,dankrijgjemetnieuwetechnologietemaken.Datmoetenwijonswelrealiseren[...].Enevenverderop:«[...]Oplevering,besturingenkoppelingvandevijftigtunnel-technischeinstallaties,inclusiefhetWMSenDLS,zegmaarhetmist-systeemenhetschuimsysteem,warenveelcomplexerdanmenhadingeschat».Enevenverderopinhetzelfdedebat:«Deaannemerredthetniet,omdathetsysteemcomplexis.MetdeWettunnelveiligheidligtdelatheelhoog.[_]Erzijnmeerdanvijftigsystemen,waarondereenwatermistsysteemeneenschuimsysteem.Deregioheeftinhetbijzondervoordelangetunneleenhoogveiligheidsniveaugeëist.Datisjuridischvastgelegd[...].»TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.865 –InhetAuditrapportoverdevertragingvanhettunnelcontractA73,datdeministerop14juli2008naardeKamerheeftgestuurd,wordtuitgebreidingegaanopdeoorzakendietengrondslagliggenaandevertragingenvandeopenstellingvandetunnels.Hieronderwordtereenaantalbevindingenuitgelichtdievoordezequickscanrelevantzijn:•Deopdrachtnemerwijtdevertragingaandezeertragebesluitvor-mingenvelescopewisselingen(o.a.tenaanzienvanhetblus-systeem).•Diewijzigingenzijnvolgensdeopdrachtnemergeïnitieerddoordeopdrachtgever(Rijkswaterstaat),opaandrangvandelokaleover-hedenendecentraleoverheid.•Deministerkiesteindjuli2006definitiefvoorhetWMS-systeeminplaatsvanhetDLS-systeem,DLSwordtalleenopkleineschaalgeïnstalleerdalshandblussysteemvoordebrandweer.•DeopdrachtnemersteltdatWMSnietéénopééntoepasbaarisindeA73-tunnelsenschatindatdekeuzevoorWMSeengroteimpactheeftopderestvanhetontwerpvandetunneltechnischeinstallaties.DeopdrachtgeverzegtdatWMSpastbinnenhetbestaandeontwerpvandetunneltechnischeinstallatiesendusgeenknelpunthoefttezijn.•DetoenmaligeprojectmanagervandeopdrachtgevergeeftaandatdeswitchvanDLSnaarWMSwelinvloedheeftgehadophetinte-graleontwerpvandetunneltechnischeinstallaties.Uiteindelijkheefthetzo’n8maandengeduurd(vaneindjuli2006totmaart2007)voordeswitchookcontractueelwasvastgelegd.–Inhetvragenuurtjevan23september2008zeiministerEurlingsoverdebesluitvorming:«Wijhebbendetunnelwetgevinghierzelfvastgesteld.Erislanggeledenbeslotentotdiemeerdan50systemen;diezijndoordebelastingbetalerbetaaldenindetunnelgesleuteld.Nukomthetaanopdeeindtest:werkenzijookallemaal?Hetzoujammerzijnalsdedrukvanspoed,diewijallemaalvoelen,zouleidentotonzorgvuldigheidentoegevenopveiligheid.»4.OverzichtvandeinformatieuitandereopenbarebronnenInaanvullingopdeinformatiedieaandeKamerisgestuurd,heefthetBOReenaantalandererelevanteopenbaredocumentenbekeken.Hier-ondervolgteerstweereentabelmeteenschematischoverzichtvandebekekeninformatie.DatumReferentie/kenmerk/nummerSoortdocumentInhoud01-12-2003DLB2003/16957BriefvanministervanVenWaanB&WRoermond(bijlagebij2006/7804van14-06-2006)RW72-Zuid/Tunnelsenvluchtstroken24-01-20062006/1859BriefGSLimburgaanPSVoortgangsrapportage4ekwartaal2005vandeinfrastructureleprojectenBottleneck-Infrapakket,MIT-pakket,BuitenringParkstadLimburgenOngelijkvloersekruisingN276/N29414-06-20062006/7804BriefGSLimburgenB&WRoermond/AmbtMontfort/SwalmenaanministerPeijsRW73-Zuid/drukluchtblussysteem(doorGSinafschriftaanPSgezonden,nr.2006/29438)Begin2007onbekendBriefGSLimburgaanPSStandvanzakenprojectenMIT-pakket,BNI-pakket,OngelijkvloersekruisingN276/N294,TangetKlavertje4enBuitenring4ekwartaal20065-10-20072007/40853BriefGSLimburgaanPSAanlegA73-Zuid(tunnels)12-02-20082008/5875BriefGSLimburgaanPSStandvanzakentunnelsA73-ZuidTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.866 Hieronderwordtinchronologischevolgorde(vanoudnaarnieuw)beschrevenwatdeinhoudvandebetreffendeinformatieis:–Ineenbriefvan1december2003stuurtRijkswaterstaatineenbrief,namensdeministervanVenW,eenbevestigingvangemaakteafsprakenoverhetveiligheidsniveauindebeideA73-tunnelsnaarhetcollegevanB&WvanRoermond.Hieruitblijktdatgenoemdepartijenheteenszijngewordenoverhetvoorgenomenbesluitvandeministeromdevluchtstrokennietterealiserenendathiervoorindeplaatseenopafstandbedienbaarschuimblussysteem(DLS)wordttoegevoegd.Deexacteredenofhetmotiefvoordezewijzigingkomtuitdezebriefnietduidelijknaarvoren.–Indebriefvan24januari2006informeertGedeputeerdeStatendeProvincialeStatenoverdevoortgangsrapportage4ekwartaal2005vandeinfrastructureleprojectenBottleneck-Infrapakket,MIT-pakket,BuitenringParkstadLimburgenOngelijkvloersekruisingN276/N294.Hieruitblijkt(p.3)datinhet4ekwartaalvan2005deopdrachtvoordetunneltechnischeenveiligheidsinstallatiesvoordetunnelsRoermondenSwalmenisgegundaanVolkerWesselsTunnelTechniekvoor€37mln.inclusiefBTW.–Inhunbriefvan14juni2006aandeministervanVenW,benadrukkenderegionalebestuurders(GSencollegesvanB&Wgezamen-lijk)dathetschrappenvandevluchtstrokenin2003eenbesparingvanmeerdan€40mln.aanbouw-eninrichtingskostenopleverde.Debestuurdersbeschrijvendegangvanzakenronddebeslissingin2003omdevluchtstrokentevervangendoorDLS,deuitwerkingvanditbesluittoteenProgrammavanEisenvoorhetDLS-systeem(2004)endevoortgangvanhetDLS-trajectendezorgenoverkostenontwik-kelingin2005.Volgensdebestuurdersheefternaaugustus2005geenoverlegmeerplaatsgevondenoverdekostenontwikkelingvanhetDLS-trajectenblijkeninfebruari2006dekostentezijnopgelopentot€40mln.(hetoorspronkelijkebudgetwas€15mln.).Daaroverzijnzijpasinapril2006geïnformeerd,terwijldeopdrachtvoordeaanlegvandetechnischeinstallaties(waarondereenDLS-systeem)alisgegund(zieookhierboven).Deregioishetnieteensmetdeoorzakenvandekostenontwikkeling(eenzwaaraangezetProgrammavanEiseneneenvervangingsinvesteringindeonderhoudskosten)enbenadruktdatzijvanmeningisdatalleenmethetDLS-systeemaanalleveiligheids-eisenkanwordenvoldaan.Hoewelindezebriefnietexplicietwordtgesprokenoverhetwater-mistsysteem,ligthetvoordehanddatdezebriefeenreactievanderegionalebestuurdersisophetvoornemenvandeministeromhetDLStevervangendooreenwatermistsysteem(WMS).–Indebestuursovereenkomst(uit1999,VT)isvoorhetprojectA73,alsonderdeelvanhettotaleMIT-pakket,€594mln.gereserveerd.In2006heeftdeministeraangegevendatersprakeisvaneenaanbestedings-meevallervoordeA73-Zuidvan€123mln.DezemeevallerwordtbesteedaandevervroegdeverbredingvandeA2tussenMaasbrachtenKerensheide(€100mln.)enaanprojecteninRoermond,VenloenMaasgouw(geluidschermLinne).–IndestandvanzakenprojectenMIT-pakket,BNI-pakket,Onge-lijkvloersekruisingN276/N294,TangentKlavertje4enBuiten-ring4ekwartaal2006meldtGedeputeerdeStatendatdeministervanVenWderegioop31juli2006inkennisheeftgesteldvanhaarbesluitomindetunnelsvandeA73-Zuideenwatermistsysteem(WMS)optenemen(vooreenmaximaalbedragvan€25mln)inTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.867 plaatsvaneendrukluchtschuimsysteem.CollegevanGSheeftdeministervervolgensverzochtditstandpuntteheroverwegen.OverhetWMSvindtverderbestuurlijkoverlegplaats.–Indebriefvan5oktober2007informeertGedeputeerdeStatendeProvincialeStatenoverhetoverlegtussenRijkswaterstaat,provincieLimburgengemeenteRoermondoverdevertragingvandeopenstellingvandetunnels.Voordezequickscanisvooraldegeschetstevoorgeschiedenisvanbelang:•HetoorspronkelijkeplanvoordeA73isvastgelegdinbestuurs-overeenkomstLB-5846tussenRijkenProvincievan2december1999.•Debeveiligingssystemenzorgenervoordatdetunnelsnietoptijdafzijn.Volgensdeministerkomtdatomdatdeaannemerdecomplexiteitheeftonderschat,volgensGSisechtergeensprakevanovermacht.GSgeeftaantehebbengewezenopderisico’svandetussentijdsdoorgevoerdewijzigingeninhetontwerp.•DeministervanVenWheeftin2003beslotendevluchtstrokenuithetoorspronkelijkeontwerpteschrappenendittecompenserendoordeaanlegvaneendrukluchtschuimblussysteem(DLS).•Deministerheeftinjuni2006aangegevenhetDLStewillenvervangendooreenwatermistsysteem(WMS).•ZowelbijdekeuzevoorDLSalsbijdekeuzevoorWMSheeftderegiogewezenophetrisicovanvertraging,deministerheeft«bijherhalingverzekerddateenenandertijdiggereedzoukomen».–Indebriefvan12februari2008vanGedeputeerdeStatenaanProvincialeStatenwordtvooralingegaanopderecentegangvanzakenronddevertraagdeopenstellingenhetoverlegdatdaaroverheeftplaatsgevonden.Voorditonderzoekiseigenlijkalleendeopmer-kingrelevantdatRijkswaterstaatop14maart2007deopdracht,tothetaanleggenvaneenWatermistsysteem(WMS)indetunnelsbijRoer-mandenSwalmenheeftopgedragenaandeopdrachtnemer(VolkerWesselsTunnelTechniek).5.Beantwoordingcentralevragenenoverigebevindingen5.1BeantwoordingcentralevragenAllereerstwordenindezeparagraafdecentralevragenvandequickscanbeantwoord:Vraag:Isuitdebeschikbareinformatieteherleidenhoehetaantaldeelsystemenistoege-nomenvan33tot52deelsystemen?Antwoord:Nee.Debeschikbareinformatiebiedtweleenoverzichtvanhoedebesluitvor-mingrondtunnelveiligheidisgelopen(zietweedevraag),maaruitdeinformatieisnietexactteherleidenwathetverbandistussendezebesluitvormingenhetaantaldeel-systemenindetunnels.Alsdecommissieditwelwilweten,zouzedeministerhiernaarkunnenvragen.Vraag:Isuitdebeschikbareinformatieteherleidenhoehetbesluitvormingsprocesronddetunnelveiligheidseisenisverlopen?Antwoord:Ja,debeschikbareinformatiebiedtweleenoverzichtvanhoedebesluitvor-mingrondtunnelveiligheidisgelopen.Inalgemenezinzijnervoordebesluitvormingdrieperiodesteonderscheiden:TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.868 1.Deperiodemetvluchtstroken,vandeeersteplannenvoordetunnels(1999)enhetoorspronkelijkontwerptothetbesluitvandeministeromdevluchtstrokentevervangendoorDLS(2003)2.DeperiodemetDLS,tusseneind2003(besluitvandeministeromtekiezenvoorDLS)enapril2006(besluitomtekiezenvoorWMS),deuitwerkingvandekeuzevoorDLSineenProgrammavanEisenendebijbehorendebudgetstijgingen.3.DeperiodemetWMS,vanafjuni2006:besluitvandeministeromDLStevervangendooreenwatermistsysteem(WMS)endedaaropvolgendeproblemendiehebbengeleidtotuitstelvandeopenstelling.5.2OverigebevindingenNaastdebeantwoordingvandecentralevragen,ishetBORtoteenaantaloverigebevindingengekomennaaraanleidingvandezequickscan:Waaromwelvluchtstrokeninhetoorspronkelijkeontwerp?–Injuni2003heeftdeministeraangegeven«dathetdestandaarduitvoeringpraktijkisomtunnelsuittevoerenzondervluchtstroken.Ditstaatduslosvanbezuinigingsmaatregelen.»–Tochblijktuitdeonderzochteinformatiedatinhetoorspronkelijkeontwerpwelvluchtstrokenwarenopgenomen.Hetiseenexplicietbesluitvandeministergeweestomdezeteschrappen(nahetontwerpendevaststellingvanhetbestemmingsplan).Uitdeonderzochteinfor-matiewordtnietduidelijkwaaromerwelvluchtstrokeninhetoorspronkelijkeontwerpzaten.–HetisnietduidelijkhoehetexplicietebesluitvandeministerzichverhoudttotdemededelingvandeministeraandeKamerdathetnietaanbrengenvanvluchtstroken«standaarduitvoeringspraktijk»is.Hetschrappenvandevluchtstroken:bezuinigingofniet?–DeministerheeftdeKamerwelexplicietgeïnformeerdoverhetbesluitomdevluchtstrokenteschrappenentevervangendoorDLS,o.a.indebeantwoordingvanverschillendeKamervragen.–Inseptember2005benadruktdeministerdaterookeenbesparings-aspectaanhetschrappenvandevluchtstrokenzit:«belangrijkveiligheidsvoordeelhierbij[bijhetDLS,VT]isdatbrandenveelsnellergeblustkunnenworden.Daarnaastwordteenbelangrijkebesparinggerealiseerd,aangezienergeenvluchtstrokenindetunnelaangelegdhoevenworden».–Deregionalebestuurdersschrijvenin2006dathetbesluitomdevluchtstrokentevervangendoorDLSeenbesparingvanmeerdan€40mln.aanbouw-eninrichtingskostenopleverde.–In2006blijktdatersprakeisvaneenaanbestedingsmeevallervoordeA73-Zuidvan€123mln.–Hierdoorrijstdevraagwaaromerin2003eenbesparingopdeveiligheidssystemenvandetunnelswerdgerealiseerd,terwijlhettotalebudgetin2006eenzeerpositieffinancieelbeeldhad(ondanksdekostenstijgingvanDLSvan€15naar€40mln.).–Hetisnietduidelijkwatin2003precieshetmotiefvoorhetschrappenvandevluchtstrokenisgeweest.DeswitchvanDLSnaarWMS:watwashetmotief?–HetBORheeftgeeninformatiegevondenwaaruitblijktdatdeKamerdoordeministerexplicietisgeïnformeerdoverdeswitchvanDLSnaarWMStoendatbesluitin2006isgenomen.DeKamerheeftdaaroveri-gensookgeenvragenovergesteld.–OokvoordeswitchvanDLSnaarWMSgeldtdatopbasisvandebeschikbareinformatienietbekendiswathetexactemotiefis.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.869 –Uithetauditrapportblijktdatdeopdrachtnemervanmeningisdatdezescopewijziging,netalsdeswitchvanvluchtstrokennaarDLS,isgeïnitieerddoordeopdrachtgever(Rijkswaterstaat).–Inhunbriefvan14juni2006benadrukkenderegionalebestuurdersdatzenietwillendatDLSvervangenwordt.–Daaruitblijktdathetinitiatief(enhetbesluit)voorhetvervangenvanDLSdoorWMSinderdaaddoorderijksoverheidisgenomen.Hetisechternietduidelijkwaaromderijksoverheiddezescopewijzigingwilde.Geenzichtopbudgettairegevolgenvanscopewijzigingen–Infebruari2006isgeblekendattijdensdeuitwerkingvanditbesluittoteenProgrammavanEisenvoorDLS(2004)endevoortgangvanhetDLS-traject(2005)dekostenvoorDLSzijnopgelopenvan€15mln.(oorspronkelijk)tot€40mln.(2006).DeregiovindtdatertochmoetwordendoorgegaanmetDLS.–Deopdrachtvoordetunneltechnische-enveiligheidsinstallatiesvoordetunnelsRoermondenSwalmenisinhet4ekwartaalvan2005welalgegundaanVolkerWesselsTunnelTechniekvoor€37mln.inclusiefBTW.–DeministervanVenWheeftderegioop31juli2006inkennisgesteldvanhaarbesluitomindetunnelsvandeA73-Zuideenwatermist-systeem(WMS)optenemen(vooreenmaximaalbedragvan€25mln.)inplaatsvaneendrukluchtschuimsysteem.Deregionalebestuur-dersgevenaanhethiernietmeeeenstezijn.–Rijkswaterstaatheeftop14maart2007deopdrachtnemer(VolkerWesselsTunnelTechniek)deopdrachtgegeventothetaanleggenvaneenWatermistsysteem(WMS)indetunnelsbijRoermandenSwalmen.–Deministerzegtineendebatinseptember2008:«diemeerdan50systemen;diezijndoordebelastingbetalerbetaaldenindetunnelgesleuteld.».–HetisechternietduidelijkwelkbudgetuiteindelijknodigisgeweestvoordeaanlegvanhetWMS.Depreciezebijdragevandebelasting-betaleraandemeerdan50systemenisdusnietbekend.Deexactebudgettairegevolgenvandescopewijzigingenzijnooknietbekend,allijkthetwelduidelijkdatdeoorspronkelijkebesparingvan€40mln.,verbondenaanhetschrappenvandevluchtstroken,nietisgereali-seerd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.8610