Lijst van vragen en antwoorden over het rapport ‘Ecologische hoofdstructuur; Terugblik 2009’

30825EcologischehoofdstructuurNr.29LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld20mei2009DecommissievoordeRijksuitgaven1endevastecommissievoorLand-bouw,NatuurenVoedselkwaliteit2hebbeneenaantalvragenaandeAlge-meneRekenkamervoorgelegdoverhetrapport«Ecologischehoofd-structuur;Terugblik2009»(Kamerstuk30825,nr.28).DeAlgemeneRekenkamerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan19mei2009.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.DevoorzittervandecommissievoordeRijksuitgaven,AptrootDevoorzittervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit,AtsmaDegriffiervandecommissievoordeRijksuitgaven,Groen1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Blok(VVD),TenHoopen(CDA),Weekers(VVD),VanHaersmaBuma(CDA),DeNeréetotBabberich(CDA),Aptroot(VVD),voorzitter,DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Omtzigt(CDA),Kos¸erKaya(D66),Luijben(SP),VanderVeen(PvdA),Kalma(PvdA),VanGerven(SP),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),Cramer(CU),VanDijck(PVV),Gesthuizen(SP),Ouwehand(PvdD),Heijnen(PvdA),Tang(PvdA),Vos(PvdA),ondervoorzitter,Bashir(SP),Sap(GL)enVaca-ture(CDA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),VanderBurg(VVD),Jonker(CDA),Snijder-Hazelhoff(VVD),DeVries(CDA),VanHijum(CDA),VanBeek(VVD),Boekestijn(VVD),DePater-vanderMeer(CDA),VanderHam(D66),Gerkens(SP),Vermeij(PvdA),Kuiken(PvdA),Kant(SP),Vacature(CDA),Anker(CU),DeRoon(PVV),Irrgang(SP),Thieme(PvdD),Linhard(PvdA),Besselink(PvdA),Depla(PvdA),Roemer(SP),Vendrik(GL)enMastwijk(CDA).2Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),Atsma(CDA),voor-zitter,Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(CU),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD),Dibi(GL),Polderman(SP),Elias(VVD)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Pieper(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),VanBaalen(VVD),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(CU),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD),Vendrik(GL),Lempens(SP),DezentjéHamming-Bluemink(VVD)enVanDam(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1312380809tkkst30825-29ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30825,nr.291 1DeDienstLandelijkGebiedvoertalleaankopenendoorleveringenuit.InhoeverreishetmogelijkomopbasisvandeboekhoudingvanDienstLandelijkGebiedeengoedbeeldtegevenvandehoeveelheidgekochteruilgrondendoorgeleverdeEHS-grondperjaar?WijhebbendeboekhoudingvanDLGnietonderzocht,dushetisonsnietbekendinhoeverredezeeengoedbeeldgeeft.Omdezelfderedenishetvooronshelaasnietmogelijkeenantwoordtegevenopdevragen2totenmet5.WelzijnwijvanoordeeldataanvullenderapportagesvanuitdeprovinciesenDLGgewenstzijnomeenbeterinzichttekrijgenindevoortgangvandeEHS.VolgensdeILG-bestuursovereenkomstenzullendeprovinciesindeeersteILG-periode(2007–2013)intotaal19928hanieuweEHS-grondverwerven.Daarnaastzullenzij17456haruilgrond,dieinbezitisvanBureauBeheerLandbouwgronden(BBL),ruilenvoorgrondbinnendeEHS.VoordeILG-rapportagehoevendeprovinciesalleenoverdenieuweEHS-grondterapporteren.DaarbijhoevenzenietaantegevenofdienieuwegrondbinnenofbuitendeEHSligt.OverderuilgrondvanBBLhoevenzijnietterapporteren.2,3,4,5en6IsuitdeboekhoudingvandeDienstLandelijkGebiedoptemakenofelkegekochtehectareruilgrondookdaadwerkelijkgeruildistegeneendezelfdeoppervlakteaanEcologischehoofdstructuur(EHS)?Zonee,waaromniet?Zoja,hoeligtdezeverhouding?HoudtdeDienstLandelijkGebiedbijofgronddiezijverwerftwelindeEHSligt?HoudtDienstLandelijkGebiedbijtenbehoevevanwelkedoelstellinggrondverworvenwordt?Hoeveelhectarevanderuilgrondenisverworvenwelvoorhetdoel«natuur»,nietzijndeEHS?Inhoeverreishetnieuwestelselomnatuurkwaliteittebepaleneeninte-graalstelselvoordesturingopnatuurkwaliteit?Enwelkegevolgenkaneensectoralebenaderinghebbenvoordenatuurkwaliteit?Hetnieuwestelselisintegraal,omdatheteenindelinginsoortennatuurbevat(beheertypenenrecreatietypengenoemd).Dezeindelingzaldoorallebeheerdersenbetrokkenoverhedengebruiktworden.Hetzalboven-diengebruiktwordenvoorzoweldefinancieringvanhetbeheeralsvoordevaststellingvannatuurkwaliteit(monitoringenverantwoording).Ditmaakteenduidelijkesturingopnatuurkwaliteitmogelijkdoorondermeereenduidigedefinities,doelen,kwaliteitscriteriaeneisenaanmilieu-condities,diegeldenvoorallebeheerdersenoverheden.Overigensmoetendepreciezekwaliteitscriteriaendehoogtevandebeheerkostenensubsidiesnogwordenvastgesteld.Hoeditnieuwestelselindepraktijkzalwerkenisnognietbekend,omdatdepraktischetoepas-singervannognietuitgewerktis.7IshetaantalnogterealiserenhectaresEHSindeperiode2008–2018infiguur1opblz.8vanhetrapport,derdekolom,inclusiefofexclusiefagra-rischbeheerbuitendeEHS?De«nogterealiserenEHS2008–2018»infiguur1(EHSdienognietgereedis)isexclusief«agrarischnatuurbeheerbuitendeEHS».Eind2007was120217haEHSwelgereed.Ditiseenoptelsomvan:•53593haverworveneningericht•7209hagecontracteerdviaparticulierbeheerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30825,nr.292 •59415hagecontracteerdviaagrarischnatuurbeheer(inclusiefagra-rischbeheerbuitendeEHS).8IshetaantalnogterealiserenhectaresEHSindeperiode2008–2018infiguur1opblz.8vanhetrapport,derdekolom,inclusiefofexclusiefruil-gronden?De«nogterealiserenEHS2008–2018»infiguur1(EHSdienognietgereedis)isinclusiefruilgronden.RuilgrondmoetnogwordengeruildvoorgrondbinnendeEHSenvervolgensnogwordeningericht.DezegrondisdaaromnietmeegeteldindehoeveelheidEHSdieeind2007gereedwas.9DeAlgemeneRekenkamerzetuiteendater15000hectareruilgrondisverworvenin2007,deministervoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit(LNV)geeftzelfanderecijfers.Tot53000hectarewordtgenoemd.Welkevandezecijferszijnjuist?IndeEerstevoortgangsrapportageEHSgrootproject(pagina7)vermeldthetMinisterievanLNVdatdehoeveelheidruilgrondop31december2007tenbehoevevandeEHSnaarverwachtingongeveer15000habedroeg.Ditgetalhebbenweovergenomen,metdeaantekeningdatoverdehoeveelheidruilgrondonduidelijkheidbestaat.Overdehoeveelheidruil-grondencirculerennamelijkverschillendegetallen.Dezegetallenhebbenoverigensgeenbetrekkingopdehoeveelheidruilgronddieineenjaarverworvenis,maaropdetotalehoeveelheiddieeinddatjaarinbezitwasvanBureauBeheerLandbouwgronden.DegetallenzijnalleafkomstigvanhetMinisterievanLNV:•18772haeind2004(RapportEHSvandeAlgemeneRekenkamer,2006);•27500haeind2006(Natuurbalans2008vanhetPlanbureauvoordeLeefomgeving);•15000haeind2007,vermeldindeEerstevoortangsrapportageEHSgrootprojectvanhetMinisterievanLNVenovergenomenindeTerug-blikEHS2009vandeAlgemeneRekenkamer.Welkevandezecijfersjuistzijn,kondenwenietvaststellen.Wijhebbenhetministerietijdensonsterugblikonderzoekgevraagdnaareenverkla-ringvoorhetverschiltussende15000haindeRapportageEHSgrootprojectende27500haindeNatuurbalans2008.Volgenshetministeriemoetendegetallengelezenwordenalsgetallen«bijbenadering».DeexacteduidingvandehoeveelheidruilgrondenwachtopderesultatenvanNulmetingopKaart.BijdeopgaveaanhetPlanbureauvoordeLeef-omgevingisvolgenshetministerieeenanderedefinitievanruilgrondengebruikt,namelijkallegrondinbezitvanBBLdieistoegerekendaandeEHS.Vandezegrondligtvolgenshetministerieruim8000haterplekkeindeEHSofbinnenlopendelandinrichtingsprojectenen14000habuitendebegrenzingvandeEHS.Hetresterendeverschilvan5500hakonhetministerienietverklarenenzouvolgenshetministerievoortkunnenkomenuitverschillendepeildata.Hetgetalvan53000haheeftgeenbetrekkingopruilgronden,maaropgronddievoordeEHSper31december2007wasverworveneningericht(briefvanLNVvan13oktober2008aandeTweedeKamer).Zieookfiguur4vanonzeTerugblikEHS2009,waarwijinkolom2meldingmakenvan53593ha.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30825,nr.293 10DeministervoorLNVlichttoedatdeervaringleertdateenderdedirectopdejuisteplekwordtverworven,kandeAlgemeneRekenkamernagaanofditjuistis?KandeAlgemeneRekenkamerinditverbandreagerenophetPlanbureauvoordeLeefomgevingdatover2008aangeeftdatnauwe-lijksEHS-hectareszijnverworven.Opbasisvandebestaandeinformatiekunnenwijnietaangevenwelkdeelvandeverworvengrondendirectopdejuisteplekwordtverworven.Provincieshoevendaarnamelijknietoverterapporteren(zieonsantwoordopvraag1).HetPlanbureauvoordeLeefomgevingontvangtjaarlijksvanhetMinis-terievanLNVvoortgangscijfersoververwerving.Hieruitblijktdatin2005en2006ongeveer4500hazijnverworvenvoordenieuweEHS.Ditzijnvooraltoeberekenderuilgronden.DeoppervlakteterplaatsebinnendeEHSgerealiseerdiszeerbeperktindezejaren.DeoppervlakteterplaatseverworvenwordtjaarlijksdoorhetPBLgerapporteerd.11IshetjuistdatdetaakstellingvooragrarischnatuurbeheerindeILG-periodelagerisdanopgrondvanheteinddoelgehaaldzoumoetenworden?BijdestartvanhetILGop1-1-2007waser60623haagrarischbeheer(totaalbinnenenbuitendeEHS).UitgaandevandeaannamevanhetMinisterievanLNVdateenderdevanhetagrarischbeheerbegin2007buitendeEHSlag,wasdebeginstandbinnendeEHSdus40415ha.1IndebestuursovereenkomstenmetdeprovinciesisovereengekomenhetaantalhectaresagrarischbeheerbinnendeEHSindeILG-periode2007–2013teverhogennaar70072ha.Datbetekenteentotaletoenamevan29657ha,watovereenkomtmeteengemiddeldetoenamevan4237haperjaar.DaarnaastisindeILG-bestuursovereenkomsteneentaakstellingvooragrarischbeheerbuitendeEHSopgenomen.DetaakstellingvooragrarischbeheerbinnendeEHSvoor2018is97685ha.Datbetekentdathetagrarischbeheerindeperiode2014–2018nogmet27613hauitgebreidzalmoetenwordenomdedoelstellingvoor2018tehalen.Datkomtovereenmeteengemiddeldetoenamevanruim5500haperjaar,gemiddeldruim1250hameerdanindeperiode2007–2013.12HoewordeninstandhoudingdoelstellingenvoorNatura2000-gebiedengekoppeldaanhetnieuwestelselomnatuurkwaliteittebepalen?Bijdeindex«natuurenlandschap»iseen«vertaaltabel»opgesteld,waarbijdesoortennatuurindeindex(beheertypengenoemd)gekoppeldkunnenwordenaanhabitattypenvandeHabitatrichtlijn.Dekoppelingisniethelemaaléénopéén:ondereenbeheertypekunnenmeerderehabitattypenvallenenandersom.InhetkadervanNatura2000zijnlandelijkeinstandhoudingsdoelengefor-muleerdpertebeschermensoortenhabitattypen.Dezewordenindeaanwijzigsbesluitendoorvertaaldnaarinstandhoudingsdoelenpersoortenhabitattypevoordatgebied.Ofenhoedezeinstandhoudingsdoelengekoppeldwordenaanhetnieuwestelselvoornatuurkwaliteit,isnognietuitgewerkt.1WemerkenhierbijopdatdezeinschattingvanhetMinisterievanLNVoptimistischis.Uitkaartanalysesdiehetministeriedestijdsoponsverzoekuitvoerde,bleeknamelijkdatbegin2005ietsmeerdandehelftvanhetagrarischbeheerbuitendeEHSlag(AlgemeneRekenkamer,rapportEHS2006,p.31).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30825,nr.294