Diverse onderwerpen op het gebied van Oekraïense Ontheemden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 045Situatie in Oekraïne19 637VreemdelingenbeleidNr. 295 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 mei 2026Met deze brief wordt ingegaan op diverse onderzoeksrapporten op hetterrein van Oekraïense ontheemden.Eindrapport onderzoek reismotieven Oekraïense ontheemdenBureau Regioplan heeft onderzoek gedaan naar kenmerken, reisroute enmotieven van ontheemden uit Oekraïne die zich in 2025 bij aankomst inNederland melden bij een crisisnoodopvang locatie (hierna: CNO). Hetonderzoeksrapport «Eindrapport onderzoek reismotieven Oekraïenseontheemden» treft u aan in de bijlage.Het doel van het onderzoek was om het inzicht te vergroten ten aanzienvan onder meer het profiel en de gezinssamenstelling, motieven omOekraïne te verlaten, de afgelegde reisroute en motieven om in Nederlandbescherming aan te vragen.De inzichten uit dit rapport worden benut bij de ontwikkeling van hetlangetermijnbeleid voor de ontheemden uit Oekraïne en zijn daarnaastonder meer nuttig in relatie tot het huidig benodigde opvanglandschap.Aangezien slechts een deel van de instroom via de CNO’s plaatsvond,biedt dit rapport een gedeeltelijk beeld van de groep ontheemden die inde periode van het onderzoek bescherming heeft aangevraagd inNederland. De totale instroom van ontheemden met een Oekraïensenationaliteit in 2025 was 28.420 personen. De totale instroom op deCNO-locaties was in 2025 7.840 personen. Er zijn voor dit onderzoek intotaal 1.752 vragenlijsten ingevuld.SamenvattingHet onderzoek laat zien dat de slechte veiligheidssituatie in Oekraïne debelangrijkste reden is om te vertrekken. Daarnaast zijn aangescherpte wet-en regelgeving, de slechte economische omstandigheden en herenigingmet familie belangrijke motieven. In de tweede helft van 2025 neemt het kst-36045-295ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 2951 aandeel jongeren tussen 18–25 jaar in de instroom toe. Dit heeftwaarschijnlijk te maken met het feit dat het deze leeftijdscategorie werdtoegestaan om het land te verlaten vanaf de zomermaanden.Ongeveer 60% van de respondenten in het onderzoek komt direct naarNederland vanuit Oekraïne. Ongeveer 40% (N=709) reist via anderelanden. Van de 40% die op doorreis is geweest, verbleef ongeveer 40%langer dan een jaar in dat andere land, waarbij Polen en Duitsland hetmeest genoemd werden. Vanaf juli 2025 geeft ongeveer 70% van derespondenten die op doorreis zijn geweest (ca 145 personen; N=209) aangeen gebruik te hebben gemaakt van opvang en voorzieningen op grondvan de Richtlijn Tijdelijke Bescherming in dat andere land.Op de vraag wat de motieven zijn om bescherming in Nederland aan tevragen, laat het onderzoek zien dat contacten en/of familie, werkmogelijk-heden en opvangmogelijkheden de belangrijkste redenen zijn. Contactenen/of familie in Nederland wordt in de looptijd van het onderzoek steedsbelangrijker. Wat betreft werkmogelijkheden is er een vrij stabiel beeld tezien. Uit het onderzoek komt naar voeren dat het beeld is dat werkvoldoende beschikbaar is, dat er een goed salaris wordt geboden en dater sprake is van goede werkomstandigheden.Factsheet WODC in het kader van het LOCOV onderzoek oververblijf en terugkeer van ontheemden uit OekraïneOp maandag 11 mei publiceerde het WODC in het kader van het LOCOVonderzoek een factsheet over verblijf en terugkeer van ontheemden uitOekraïne. Dit factsheet is het eerste gepubliceerde onderzoek op basis vande data verzameld tussen september 2025 en december 2025 en biedtdaarmee een actueler en uitgebreider inzicht in intenties van ontheemdenten aanzien van verblijf en terugkeer. De resultaten van het onderzoekworden betrokken bij de verdere uitwerking van het langetermijnbeleidOekraïne waarover uw Kamer nader zal worden geïnformeerd.Rapporten Instituut Clingendael over beschermingsopdrachtontheemden OekraïneOp maandag 11 mei publiceerde instituut Clingendael de rapportenBetween War and Return: Scenarios for the Future of Ukraine and ItsRefugees en Tijdelijk ontheemd of definitief vertrokken? De dilemma’s vanOekraïense ontheemden. Dit onderzoeksrapport betreft een rapportage ineen reeks onderzoeken naar de beschermingsopdracht van Nederland tenaanzien van ontheemden uit Oekraïne. In deze reeks onderzoektClingendael de ontwikkelingen op het gebied van migratie-intenties enterugkeermogelijkheden naar Oekraïne, doormigratie binnen de EuropeseUnie en vestiging in en terugkeer vanuit Nederland. Het rapport BetweenWar en Return gaat specifiek in op vier scenario’s ten aanzien van deontwikkelingen in Oekraïne en, als gevolg daarvan, verwachtingen tenaanzien van verblijf en terugkeer van ontheemden in Nederland. Beiderapporten treft u als bijlage bij deze brief. Het instituut Clingendael zal, inopdracht van het Ministerie van JenV, de beschermingsopdracht voorNederland tot maart 2027 blijven onderzoeken. Het volgende rapport volgtnaar verwachting rond deze zomer.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den BrinkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 045, nr. 2952