Toelichting dekking wetsvoorstel gastouderopvang n.a.v. de eerste termijn wetsbehandeling

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 513Wijziging van de Wet kinderopvang in verbandmet verbetermaatregelen van degastouderopvangNr. 13 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 september 2024Hierbij zend ik u zoals toegezegd de toelichting op de dekking van hetwetsvoorstel verbetermaatregelen gastouderopvang. Dit is naaraanleiding van vragen van het lid Maatoug (GroenLinks-PvdA) tijdens deeerste termijn van de wetsbehandeling op 11 september jl.Het wetsvoorstel vraagt van sommige gastouders en gastouderbureausextra stappen voor een goede kwaliteit. Het ligt voor de hand dat degastouders en gastouderbureaus de investeringen die nodig zijn voor deverbetermaatregelen doorberekenen in het tarief dat ouders betalen voorgastouderopvang. Zij bepalen zelf de hoogte van hun eigen tarieven. Hetkabinet komt ouders tegemoet in de kostenstijging die het wetsvoorstelmet zich meebrengt door de maximumuurprijs voor de gastouderopvangper 2025 met 21 cent te verhogen. Dit komt bovenop de indexering van68 cent in 2024 en 36 cent in 2025. Naast de verhoging van de maximum-uurprijs, brengt dit wetsvoorstel uitvoeringskosten met zich mee. Alsgevolg van de nieuwe maatregelen zijn er meerkosten voor toezicht enhandhaving.In paragraaf 1 licht ik de verhoging van de maximumuurprijs met 21 centtoe en de dekking hiervan in de Voorjaarsnota van 2023. In paragraaf 2licht ik de uitvoeringskosten toe en de dekking hiervan in de Voorjaarsnotavan 2024.In paragraaf 3 heb ik een totaaloverzicht opgenomen van de mutaties inde maximumuurprijs voor de gastouderopvang van de periode 2022 toten met 2025. kst-36513-13ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 513, nr. 131 1. Financering van verbetermaatregelen voor gastouders engastouderbureaus (Voorjaarsnota 2023) Het kabinet vindt degelijke overheidsfinanciën van belang, om geenschulden door te schuiven naar volgende generaties. Voor iedere nieuwemaatregel kijkt het kabinet op welke wijze die gefinancierd kan worden. Inde Voorjaarsnota 2023 is de dekking van de verhoging vanaf 2025 van demaximumuurprijs met 21 cent voor gastouderopvang geregeld. Demaximumuurprijzen van alle opvangsoorten zijn in 2024 met 2 centminder geïndexeerd om enkele beleidsmaatregelen, waaronder deverhoging van de maximumuurprijs voor gastouderopvang voor ditwetsvoorstel, te bekostigen. Door de 2 cent verlaging zijn er structureelvanaf 2028 in totaal 0,9 miljoen euro per jaar hogere opbrengsten dankosten.Deze zijn ingezet binnen het SZW-beleidsterrein. Zie voor de volledigheidonderstaand het volledige kinderopvangpakket dat onderdeel was van devoorjaarsnota 2023.Voorjaarsnota 2023 kinderopvang (in miljoeneneuro’s)202320242025202620272028Nr.Maatregelen1Verbetertraject gastouderopvang01,214,915,716,116,32Zwangerschapsverlof voor doelgroepers01,21,31,31,31,43Aanpassing doelmatigheidsgrenzen9,93,43,433,23,44Subsidieregeling zij-instroom «afstand tot dearbeidsmarkt»12,52,5000Dekking1Maximum uurprijzen 2 cent minder indexerenper 2024– 0,9– 19,5– 18– 20,9– 21,8– 22 De maximumuurprijzen zijn vastgesteld in het Besluit Kinderopvang-toeslag. In het Besluit Kinderopvangtoeslag 2024, dat bij uw Kamer isvoorgehangen, is zowel de reguliere indexatie als de verlaging met 2 centals gevolg van de in de tabel genoemde beleidsmaatregelen verwerkt.Totstandkoming van het benodigde bedragBij nieuwe wetgeving maakt het kabinet een inschatting (raming) van demogelijke extra kosten die deze nieuwe wet met zich meebrengt. Dekosten van het wetsvoorstel gastouderopvang zijn op € 16,3 miljoengeraamd. Dit omvat ten eerste de extra kosten die gastouders engastouderbureaus maken als gevolg van deze maatregelen. Ten tweede iser rekening mee gehouden dat dit wetsvoorstel samen zou vallen met deinvoering van het nieuwe financieringsstelsel. Beide componenten licht ikhieronder nader toe.Bij de raming is gekeken naar de op dat moment voorliggende verbeter-voorstellen en naar het gemiddelde uurtarief van een gastouder. De extraverwachte kosten door de maatregelen kwamen uit op € 13 miljoen.Gedurende het wetgevingstraject zijn de maatregelen samen met desector verder uitgewerkt. Deze aanpassingen hebben geleid tot een lagereinschatting van de kosten voor gastouders en gastouderbureaus (namelijk€ 11,7 miljoen structureel en € 4,5 miljoen incidenteel). Het verschil instructurele kosten zit er bijvoorbeeld in dat we initieel van 5 uur coachingen 5 uur permanente educatie uitgingen en dit uiteindelijk respectievelijk3 en 7 uur is geworden. Met incidentele kosten is bij de initiële ramingTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 513, nr. 132 geen rekening gehouden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het opstellen vanhet pedagogisch werkplan. Dit kost eenmalig tijd en de jaren daarnaminder, omdat het alleen herzien hoeft te worden. We verhogen demaximumuurprijs alleen structureel. Om de gastouders tegemoet tekomen in de incidentele kosten, is de verlaagde raming van de structurelekosten niet doorgerekend en gaan we nog steeds uit van de structurelekosten van € 13 miljoen.Bij de ramingen is ook rekening gehouden met de invoering van hetnieuwe financieringsstelsel met een inkomensonafhankelijke vergoedingvan 96%. Deze zou samenvallen met de beoogde inwerkingtreding van ditwetsvoorstel. Door de verhoging van het vergoedingspercentage (hetzogenaamde ingroeipad) stijgt de vraag naar alle soorten opvang, watleidt tot extra uitgaven aan gastouderopvang.Dit gaat niet om extra kosten die gastouders maken, maar om extrakosten die de overheid maakt als gevolg van de toename van het gebruikvan gastouderopvang. Dit effect is ook meegenomen in de raming meteen bedrag van € 3,3 miljoen.2. Financiering extra middelen voor toezicht en handhavinggastouderopvang (Voorjaarsnota 2024) Niet alleen gastouders en gastouderbureaus maken meer kosten alsgevolg van de maatregelen in het wetsvoorstel. Het toezicht en dehandhaving op deze nieuwe kwaliteitseisen kosten extra tijd en daarmeegeld van gemeenten en GGD’en. GGD GHOR Nederland en de VNGhebben op verzoek van het Ministerie van SZW een inschatting gemaaktvan deze kosten. In deze inschatting bedragen de meerkosten structureel€ 1,7 miljoen en incidenteel € 1,5 miljoen. VNG en GGD GHOR Nederlandhebben deze inschatting gemaakt op basis van het wetsvoorstel en eenvoorlopig beeld van het ontwerpbesluit en de ministeriële regeling. Dezekosten zijn niet bij Voorjaarsnota 2023 maar bij Voorjaarsnota van 2024gedekt, omdat we toen pas de omvang van de kosten goed in beeldhadden.Zoals met u gedeeld in de Voorjaarsnota 2024 en de voorhang van hetBesluit Kinderopvangtoeslag 2025 wordt de maximumuurprijs met 4 centminder geïndexeerd per 2025 om de toegankelijkheid en kwaliteit van dekinderopvang te verhogen. We vergroten de toegankelijkheid door rechtop kinderopvangtoeslag voor alle vormen van promovendi en hetverhogen van het budget voor gezinnen die geen recht op kinderopvang-toeslag hebben en die vanwege sociaal/medische problematiek ook niet instaat zijn de zorg voor hun kinderen volledig te dragen. En we investerenin toezicht en handhaving op een aantal aangepaste kwaliteitseisen. In deonderstaande tabel ziet u het volledige kinderopvangpakket dat onderdeelwas van de Voorjaarsnota 2024. Een klein deel van de (incidentele)intensiveringen is gedekt uit niet-uitgeputte middelen binnen debestaande budgetten. De uitvoeringskosten voor dit wetsvoorstel zijn eenrelatief klein onderdeel van de wijziging in de maximumuurprijs.Gemeenten ontvangen deze extra middelen via het Gemeentefonds.Nr.Voorjaarsnota 2024 kinderopvang (inmiljoenen euro’s)2024202520262027202820292030Maatregelen1Verhoging budget SMI-regeling5,45,45,45,510,010,02Wet kinderopvang BES4,15,06,57,57,38,23KOT voor beurspromovendi4,04,14,34,44,4Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 513, nr. 133 Nr.Voorjaarsnota 2024 kinderopvang (inmiljoenen euro’s)20242025202620272028202920304Registratie- en meldplicht3,92,42,42,42,45Toezicht en handhaving gastouderop-vang2,32,12,21,71,71,76Toezicht en handhaving overigekwaliteitsmaatregelen1,11,87Reservering kinderopvang onvoorzien1,51,31,81,41,80,9Dekking1Maximum uurprijzen 4 cent minderindexeren– 0,9– 11,0– 13,8– 21,7– 23,7– 24,8– 24,82Reservering Caribisch Nederland– 2,5– 2,5– 2,5– 2,5– 2,5– 2,53Diversen niet-uitgeputte budgetten– 0,2– 0,9– 0,3– 0,3– 0,3– 0,3– 0,3 3. Ontwikkeling maximumuurprijzen gastouderopvang In onderstaande tabel is het totale effect van bovenstaande dekking, dereguliere indexatie en extra investeringen in de maximumuurprijsgastouderopvang weergegeven.1Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben en zet het debatgraag voort in de tweede termijn.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.N.J. Nobel1Toelichting bij de laatste regel: de intensivering van € 0,21 die is vastgesteld in deVoorjaarsnota 2023, is vervolgens geïndexeerd naar prijspeil 2025 en bedraagt nu € 0,25.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 513, nr. 134