Resultaten banenafspraak 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202534 352Uitvoering en evaluatie ParticipatiewetNr. 342 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2025InleidingIn de afgelopen periode heb ik u een aantal brieven gestuurd metbelangrijke inhoudelijke updates rondom de banenafspraak1, de Participa-tiewet en de sociale infrastructuur2. Daarin heb ik steeds benadrukt datwerk belangrijk is voor mensen, en dat ik ernaar streef dat iedereen die wilwerken, daar de mogelijkheid toe krijgt. Ook als daar ondersteuning bijnodig is.Met deze brief informeer ik u over de behaalde resultaten van debanenafspraak in 2024. Om met het goede nieuws te beginnen: in 2024zijn er bijna 4.000 extra banen bijgekomen bij reguliere werkgevers voormensen met een beperking. Dat betekent dat er sinds de start van debanenafspraak bijna 90.000 banen bij zijn gekomen. Ik ben enorm trots opal die werkgevers die zich blijven inspannen om werk te bieden aanmensen met een ondersteuningsbehoefte. Want hoewel dat denormaalste zaak zou moeten zijn, is het dat helaas nog steeds niet.Dat is helaas ook terug te zien als we het totaal aantal banen langs dedoelstelling voor 2024 leggen. Die is namelijk opnieuw niet gehaald. Dedoelstelling voor 2024 was 115.000 extra banen, terwijl de realisatie op89.616 blijft steken. De achterstand is dus opgelopen naar ruim 25.000banen. Dat is een enorme teleurstelling, en onderstreept wat mij betreftde urgentie om écht aan de slag te gaan met het verbeteren van debanenafspraak. Zie hiervoor mijn brief van juni 2025.3Tegelijkertijd wil ik onderstrepen dat we een grote verandering in ganggezet hebben met de invoering van de banenafspraak. Voor steeds meer1Kamerstuk 34 352, nr. 340.2Kamerstuk 34 352, nr. 341.3Kamerstuk 34 352, nr. 340. kst-34352-342ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3421 werkgevers is het vanzelfsprekend om mensen met een ondersteunings-behoefte in dienst te nemen. Dat bevordert de kansen voor gelijkwaardigmeedoen in onze samenleving, en is goed voor onze economie.In het vervolg van deze brief ga ik gedetailleerder in op de behaalderesultaten. Daarnaast geef ik een update over de inspanningen vanoverheidswerkgevers in het kader van de banenafspraak.Resultaten banenafspraak 2024Zoals in de inleiding benoemd waren er eind 2024 in totaal 89.616 extrabanen voor mensen uit de doelgroep banenafspraak ten opzichte van denulmeting in 2012. Als we het aantal banen dat er al was ten tijde van denulmeting meetellen, komt dat uit op totaal 164.795 banen.Hieronder geef ik een beknopte weergave van de resultaten van debanenafspraak tot nu toe, en licht ik een aantal elementen daaruit kort toe.Een meer gedetailleerde weergave van de resultaten vindt u in de bijlagebij deze brief.Tabel 1: Resultaten eind 2024 ten opzichte van de nulmetingToenameaantal banenmarktToenameaantal banenoverheidTotaletoenameaantal banenFormele dienstverbanden80.99612.63193.627Inleenverbanden (uitzendrelaties enWsw-detacheringen)– 3.853– 158– 4.011Totaal77.14312.47489.616Doelstelling Sociaal Akkoord(90.000)(25.000)(115.000) Ontwikkeling van het aantal banen via inleenverbandenEen deel van de banen die tellen voor de banenafspraak betreft banen viainleenverbanden. Het gaat daarbij voor een groot deel om mensen meteen Wsw-indicatie die vanuit een sociaal ontwikkelbedrijf gedetacheerdworden naar reguliere werkgevers. Maar ook om mensen uit hetdoelgroepregister banenafspraak die via reguliere uitzenders werken.Evenals voorgaande jaren neemt het aantal banen voor de banenafspraakvia inleenverbanden af. Er zijn intussen ruim 4.000 minder banen viainleenverbanden dan ten tijde van de nulmeting. Dat heeft vooral temaken met de ontwikkeling van de Wsw-doelgroep. Steeds meerWsw-medewerkers die gedetacheerd worden gaan met pensioen, of gaanbinnen de beschutte werkomgeving van een sociaal ontwikkelbedrijfwerken omdat een detachering niet meer haalbaar is. Ten opzichte van de0-meting in 2012 is het aantal banen via Wsw-detacheringen met 11.100afgenomen; in 2024 ging dat om een daling van 2.340 banen.Tegelijkertijd wordt deze uitstroom slechts voor een klein deelopgevangen door nieuwe doelgroepen. Dat komt deels omdat zij vakerdirect in dienst komen bij een reguliere werkgever. Maar ik zie hier ooknog kansen liggen voor sociaal ontwikkelbedrijven. Daarom blijf ikinvesteren in deze bedrijven, zodat zij juist voor mensen voor wie de stapnaar regulier werk nog te groot is een springplank kunnen bieden. Ik heb udaar uitvoeriger over geïnformeerd in de Kamerbrief over de socialeinfrastructuur.44Kamerstuk 34 352, nr. 341.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3422 Resultaten marktwerkgeversEind 2024 waren er binnen de marktsector ruim 77.000 extra banengerealiseerd ten opzichte van de nulmeting. De doelstelling voor dat jaarwas 90.000 banen. Dat betekent dat de marktsector voor het tweede jaarop rij de doelstelling niet heeft behaald.Ten opzichte van 2023 kwamen er in 2024 bij de marktwerkgevers 4.969extra banen bij via formele dienstverbanden. Daar staat tegenover dat hetaantal banen via inleenverbanden met 1.857 afnam. Daardoor komt degroei onder de streep uit op 3.112 banen binnen de marktsector.Resultaten overheidswerkgeversOok voor de overheidswerkgevers geldt helaas dat de doelstellingopnieuw niet gehaald is. Eind 2024 waren er binnen de sector overheid12.474 extra banen ten opzichte van de nulmeting, tegenover eendoelstelling van 25.000.Ten opzichte van 2023 kwamen er in 2024 bij de overheidswerkgevers1.843 extra banen bij via formele dienstverbanden. Daar staat tegenoverdat het aantal banen via inleenverbanden met 1.003 afnam. Daardoorkomt de groei onder de streep uit op 840 banen binnen de overheid.In verschillende Kamerbrieven hebben de Minister van BinnenlandseZaken en Koninkrijksrelaties (die als coördinerend bewindspersoonverantwoordelijk is voor de realisaties van de banenafspraak binnen deoverheidssector) en ik uw Kamer geïnformeerd over de oorzaken hiervanen de acties die we ondernemen om dit resultaat te verbeteren.5 Verderopin deze brief volgt nog een korte update over een aantal lopende actiesbinnen de overheidssector.Maatregelen naar aanleiding van deze resultatenHoewel het mooi is dat er nog steeds extra reguliere banen bijkomen voormensen met een beperking, stellen deze resultaten teleur. Nu ookmarktwerkgevers voor het tweede jaar op rij de doelstelling niet halen,ben ik van plan op korte termijn verdere stappen te zetten om hetonderscheid tussen markt en overheid op te heffen, zoals in de Wetbanenafspraak is opgenomen.6 Naar verwachting kunnen we dit onder-scheid op zijn vroegst per 1 juli 2026 opheffen. Het gaat er dan niet meerom waar iemand werkt, maar dat iemand aan het werk is. Op die manierhoop ik dat overheid en markt meer banen in gezamenlijkheid gaancreëren.Zodra het onderscheid is opgeheven, is bovendien de laatste belem-mering voor de uitvoerbaarheid van de quotumregeling weggenomen.Daarmee is de quotumregeling nog niet actief, maar is er wel weer sprakevan een stok achter de deur. Dit is in afwijking van hetgeen is opgenomenin de memorie van toelichting op de wet banenafspraak die in februari jl.behandeld is in uw Kamer, omdat daar het opheffen van het onderscheidexpliciet wordt gekoppeld aan de realisaties van de overheid. Omdat nustagnatie optreedt in zowel de overheid als de markt vind ik het verstandigom het onderscheid tussen beide sectoren zo snel mogelijk op te heffen.Als de resultaten ook in de komende jaren achterblijven, kan het kabinet inoverleg met sociale partners besluiten de quotumregeling te activeren,waarbij alle werkgevers een inclusiviteitsheffing krijgen. Voor werkgevers5Zie voor de meest recente update hierover: Kamerstuk 34 352, nr. 336.6Staatsblad 2025, 121.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3423 zit er een stimulans in de quotumregeling om extra banen te realiseren,omdat zij dan een bonus ontvangen.Daarnaast hebben we in de afgelopen jaren steeds een quotumpercentageberekend voor overheidswerkgevers. Daarmee is het voor werkgeversduidelijk welk percentage van hun personeel onder de banenafspraak zoumoeten vallen. Voor 2026 zal ik dat ook voor marktwerkgevers doen.Daarmee wil ik een duidelijk signaal afgeven aan werkgevers dat zij elkeen eigen verantwoordelijkheid hebben in het realiseren van banen voormensen met een beperking. Een quotumpercentage maakt die verant-woordelijkheid op het niveau van individuele werkgevers tastbaarder. Dequotumcalculator, die nu in gebruik is voor overheidswerkgevers, zal ikdan ook geschikt maken voor marktwerkgevers. Werkgevers kunnen danzelf uitrekenen hoeveel banen voor de banenafspraak zij zouden moetenrealiseren.Gelukkig merk ik wel dat er bij sociale partners nog steeds stevigdraagvlak is voor de banenafspraak, en dat door hen de teleurstelling overde resultaten wordt gedeeld. Ik ga met hen in gesprek om te kijken welkegezamenlijke acties we op de korte termijn kunnen ondernemen om meerbanen voor de banenafspraak te realiseren.Tot slot onderstrepen deze resultaten het belang van het verbeteren vande banenafspraak, ook op de langere termijn, waarover ik uw Kamerrecent uitgebreid heb geïnformeerd. Ook daar ga ik de komende periodemee verder en daarover ga ik graag met uw Kamer in debat.Stand van zaken inspanningen bij overheidswerkgeversHoewel er ook in 2024 weer extra banen voor de banenafspraak bij zijngekomen bij overheidswerkgevers, moeten we nog een flink aantalstappen zetten. We bekijken daarom met alle overheids- en onderwijssec-toren hoe er de komende jaren nog meer banen gerealiseerd kunnenworden. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zetzich als coördinerend bewindspersoon voor de overheid ervoor in dat deoverheid banen blijft realiseren voor mensen die tot de doelgroepbanenafspraak behoren. Zo werd in 2024 gestart met de organisatie vaneen bestuurlijke bijeenkomst waarbij alle overheids- en onderwijssectorenbijeenkomen om nieuwe bestuurlijke energie en inspiratie op te wekken.Daarnaast bleef BZK regelmatig in gesprek met de sectoren om goedevoorbeelden te delen en de voortgang te bespreken.Maatregelen sector RijkDe sector Rijk laat jaarlijks vooruitgang zien in de realisatie. Voor dekomende tijd zijn nog wel inspanningen nodig. Daarom wordt ookgewerkt aan verder inzicht verkrijgen in specifieke werkzaamheden enprojecten binnen de rijksoverheid die zich ervoor lenen om substantieelextra mensen vanuit de doelgroep Banenafspraak aan het werk te helpen.De organisatie die zich hiermee binnen het Rijk bezighoudt is Binnenwerk.In 2024 steeg het aantal banen bij Binnenwerk van 870 naar 1.085 banenvoor mensen uit de doelgroep banenafspraak, daarmee kwamen er bijBinnenwerk dus 215 banen bij.Hernieuwde focusIn de voortgangsbrief Banenafspraak Rijk7 is eind 2023 een hernieuwdefocus voor de banenafspraak binnen het Rijk aangekondigd. Deze ziet toe7Kamerstuk 34 352, nr. 309.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3424 op het inrichten van een adequate begeleidingsstructuur voor mensen uitde doelgroep banenafspraak, het inventariseren van kansrijke domeinenin samenwerking met Binnenwerk en focus het aanscherpen van dekwaliteit en duurzaamheid van de gerealiseerde banen.In 2024 is binnen het Rijk een programma opgericht om archieven tedigitaliseren in samenwerking met Binnenwerk. Dit zal naar verwachting266 duurzame banen opleveren. In de komende twee jaar worden deeerste scanstraten gefaseerd opgestart. Daarnaast verleggen de minis-teries hun focus van enkel instroom naar behoud en doorstroom. Derecruiters die zich Rijksbreed bezighouden met de banenafspraak hebbenhun takenpakket uitgebreid om als adviseurs te dienen voor alle aspectenvan de carrière van medewerkers uit de doelgroep. Zij kunnen bemiddelenbij doorstroom tussen departementen om zo veel mogelijk mensen tebehouden die reeds bij het Rijk werkzaam zijn.Netwerkorganisatie Social ReturnIn 2023 is de netwerkorganisatie Social Return van start gegaan. Derijksoverheid legt jaarlijks voor minimaal 130 miljoen euro aan SocialReturn-verplichtingen neer bij leveranciers. Door Social Return toe tepassen in aanbestedingen, worden er concrete afspraken met leveranciersgemaakt om een bepaald gedeelte van de loonsom te gebruiken voor hetrealiseren van banen voor mensen met een arbeidsbeperking en/of hetverkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt voor mensen. Vanwege hetmoeilijk kunnen vrijmaken van de benodigde capaciteit bij deelnemendedepartementen en de taakstelling is het bestaan van de netwerkorgani-satie onzeker geworden. Wel gaan alle departementen door met hettoepassen van social return in hun eigen aanbestedingen.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. NobelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 352, nr. 3425