Evaluatierapport ‘Het vormingsonderwijs in Nederland’ en voorhang van wijzigingsregeling

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 VIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap (VIII) voor het jaar 2025Nr. 178 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2025Op openbare scholen hebben ouders de mogelijkheid om voor hun kindvormingsonderwijs aan te vragen. Dit onderwijs wordt gefaciliteerd doorhet Centrum voor Vormingsonderwijs (CvV). Sinds 2019 ligt wettelijkverankerd dat het CvV structureel middelen ontvangt vanuit het Ministerievan Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Op vormingsonderwijswas eerder een bezuiniging voorzien. Met het amendement Bontenbal zijnde middelen voor het vormingsonderwijs weer opgenomen op debegroting.1 Over een dergelijke subsidie moet eens in de vijf jaar eenverslag gepubliceerd worden over de doeltreffendheid en de effecten vande subsidie in de praktijk.2 Hiervoor is in 2023–2024 een evaluatieuitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut. De evaluatie was gericht opde invulling van vormingsonderwijs in de praktijk en de doelmatigheidvan de subsidie.Via deze weg wordt uw Kamer het evaluatierapport aangeboden. Deinzichten uit het evaluatierapport zijn meegenomen bij het opstellen vande nieuwe subsidieregeling, die per 1 augustus 2025 in werking moettreden. Bij deze brief ontvangt u het ontwerp van een wijzigingsregeling.3Belangrijkste uitkomsten evaluatieonderzoekHet evaluatierapport toont aan dat met enige regelmaat het aanbod opverzoek van de schoolleiding gerealiseerd wordt, waarbij de wens vanouders niet meegenomen of zelfs niet uitgevraagd wordt. Dit terwijl desubsidieregeling gestoeld is op het keuzerecht van ouders. Het rapport1Kamerstuk 36 600 VIII, nr. 142Artikel 4:24 van de Algemene wet bestuursrecht3Conform artikel 4.10 van de Comptabiliteitswet 2016 zal ik deze regeling niet eerder vaststellendan 30 dagen na de datum van toezending van het ontwerp van deze regeling aan uw Kamer kst-36600-VIII-178ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Ter griffie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen op 3 juli 2025.De wens om over de voorgenomen voor-dracht voor de vast te stellen ministeriëleregeling nadere inlichtingen te ontvangen kandoor ten minste dertig leden van de Kamer tekennen worden gegeven uiterlijk op 1 oktober2025.De voordracht voor de vast te stellenministeriële regeling kan niet eerder wordengedaan dan op 2 oktober 2025 dan wel binnenveertien dagen na het verstrekken van de in devorige volzin bedoelde inlichtingen.Bij de termijnen is rekening gehoudenmet de recesperiode van de TweedeKamer.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1781 geeft tevens weer dat een groot deel van de zendende instanties4,schoolleiders en vakleraren overwegend positief is over hoe het CvV haarrol vervult. Daarnaast is in de laatste jaren een verschuiving in aanbod tezien van het klassieke model, waarbij leerlingen les krijgen over ééndenominatie door één vakleerkracht, naar het carrouselmodel, waarbijleerlingen een lessenserie van meerdere denominaties door meerderevakleerkrachten aangeboden krijgen.WijzigingsregelingUit de evaluatie is gebleken dat in de onderwijspraktijk het vormingson-derwijs niet altijd op verzoek van ouders gegeven wordt en via hetcarrouselmodel soms vermengd wordt met onderwijs, waarvoor deverantwoordelijkheid bij de school ligt. Het rapport geeft een aantalpraktijkvoorbeelden weer, waaruit blijkt dat dit carrouselmodel opsommige scholen geïntegreerd is in burgerschapsonderwijs en hetreguliere onderwijs over geestelijke stromingen. Op deze scholen wordthet carrouselmodel dan ook structureel gegeven aan alle leerlingen,zonder dat ouders daar expliciet toestemming voor gegeven hebben.Daarbij ontstaat het risico dat ouders niet meer het vormingsonderwijsvan hun voorkeur kunnen ontvangen. Dit is onwenselijk. Met de wijzi-gingsregeling wordt daarom beoogd de positie van ouders te verstevigenen de doelmatigheid van de inzet van middelen te vergroten. Voor al hetaanbod – dus ook voor het carrouselmodel – geldt dat het alleen kanworden aangeboden als dat op verzoek van ouders is. De volgendeevaluatie zal moeten uitwijzen of deze wijzigingen inderdaad hebbengeleid tot een doelmatiger inzet van de middelen voor vormingson-derwijs, waarbij de keuze van ouders voor het vormingsonderwijs leidendis.Voorhang van wijzigingsregelingIn de OCW-begroting is ook voor de komende jaren subsidie voorzienonder de naam «Humanistisch vormend en godsdienstonderwijs». Om diereden is bijgevoegde wijzigingsregeling opgesteld voor de subsidiever-lening de komende jaren.Deze regeling wordt hiermee bij uw Kamer voorgehangen en wordt nieteerder vastgesteld dan 30 dagen na de datum van toezending van hetontwerp van deze regeling.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. Paul4Het CvV is een samenwerking tussen zeven levensbeschouwelijke organisaties voor vormings-onderwijs: protestants, katholiek, boeddhistisch, islamitisch, hindoeïstisch, joods en humanis-tisch vormingsonderwijs. Deze levensbeschouwelijke organisaties worden de «zendendeinstanties» genoemd.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 VIII, nr. 1782