Memorie van toelichting

XVIVaststellingvandebegrotingsstaatvanhetMinisterievanVolksgezondheid,WelzijnenSport(XVI)voorhetjaar2009Nr.2MEMORIEVANTOELICHTINGInhoudsopgaveBlz.A.ARTIKELSGEWIJZETOELICHTINGBIJHETBEGROTINGSVOORSTEL2Leeswijzer4B.DEBEGROTINGSTOELICHTING11Beleidsagenda200911Artikel41Volksgezondheid34Artikel42Gezondheidszorg56Artikel43Langdurigezorg81Artikel44Maatschappelijkeondersteuning103Artikel46Sport122Artikel47OorlogsgetroffenenenherinneringWereld-oorlogII135Niet-beleidsartikel98Algemeen143Niet-beleidsartikel99Nominaalenonvoorzien152Baten-lastendiensten153Bedrijfsvoeringsparagraaf174Financieelbeeldzorg176Verdiepingshoofdstuk193Zbo’senRWT’s213Moties214Toezeggingen220Afkortingenlijst226Trefwoordenregister231TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009Persexemplaar1 A.ARTIKELSGEWIJZETOELICHTINGBIJHETBEGROTINGS-VOORSTELWetsartikel1(begrotingsstaatministerie)DebegrotingsstatendieonderdeeluitmakenvandeRijksbegroting,wordenopgrondvanartikel1,derdelid,vandeComptabiliteitswet2001elkafzonderlijkbijdewetvastgesteld.HetonderhavigewetsvoorstelstrektertoeomdebegrotingsstaatvanhetministerievanVolksgezond-heid,WelzijnenSportvoorhetjaar2009vasttestellen.AllevoorditjaarvastgesteldebegrotingswettentezamenvormendeRijksbegrotingvoorhetjaar2009.EentoelichtingbijdeRijksbegrotingalsgeheelisopgenomenindeMiljoenennota2009.Metdevaststellingvanditwetsartikelwordendeuitgaven,verplichtingenendeontvangstenvoorhetjaar2009vastgesteld.DeindebegrotingopgenomenbegrotingsartikelenwordeninonderdeelBvandezememorievantoelichtingtoegelicht(dezgn.begrotingstoelichting).Wetsartikel2(begrotingsstaatbaten-lastendiensten)OnderhetministerievanVolksgezondheid,WelzijnenSportressorterendevolgendedienstendieeenbaten-lastenstelselvoeren:hetAgentschapCollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelen,hetCentraalInformatiepuntBeroepenGezondheidszorg,hetNederlandsVaccinInstituutenhetRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieu.Metdevaststellingvanditwetsartikelwordendebatenenlastenendekapitaaluitgavenen-ontvangstenvandebaten-lastendienstenhetCollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelen,hetCentraalInformatiepuntBeroepenGezondheidszorg,hetNederlandsVaccinInstituutenhetRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieuvoorhetjaar2009vastge-steld.DeindiebegrotingenopgenomenbegrotingsartikelenwordentoegelichtinonderdeelB(Begrotingstoelichting)vandezeMemorievanToelichtingenwelindeparagraafinzakededienstendieeenbaten-lastenstelselvoeren.Wetsartikel4NaeenoverlegmetdeTweedeKameraandehandvandebriefvandeMinistervanFinanciënvan20december2007(kamerstukken,2007–2008,31031,nr.19)isbeslotentoteenexperimentterverbeteringvande(politieke)verantwoordingaandehandvandebegrotingenendejaarverslagenvandeministeriesvanBuitenlandseZaken,Volkshuisves-ting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer(inclusiefdeprogramma-begrotingvanWonen,WijkenenIntegratie),Landbouw,NatuurenVoedselkwaliteitenVolksgezondheid,WelzijnenSport.Hetexperimentbetreftdebegrotingsjaren2007totenmet2009.TenbehoevevanhetexperimentishetnoodzakelijkvoordiejarenaftewijkenvaneenaantalbepalingenvandeComptabiliteitswet2001metbetrekkingtotdeinrichtingvandedepartementalebegrotingenhetdepartementalejaarverslag.Hetonderhavigewetsartikelregeltdieafwijkingvoordebegroting2009,inclusiefvoordesuppletorebegrotingen2009,vanhetMinisterievanVolksgezondheid,WelzijnenSport.Hetbetreftdeartikelen5en14vandeComptabiliteitswet2001.Persexemplaar2 Hetexperimentheeftwatdebegrotingenbetreftinhoudelijkbetrekkingopdetoelichtingbijdebegroting.Debegrotingspresentatiezalwordentoegespitstopde(politiek)belangrijkstebeleidsprioriteitenvanhetKabinet.DieprioriteitenzullenindeBeleidsagendawordenopgenomen,waarbijzalwordenaangeslotenbijhetBeleidsprogrammavanhetkabinet(kamerstukken,2006–2007,31070,nr.1).DeBeleidsagendakanwordenaangevuldmetenkeleanderedoelstellingendiedoordebetrokkenministerbeleidsmatigvangrootbelangwordengeacht.IndienbepaaldebeleidsprioriteitenindeBeleidsagendaintermenvanprestatieseneffectenwordentoegelicht,ishetdaaromnietnoodzakelijkookbijdebetrokkenbeleidsartikelenzelfeentoelichtingteverstrekken.EenkorteverwijzingnaardeBeleidsagendaisdanvoldoende.Derhalvezalerdusdoordeexperimentdepartementennietbijallebeleidsartikelenopgrondvanartikel5vandeComptabiliteitswet2001begrotingsin-formatie–intermenvanprestatieseneffecten–overhetbeleidwordenopgenomen.DeMinistervanVolksgezondheid,WelzijnenSport,A.KlinkPersexemplaar3 LeeswijzerVooruligtdeBegroting2009vanhetministerievanVolksgezondheid,WelzijnenSport.Dezebegrotingbestaatuitdevolgendeonderdelen:1.debeleidsagenda;2.debeleidsartikelenendeniet-beleidsartikelen;3.dedienstendieeenbaten-lastenadministratievoeren;4.debedrijfsvoeringsparagraaf;en5.diversebijlagen,waaronderhetFinancieelBeeldZorgenhetverdiepingshoofdstuk.Debeleidsagendageeftkortdebeleidsprioriteitenvoor2009weer.Wewerkendezeprioriteitenverderuitindezogenoemdebeleidsartikelen.Debeleidsartikelenbestaanuit:1.eenalgemenebeleidsdoelstelling;2.eentabelbudgettairegevolgenvanbeleid;3.deoperationeledoelstellingen;4.eenoverzichtmethetgeplandeonderzoeknaardedoelmatigheidendoeltreffendheidvanhetbeleid.Behalvebeleidsartikelenbevatdezebegrotingookzogenoemdeniet-beleidsartikelen(artikel98en99).Deopbouwvandezeniet-beleidsarti-kelenwijktafvandehierbovengenoemdebeleidsartikelen.Artikel98bevatdeuitgavendienietspecifiekaaneenvandebeleidsartikelenzijntoeterekenen.Hetgaatdaarbijomministerie-enzorgbredeapparaats-uitgaven,zoalsvoorhetSociaalenCultureelPlanbureau(SCP),deadviesraden,deInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)endezorg-ZBO’s.Daarnaastverantwoordenweinartikel98deuitgavenaaninternationalesamenwerkingendeuitgavenaanhetstrategischonder-zoekvanhetRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieu(RIVM)enhetNederlandsVaccinInstituut(NVI).Artikel99tenslotteiseentechnisch-administratiefartikel.Deindelingvandebegroting2009komtgrotendeelsovereenmetdievan2008.Erzijntweewijzigingendoorgevoerd.Detweedeoperationeledoelstellingvanartikel42isgeherformuleerdenopartikel98isdeverzameluitkeringVWSverantwoord.ExperimentVerbeteringenvereenvoudigingbegrotingenverantwoordingWijdoensamenmetLNV,BuiZa,VROMenWWImeeaanhetexperimentVerbeteringenvereenvoudigingbegrotingenverantwoording.HetexperimentisgepresenteerddoordeMinistervanFinanciëninzijnbriefvan20december2007.TijdenseenAlgemeenOverlegop6februari2008ginguakkoordmetzijnvoorstellen.Hetgevolgvandeelnameaanhetexperimentisdatmetnamedebeleidsagendavandezebegrotingandersisopgebouwddanvoorheen.Tevensisindebeleidsartikelenmeeraandachtbesteedaanhetopnemenvantrendgegevensvoordeprestatie-indicatoren.IndebeleidsagendahebbendedoelstellingenvanhetkabinetinSamenwerkensamenleveneenprominenteplaatsgekregen.Detoelichtingeropomvatdeinzetvandeoverheid,inprincipetoetsbaredoelen,debeoogdeeffecteneneenonderbouwingvandebelangrijksteintezetteninstrumen-ten.Hiermeewordtbeoogdmeerpolitiekefocusaantebrengen.AanheteindevandebeleidsagendaistevenseenoverzichtstabelPersexemplaar4 opgenomenwaarinperkabinetsdoelstellingisopgenomenbijwelkbegrotingsartikelenoperationeledoelstellingdekabinetsdoelstellingisterugtevindenenwatdegeraamdeuitgavenzijntotenmet2011.Verantwoordelijkheid,medebetrokkenheidenapparaatsuitgavenJeugdenGezinVerantwoordelijkheidministervoorJeugdenGezin:Ininartikel42Gezondheidszorgenartikel43Langdurigezorgzijndeuitgavenopgenomenvoordegeestelijkegezondheidszorgvoorjeugdigen(jeugd-ggz)endezorgvoorlichtverstandelijkgehandicaptenvoorjeugdigen(jeugd-lvg).DeministervoorJeugdenGezinisinhoudelijkverantwoordelijkvoordezeAWBZgefinancierdezorg.MedebetrokkenheidministervoorJeugdenGezin:Inhetconstituerendberaadvan22februari2007isvastgestelddatdeministervoorJeugdenGezinmedebetrokkenisbijeenaantalbeleids-terreinenwaarvooranderebewindspersonenprimairverantwoordelijkzijn.Eenenanderisvervolgensnadertoegelicht(Kamerstukken2006–2007,31001,nr.3).MedebetrokkenheidbetekentdatdeministervoorJeugdenGezindoordeprimairverantwoordelijkebewindspersonenopdezeterreinenactiefgeïnformeerdwordtover,envanuithetkabinetalseerstebetrokkenwordtbijbeleidsonderwerpenendossiersdierakenaandeverantwoordelijkheidvandeministervanJeugdenGezinvooreenintegraaljeugd-engezinsbeleid.OokbetekenthetdatdeministervoorJeugdenGezinpro-actiefallezakenaankaartbijzijncollega-bewindspersonen,enbijbovengenoemdeonderwerpeninhetbijzonder,diehijinhetbelangvandejeugdenhetgezinacht.DeministervoorJeugdenGezinisvoorditbegrotingshoofdstukmedebetrokkenbijhetbeleidtenaanzienvandeWetMaatschappelijkeOndersteuning(Wmo)endeAWBZ.ApparaatsuitgavenJeugdenGezin:Metingangvanhetbegrotingsjaar2008wordteenaparteprogramma-begrotingvoorJeugdenGezinopgesteld.Eenprogrammabegrotingbevatgeenapparaatskosten.Dezewordenverantwoordopdebegrotin-genvandevoormalige«moederdepartementen».DeapparaatskostenvandedirectieJeugdzorgendievandeprogrammadirectieJeugdenGezinwordendaaromverantwoordinartikel98AlgemeenonderdepostPersoneelenmaterieelkernministerie.DeapparaatskostenvandeInspectieJeugdzorgzijnondereenapartepostvandatzelfdeartikelopgenomen.VerzameluitkeringVWSNieuwinartikel98AlgemeenisdeVerzameluitkeringVWS.Deverzamel-uitkeringkentzijnwettelijkegrondslagindeFinanciële-verhoudingswet.Deverzameluitkeringiseenuitkeringaandemedeoverheden.Indeverzameluitkeringzijndespecifiekeuitkeringengebundelddiejaarlijksgemiddeldminderdan€10miljoenbeslaan.AanleidingvoordeinvoeringvandeverzameluitkeringisdebehoefteaaneenwijzevanmiddelenverstrekkingaandemedeoverhedendieruimtebiedtvoorlokaalmaatwerkendeadministratievelastenbijRijkenmedeoverhedenbeperkt.LeeswijzerPersexemplaar5 IndeverzameluitkeringVWSzijnvoor2009noggeenspecifiekeuitkerin-genopgenomen.Inprincipekomenertweeregelingenvoorinaanmer-king,namelijkdebreedtesportimpulsenderegelingvoortopsport-evenementenen-accomodaties.Debreedtesportimpulswordtin2008afgewikkeld,deregelingvoortopsportevenementenen-accomodatiesbetrefteenalgemenesubsidieregeling.Incidenteelvindtereenuitkeringaaneenmedeoverheidplaatsinhetkadervandezeregeling.Dezesubsidieverleningzaldanbijsuppletorebegrotingindeverzameluitkeringwordenverantwoord.Verminderingadministratievelasten/regeldrukOpditmomentisVWSbezigmethetontwikkelenvaneenactie-programma,datbeoogtdeadministratievelastenenregeldrukvoorbedrijven,burgers,instellingenenprofessionalssubstantieelteverminde-ren.Zodrahetactieprogrammainseptember2008gereedis,zaldeTweedeKamerhierseparaatoverwordengeïnformeerd.Hetactieprogrammazalconcretemaatregelenbevatten,dieenerzijdseenbijdragezullenleverenaandekabinetsdoelstellingdeadministratievelastenmet25procentteverlagen,terwijlanderzijdsdebeleefdelasten,zoalsdezeuitdiverseonderzoekennaarvorenzijngekomen,wordenaangepakt.DaarnaastzalVWSzorgdragendatdetoekomstigeverbeteringenvankwaliteitenveiligheidindezorgenvoedselveiligheidgepaardzalgaanmetzominmogelijkadministratievelastenenbezienhoeeventueleadditioneleadministratievelastenwordengecompenseerd.BudgetflexibiliteitIndebegroting2009gevenwijnetalsvorigjaarinzichtindebudget-flexibiliteitophetniveauvandeoperationeledoelstellingenvandebeleidsartikelen.Ditgebeurtineenapartetabeldievolgtnadetabelbudgettairegevolgenvanbeleidindetweedeparagraafvaniederartikel.Daarbijwordendeverplichtingengekarakteriseerdaandehandvandecategorieën«Juridischverplicht»,«Bestuurlijkgebonden»en«Nietjuridischverplichtofnietbestuurlijkgebonden».Onderdetabelmetbudgetflexibiliteitwordtperoperationeledoelstellingeveneensaangegevenwatdeplannen/voornemenszijndiegedektwordendoorhetkopje«nietverplichtofbestuurlijkgebonden»voorzoverdebudgetflexibiliteitgroterdan€500000,–is.DaarmeewordtinvullinggegevenaandemotieBakker(kamerstuk30391,nr.3).Onzebegrotingbevateenaantalgroteinkomensregelingen,rijksbijdragenenspecifiekeuitkeringendie–bijongewijzigdbeleid–voormeerderejarenvastliggen.UkunthierbijdenkenaandeZorgtoeslag.Daarnaastzijnerinstellingendieeeninstellingssubsidieontvangenenzijnerbijdragenaanbaten-lastendiensten.Indebegrotinghebbenwijdezepostenalsmeerjarigverplichtaangemerkt.Afsprakenenconvenantenmetandereoverheden,metZBO’senRWT’senmetprivatepartijenzijn,evenalstoezeggingenaandeTweedeKamerenafsprakenmetanderebewindslieden,alsbestuurlijkgebondenopgeno-men.Debudgetflexibiliteitinhetniet-beleidsartikel98hebbenwijopdezelfdemaniervormgegevenalsindebegroting2008.DatbetekentdatinartikelLeeswijzerPersexemplaar6 98debudgetflexibiliteitvoordedoelstellingen«Beheerentoezichtstelsel»en«Internationalesamenwerkingbevorderen»istoegelicht.Vandeoverigepostenopditartikelisdebudgetflexibiliteitniettoegelicht.Gezienhetkaraktervandeuitgavenheeftdatgeentoegevoegdewaarde.Artikel99iseentechnischadministratiefartikelenbevathoofdzakelijknogonverdeeldeposten.Hetbegripbudgetflexibiliteitishieropnietvantoepassing.TabelgeraamdeuitgavenperoperationeledoelstellingSindsdebegroting2007bevatdebegrotingvanVWSeenaantalbredebeleidsartikelen.Daaromisbijiedereoperationeledoelstellingindebeleidsartikeleneenmeerjarigetabelopgenomenmeteensamenvattingvandebelangrijkstevoorgenomenuitgaven.Detabellenzijningedeeldnaardevolgendecategorieën/instrumenten:inkomensregelingen,rijksbijdragen,specifiekeuitkeringen,instellings-subsidies/structurelesubsidies,projectsubsidies,opdrachten,bijdragenaanZBO’senRWT’s,bijdragenaanbaten-lastendienstenenbijdragenaananderebegrotingshoofdstukken.Percategorie/instrumentwordendebelangrijkstevoorgenomenuitgavenalsvoorbeeldgenoemd.MetdezetabelperoperationeledoelstellinggevenwijtevensinvullingaandemotieSchippers(kamerstuk29800,nr.55).Prestatie-indicatorenindebegrotingIndebegroting2009iseengrootaantalindicatorenopgenomen.Dezezijndeelsvernieuwdtenopzichtevandebegroting2008.Voordeartikelen41Volksgezondheid,42Gezondheidszorgen43LangdurigezorghebbenwijhetRIVMgevraagdnategaanoferindicatorenuitdeZorgbalanskondenwordenovergenomen,entevensomdebestaandeindicatorenvandezeartikelenteanalyserenenaantegevenofertrendreeksenvoorhandenwaren.Demotie-Douma(kamerstuk29949,nr.11)spreektuitdatdedoelstellin-genindebegrotingzoveelmogelijkintermenvanmaatschappelijkeeffecten(outcome)enindaarbijpassendeindicatorengeformuleerdmoetenworden.Indebegrotingzijndaaromdealgemenedoelstellingenvandezesbeleidsartikelenendeoperationeledoelstellingenbinnendieartikelenzoveelgeformuleerdintermenvanmaatschappelijkeeffecten(outcome).Hetisechternietmogelijkgeblekenomdatbijalledoelstellingentedoen.Datgeldtookvoordebijbehorendeprestatie-indicatoren.Indatgevalzijnwaarmogelijkoutputindicatorenopgenomen.Deindicatorenbijdedoelstellingengeven,zoalsgezegd,eengewenstmaatschappelijkeffectweer.Hierdoorhebbendezeindicatoreneenmacrokarakterenkunnenwijzemaargedeeltelijkbeïnvloeden.Debelangrijkstefunctievandeindicatorenisdatzijeenpositieveofnegatievetrendkunnenweergeven.Eennegatievetrendkandeaanlei-dingzijnommaatregelentetreffen.Inhoudelijkmoetendeindicatorenoverigensookmetenigeterughou-dendheidbeoordeeldworden:zijgeveneenindicatievandeuitkomstenvanhetbeleidweer.TijdenshetWetgevingsoverlegoverhetjaarverslag2007hebbenwijtoegezegdwaarmogelijkderealisatievandeindicatorenover2007opteLeeswijzerPersexemplaar7 nemen,alsmededetussenstreefwaardevoor2009.Wijhebbenditbijzoveelmogelijkindicatorengedaan,enwaarmogelijkookeenhistorischetrendopgenomen.Somsishetechternietmogelijkomeen(historische)trendof(toekomstige)tussenstreefwaardenoptenemen.Bijvoorbeeldomdathetjaarlijksverzamelenvandegegevensnietopweegttegendetemakenkosten.Ineenaantalgevallenbetekentditdatdeindicatorenéénkeerindetweetotvierjaarverzameldworden.DitisbijvoorbeeldhetgevalalsdeindicatorafkomstigisuitdeZorgbalans(dieomdetweejaarverschijnt)ofuitdeVolksgezondheidsToekomstVerkenningen(dieomdevierjaarverschijnt).OokeenaantalrapportagesvanhetSCPwordtnietjaarlijksopgesteld.Indezegevallenlichtenwijdefrequentiewaarmeedeindicatorverzameldwordtaparttoe.ComplyorExplainoverzichtHieronderleggenwijperartikelkortuitwaarombijenkeledoelstellingengeenindicatorgeformuleerdis.Tevensisuitgelegdwelkeaanvullendeinformatiegebruiktwordtomderesultatenvanhetbeleidtekunnenvolgen.Artikel41Volksgezondheid:Bijartikel41zijnalsprestatie-indicatorendeAbsolutelevensverwachtingendeLevensverwachtingingoedervarengezondheidopgenomen.DaarbijhebbenweuitgelegddatwedevolksgezondheidookmonitorenmetdetweejaarlijkseZorgbalansendevierjaarlijkseVolksgezondheidsToekomstVerkenningen(VTV)vanhetRIVM.Onzemonitorisdusbrederdandeindicatorenindebegroting.Bijdetweedeenbijdezesdeoperationeledoelstellinghebbenwegeenprestatie-indicatoropgenomen.Deresultatenopdebijbehorendebeleidsterreinnenkunnennamelijknietzinvolinéénofenkeleindicatorensamengevatwordenofzijnnietgoedbeïnvloedbaar.Bijdeoverigevieroperationeledoelstellingenzijnwelindicatorengeformuleerd.Artikel42Gezondheidszorg:Bijartikel42isgeenindicatorgeformuleerdbijdealgemenedoelstelling.HetisnamelijknietgoedmogelijkomhetgehelestelselvancuratievezorginNederlandineenofenkeleindicatorensamentevatten.Hetstelselisdaarvoorteomvangrijk.WijmonitorendeprestatiesvanhetstelseldaarommetdeZorgbalans(ziehiervoorookwww.gezondheidszorgba-lans.nl).VoorinzichtindewerkingvanhetgezondheidszorgstelselindenbredewordttevensverwezennaardegeplandeevaluatievandeZorg-verzekeringswet(Zvw),deWetMarktordeningGezondheidszorg(Wmg)endeWetopdeZorgtoeslag.Artikel43Langdurigezorg:Bijartikel43hebbenweevenminindicatorenopgenomenbijdealgemenedoelstelling.Ditomdatookvoorhetstelselvanlangdurigezorggeldtdathetteomvangrijkisomhetineenofenkeleindicatorensamentevatten.BijdealgemenedoelstellingvanditartikelwordtdaaromeveneensverwezennaardeZorgbalansendegeplandeevaluatie-onderzoeken.Artikel44MaatschappelijkeOndersteuning:Ditjaarisvoorheteersteenprestatie-indicatorbijdealgemenedoelstel-lingopgenomen.Dezeindicator,departicipatie-indexisontwikkelddoorhetNivel.OmdatnoggeenervaringmetdezeindicatorbestaatenookdeLeeswijzerPersexemplaar8 Wmonogeennieuwewetis,isindeeerstejarennoggeenstreefwaardegeformuleerd.NádeeersteevaluatievandeWmozalhetformulerenvaneenstreefwaardewordenbezien.OokvoorMaatschappelijkeondersteuninghebbenweoverigensindekomendejareneenaantalbeleidsevaluatiesgeplanddievooraanvullendinzichtinderesultatenvanbeleidzullenzorgen.Artikel46Sport:BijdederdeoperationeledoelstellingvanditartikelisditjaarvoorheteersteenindicatoropgenomenvoordepositievanNederlandindetopsportlandenklassering.Dezeindicatoriseenuitwerkingvandealindevorigebegrotingengeformuleerdedoelstelling.Artikel47OorlogsgetroffenenenherinneringWereldoorlogII:Bijdealgemenedoelstellingisgeenprestatie-indicatoropgenomenomdatdedoelstellingmeerdereuiteenlopendeelementenbevatdiezichmoeilijkinéénindicatorlatenweergeven.ArtikeloverstijgendebudgettenOnzebegrotingbevatenkeleuitgavendiebetrekkinghebbenopmeerdereartikelen,bijvoorbeelddeprogramma-uitgavenaanZorgonderzoekNederlandMedischewetenschappen(ZonMw),ofhetbeleidterverster-kingvandepositievandecliënt.Daarnaastspeeltditookbijenkeleapparaatskosten,zoalsdievandeIGZendievandezogehetenzorg-ZBO’s.Wehebbendeartikeloverstijgendeprogramma-uitgavennietoverdebeleidsartikelenverdeeld,maarbudgettairopgenomenonderdemeestrelevanteoperationeledoelstellingvandebeleidsartikelen,zoalsartikel41Volksgezondheid(bijvoorbeeldZonMw)ofartikel43Langdurigezorg(bijvoorbeeldhetbeleidterversterkingvandepositievandecliënt).Deartikeloverstijgendeapparaatsuitgavenvanondermeerhetkern-departement,deIGZ,hetSCPendezorg-ZBO’shebbenweopgenomeninartikel98.BegrotingsuitgavenenpremiegefinancierdezorguitgavenIndebegrotingzijnzowelbegrotings-alsdepremiegefinancierdeuitgaven(hierna:premie-uitgaven)opgenomen.Beideuitgavenvallenonderdezogenoemdecollectieveuitgaven.Eriseenbelangrijkverschiltussenbeideuitgaven.Bijdebegrotingsuitgavenvoerenwezelfhetbeheeroverdemiddelendiebijdebegrotingbeschikbaargesteldzijn.Datwilzeggen:wijgaanalleverplichtingenaanenhebbenalleuitgavenzelfgedaan.Bijdepremie-uitgavenisdatanders;hieraanliggenindividuelebeslissingentengrondslagvandepartijendiebijdezorgbetrokkenzijn:patiënten/cliënten,zorgaanbiedersenzorgverzekeraars.Wijzijnbijdepremie-uitgavenverantwoordelijkvoorderandvoorwaar-denenderegelgevingenzientoeopdetoegankelijkheid,betaalbaarheidenkwaliteitvandegezondheidszorg.DeNederlandsegezondheidszorgisinbelangrijkemateeenzaakvanhetparticuliereinitiatief.Daarmeebedoelenwedatzorgverlenendeprimaireverantwoordelijkheidisvanprivatezorgaanbiedersendatvoordiezorgverleningbetaaldwordtbinnenprivaatrechtelijkeverhoudingentussenpatiënten,zorgaanbiedersenzorgverzekeraars.LeeswijzerPersexemplaar9 Depremie-uitgavenmakengeendeeluitvanhetwetslichaamendebegrotingsstaat.Wehebbendezeuitgavenalsbeleidsinformatieopgeno-menindetoelichtingbijdebegrotingsartikelen.Indetoelichtingbijdeartikelen41totenmet44hebbenwebijdebeschrijvingvanhetinstru-mentariumdaaromdepremiegerelateerdeinstrumentenherkenbaargemaaktdoorzetecoderenmeteen(P).Deinstrumentenindeoverigeartikelenzijnallemaalbegrotingsgerelateerd.Verderhebbenwedebegrotingsuitgavenendepremie-uitgaveninapartebudgettairetabellenopgenomen.Detabellenmetzorguitgavengeveneenbeeldvandeverwachtepremie-uitgavenopgrondvandeZorgverzekeringswet(Zvw)endeAlgemeneWetBijzondereZiektekosten(AWBZ)ophetbeleidsdomeinvanhetbetrokkenbeleidsartikel.Dezepremie-uitgavenhebbenweuitgesplitstnaardeverschillendesectorendiebinnenhetbeleidsartikelvallen.Voordeverwachtegroeiin2009envolgendejarenhebbenwijindezorg-artikelendezogehetengroeiruimteopgenomen,waarmeeonderanderedeverwachtedemografischegroeikanwordenopgevangen.OmeenduidelijkbeeldtekrijgenvandetotaleuitgavenenfinancieringvandezorginNederlandvindtuineenbijlagebijdezebegroting«HetFinancieelBeeldZorg».Debelangrijkstemutatiesindebegrotingsuitgavenenpremiegefinan-cierdezorguitgaveninhetafgelopenjaarhebbenweopgenomeninhetverdiepingshoofdstuk.RijksauditdienstInhetkadervandeuitvoeringvanhetProgrammaVernieuwingRijks-dienstzalop1oktober2008deRijksauditdienstvanstartgaan.DezedienstisonderdeelvanhetministerievanFinanciënenvervultdeinterneauditfunctievoordeministeriesvanBZK,Financiën,VROM(incl.WWI)enVWS(incl.J&G).DetakendietotophedenmetbetrekkingtotvoorliggendbegrotingshoofdstukwerdenverrichtdoordedepartementaleauditdienstvanhetministerievanVolksgezondheid,WelzijnenSportzullenper1oktober2008,inovereenstemmingmetdeministervanFinanciënennaoverlegmetdeAlgemeneRekenkamer,wordenopgedragenaandeRijksauditdienst.LeeswijzerPersexemplaar10 B.DEBEGROTINGSTOELICHTINGBeleidsagenda2009VWSInleiding«Alsjemaargezondbent!»Dieveelgehoordeopmerkingonderstreepthoeveelbelangwehechtenaanonslichamelijkengeestelijkwelbevinden.Gezondheidiswaardevolengeenvanzelfsprekendheid.Gezondheiddraagtinbelangrijkematebijaanhetwelzijnvanmensenenisdaarmeevangrootbelangvoordehelesamenleving.Vandaardatdeoverheid,opbasisvandeGrondwet,eennadrukkelijkerolheeftbijhetbevorderenvandevolksgezondheid.Hetkabinetwilgezondlevenstimuleren,uitgaandevandeeigenverantwoordelijkheidvanmensenvoorkeuzenenleefstijl.Hetwilzorgdragenvoorgoede,veilige,toegankelijkeenbetaalbarezorg.Mensenmoetenzolangmogelijkzelfgripkunnenhoudenophuneigenleven.Mensendienietmeervoorzichzelfkunnenzorgen,hebbenrechtoprespectvolleverzorgingenbejegening.Dezorgvoorkwetsbaremensen,zoalsgehandicaptenenouderen,iseengraadmetervoordekwaliteitvandesamenleving.OnzeambitieiseengezondNederlandmeteengoedeensolidairezorg.Solidariteittussenjongenoud,gezondenziek.Nadeinvoeringvanhetnieuwezorgstelselishetnuzaakmeerruimtetecreërenvoormeerkeuzemogelijkhedenvoorpatiëntenentewerkenaanhetvergrotenvankwaliteitendoelmatigheidbinnendehelezorgsector.Detoekomstigezorgvraagsteltonsvoorserieuzeuitdagingen.Devraagverandertenneemtonverminderdtoe.Hetaantalchronischziekenzaldekomendejarenstijgen.Ditheeftgevolgenvoorhetindividu,dezorgendemaatschappij.Demaatschappelijkeeneconomischekostenvanroken,overgewichtenbovenmatigalcoholgebruikendeeffectenervanopchronischeziektenzijnenorm.Ziekteisminderenmindereenincidentelekwaalofklachtdieviaeenkortebehandelingisteverhelpen.Wewillendetoenamevanhetaantalchronischziekenafremmenenbevorderendatmensenzolangmogelijkgezondblijvenenblijvenmeedoenindemaatschappij.Persexemplaar11 Toenamechronischeaandoeningenvan2005–2025MannenVrouwenDiabetesDiab+BMI (*)HartinfarctBeroerte (CVA)HartfalenColonkankerLongkankerBorstkankerAstmaCOPDOsteoporose0102030405060708090%Bron:BlokstraA,VerschurenW.M.M.,Vergrijzingentoekomstigeziektelast.RIVM,2007VWSgeeftprioriteitaankwaliteit,transparantie,innovatieenpreventie.Hetzorgstelselmoetdaarvoordestructurelevoorwaardenbieden.Datvergtdenodigeinspanningen.Doorzorgaanbiedersmeerruimtetegevenomverschiltemakeninkwaliteit(gemetennaaruitkomsten)enprijswordtdezorgverbeterd.Danblijvendepremielastenenzorgkostenbeheersbaarenkomenermeermogelijkhedenvoorzorgverzekeraarsomwerktemakenvandezorginkoop.Dankunnenmensengerichtkiezenvooreenbepaaldezorgaanbieder.Normenvoorveiligheidenbereikbaarheidvanacutezorgstaan–naastpatiëntenrechten–borgvooreenbasiskwaliteit.Dekwaliteitvanzorgverleningdientvoortdurendtewordenverbeterd.Zorgverlenersenzorgverzekeraarswordengestimuleerdderuimtetegebruikendiehetstelselgeeftomteinnoveren.Weverwachtenconcretevernieuwingenvanhetin2008opgerichteZorginnovatieplatform.Uitgangspuntissteedsdatdepatiëntcentraalstaat.Eennauwsluitendeketenvanvroegtijdigeonderkenningvaneenaandoening,zelfmanage-mentenpassendezorgisvanbelang.Preventiekrijgteenbelangrijkereplaatsenwordtbetermetdecuratievezorgverbonden.Hetisonzebedoelingenkelepreventieveinterventiesoptenemenindebasis-verzekering.Dezorgsectorissuccesvol.Hetiseensectorwaarmeerdanéénmiljoengoedopgeleidekrachtendagindaguithunbestebeentjevoorzetten.Onsstaateensectorvoorogenwaarmensengraagenmetplezierwerken.WaardeprofessionaltrotsisopzijnofhaarwerkeneengoederelatieBeleidsagendaPersexemplaar12 heeftmetdecliënt.Waarruimteisvoorkleinschaligheidalscliëntendaardevoorkeuraangeven.Eendynamischesectordienietwordtgeplaagddooronnodigebureaucratieendooroverbodigeregelgeving.OndermeerdoordeinzetvanICTentechnologischeontwikkelingenzijnzorgaanbiedersinstaatmeeraandoeningentebehandelenenmeerpatiëntentegenezen.Innovatiesmakenhetmogelijkdaterslimmerenefficiënterkanwordengewerkt.Hetgaatomkwaliteitsverbeteringendietotbeterezorgverlening,mindermedischefoutenenuiteindelijkooktoteenhogerearbeidsproductiviteitleiden.Datlaatsteisnietalleenvanbelangomdezorgookindetoekomstbetaalbaartehouden,maarookomdatdekomendejarensteedsmeermensennodigzijnindezorg,terwijldearbeidsmarktonderdrukstaat.Enomdewerkdrukbeheersbaartehoudenenoverbelastingtevoorkomen.Hiermeemoetdezorgeenaantrekkelijkesectorblijvenomintewerken.Tegelijkertijdishetnoodzakelijkdatmensenactiefdeelnemenaandemaatschappijendatzijmeermogelijkhedenkrijgenomnaareigenwensdebenodigdezorgteorganiseren.Zijmoetenduidelijkerechtenhebbeneneenderdepartijkunnenvormentegenoverzorgaanbiedersenverzekeraars.HiervoorscheptVWSderandvoorwaarden.IndezebeleidsagendapresenteertVWSeerstdedriehoofdlijnen:curatievezorg,langdurigezorgenpreventie.VervolgenskomendiverseonderwerpenaandeordewaaraanVWSprioriteittoekent.DeinhoudisvooreendeelgebaseerdopgegevensvandeZorgbalans(2008),diedeprestatiesdeNederlandsegezondheidszorgmeet.Kennisdiedekwaliteitvanendesturingopdezorgtengoedekomt.CuratieveZorgWestaandekomendejarenvoorbelangrijkeuitdagingen.Vergrijzing,medischeinnovatiesendemondigerwordendepatiëntdoendevraagnaarzorgvoortdurendtoenemen.Dezorgsectormoetzowordeningerichtdatdezeontwikkelingendekwaliteit,detoegankelijkheidendebetaal-baarheidnietingevaarbrengen.Wijzijnvanmeningdatmensendieindesectorwerkenhetbestewetenhoedatvormmoetkrijgen.OmdesolidariteitindeZorgverzekeringswetblijvendtekunnenopbren-gen,ishetessentieeldatiedereenzichinschrijftbijeenverzekeraarénpremiebetaalt.Daaromnemenwemaatregelenomhetaantalonverzeker-denenwanbetalersteverminderen.AanvankelijkrichttedeintroductievandeZorgverzekeringswetzichvooralopverzekeraars.Ditkabinetgeeftnuookziekenhuizenderuimteomverschiltemaken,omzichtespecialiseren.Ziekenhuizenenverzekeraarskrijgenmeervrijheidenverantwoordelijkheidomnaareigeninzichtafsprakentemakenoverdeprijs,hetvolumeendekwaliteitvaneendeelvandezorg,hetzogenoemdeB-segment.Marktwerkingstimuleertpartijenintezettenopvernieuwendetechnieken.Innovatiemoetleidentotkwaliteitsverbetering,maarooktotefficiënterewerkmethoden.Wacht-enbehandeltijdenkunnenopdiemanierkorterworden.BeleidsagendaPersexemplaar13 PrestatiebekostigingEenbelangrijkerolisweggelegdvoordeontwikkelingvanduidelijkomschrevenzorgproducten,dezogehetenDiagnoseBehandelCombina-tiesofDBC’s,waartegenovertransparanteenintegraletarievenstaan.Of:«beloningnaarprestatie».ZiekenhuizenenzorgverzekeraarsbereidenzichkomendjaarverdervooropdeinvoeringvanhetverbeterdeDBC-systeem.Omalvastpraktischeervaringoptedoengaateenaantalziekenhuizen«schaduwdraaien».In2010wordthetverbeterdeDBC-systeemingevoerd.VooreenderdedeelvandeziekenhuiszorggaanvrijeprijzengeldenDatwilzeggendatin2009hetB-segmentwordtuitgebreidtotmaximaal34procentvandetotalezorgproductieindeziekenhuissector.Deafgelopenjarenisbelangrijkevoortganggemaaktmetdeinvoeringvanbeloningnaarprestatieindeziekenhuizen.Hetaantalvrijgegevenbehandelingenbedroegin2007amper10procent,in2008ongeveer20procent.Insamenhanghiermeewordtstapsgewijsookderisicodra-gendheidvandezorgverzekeraarsvergroot,doorverdereafbouwvandeex-postcompensatiemechanismeninhetrisicovereveningssysteem.Methetoogopbetaalbarepremiesvolgenweontwikkelingenrondprijsenvolumenauwlettend.Vrijeprijzenmoetennietleidentotonnodigebehandelingenenindicaties.Verschillendeonderzoekenwijzenoppositieveeffecten,zoalseengrotereaandachtvoorhetverbetereneninzichtelijkmakenvankwaliteit.Deintroductievanprestatiebekostigingheeftgeleidtotnieuwetoetredersopdemarktvanzorgaanbieders.Datbrengtmeerconcurrentieénmeerkeuzemogelijkhedenvoordeconsu-ment.Ookkunnenzorgverzekeraarszichbijdezorginkoopmeergaanprofileren.DeNederlandseZorgautoriteit(NZa)adviseertin2009ofvrijeprijsvormingverderkanwordenuitgebreid.Tevenszalin2009wordenbeslotenofhetnodigiseeninstrumentintezettenomdeprijzentebeheersen.DezebeslissingzalmedewordengebaseerdopdeinformatievandeNZaoverontwikkelingeninhetB-segment.Paralleldaaraanwordtin2009eensysteemuitgewerktvoordebekostigingvanzorgdie(nog)nietdirectvoorvrijeprijsvorminginaanmerkingkomt.Hetzelfdegeldtvoordebeschikbaarheidvanacutezorg,intensivecareenduregenees-middelen.PakketmaatregelenWehebbenbeslotendebehandelingvanernstigedyslexie(woordblind-heid)optenemeninhetbasispakketvandezorgverzekering.Vanaf1januari2009kunnenkinderenvanzevenenachtjaaréénkeeraanspraakmakenopeenvergoedingvooronderzoekenbehandeling.Stapsgewijswordtindekomendejarenhetrechtopdyslexiezorguitgebreidnaarallekinderenopdebasisschool,zodatzij–naindicatie–eenmaaltijdenshetbasisonderwijsinaanmerkingkomenvoorbehandeling.Webeperkenper2009devergoedingvanslaap-enkalmeringsmiddelen(geschatteopbrengst:70miljoeneuro).Dergelijkemiddelenwordenvaaktelangentegemakkelijkgebruikt.Bovenmatiggebruikisbovendienschadelijkvoordegezondheid.Devergoedingvancholesterolverlagerswordtgebaseerdopderichtlijnvandeberoepsgroepen,waargelijkwaar-digemaargoedkoperemiddelendevoorkeurhebben(opbrengst2009:32miljoeneuro).BeleidsagendaPersexemplaar14 Verderschrappenwedevergoedingvansta-op-stoelenenvanallergeen-vrijeenstofdichtebedhoezenopadviesvanhetCollegevoorZorg-verzekeringen.Dekostenvaneensta-op-stoeltenopzichtevaneengewonestoelendekostenvandebedhoezenzijnnietdermatehoogdatdezehulpmiddelenhierdoorfinancieelontoegankelijkworden.Dezetweemaatregelensamenleidentoteenbesparingvanzo’n22miljoeneuro.Totslotwordtdekwaliteitvandemethadonbehandelingverbeterd.Hiervoorisvanaf200915miljoeneurobeschikbaar.EerstelijnszorgDeeerstelijnszorgisderuggengraatvanonzegezondheidszorg.Vergrij-zingentoenamevanchronischziekenbrengeneengrotereenanderevraagnaarzorgmetzichmee.Ditvereisteenbetereafstemmingenorganisatievandezorgrondomdepatiënt.Mensenmoetenzoveelenzolangmogelijkdichtbijhuisopgevangenworden.Samenhangtussenhetwerkvanhuisartsenenanderezorgverleners(waaronderookdewijkverpleegkunde)indeeerstelijnenerzijdsendezorginziekenhuizenanderzijdsisdaarbijessentieel.ZoalsindebeleidsbriefEendynamischeeerstelijnvanbegin2008isaangekondigdmoetdeeerstelijnmeerruimtekrijgenomzichteversterken.Innovatiesenontwikkelingenmoetenertoeleidendatdezorgaanbiederszorgviasamenwerkingsverbandenindeeigenomgevingvandepatiëntbieden,ookspecialistischezorg.VWSgaatmogelijkmakendatdebekostigingenderisicovereveningbeteropdiesamenhangendeennabijezorgafgestemdwordt.Eenmeerfunctionelebekostigingvandeeerstelijnszorgondersteuntdeontwikke-lingwaarbijdezorgalshetwarenaardemensentoekomt.Enindenabijheidvandepatiëntwordtgeorganiseerd.Defunctionelebekostigingmoetondernemerschapstimuleren,zowelbijdezorgaanbiederalsbijdeverzekeraar,entegelijkertijdhetinzichtindekwaliteitvandezorgvoordecliëntvergroten.Datstimuleertbeterezorgenishetmeestefficiënt.Transparantie,kwaliteitenveiligheidzijnaspectendieookjuistindeeerstelijneenkrachtigeimpulsvragen.Voordehuisartsen,farmacie,fysiotherapie,kraamzorg,mondzorgenacutezorgzijnkwaliteitsindicato-reninontwikkeling.Dekwaliteitvandeacutezorgwordtverderverbeterddoorprofessionali-seringvandebeoordelingvandezorgvraagtijdensheteerstecontact(triage)endeontwikkelingvaneenduidigenormenvoorde(telefonische)bereikbaarheidvanhuisartsenzorg.Ookwordenerhelderecriteriaontwikkeldvoordeminimalekwaliteitwaaraanzorgineenspoedeisendehulpvaneenziekenhuismoetenvoldoen.VWSstimuleertdeintegratievanhuisartsenpostenindeafdelingenspoedeisendehulp.Erisgeldvoorextraambulances,in2009ishiervoor12miljoeneurobeschikbaar.Indedaaropvolgendejarenisdat18miljoeneuro.Hetaantalstandplaatsenwordtookuitgebreid.Datisnodigomtezorgendat95procentvandebevolkingnaeenmeldingbinnen15minutenkanwordenbereikt.Vanaf2009wordthetlandelijkdekkendnetwerkvanmobielemedischeteamsverderuitgebreidmettraumahelikoptersdiezevendagenperweek24-uurbeschikbaarzijn.Metingangvan2009ishiervoorstructureel5,4miljoeneuroperjaarbeschikbaar.BeleidsagendaPersexemplaar15 ToekomstGGZIndeGGZwordenmultidisciplinairerichtlijnenontwikkeldenpatiënt-veiligheidwordtbevorderd.Denkdaarbijaaneenbeteresuïcidepreventieofhetterugdringenvanhetaantalseparatiesenanderevormenvangedwongenzorg.HetkabinetinvesteertineennieuwewettelijkeregelingdiedeWetbijzondereopnemingenpsychiatrischeziekenhuizen(bopz)moetopvolgen.DezewetkomtnaastdenieuweWetforensischezorg,diegaatoverallezorgineenstrafrechtelijkkader.LangetermijnvisiefarmaceutischezorgVWSwerktverderaandeinvoeringvandeLangetermijnvisieFarmaceu-tischeZorgdieinjuli2008aandeTweedeKamerisgezonden.Ookbijdezorgdieapothekersverlenenmoetkwaliteitwordenbeloond.In2009wordenderegelsvoordebekostigingvanapotheekhoudendenaange-past.Hetverplichtetariefsysteemmeteenalgemenevergoedingaangevuldmetinkoopkortingenperuitgeschrevenreceptverdwijntgaandeweg.Bovendienwordenderegelstenaanzienvandeverzekeringsvergoedingen(deGVS-limieten)aangepast.Hetisvanbelangdatartsensteedsvakerdoelmatigvoorschrijvenopbasisvandeberoepsrichtlijnen.Nietaltijdishetduremedicijnookhetbestemedicijn.Waardatniethetgevalis,moetengeenonnodigekostenwordengemaakt.Dezorgmoetimmersookindetoekomstbetaalbaarzijn.DaaromwilVWSviaeenregieorgaanKwaliteitenVeiligheidbetererichtlijnontwikkelingstimuleren.LangdurigeZorgZekervanzorg,nuenstraksDezorgvoorkwetsbaremenseniseengraadmetervoordekwaliteitvandesamenleving.Persoonlijkebejegeningenrespectvoorhetindividuzijndeuitgangspunten.Datgeldtzekerindelangdurigezorgwaarmensengezienhunkwetsbaarheidvaakafhankelijkzijnvananderen.Hetbiedenvanduidelijkheidenzekerheidoverdebeschikbaarheidenkwaliteitvandezezorg,nuenindetoekomst,zijnbelangrijkedoelstellin-gen.Wehebbenoogvoordepositievekrachtvanouderen.Veelouderenzijnactiefindemaatschappij,bijvoorbeeldalsvrijwilligerofmantelzorger.MedeinreactieopeenadviesvandeSociaalEconomischeRaad(SER)hebbenweonzevisieopdetoekomstvandeAWBZuitgebracht:Zekervanzorg,nuenstraks.Hoeweldewetzichoorspronkelijkkenmerktedooreenzekereeenvoud,iseenkluwenvanaanvullenderegelsontstaan.DeAWBZisdeafgelopenjarenonbedoeldgegroeidenbiedtnuteruimeaanspraken.WijwillendatdeAWBZteruggaatnaarzijnoorspronkelijkebedoeling:solidariteitindebekostigingvanlangdurigeenonverzekerbarezorg.Goedezorgmoetnuenindetoekomstgegarandeerdzijnvoorkwetsbaremensendielangdurigezorgnodighebben.Hetgaatomzwaarhulpbehoe-vendeouderenenmensenmeteenernstigegeestelijkedanwellichame-lijkebeperking.Eenbelangrijkcriteriumdaarbijisdekwaliteitvanhetbestaaneninhoeverremenseninstaatzijnzelfstandiginhoudenvormtegevenaanhetleven.BeleidsagendaPersexemplaar16 DekomendeperiodeverbeterenwehetfunctionerenvandeAWBZgeleidelijklangsvierlijnen.1.Versterkenvandepositievandecliënt:zorgzwaartebekostigingInstellingenkrijgenvoortaangeldvoordegeleverdeprestatiepercliëntennietvoordebeschikbarecapaciteit.Hetbedragwordtbepaaldaandehandvandehoeveelheidzorgdieeencliëntnodigheeft.Deessentievandezezogenoemdezorgzwaartebekostigingisdathetgelddecliëntvolgtnaardeinstellingvanzijnkeuze.Zorgzwaarte-bekostigingisdeeerstestapnaareenpersoonsvolgendsysteemenwordtvanaf1januari2009stapsgewijsingevoerdvoormensendiewonenenzorgkrijgenineeninstelling.2.KeuzevrijheidendiversiteitHetisbelangrijkdatmensenindelangdurigezorgechtkunnenkiezenhoezewillenwonen.Wijzijnvanmeningdatdoorhetfinancieelscheidenvanwonenenzorgdediversiteitinwonenkantoenemen.HetvoorkomtookdatdehogereeisendiedeburgerindetoekomstaanhetcomfortvanwonenzalstellentenlastekomenvandeAWBZ.OpbasisvanderegelingVolledigPakketThuiskandezorgdieandersineeninstellingwordtgeleverdookthuiswordengeboden.Zokunnenmensenervoorkiezendekostenvanwonennaareigenvoorkeurzelftebetalen.Bijvoorbeeldeenkleinschaligewoonvorm.Voorwaardeisweldatdezorgopeengoedeendoelmatigemanierkanwordengeleverd.VoormensenmetbehoefteaanVerblijf(24-uurstoezicht,beschermdewoonomgeving)wordtderegelingVolledigPakketThuisper2009uitgebreid.Ominstellingenmeervrijheidtegevenomtebouwen,wordtper2009hetbouwregimevoordelangdurigezorgafgeschaft.Deadministra-tievelastenwordenhiermeeverminderd.Instellingenberekenendekostenvanbouwendoorindetarievenin2011.3.BestendigensolidariteitenbetaalbaarheidWezijnsolidairmetdemedeburgersdieomwelkeredendanooklangdurigzorgnodighebben.Diesolidariteitisoptebrengenzolanghetgaatomgeloofwaardigeenonbetwistbarevormenvanzorg.Opditmomentisnietgoedgeformuleerdwiewanneerwaarpreciesrechtopheeft.OokisindeloopderjarendeAWBZvaakonbedoelduitgebreid.DaaromwordenerbelangrijkeverbeteringendoorgevoerddiedeAWBZweertoekomstbestendigmaken.Eendeelervangaatop1januari2009in:+Ondersteunende,activerendebegeleidingenbehandelingwordenomgevormdtottweefuncties:begeleidingenbehandeling.Deaanspraakbegeleidinggeldtvanaf1januari2009alleenvoormensenmeternstigebeperkingendiezonderdezebegeleidingniet(langer)instaatzijnzelfstandigteblijvenwonenofnaarschooltegaan.+DegrondslagpsychosociaalverdwijntuitdeAWBZ.Degemeentenwordenhiervoorgecompenseerd.+DeindicatiestellingdoorbureausjeugdzorgenhetCentrumIndicatiestellingZorg(CIZ)wordtverbeterdomongewensteinstroomindeAWBZenjeugdzorgtegentegaan.Metingangvan1januari2009moetereennieuwindicatieprotocolzijnvoordezegroepjongeren.BeleidsagendaPersexemplaar17 4.VerminderenvanbureaucratiedoorkwaliteiteneenvoudvandeuitvoeringWegaanverderopdein2007ingeslagenwegomdeuitvoeringvandeAWBZtevereenvoudigenendebureaucratieteverminderen.Wewillendeindicatiestellingverbeterenenvereenvoudigenendeuitvoeringdoorzorgkantorenverbeteren.Goedezorgwordtindeeersteplaatsvormgegeveninderelatietussencliëntenzorgverlener.Regelsenprotocollenzijnhierbijnoodzakelijkomderechtszekerheidvanzoweldecliëntalsvandeprofessionaltewaarborgen.Delastendiedaarmeegemoeidzijn,nemenwe–zijhetbinnengrenzen–opdekooptoe.Maaronnodigebureaucratieisookhieruitdenboze.Kabinetsdoelstelling48:VerbeterenenversterkenpalliatievezorgWewillendatmenseninhunlaatstelevensfasegoedwordenverzorgdenmetrespectwordenbegeleid.Mensenmoetenwaardigkunnensterven.InhetvoorjaarishetPlanvanAanpakPalliatieveZorg2008–2010aandeTweedeKamergestuurd.Voordeuitvoeringisvanaf2008jaarlijksbijna10miljoeneuroextrabeschikbaar.ZoisdesubsidieregelingPalliatieveenTerminaleZorgmet4,2miljoeneuroverhoogdtot15,6miljoeneuro.In2008isvoordetegemoetkomingindehuisvestingslastenvanbijna-thuis-huizenenhospices2miljoeneuroextrauitgetrokken.Terverdereverbeteringvandekwaliteitvandepalliatievezorgisvoor2,4miljoeneuroeenopdrachtverleendaanZonMwenwordteenplatformpalliatievezorgopgezet.Datkost1,4miljoeneuro.PreventieVannazorgnaarvoorzorgIn2009vullenwedevierlijnenindePreventievisieverderin:Koestereneninnoveren,Integraalgezondheidsbeleid,VerbindenvanpreventieenzorgenBestuurlijkevernieuwingVoorkomenisbeterdangenezen.DevolwassenNederlanderisindeeersteplaatszelfverantwoordelijkvoordeeigengezondheid.Leefstijliseenzaakvanmensenzelf.Hetbetreftkeuzenwaarmeedeoverheidzichnietdwingendbemoeit.Datneemtnietwegdatvoorlichtingvanbelangis.Temeeromdatdeverschilleningezondheidtussenmaatschappelijkegroepenvooralmetleefstijltemakenhebben.Bovendiendrijvendemetleefstijlgemoeideaandoeningen(diabetes,hartfalen)dezorgkostenenormop.Leefstijliseeneigenverantwoordelijkheid–eenpersoonlijkekeuze–,maarvoordedaaruitvoortvloeiendeaandoeningenwordtweleenberoepgedaanopde(financiële)solidariteitvananderen.Ookomdezeredenenwilhetkabinetgezondekeuzenstimuleren.Maatschappelijkesectoren,zoalsonderwijs,werkgevers,zorgverzekeraarsendeoverheid,hebbenbovendienzelfookallebaatbijgezondlevendeburgers.Beterearbeidsprestatiesenschoolresultaten,minderzorgkostenetc.Diegemeenschappelijkebelangenmakenonspartnersinpreventie.OpdelijnKoesterenenInnoverengaatVWSinhetbijzonderverdermethetverbeterenvangezondheidsbeschermingenziektepreventie.In2009wordtvaccinatietegenHPV,hetvirusdatbaarmoederhalskankerveroorzaakt,opgenomeninhetRijksvaccinatieprogrammamitsdeprijsvanhetvaccindrastischdaalt.OokwillenwemeteeninhaalprogrammaBeleidsagendaPersexemplaar18 eenmaligallemeisjesvan13totenmet16jaarvaccineren.NaarverwachtingkomtdeGezondheidsraadnogditjaarmeteenadviesovereventueleopnamevanhepatitisB.MetIntegraalGezondheidsbeleid,detweedelijn,willenwein2009nauwsamenwerkenmetbetrokkenministeriesenpartners,zoalsscholen,werkgeversengemeenten.DitkanbijvoorbeeldophetgebiedvansociaaleconomischegezondheidsverschillenofophetterreinvanletselpreventievolgendophetkomendeRIVM-rapportLetopletsel.BijVerbindenvanPreventieenZorg,dederdelijn,wilVWSdesamenwer-kingtussendepubliekegezondheidszorgendeeerstelijnszorgverbeterenenpreventieveactiviteitenindecuratievezorguitbreiden.Mitsdekostenopwegentegendebatenendeuitgavenbudgettairinpasbaarzijn,behorende«beweegkuur»,«stoppenmetroken»,«depressiepreventie»en«zelfmanagementvanchronischzieken»strakstothetbasispakket.Voorproefprogramma’sisin2009eenbedragvan5,3miljoeneurobeschikbaar.Wanneersprakeisvanmedischeindicatiewordtvoordezeprogramma’seenvergoedinggegevenaanmensenmeteenchronischeaandoeningensomsookvoormensendiehogerisico’slopen.Zorgverzekeraarsmogengezondlevenvanhunverzekerdenbelonen.Zijmogen(eendeelvan)hetjaarlijksverplichteeigenrisicovaneenverzekerdevoorhuneigenrekeningnemenalsdiedeelneemtaaneenprogrammadatgezondheidbevordert.Omdetoenamevanhetaantalchronischziekentebeperken,isdeontwikkelingvansamenhangendemultidisciplinairezorgvanbelang.Deprogrammatischeaanpakdieonsvoorogenstaat,steltdepatiëntcentraalenvoorzietineensluitendeketenvanvroegtijdigeonderkenning,preventie,zelfmanagementengoedeenveiligezorg.DaartoeisondermeerhetZonMw-programmadiseasemanagementvanstartgegaan.Ookbegintin2009eenvierjarigNationaalActieprogrammaDiabetes.MetditprogrammawordtdeDiabeteszorgstandaardverderontwikkeld,ondermeerdooruitbreidingmetpreventieenzelfmanage-ment.Dezorgstandaardbeschrijftwaargoedezorgvooreenaandoeningminimaalaanmoetvoldoenuithetoogpuntvandepatiënt.Deontwikke-lingvankwaliteitsindicatorenishierbijvanbelang.Dezorgwordtzoveelmogelijkdichtbijdepatiëntverleend.Indeaanpakvandiabeteswerkthetalgoed:deeerstelijnvervangtdetweedelijn.Hetuitgangspuntmoetzijndatdezorgdieindeeerstelijngebodenkanworden,ookdáárgebodenwordt.Desuccesvolleprogrammatischediabetes-aanpakwordtuitgebreidnaarandereveelvoorkomendechronischeaandoeningen.Hiervoorisperjaar2,5miljoeneurouitgetrokkenvoordeperiode2009–2012.Devierdelijn,BestuurlijkeVernieuwing,gaatvooraloverdenoodzakelijkebestuurlijkeveranderingenomdeanderedrielijnenmogelijktemaken.ZowordendewerkgebiedenvandeGemeentelijkeGeneeskundigeDiensten(GGD’s)enveiligheidsregio’s(GHOR)gelijkgetrokken.Dankanhetopenbaarbestuuringevalvaneencrisisbeidediensten,ophetniveauvandeveiligheidsregio,directaansturen.HetwerkvandeGGD–hetbestrijdenvaninfectieziekten,milieugezondheidszorg–kandanbeterwordenafgestemdmetdehulpverleningvandeGHOR–ondermeerambulancevervoerenziekenhuiszorg.BeleidsagendaPersexemplaar19 KwaliteitenveiligheidHetkwaliteitsbeleidisvertaaldinvierhoofdthema’s:vergrotenvandetransparantievangeleverdekwaliteit,hetvergrotenvandeveiligheidindezorg,cliëntgerichtheidenhetvergrotenvandeprofessionaliteitvandemedewerker(Ziehiernabijwerkenindezorg).VergrotenvantransparantievandegeleverdekwaliteitKabinetsdoelstelling45b:burgerskunnenopkiesBeter.nlvoor80aandoeningenzienwelkekwaliteitdeziekenhuizenbiedenKabinetsdoelstelling45c:cliëntengeven90procentvandezorgaan-biedersindeAWBZeenvoldoendevoordekwaliteitvandezorgDeprestatiesvanzorgaanbieders,zowelmedischinhoudelijkalsintermenvangeobjectiveerdeervaringenvancliënten,moeteninzichtelijkzijn.Webeogenhiermeedatzorginstellingenzichbewusterwordenvanhunkwalitatieveniveauendatdepositievandepatiëntwordtversterkt.Depatiëntkrijgtmeermogelijkhedenomeenechtekeuzetemaken.Perzorgsectorwordenindicatorensetsontwikkelddiezorginhoudelijkeindicatoren,cliëntervaringen(CQ-index)enetalage-informatiebevatten.Dezorginhoudelijkeindicatorenzijnwaarmogelijkuitkomstindicatoren,bijvoorbeeldhetpercentagepatiëntenvoorwiebehandeldoelenzijnvastgesteld.DeCQ-indexgeeftdeervaringenweervancliëntenoverdedoordezorgaanbiedergeleverdezorg.Deetalage-informatieisalgemeneinformatieoverbijvoorbeelddeomvangvandepraktijk,hetaantalparkeerplaatsenendespecialistischespreekurenbinneneenpraktijk.Diedrieelementensamenvormeneenindicatorenset.Diesetszijnbeschik-baarvoorzoweldeInspectie,deverzekeraaralsdecliënt,enwordenvervolgensopkiesBeter.nlgepubliceerd.Deziekenhuizenzullenvoor24van80aandoeningenvoordegehelesetindicatoreneind2009informatieopkiesBeter.nlbeschikbaarhebben.Defysiotherapeutenhebbendanindicatorensetsklaarvoorallezorgdiezeleveren.Voordeverpleging,verzorgingenthuiszorgisdeeersteinformatieeind2008alopkiesBeter.nlenviahetJaardocumentMaat-schappelijkVerantwoordingbeschikbaar.In2009zalverbeteringplaatsvinden.Vanafnajaar2008komenvoordeGGZdeeerstegegevensvooralleinstellingenbeschikbaarviahetJaardocumentMaatschappelijkVerant-woording.In2009vindtuitbreidingvandesetsplaats.Desetsvoorgehandicaptenzorgenkraamzorgmoetenkomendjaardooralleinstellingeningebruikgenomenworden.In2009wordendesetsmetindicatorenvoorhuisartsen,farmacie,mondzorgendeopenbaregezondheidszorgopgeleverdengetest.DeInspectievoordeGezondheidszorgheeftinopdrachtvanVWS,hetprogrammabureauZichtbareZorg(voorheenZbTK)ingericht,datdeontwikkelingvanaldezesetskwaliteitsindicatoreninallesectorenvandezorgregisseert.Indienditpastbijdepersoonlijkeomstandighedenvandecliëntkandezezijnzorgookoverdegrenshalen.Hetisdaarombelangrijkdatdekwaliteitookininternationaalperspectieftransparanterwordt.BeleidsagendaPersexemplaar20 VeiligheidindezorgKabinetsdoelstelling45a:Devermijdbareschadeindeziekenhuizenisin2012met50procentgedaaldVeiligheidbijzorgaanbiedersblijfttopprioriteit.Veiligheidbegintmethetwerkenvolgensdedoordeberoepsgroepopgestelderichtlijnenenhetstructureelinkaartbrengenenlerenvangemaaktefoutendiesomsernstigeschadevoorpatiëntenopleveren.HetsluitstukhieropiseengerichtehandhavingdoordeInspectie.Dattezamenmoetervoorzorgendaterminderfoutengemaaktworden.Inallesectorenvandezorgzijnenwordenveiligheidsprogramma’singanggezetomhetaantalvermijdbareincidentenenvermijdbaresterfteteverminderen.ZorichthetprogrammaVoorkomschade,werkveiligzichbijhetterugbrengenvanvermijdbareonbedoeldeschadeoptienthema’senophetinvoerenvanhetveiligheidsmanagementsysteem(VMS).MeteenVMSkunnenziekenhuizencontinurisico’ssignaleren,verbeteringendoorvoerenenbeleidvastleggen,evaluerenenaanpassen.Hetkomendejaarmoetdatsysteeminélkziekenhuiszijningevoerd.Voorhetveiligheid-programmaindeziekenhuizenisbijelkaar9,3miljoeneurouitgetrokken.Ditprogrammaisin2008vanstartgegaaneneindigteind2012.Indatjaarmoetdevermijdbaresterftezijngedaaldvan1735dodennaar867doden.HettoekomstigeregieorgaanKwaliteitenVeiligheidzaleroptoeziendatdeontwikkeling,verbeteringenhetgebruikvanrichtlijnenindehelezorgeenimpulskrijgt.Ookkrijgencliënteninzichtinderichtlijnen,dienuveelalalleenbeschik-baarzijnvoordeprofessional.Opdiemanierrakencliëntenbetergeïnformeerdoverwatzebijeenbehandelingmogenverwachtenvaneenzorgverlener.VoorhetactieprogrammaVeiligeZorgisin20093,45miljoeneuroextrabeschikbaarvoordeeerstelijnenGGZ.Voordelandelijkecampagneoverpatiëntveiligheidisperjaar2miljoeneurouitgetrokken.DeInspectiezalhettoezichtopdedoordeberoepsgroepenvastgesteldealgemeenbindendenormenverderverscherpen.Daarwaardeberoeps-groepennietzelftotnormstellingkomen,zaldeInspectiemeerdrukuitoefenenomtochtekomentotdegewensterichtlijnontwikkelingennormstelling.DaarwaardeveldpartijenalsnogfalenzaldeInspectiezelfvoorstellendoenvoornormenenrichtlijnen.ZorgaanbiedersmoetenduidelijkvastleggenwelklidvandeRaadvanBestuurverantwoordelijkénaansprakelijkisvoorkwaliteit.Dezeverant-woordelijkheidbetreftookhetinzichtelijkmakenvandekwaliteitenhetverstrekkenvandejuisteinformatieaandeInspectie.Vergrotingcliëntgerichtheid/versterkingpositieconsumentKabinetsdoelstelling45d:derechtenenplichtenvanpatiëntenencliëntenzijnin2011wettelijkvastgelegdendeinformatiehieroverisvooriedereentoegankelijkPatiëntenkrijgenduidelijkererechten.Eensterkepositievandecliëntzalzorgaanbiedersenverzekeraarsertoebrengendecliëntzoveelmogelijkdezorgteverlenendiehijwenstendekwaliteitcontinuteverbeteren.Omdemachtvandecliëntdaadwerkelijktevergroten,versterkenwedeBeleidsagendaPersexemplaar21 rechtspositievanpatiëntenencliënten.Wewillenbereikendatdecliëntindezorgcentraalstaatendatookzoervaart.IndeWetcliëntenrechtenzorgwordenzevenrechtenvandecliëntnaderuitgewerkt.–Rechtopbereikbareenbeschikbarezorg–Rechtopkeuzeenkeuze-informatie–Rechtopkwaliteitenveiligheid–Rechtopinformatie,toestemming,dossiervormingenprivacy–Rechtopafstemmingtussenzorgverleners–Rechtopeeneffectieve,laagdrempeligeklacht-engeschillen-behandeling–RechtopmedezeggenschapengoedbestuurDepositievandepatiënten-,gehandicapten-enouderenorganisaties(PGO-organisaties)wordtverstevigddoordesubsidieregelingaantepassenensamenwerkingtebevorderen.Deonafhankelijkegeschilbeslechtingwordtverbeterd.Eencliëntkansnelenlaagdrempeligeenuitspraakkrijgenalseeninstellingeenklachtnietafdoendeheeftafgehandeld.Degeschillencommissiezorginstellingenmoetcliënteneenschadevergoedingkunnentoekennentoteenmaximumvan25000euro.InnovatieKabinetsdoelstelling46:meerpatiëntgerichtezorgdoorvernieuwingzorgconcepteneninnovatie.(Dedoelstellingvertoontsamenhangmetarbeidsmarktbeleid.)Iedereenmoetkunnenrekenenopgoedezorgofondersteuning.Vernieuwingenkunnendezelfredzaamheidvanmensenverhogen,werkprocessenslimmermakenendekwaliteitvandezorgverbeteren.VWSgeeftindebriefInnovatieinPreventieenZorg(2008)aandatinnovatiebelangrijkisomtekunnenvoldoenaandetoenemendeenveranderdevraagnaarzorg,omoplossingentebiedenvoordegroeiendekrapteopdearbeidsmarkt,omICTentechnologieindezorgbetertebenutten.Eengoedvoorbeeldhiervaniseeninstellingdiedecapaciteitindenachtdienstmet50procentheeftteruggebrachtdoorovertegaanopdeuralarmering.Ofaaneenziekenhuisdatmeteenbeterepatiënten-planning20procentminderuitgafaanduremedicatie.Ookhetontwikkelenvannieuwezorgconceptenenhetorganiserenvanzorgronddeaandoeningenvandepatiëntisvanbelang.Vooralbijziektebeeldenwaarbijdezorgvraagverandert–somsiseenhuisartsnodig,somseen(thuiszorg)verpleegkundigeensomseenmedischspecialist–heeftditgrotewaarde.Bijaandoeningenalsdiabetes,hartfalenenCOPDmaghetzorgaanbodnietophoudenbijdegrenzenvandeziekenhuiszorg,thuiszorgofdeeerstelijnszorg,ofbijdebestaandeovergangeninbekostigingenfinanciering.Zorgverzekeraarsenzorg-kantorenmoetendezorgzodaniginkopendatdezeopdebestewijzekanwordengeleverdrondomaandoeningenvanpatiënten.Doordebeno-digdezorgvoorpatiëntenslimteorganiserenindevormvaneennetwerk,zoalsZorgNetbijvoorbeelddoet,hoeftdefysieketraditionelezorginstellingvormnietmeerleidendtezijn.Onderdeelhiervanisdatpatiënteninstaatwordengesteldomzelfhunaandoeningindehandtehouden(medicatietrouw,metingenvanbijvoorbeeldgewichtvolgen).Preventieenzorggaanzoeveneenshandinhand.BeleidsagendaPersexemplaar22 Innovatieisdaaromookéénvandezespijlersvanditkabinetsbeleid.Deoverheidinnoveertnietzelf.Datisaanzorgaanbieders,verzekeraars,bedrijfslevenenwetenschap.Deoverheidscheptrandvoorwaarden.VoordeversterkingvaninnovatieinpreventieenzorghebbenwijhetZorginnovatieplatformingesteld,waarinwordtsamengewerktmetdeskundigenuitdesector,hetbedrijfslevenendewetenschap.Hetplatformwileengoedklimaatcreërenvoorhetinvoerenenverspreidenvaninnovaties.Hetrichtzichondermeerophetterreinvanarbeidsbespa-rendeenmedischetechnologie,e-health,personalizedmedicineendetopzeschronischeaandoeningen(kanker,COPD,diabetes,hartfalen,depressieendementie).HetZorginnovatieplatformbrengtinnovatiesactieftotstandenwerktaandeverspreidingervan.Ditdoetzijondermeerdoorcommunicatie,hetaanreikenvankennisenhetopheffenvanmogelijkeverkeerdeprikkelsofonnodigebelemmeringeninfinancieringofwet-enregelgeving.Elektronischpatiëntendossier(EPD)Komendjaarwordenhuisartsenposten,huisartsenpraktijken,apothekenenziekenhuizenaangeslotenophetlandelijkschakelpunt(LSP).Ditschakelpuntregeltdeuitwisselingvaninformatieoverpatiënten,hetelektronischpatiëntendossier(EPD),tussendezorgverleners.HetEPDzorgtvoorgoedecommunicatieindezorgsector.Ditvergrootdekwaliteitenveiligheidvandebehandeling.Inmei2008ishetstappenplanvoordeinvoeringvanhetEPDaandeTweedeKameraangeboden.Inhetkadervandeinvoeringisop1juni2009hetgebruikvanhetburgerservicenummerindezorgverplichtvoorzorgaanbieders,indicatie-organenenzorgverzekeraarsenisvoorlichtingvoorbereid.WerkenindezorgDoordemografischeentechnischeontwikkelingenverandertengroeitdevraagnaarzorg.Degehelezorgsectorstaatdaaromaandevooravondvaneengroteuitdaging.OmhethogeniveauvanzorginNederlandtelatenbestaan,moetenwenieuwezorgconceptenontwikkelenenmaatregelentreffenom-ineenkrapperwordendearbeidsmarkt-tekunnenvoorzieninvoldoendeengekwalificeerdzorgpersoneel.Zorgaanbiedersmoetenzodaniginnoverendatdewerklastvoorzorgver-lenersvermindert.Deaankomendeschaarsteopdearbeidsmarktmagnietleidentotwachtlijstenentehogewerkdrukdoorgebrekaancollega’s.Eennegatievespiraalmoetvermedenworden:meerwerkdruk,meerverloopenziekteverzuimeneennoggroterewerkdruk.VWSinvesteertviahetZorginnovatieplatformininnovatiesdiedezorgverleningefficiënterenkwalitatiefbetermakenendiebijdragenaanhetverlichtenvandewerkdruk.Uiteraardishetaantrekkenenbehoudenvanvoldoendepersoneelineersteinstantieeenverantwoordelijkheidvandezorginstellingenzelf.Dedreigendetekortenoverstijgenechterdeoplossingsmogelijkhedenvandeindividueleinstellingenenopsommigepuntenookdievandesocialepartners.DaaromisereenactieplanWerkenaandeZorgomsamenmetwerkgevers-enwerknemersorganisatiesenanderebetrokkenpartijenhetdreigendepersoneelstekorthethoofdtebieden.Ookinvesterenwijforsinstageplaatsenvoorstudenteninhetzorg-onderwijs.Erkomtmeeraandachtvoorhetwervenvangroepenmensendienunognietindezorgwerken.Enalswerknemersmeteendeeltijd-baanindezorgallemaaltweeuurperweekextrawerken,scheeltdatalBeleidsagendaPersexemplaar23 tienduizendenextraarbeidsplaatsen.Wijondersteunenregionalesamenwerkingsverbandenzodatdebetrokkenpartijenarbeidsmarktstrate-gieënkunnenontwikkelen.Ookdragenwebijaanvoorlichtingaanjongerenenaanprojectenvoorprofessionaliseringvanmedewerkers.ParticipatieWetswijzigingWetmaatschappelijkeondersteuningWehechtengrootbelangaandebeschermingvandepositievandeburgerindeWetmaatschappelijkeondersteuning(Wmo).Bijleveringvanhuishoudelijkeverzorgingblijktdiepositienietaltijdgoedtezijngeregeld.Medewerkersindethuiszorgwordensomsgedwongenomalsalfahulptewerken.Deburgerwordtzoonbedoeldenonbewustwerkgeverenaansprakelijkvoordealfahulp.Dewetswijzigingvoorkomtditscenario.Hetwordtmogelijkombijhuishoudelijkeverzorgingtekiezentusseneenvoorzieninginnatura,eenpersoonsgebondenbudgetofeenfinanciëlevergoedingvoorhetindienstnemenvaneenalfahulp.Gemeentenzijnwettelijkverplichtdeburgersvoorafgaandaandiekeuzebegrijpelijkintelichten.Totslotverplichthetwetsvoorstelaanbiedersvanhuishoudelijkeverzorging,alszeeenopdrachtvandegemeenteverwerven,teoverleg-genmetdeaanbiedersdietotdantoezorgleverden.Ditinverbandmethetovernemenvanpersoneel.Strevenisdatdewetswijziginginhetnajaarvan2009inwerkingtreedt.VrijwilligersenmantelzorgersKabinetsdoelstelling35:Substantiëleuitbreidingvanhetaantalvrijwilli-gersenmantelzorgersin2011Mensendieeronvoldoendeinslagenvoorzichzelftezorgenofteparticiperenindemaatschappij,moetengebruikkunnenmakenvanondersteuningdoorvrijwilligersofmantelzorgers.IndebeleidsbriefVoorElkaarzijndedoelstellingenovervrijwilligerswerkenmantelzorgbijgesteld.Weverbeterendekwaliteitvandeondersteu-ning.Ookverbeterenwedemogelijkhedenomzorgenarbeidtecombineren.Westrevennaareenuitbreidingvanhetaantalvrijwilligers,ondermeerdoornieuwedoelgroepentebenaderen.Watmantelzorgersbetreft,ishetstreveneropgerichthetaantalmantel-zorgerstenminstegelijktehouden(circa2,4miljoenin2011).Mantelzor-gersleverenzorgopbasisvanpersoonlijkesolidariteit,dievanonschat-barewaardeis.Zijverdienendaarvoorwaarderingenondersteuning.Wijstimulerendieondersteuning,waarvoorgemeentenindeeersteplaatsverantwoordelijkzijn.Denkhierbijondermeeraanhetorganiserenvanrespijtzorgendeskundigheidsbevordering.Deoverheidlaathaarwaarderingvoormantelzorgersverderblijkendooreen«mantelzorg-compliment»van250eurobeschikbaartestellen.Beschermdenweerbaar(huiselijkgeweld)Geweldinafhankelijkheidsrelatieskomtopveelgrotereschaalvoordanwordtgedacht.Huiselijkgeweld,eergerelateerdgeweld,vrouwelijkegenitaleverminkingenmensenhandelleidentotgrotepsychischeenlichamelijkeschadebijslachtoffersenhundirecteomgeving.Dezeuitwassenzijnonderálleomstandighedenonaanvaardbaar.In2009investeertVWSverderindeopvangenhulpverleninginhetkadervanhetBeleidsagendaPersexemplaar24 actieprogrammaBeschermdenWeerbaaruit2008.Hetgaatomstructu-reelnogeens5miljoeneuroextravoordeversterkingvandeAdvies-enSteunpuntenHuiselijkGewelden2,2miljoeneuroextravooropvang-capaciteit.Hetactieprogrammarichtzichondermeeropdeonmiddellijkeveiligeopvangvoorslachtoffersvaneergerelateerdgeweld.Indatkaderkomenerindeviergrotesteden,waarmeeeenconvenantisgesloten,ook40opvangplekkenvoorernstigbedreigdemannen.In2009wordteenevaluatienaardeTweedeKamergestuurd.Kabinetsdoelstelling47:BeterehulpenopvangvoortienermoedersWanneeronbedoeldzwangeremeisjeservoorkiezenhunkindtehouden,krijgenzesomsgeensteunuithunomgeving.Wehebben1miljoeneuroextraterbeschikkinggesteld,bijvoorbeeldvoorAdvies-enSteunpuntendiedagennachtbereikbaarzijn.Plekkenwaarzwangeremeisjesentienermoedersterechtkunnenmethunproblemen.DeCentravoorJeugdenGezinzijnvangrootbelangommeisjesmetproblemenzosnelmogelijkdoortegeleidennaardejuistehulpverlenendeinstantie.HierbijopererenweinnauwoverlegmetdeministervoorJeugdenGezin.SeksuelevoorlichtingInformatieoverseksualiteit,hetvoorkomenvanseksueeloverdraagbareziektes(soa’s),ongewenstezwangerschapenseksueelgeweldisvangrootbelang.Weblijvendaarominvestereninseksuelevorming,vooralonderjongeren.HierbijwerkenwenauwsamenmetdeministervoorJeugdenGezin.Dedeskundigheidvanprofessionals,bijvoorbeeldophetgebiedvangenitaleverminkingvanvrouwenwordtbevorderd.RegelingvoorchronischziekenengehandicaptenPer1januari2009komtereennieuweregelingvoordetegemoetkomingvanmeerkostendiechronischziekenengehandicaptenmakenvoorzorg.Vanafdiedatumvervaltdehuidigeregelingbuitengewoneuitgaven.Omdatchronischziekenengehandicaptenextrakostenmakeninvergelijkingmetanderegroepenvindenweinkomensondersteuningvanbelang.Debestaanderegelingwordtnietgebruiktdoorvelenvoorwiederegelingwelbedoeldisenwelgebruiktdoorvelenvoorwiedienietbedoeldis.Metdenieuweregelinggaathetkabinetgerichterchronischziekenengehandicaptencompenserenvoorhunmeerkosten.Voordenieuweregelingis1,7miljardeurobeschikbaar,waarvan1miljardeurospeciaalisbedoeldvoorchronischziekenengehandicapten.Erkomtookeenalgemeneinkomenscompensatievoorouderenenarbeidsongeschikten.Hetouderenforfaitenhetarbeidsongeschiktenforfaitbijdebelastingopgaafvervalt.Dezeaftrekpostwasbedoeldombetrokkengroependiekanslopenop«verborgenkosten»vanziekte(zoalsstook-kosten)tegemoettekomen.Wewillenechterongewensteinkomens-effectenzoveelmogelijkcompenseren.Ouderenkrijgengemiddeld150europerjaarcompensatie,arbeidsongeschiktengemiddeld225euro.SportMetdeImpulsBredeScholen,SportenCultuurwordencombinatie-functiesgecreëerd.Iemandisdanindienstvanéénwerkgever,maaroefentzijnfunctieuitopdiverseterreinen,bijvoorbeeldbijeenschooléneensportclub.In2012zijnertenminste2500voltijdscombinatiefuncties.VWS,hetministerievanOCW,gemeentenendesport-encultuursectorwillenopdiemaniersportverenigingenversterkeninhunmaatschappe-BeleidsagendaPersexemplaar25 lijketakenensport,cultuurenonderwijsmetelkaarverbinden.Hetprogrammaisin2008vanstartgegaanmet375combinatiefunctiesin30gemeenten.In2009betalendezegemeentenmeeenneemthetaantalcombinatiefunctiesdaartoevan375tot475.Komendjaarzullennogeensruim90gemeentenzichaansluitenbijhetprogramma.Datlevert440combinatiefunctiesextraop.In2009ishiermee28,3miljoeneurorijksgeldgemoeid,waarvan19,6miljoeneurovoorrekeningkomtvanVWS.Gemeentenvullenditbedragin2009aanmet13miljoeneuro.MethetNationaalActieplanSportenBewegenmoet70procentvandevolwassenNederlandersin2012voldoendebewegen,zesprocentmeerdanin2007.Tegelijkertijdmoethetaantalinactievemensenomlaag.Medio2008isditactieplanvanstartgegaan,waarmeeintweetranchesruim100gemeentenhunminderactieveburgersstimulerenmeertebewegenentesporten.Daarmeemoetenin200950gemeentenaandeslagzijngegaan.InsamenwerkingmetdeministervoorJeugdenGezinproberenweookmeerjongereninbewegingtekrijgen.In2012willenwedatdehelftvanallejongerenvoldoetaandevoorhengeldende–zwaardere–beweegnorm.In2007voldeed45procentaandezenorm.Onzetalentenmoetendelaatstestapnaardeinternationaletopkunnenmaken.In2009investerenwehiervoorintienextratalentcoaches,betereonderwijsfaciliteitenenhetinternationaletrainings-enwedstrijd-programma.Wewillendaterin2011twintigprocentmeersuccesvolletalentenzijn.DecombinatievantoptrainingenonderwijswordtverbeterdmetdekomstvanvierofvijfCentravoorTopsportenOnderwijs.Ommeergehandicaptentelatensporten,stimulerenwesportinhetspeciaalonderwijs.Ookwillenwehetsportaanbodinzorgvoorzieningenvoormensenmeteenverstandelijkehandicapvergrotenenhetaanbodvansportverenigingenvoormensenmeteenbeperkingverbeteren.TotslotstrevenweernaardepositievansportinhetEuropeseGemeenschapsrechtopeenaantalteverduidelijken,rekeninghoudendmethetbijzonderekaraktervandesport.MedischeethiekDebeleidsbriefMedischeEthiekvanhetnajaar2007blijftuitgangspuntvoorhetbeleid.In2009nemenweverderestappenomdekwaliteitvandehulpverleningronddeafbrekingvanzwangerschapteverbeteren.Zowordendepsychosocialegevolgenvanabortusonderzochtenloopteronderzoeknaarderedenenvoorabortus.Deberoepsgroepwerkt,metsubsidievanVWS,aandeontwikkelingvaneenrichtlijnterverbeteringvandeabortushulpverlening.Ookgaanwedoormetvoorlichtingenonderzoekophetvlakvaneuthanasie.Eénvandeonderzoekenbetrefthetkennisniveauvanartsenenburgerstenaanzienvanmedischebeslissingenrondhetlevenseindeendeproblemendiezichindepraktijkvoordoen.OrgaandonatieWestrevenernaardathetaantaldonorenmet25procentstijgt.Wijdoeneendringendeoproepaaniedereenomnatedenkenoverorgaandonatie,enwesprekendaarbijdediepevoorkeuruitdatmensenvoordonatiekiezen.InhetMasterplanOrgaandonatiestaanvoorstellenoverdekwaliteitvandonorwerving,uitnameentransplantatie.Devoorlichtingwordtuitge-BeleidsagendaPersexemplaar26 breidenverliesthetneutralekarakter.Wesprekenmensenvoortaanaanophunverantwoordelijkheidensolidariteit.Wehopentebereikendatmensenvakerkiezenvóórdonatieendatookaanhunnaastenvertellen.ErwordteenwijzigingvandeWetopdeorgaandonatievoorbereid.Erkomt,naastdevierkeuzemogelijkhedenvannu,eenextrakeuze:«Ja,ikgeeftoestemmingvoordonatie,mitsmijnnabestaandeninstemmen».Voormensendiezichnietregistreren,geldt:«Mijnnabestaandenbeslissen».Nietregistrerenisookeenkeuze,diemenaltijdkanwijzigen.OorlogsgetroffenenHetverhaaloverdeTweedeWereldoorlogendegevolgendaarvanblijftbelangrijk,ookvoorgeneratiesdienaonskomen.MethetprogrammaErfgoedvandeOorloginvesterenweinhetbehouden,ontsluitenentoegankelijkmakenvanerfgoedmateriaal.Extraaandachtiservoorhetaudiovisueelvastleggenvangetuigenissen.Voorhetprogrammaistot2010ruim21miljoeneurobeschikbaar.HetvoorlichtingsbeleidTweedeWereldoorlog,datzichtotnuvooralrichtopdejeugd,wordtgeëvalueerd.OokNederlandersdiegeenpersoonlijkerelatiehebbenmetWOIImoetengoedgeïnformeerdzijnoverhetoorlogsverledenendegevolgendaarvan.FinancieelbeleidophoofdlijnenDezeparagraafbeschrijfthetfinancieelbeleidophoofdlijnen.AllereerstwordendegeraamdeuitgavenbehorendbijhetbeleidprogrammavanhetkabinetSamenwerkenSamenlevengepresenteerd.Vervolgenswordteentotaaloverzichtgepresenteerdvandezorguitgaven,gevolgddooreentotaaloverzichtvandebegrotingsuitgaven.Hiernavolgenoverzichtenmetdefinanciëleconsequentiesvandebelangrijksteonderwerpenindezebeleidsagenda.DoelstellingenkabinetHetkabinetheeftinSamenwerkenSamenleven74doelstellingenvoordekabinetsperiodegeformuleerd.Vijfdaarvanhebbendirectbetrekkingoponzebeleidsterreinen.Zezijnopgenomeninondertaandetabel.Indetabelistevensopgenomeninwelkartikelenonderwelkeoperationeledoelstellingenhetbeleidverderisuitgewerkt.BeleidsagendaPersexemplaar27 Nr.kabinets-doelstel-lingOmschrijvingNr.Beleids-artikel/ODGeraamdeuitgaven2009Geraamdeuitgaven2010Geraamdeuitgaven2011Vindplaats35Substantiëleuitbreidingvanhetaantalvrijwilligersenbehoudvanhetaantalmantelzorgersin201144.3.2278003270042800Kamerstukken30169,nr.1145aDevermijdbareschadeindeziekenhuis-zorg,isin2012gehalveerd42.3.298.3.4595044503950Kamerstukken31016,nr.8,en28439,nr.1845bBurgerskunnenopKiesBeter.nlvoor80aandoeningenzienwelkekwaliteitdeziekenhuizenbieden42.3.143.3.19422104229422Kamerstukken28439,nr.9845cCliëntengeven90procentvandezorg-aanbiedersindeAWBZeenvoldoendevoordekwaliteitvandezorg****45dDerechtenenplichtenvanpatiëntenencliëntenzijnin2011wettelijkvastgelegdendeinformatiehieroverisvooriedereentoegankelijk42.3.143.3.1397213972139721Kamerstukken31476,nr.146Meerpatiëntgerichtezorgdoorvernieuwingzorgconcepteneninnovatie42.3.243.3.3133879109146106874InnovatieinpreventieenzorgKamerstukken31200XVI,nr.1647Beterehulpenopvangvoortiener-moeders44.3.4100010001000–48Verbeterenenversterkenpalliatievezorg43.3.3214002140021400ActieplanPalliatievezorg2008–2010,Kamerstuk-ken29509,nr.19*Doelstellingen45ben45cwordenbekostigdviahetProjectZichtbareZorg,hetontwikkelenvandeCQ-indexenhetkwaliteitskaderVerant-woordezorg,inclusief€4,2miljoenperjaarvoorKiesBeter.nlBeleidsagendaPersexemplaar28 TotalepremiegefinancierdezorguitgavenTotalezorguitgavenonderhetBudgettairKaderZorg(bedragenx€1000000)2009200941Volksgezondheid10743Langdurigezorg21780Preventievezorg(uitvoerenRijksvaccinatie-programma)108Langdurigegeestelijkegezondheidszorg1340Volksgezondheidonverdeeld–1Gehandicaptenzorg5612Verplegingenverzorging1202242Gezondheidszorg31596Persoonsgebondenbudgetten1854Huisartsenengezondheidscentra2170Subsidieslangdurigezorg70Tandheelkundeentandheelkundigespecialistischezorg757Beheerskosten/diversenAWBZ238Paramedischehulp524Langdurigezorgonverdeeld645Verloskundeenkraamzorg424Dieetadvisering4244Maatschappelijkeondersteuning172Extramuralezorgonverdeeld37MEE-instellingen172Algemeneencategoraleziekenhuizen10600Academischeziekenhuizen328699Nominaalenonvoorzien1965Medischspecialisten1888Nominaalenonvoorzien1965Overigcuratievezorg523Ziekenhuizen,medischspecialistenenoverigcuratiefonverdeeld492Overig2389Ambulancevervoer408Wmo(gemeentefonds)1492Overigziekenvervoer113Opleidingfonds(begrotingVWS)818Ziekenvervoeronverdeeld5Wtcg(begrotingVWS)n.v.t.Farmaceutischehulp5327BegrotingsgefinancierdeBKZ-uitgaven79Hulpmiddelen1333GeneeskundigeGGZdoorinstellingen2883Totaalzorguitgaven58010GeneeskundigeGGZdoorvrijgevestigden159GeneeskundigeGGZonverdeeld126Grensoverschrijdendezorg500Bron:VWSBeleidsagendaPersexemplaar29 TotalebegrotingsuitgavenBegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)2009200941Volksgezondheid60297046Sport1376341–Meermensenkiezenvooreengezondeleefstijl444681–Mensensportenenbewegenmeervoorhun2–Hetvoorkomenvangezondheidsschadedoorgezondheid24761onveiligvoedselonveiligeproducten801102–Viadesportontmoetenmensenelkaar,doen3–Hetvoorkomenvangezondheidsschadedoormensenmeeaanmaatschappelijkeactiviteitenongevallen4587engaanmensenrespectvolmetelkaarom802524–Devermijdbareziektelastneemtafdooreengoedebe-3–DetopsportinNederlandstaatsymboolvoorambitie,schermingtegeninfectie-enchronischeziekten299725iseenbronvanontspanningendraagtbijaanom5–Eriseendoelmatigsysteemvanopenbareonsnationaleimagoinbinnenn-enbuitenland30290gezondheidszorgvoorzieningendatbijdraagtaaneenbeterevolksgezondheid150530Personeelenmaterieel23316–Hetbevorderenvanethischverantwoordhandelenindegezondheidszorgenbijmedisch47OorlogsgetroffenenenherinneringWOII389961wetenschappelijkonderzoek145991–EenkwalitatiefgoedendoelmatigstelselvanPersoneelenmaterieel8951materiëleenimmateriëlehulpverleningaanoorlogsgetroffenenWOIIineensituatievan42Gezondheidszorg7170217afbouw3740361–Depositievandeburgerinhetzorgstelsel2–DeherinneringenaanWOIIblijftlevenden14497wordtverstrekt1382veelmensen–voorraljeugdigen–zijnzichvan2–ZorgaanbiederswordengestimuleerdomhetbewustvandebetekenisvanWOIIdoordeburgergewenstezorgaanbodterealise-Personeelenmaterieel1428ren12345763–Zorgverzekeraarbiedenalleburgerseen98Algemeen310236betaalbaarverzekerdpakketvoornoodzakelijke1–Beheerentoezichtstelsel90062zorgaan59262022–Internationalesamenwerking12013Personeelenmaterieel80573–VerzameluitkeringVWS0Personeelenmaterieel208161–InspectieGezondheidszorg4667443Langdurigezorg5408616–SociaalenCultureelPlanbureau54941–Depositievandeburgerinhetzorgstelsel–RaadvoorMaatschappelijkeOntwikkeling114wordtversterkt61438–RaadvoordeVolksgezondheidenZorg29802–Vooriederecliëntisdenoodzakelijkezorg–Gezondheidsraad3470beschikbaar146601–CentraleCommissieMensgebondenOnder-15153–Dezorgiseffectiefenveiligenwordtdoordezoekcliëntpositiefervaren(kwalitatiefgoedezorg)164612–StrategischonderzoekRIVM201314–Dekostenvandezorgzijnmaatschappelijk–StrategischonderzoekNVI8162aanvaardbaar5031785–InspectieJeugdzorg5852Personeelenmaterieel4180–Personeelenmaterieelkernministerie11376999Nominaalenonvoorzien–388051–Loonbijstelling387444Maatschappelijkeondersteuning6014932–Prijsbijstelling01–Burgerswordengestimuleerdactiefte3–Onvoorzien2019participereninmaatschappelijkeverbanden345684–Taakstelling–439482–Burgersbiedenanderenvrijwilligeondersteu-ningenkunnengebruikmakenvan(organisatiesvan)vrijwilligeondersteuning807083–Burgersmetbeperkingenkunnengebruikmakenvan(algemene)voorzieningenenprofessioneleondersteuning858124–Burgersmet(psycho)socialeproblemen396470kunnengebruikmakenvantijdelijkeondersteuningPersoneelenmaterieel3935Totaalbegrotingsuitgaven14583072BeleidsagendaPersexemplaar30 Geraamdebegrotingsuitgavenbijdebelangrijksteonderwerpenindebeleidsagenda2009Indezetabelzijndebegrotingsuitgavenbijdebelangrijksteonderwerpenindezebeleidsagendaopgenomen.Deopbouwvandebegroting2008naar2009isnietindezebeleidsagendaopgenomen.Ukuntdezevindeninhetverdiepingshoofdstukvandebegroting.OmschrijvingNr.Beleidsartikel/ODGeraamdeuitgaven2009Geraamdeuitgaven2010Geraamdeuitgaven2011CuratieveZorgVereenvoudigingDBCsystematiek42.3.39791200–StimulerenprojectenpatiëntveiligheidGGZ42.3.2170017001900LangdurigezorgInvoerenzorgzwaartebekostiging43.3.34500––Palliatievezorg43.3.3214002140021400Preventie3e(lopenden4e(optestartenPreventieprogramma’sZonMw41.3.4162001740019000ProefprogrammapreventieinhetbasispakketvandeZorgverzekeringswet–stoppenmetroken41.3.1400–––depressiepreventieenzelfmanagementvanchronischzieken41.3.419003900––bewegen46.3.13000500–ZonMwDieseasemanagement41.3.4120011001100NationaalProgrammaDiabetes41.3.4250025002500KwaliteitenveiligheidOntwikkelenkwaliteitsindicatoren(ProjectZichtbarezorg)42.3.1en43.3.1150015001500OntwikkelenCQ-index42.3.1en43.3.1800800800PortalKiesbeter.nl42.3.1en43.3.1422242224222Onderhoudindicatoren(Projectzichtbarezorg)42.3.1en43.3.1100020001000Veiligheidsprogrammaziekenhuizen42.3.2235018501350Regieorgaankwaliteitenveiligheid42.3.21600600600Actieprogrammaveiligezorg42.3.2345031002800Landelijkecampagnepatiëntveiligheid98.3.4200020002000ZonMwprogrammaZorgvoorbeter43.3.3SubsidiesPGO-organisaties42.3.1en43.3.1395563955639556Geschillencommissiezorginstellingen43.3.1165165165InnovatieAlgemeeninnovatiebeleid(zorgbreed),waaronderhetZorgInnovatieplatform42.3.2290003400039000ICTindeZorg42.3.2697823883038830WerkenindezorgActieplanWerkenaandezorg–curatievezorg42.3.2144271992719177–langdurigezorg43.3.3534376131259062–Vaccinaties42.3.2250025002500ParticipatieUitbreidingvrijwilligersenbehoudmantelzorgers–begrotingVWS-44.3.2900090009000MaatschappelijkestagesmetOCW–Gemeentefonds-44.3.2148001980029900Mantelzorgcompliment44.3.2650006500065000ActieprogrammaBeschermdenweerbaar44.3.4248252732529825Hulpenopvangtienermoeders44.3.4100010001000Bevorderensexuelegezondheid41.3.4122001270012200Allochtonenensexuelegezondheid41.3.4100010001000Forfaitschronischziekenengehandicapten43.3.4–340540349485Tegemoetkomingspecifiekezorgkosten43.3.4–4000040400BeleidsagendaPersexemplaar31 OmschrijvingNr.Beleidsartikel/ODGeraamdeuitgaven2009Geraamdeuitgaven2010Geraamdeuitgaven2011SportImpulsbredescholen,sportencultuur46.3.2196092333423334NationaalActieplanSportenBewegen46.3.1154951777418764Talentontwikkeling,waaronderCentravoorTopsportenOnderwijs46.3.3979797979979WerkplangehandicaptensportinNederland46.3.2248324982498MedischeethiekOnderzoeknaar:–ongewenstezwangerschap(o.a.psychosocialegevolgenvanabortusenredenenvoorabortus)41.3.6245215155–kennisniveauartsenenburgerst.a.v.medischebeslissingenrondhetlevens-einde41.3.6–––Masterplanorgaandonatie42.3.2146662744736339OorlogsgetroffenenProgrammaErfgoedvandeOorlog47.3.270912358–OntwikkelingzorguitgavenIndetabelhieronderwordendebelangrijkstemutatiesvandeontwikke-lingenvandepremiegefinancierdezorguitgavenvandebegroting2008totdebegroting2009gepresenteerd.EentoelichtingopdezemutatiesisopgenomenindebijlageFinancieelBeeldZorgvandezebegroting.BeleidsagendaPersexemplaar32 MutatiesindebrutoBKZrelevanteuitgavenenontvangstensindsdeontwerpbegroting2008(bedragenx€1000000)200820092010201120122013BrutoBKZ-relevanteuitgavenstandVWSontwerpbegroting200854349,758727,362057,465698,669543,1Mutaties262,5–74,7–71,2–238,361,4BrutoBKZ-relevanteuitgavenstandJaarverslag2007/54612,258652,661986,265460,369604,51esuppletorewet2008Productieontwikkeling,mee-entegenvallersa.Actualisatiezorguitgaven2007endoorwerking–175,7–144,0–28,439,861,4MaatregelenenbeleidsaanpassingengenoemdindeBeleidsagendaPreventievezorgb.ToevoegingHPV-vaccinaanRijksvaccinatieprogrammapmpmpmpmc.OpnameHepatitisB-vaccininRijksvaccinatie-programmapmpmpmpmCuratievezorgd.Aanscherpenvergoedingcholesterolverlagers–32,0–65,0–97,0–97,0e.Pakketmaatregelenhulpmiddelen–22,0–23,1–24,3–25,5f.Verbeteringkwaliteitmethadonbehandeling7,57,57,57,5g.Ambulances7,013,013,013,0h.Diagnostiekenbehandelingdyslexieinhetbasispakket27,929,330,732,1i.Benzodiazepinenuithetbasispakket–70,0–70,0–70,0–70,0Langdurigezorgj.MaatregelenCare–91,0–712,0–776,0–840,0Overigemaatregelenenbeleidsaanpassingenk.Huisartsenpmpmpmpml.Kosteneffectievepreventieveinterventies25,937,950,0m.Verbeteringkwaliteitgehandicaptenzorg42,072,072,072,0n.PGB’s31,0388,0593,0835,01076,0o.Capaciteitsplan12,122,833,037,6p.BesparingsverliesBestpractices–35,040,0q.BesparingsverliesOB-somatisch200,0r.Wtcg–925,0–569,7–558,6–548,7wv.Forfaitschronischziekenengehandicapten355,3366,4376,3wv.Ophogeninkomensgrens10,010,010,010,0wv.Uitvoeringskosten15,015,015,015,0wv.VervallenreserveringWtcg–950,0–950,0–950,0–950,0Technischeenmacro-economischemutatiess.Macroloon-enprijsbijstelling(MEV2009)91,3142,5162,4166,5t.IJklijnmutaties–61,8–135,7–163,6–196,5–174,5u.Diversemutaties7,3–39,132,534,713,9v.Financieringsschuif57,4Totaalmutaties–176,8–643,0–693,3–456,4–225,7BrutoBKZ-relevanteuitgavenstandVWSontwerpbegroting200954435,458009,661292,965003,969378,873803,9BKZ-relevanteontvangstenstandVWSontwerpbegroting20083028,33234,33376,53535,23674,2Mutaties6,415,215,29,58,1BrutoBKZrelevanteuitgavenstandJaarverslag2007/1esuppletorewet20083034,73249,53391,73544,73682,3I.Beëindigingovergangsmaatregel20,020,020,020,0II.EigenbijdrageOB/AB–40,087,096,0105,0III.Wtcg–230,0–443,0–323,0–331,0IV.Diversemutaties7,6–6,0–9,1–11,5–4,3Totaalmutaties7,6–256,0–345,1–218,5–210,3BKZ-relevanteontvangstenstandVWSontwerpbegroting20093042,32993,53046,63326,23472,03638,8NettoBKZ-relevanteuitgavenstandVWSontwerpbegroting200851321,455493,058680,962163,465868,9NettoBKZ-relevanteuitgavenstandVWSontwerpbegroting200951393,155016,158246,361677,765906,870165,1BeleidsagendaPersexemplaar33 Artikel41Volksgezondheid41.1AlgemeneBeleidsdoelstellingEengoedevolksgezondheid,waarbijmensengezondlevenenzominmogelijkblootstaanaanbedreigingenvanhungezondheid.Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Op24september2007isdekabinetsvisieopgezondheidenpreventienaardeTweedeKamergestuurd(kamerstuk22894,nr.134).Viavierbeleidslijnenwillenwedevolksgezondheidverbeteren.Daarbijzijnwijopzoeknaarpartnersinpreventie.Wijwillensamenwerkenmetgemeenten,hetonderwijs,zorgverzekeraars,desportsector,werkgeversenanderepartijenensectorendieparallellebelangenhebbenbijgezondeburgers.Devierbeleidslijnenzijn:+bestaandepreventiemaatregelen(gezondheidsbeschermingenziektepreventie)instandhouden(«dijkbewaking»)eninnoveren.Zoalsaangegevenindebriefvan8juli2008(kamerstuk22894,nr.178)zalmetingangvan2009,mitsbudgettairinpasbaar,hetRijksvaccinatie-programma(RVP)wordenuitgebreidmetdeHPV-vaccinatietegenbaarmoederhalskankervoormeisjesvan12jaar.VoordeHPV-vaccinatiezaldanin2009eeninhaalcampagneplaatsvindenvoormeisjesvan13totenmet16jaar.BijpositiefadviesvandeGezondheidsraadishetonzeintentieookdevaccinatietegenHepatitisB,mitsbudgettairinpasbaar,intevoeren;+metnamebijandereministeries,scholen,werkgeversenwerknemersgezondlevenstimulerenendeomgevingvandeburgergezondermaken.ZogaathetwijzigingsvoorstelDrank-enhorecawetnaardeTweedeKamerenstartZonMwdevoorbereidingenvooreenvierdepreventieprogramma,waarinnaastkennisontwikkelingvooralondersteuningvandeuitvoeringcentraalstaat;+preventieviadezorgversterken.Metdevergrijzingneemthetaantalmensendatlijdtaanchronischeziektenverdertoe.Inmijnbrief«Programmatischeaanpakvanchronischeziekten»van13juni2008(kamerstukken31200XVI,nr.155)isgeschetstwatdeambitiesopditgebiedzijn.Belangrijkonderdeelvandeaanpakgerichtophetvoorkomenvan/ofhetverderverergerenvanchronischeziektenisdecuratievezorgenpreventiemeeraanelkaarteverbinden.Indezelijnpassenookdepilotsdiezijngeplandvoor2009omdebeweegkuur,ondersteuningbijstoppenmetroken,zelfmanagementchronischeziektenendepressiepreventie,mitsbudgettairinpasbaar,uiteindelijkinhetbasispakketoptenemen.VerderzalhetNationaalActieprogrammaDiabeteswordenuitgevoerd;+bestuurlijkevernieuwingrealiserenwaarditnodigis:gebieds-congruentietussenGGD’enenGHOR-regio’sendeVWAgaatdoelmatigereneffectievertoezichthouden.Indeverschillendeoperationeledoelstellingenvanditartikelkomendezelijnenterug,evenalshetonderwerpseksuelegezondheidenallochtonen,waaroverop4juli2008eenbriefaandeTweedeKamerisgestuurd(kamerstuk29200,nr.12).Inseptember2007heefthetkabinetueenbriefmetdaarindebelangrijk-stebeleidsvoornemensophetgebiedvandemedischeethiektoege-stuurd.Belangrijkeandereonderwerpenophetterreinvandemedischeethiekzijn:Persexemplaar34 +Verbeterenvandeabortushulpverleningen-registratie;+Uitwerkenstandpuntenopwetevaluaties,o.a.EmbryowetenWetopdeMedischeKeuringen;+Medischwetenschappelijkonderzoekmetmensen;+UitvoerenvanhetonderzoeksprogrammaEthiekenGezondheidbijZonMw.MinisteriëleverantwoordelijkheidMinisteriëleverantwoordelijkheidWijzijnverantwoordelijkvoorhet:+bevorderendatmensengezondergaanleven;+beschermenvanconsumententegenonveiligeconsumentenproduc-tenenlevensmiddelen;+bevorderenvanveiliggedrageneenveiligeomgevingtervoorkomingvanletselsdoorongevallenindeprivésfeer;+beschermenvanburgerstegen(degevolgenvan)infectieziektenenrampen;+effectuerenvaneendoelmatigeeneffectieveopenbaregezondheids-zorg;+scheppenvanderandvoorwaardenvoormeerpreventieviadezorg;+bevorderenvanethischverantwoordhandelenindegezondheidszorgenbijhetmedischwetenschappelijkonderzoek.ExternefactorenExternefactorenVeelziekteoverkomtmensen.Maarziekteisookvaaktevoorkomen.Doorburgerszelf,enviadewijken,opscholen,indesport,ophetwerkenindezorg.Vaakisersprakevaneenparallellievanbelangen.Omdebeleidsdoelentebereiken,issamenwerkingvanbelangmetandereministeries,gemeenten,hetbedrijfsleven,scholen,werkgeversenwerknemers,zorgverzekeraarsen-aanbieders(beroepsgroepen),maatschappelijkeorganisatiesendesportsector.Binnendeoverheidiseenaantalactorenwerkzaamophetterreinvandevolksgezondheid:+Gemeentenstaanvoordecollectievepreventieoplokaalniveau.Elkevierjaarbrengengemeenteneennotalokaalgezondheidsbeleiduit.GGD’envoerendewettelijkepreventietakenvangemeentengroten-deelsuit.+HetRIVMiseenexpertise-enregiecentrumvoordepubliekegezond-heid.DaartoezijnercentravoorInfectieziektebestrijding,Bevolkings-onderzoek,GezondLevenenGezondheidenMilieu.+DeVoedselenWarenAutoriteit(VWA)handhaaftdewettelijkeregelsvooralcohol,tabak,eet-endrinkwarenenconsumentenproducten.+DeInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)houdtondermeertoezichtopdevolksgezondheidendeopenbaregezondheidszorg.HetnationalepreventiebeleidisdeelsafhankelijkvanontwikkelingeninEU-verbandofopmondiaalniveau.Prestatie-indicatorenPrestatie-indicatorenWemetenhetvolksgezondheidsbeleidmetdeindicatorenabsolutelevensverwachtingenlevensverwachtingingoedervarengezondheid.HetRIVMbrengtvierjaarlijksdeVolksgezondheidToekomstVerkenningenentweejaarlijksdeZorgbalansuit,dieinzichtbiedenindetoestandendetoekomstigeontwikkelingvandevolksgezondheid.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar35 Prestatie-indicatorenIndicator199520002005Streefwaardelangetermijn(2010)Absolutelevensverwachtinginjaren:–mannen74,675,677,2≥78–vrouwen80,480,681,6≥82Waarvanjareningoedervarengezondheid:2001/20032004/2006–mannen62,162.9≥63,5–vrouwen61,762,2≥62,7Bron:CBS/Doodsoorzakenstatistiek(www.statline.nl).Voorhetberekenenvandelevensverwachtingingoedeervarengezondheidishetaantal«gezonde»jarenbepaaldopbasisvanhetpercentagemensendatopdevraag«Hoeisoverhetalgemeenuwgezondheidstoestand?»«goed»of«zeergoed»antwoordde.Beideindicatorenwordenjaarlijksgeactualiseerd.Toelichting:WijstrevenernaarNederlandterugtebrengenindetopvijfvanEuropeselandenmetdehoogstelevensverwachting.Hetkabinetwileraanbijdragendatdeburgergezondergaatleven,maarwelmetinachtnemingvanhetgegevendatmensenzelfverantwoordelijkzijnvoorhunleefstijl.OpditmomentstaatNederlandvoormannenophetgemiddeldevande15«oude»EU-landenenvoorvrouwenophetgemiddeldevandeEU-25.Wijhebbengeenstreefwaardenvoor2009opgenomen,maarhebbengekozenvooreenstreefwaardeoplangeretermijn(2010peildatumi.v.m.uitkomenvandenieuweVolksgezondheidToekomstVerkenningen).Deredenhiervoorisdatdeeffectenvanhetbeleidpasoplangeretermijnzichtbaarzullenzijn.41.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen584788599954585039629409617612616203616533Uitgaven773899606048602970634673622109620535617129Programma-uitgaven7651005967585940196260466143516127776093711Meermensenkiezenvooreengezondeleefstijl295304877644468440653901639016390162Hetvoorkomenvangezondheids-schadedooronveiligvoedselonveiligeproducten793128167980110771877109971099710993Hetvoorkomenvangezondheids-schadedoorongevallen53635170458745874587458745874Devermijdbareziektelastneemtafdooreengoedebeschermingtegeninfectie-enchronischeziekten2709442924282997253433283428833452613479445Eriseendoelmatigsysteemvanopenbaregezondheidszorg-voorzieningendatbijdraagtaaneenbeterevolksgezondheid3668461537541505301423961424971394981334106Hetbevorderenvanethischverant-woordhandelenindegezondheids-zorgenbijmedischwetenschappelijkonderzoek13105149511459914483142691331613315Apparaatsuitgaven8799929089518627775877587758Ontvangsten9460132702122320223156231562315623Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar36 Budgetflexibiliteitbegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€1000200920102011201220131.Meermensenkiezenvooreengezondeleefstijl4446844065390163901639016–Juridischverplicht4354140814356223392532228–Bestuurlijkgebonden00000–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden92732513394509167882.Hetvoorkomenvangezondheidsschadedooronveiligvoedselenonveiligeproducten8011077187710997109971099–Juridischverplicht7992276144696386911568592–Bestuurlijkgebonden0415415415415–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden1886281046156920923.Hetvoorkomenvangezondheidsschadedoorongevallen45874587458745874587–Juridischverplicht45874587456139713253–Bestuurlijkgebonden00000–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden002761613344.Devermijdbareziektelastneemtafdooreengoedebeschermingtegeninfectie-enchronischeziekten299725343328342883345261347944–Juridischverplicht298672338470336979336022338469–Bestuurlijkgebonden01200120012001200–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden105336584704803982755.Eriseendoelmatigsysteemvanopenbaregezondheidszorg-voorzieningendatbijdraagtaaneenbetervolksgezondheid150530142396142497139498133410–Juridischverplicht14946940339387823766730931–Bestuurlijkgebonden01003411008319787797389–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden106117162884395450906.Hetbevorderenvanethischverantwoordhandelenindegezondheidszorgenbijhetmedischwetenschappelijkonderzoek1459914483142691331613315–Juridischverplicht140852297175517681977–Bestuurlijkgebonden011212112121121211212–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden5149741302336126Toelichting:Debedragendieals«nietverplichtofbestuurlijkgebonden»zijnopgeno-menzijnbeleidsmatiggereserveerdvooruitgavenophetterreinvandevolgendeoperationeledoelstellingen:–OD1Meermensenkiezenvooreengezondeleefstijl:uitgavennaaraanleidingvandehoofdlijnenbriefalcoholbeleid(kamerstuk27565,nr.35),beleidgerichtophetvoorkomenvanschadelijkalcoholgebruikmeteensterkefocusophetAlcoholgebruikdoorjongeren,preventievanschadelijkdrugsgebruik,preventieovergewichtenvoeding.–OD4Beschermingtegeninfectie-enchronischeziekten:uitgavennaaraanleidingvandebriefProgrammatischeaanpakvanchronischeziekten(kamerstuk31200XVI,nr.155),uitvoerenvanhetNationaalActieprogrammaDiabetesenzelfmanagementchronischeziekten.DaarnaastvoorlichtingenimplementatieophetgebiedvanInternatio-nalHealthRegulations.–OD5Doelmatigelokalepreventievegezondheidszorg:uitgaventeruitvoeringvandekaderbrief2007–2011Visieopgezondheidenpreventie(kamerstuk22894,nr.134)envoorbereidingopcrisisenrampen.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar37 Premie-uitgaven:Premie-uitgaven(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Preventievezorg(uitvoerenRijks-vaccinatieprogramma)105,2108,0108,0108,0108,0108,0108,0Ouder-enkindzorg5,06,1Volksgezondheidonverdeeld–0,6–1,3–1,7–1,7–1,7Totaal110,2114,1107,4106,7106,3106,3106,3Procentuelemutatiet.o.v.voorgaandjaar3,5%–5,9%–0,7%–0,4%0,0%0,0%Bron:VWSIndetabelhierbovenzijndebeschikbaremiddelenopgenomenvoordepremie-uitgavenophetterreinvanvolksgezondheid.HierinzijndebudgettaireconsequentiesvandebesluitvormingronddeEerstesuppletorewet2008endeMiljoenennota2009verwerkt.Voor2008isdeloon-enprijsontwikkelingalverwerkt,terwijlvoor2009enlaterejarendeloon-enprijsontwikkelingnogmoetwordentoegevoegd.Hetsaldovandebeschikbaremiddelenenmaatregelen,voorzovernietaandeafzonder-lijkesectorentoegedeeld,isopgenomenalsonverdeeld.+(P)RijksvaccinatieprogrammaHetRijksvaccinatieprogramma(RVP)heefttotdoeldevaccinatievanallekinderenindeleeftijdscategorievan0tot9jaardieinNederlandwonen.Deziektenwaartegengevaccineerdwordtzijn:difterie,kinkhoest,tetanusenpolio(dktp),infectiemetHaemophilusInfluenzaetypeB(Hib),bof,mazelenenrodehond(bmr),meningokokkenCinfecties(MenC),enpneumokokkeninfecties.Zoalsaangegevenindebriefvan8juli2008zalhetRVP,mitsbudgettairinpasbaar,metingangvan2009wordenuitgebreidmetdeHPV-vaccinatietegenbaarmoederhalskankervoormeisjesvan12jaar.VoortsishetdeintentievoordeHPV-vaccinatiein2009eeninhaalcampagnetelatenplaatsvindenvoormeisjesvan13totenmet16jaar.BijpositiefadviesvandeGezondheidsraadwillenweook,mitsbudgettairinpasbaar,devaccinatietegenHepatitisBinvoeren.Geraamdepremie-uitgavenbijdebelangrijkstepremie-gefinancierdeprioriteitenPremiegefinancierdeprioriteiten(bedragenx€1000000)OD200820092010201120122013OpnameHepatitisB-vaccininRijks-vaccinatieprogramma41.3.4pmpmpmpmpmpmToevoegingHPV-vaccinaanRijks-vaccinatieprogramma(structurelekosten)41.3.4pmpmpmpmpmpmToevoegingHPV-vaccinaanRijks-vaccinatieprogramma(inhaalcampagne)41.3.4pmpmpmpmpmpmBron:VWSBeleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar38 41.3OperationeledoelstellingenErzijnzesoperationeledoelstellingenophetgebiedvanvolksgezondheid:1.meermensenkiezenvooreengezondeleefstijl;2.hetvoorkomenvangezondheidsschadedooronveiligvoedselenonveiligeproducten;3.hetvoorkomenvangezondheidsschadedoorongevallen;4.devermijdbareziektelastneemtafdooreengoedebeschermingtegeninfectieziektenenchronischeziekten;5.eriseendoelmatigsysteemvanopenbaregezondheidszorg-voorzieningendatbijdraagtaaneenbeterevolksgezondheid;6.hetbevorderenvanethischverantwoordhandelenindegezondheids-zorgenbijhetmedischwetenschappelijkonderzoek.41.3.1MeermensenkiezenvooreengezondeleefstijlMotiveringMotiveringDeburgerisprimairzélfverantwoordelijkvoorzijnleefstijl.Gemeenten,scholen,werkgevers,sportverenigingen,zorgverzekeraarsen-aanbiedersspelenookeenbelangrijkerol.DegezondheidsbevorderendeinstituteninsamenwerkingmethetCentrumGezondLeven(CGL)bijhetRIVMondersteunendezepartijendoorvoorlichtingtegevenenleefstijlinterven-tiesaantebieden.Gezondlevenwilhetkabinetbevorderendoorhetrokenteontmoedigen,schadelijkalcoholgebruiktevoorkomen,bewegingtestimuleren,drugsgebruiktegentegaan,gezondevoedingtepromotenenovergewichttebestrijden.InstrumententenbehoevevanhetontmoedigenvanrokenPrestatie-indicatorenIndicator200520062007Streefwaarde2009Percentageniet-rokersouderdan15jaarstijgt72%72%72%>72%Bron:Stivoro,continuonderzoekrookgewoonten.Dezeindicatorwordtjaarlijksgemeten.Toelichting:Uitdemeting«Stoppenmetroken»vanTNSNIPOblijktdathetaantalstoppogingenalsgevolgvanhetrookverbodindehorecaper1juli2008stijgt.+UitvoerenvanhetNationaalProgrammaTabaksontmoediging2006–2010(kamerstuk22894,nr.78)Ditprogrammaisin2006aandeTweedeKameraangeboden,medenamensdeNederlandseHartstichting,hetAstmaFondsenKWFKanker-bestrijding.Dezepartijenmakenjaarlijkseenactieplan,metdaarindeconcreteactiviteitenvoorhetdaaropvolgendejaar.HetActieplan2009zalnaarverwachtingeind2008gereedzijn.+RookvrijehorecaDehandhavingscapaciteitvandeVWAisuitgebreidomtoetezienopdenalevingvanhetop1juli2008inwerkinggetredenrookverbodindehoreca(€1,8miljoen).Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar39 +ProefimplementatieOndersteuningstoppenmetrokenIn2009vindthetvervolgplaatsvandein2008gestarteproefimplementa-tieOndersteuningbijstoppenmetroken(€0,4miljoen).Instrumententerbevorderingvangezondevoedingengezondleven+VoedingsnotaOp4juli2008isdevoedingsnotauitgekomen.Hierinzijndedoelstellin-genvangezondevoedingverdertoegelicht:–Hetverbeterenvandekennisoverborstvoeding.Demeesteaandachtgaathierbijuitnaarvrouwendiehunkindgeenofkortborstvoedinggeven.–Hetverhogenvandeconsumptievangroente,fruitenvolkorengraanproducten,vooralbijpersonendieditnietofnauwelijksconsumeren.Hiermeewordttegelijkertijddevezelinnameverhoogd.–Verderverlagenvandeinnameaanverzadigdevetzurenentrans-vetzuren.–Hetverlagenvandeinnameaanzout,vooraldoorhetverlagenvanhetzoutgehalteinlevensmiddelen.Vanuitdeindustrieisaangegevendateengemiddeldeverlagingvan20–30procenthaalbaaris.Hetkabinetkiestdaarbijvoormethodendieaansluitenbijdeeigenverantwoordelijkheidvanmensenenvanproducenten.+MonitoringUitgaandevandepositievetrendnaargezonderevoedingzoalsbeschre-venindeVoedingsnotavolgtdeoverheiddeontwikkelingenviavoedsel-consumptiepeilingen,statusonderzoekenmonitoringvanproductsamen-stelling(€2miljoen).Dezedrieinstrumentenwordeninsamenhangmetelkaarprogrammatischgepland(jaarlijks).Dezegegevenskunnenookeenbelangrijkefunctiehebbentenbehoevevanvoedselveiligheid(zieOD41.3.2).+VerbeterenvanproductsamenstellingviazelfregulatieDoormiddelvanafsprakentussenbedrijfslevenonderlingentussenbedrijfslevenenoverheidwordtgewerktaanproductverbeteringophetgebiedvangebruikvangezonderevetten,minderzout,meergroenteinlevensmiddelenenbeterebeschikbaarheidvangroenteenfruit,bijvoor-beeldviadeTaskforceVerantwoordeVetzuursamenstellingendeTaskforceZoutreductieinLevensmiddelen.+OnderzoeksprogrammaVoedingenGezondheidViaZonMwwordenmiddelenbeschikbaargesteldvooreenprogrammaVoedingenGezondheid(€0,4miljoen).+StimulerenvangezondlevenWijwillengezondlevenstimulerenviaopdracht-ensubsidieverlening(€19miljoen)aan:–RIVM/CentrumGezondLevendatzichrichtopgezondheidsbevorde-ringenziektepreventie.–Subsidiesverstrekkenaandiversegezondheidsbevorderendeinstellingen.–ProgrammaLandelijkeLeefstijlcampagnesuitvoerenviaZonMw.–Schoolpreventieprogrammavoorlichting«DeGezondeschoolenGenotmiddelen».–Totslotzalin2009deintegratievandeprogramma’sSmaaklessenBeleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar40 (LNV)enSchoolgruitenplaatsvindenconformhetverzoekvandeTweedeKamerbijdebegrotingsbehandeling2007vanhetministerievanLNV.+InbrengBrusselseregelgevingDoorhetvoortzettenvandeactieveNederlandseinbrengophetgebiedvanetikettering,claimsenverrijkingwordtbevorderddatdeinformatieoverlevensmiddelenhelderis,zodatconsumentenbewusterkunnenkiezenvoorgezondeenveilige(zieOD41.3.2)levensmiddelenendeadministratievelastenbeperktblijven(€0,2miljoen).+UitvoeringovergewichtsbeleidEind2008zaleennotaoverovergewichtverschijnen(€1,8miljoen).Instrumententenbehoevevanpreventievanschadelijkalcohol-gebruikPrestatie-indicatorenIndicatorWaarde2007Streefwaarde2009Streefwaarde20111.Hetpercentagemenseninalgemenebevolking(12+),datnietzwaardrinkt,stijgt89,3%–91,1%2.Hetpercentage12-jarigendatnognooitalcoholhoudendedrankheeftgedronkenstijgt44,3%47%50%3.Hetpercentage12t/m15jarigendatnognooitalcoholhoudendedrankheeftgedronkenstijgt25,6%32%38%Bronnen:1.PeriodiekOnderzoekLeefstijlSituatie(POLS),CentraalBureauvoordeStatistiek;2.Basiswaarde:Trimbos-instituut,Peilstationonderzoekscholieren2007;in2009wordtdezogenoemdeHBSC-metinggedaan,in2010wordendezecijfersgepubliceerd,in2011wordthetPeilstationonderzoekuitgevoerd(Jeugdenriskantgedrag),in2012wordendezecijfersgepubliceerd.3.Basiswaarde:Trimbos-instituut,Peilstationonderzoekscholieren2007;in2009wordtdezogenoemdeHBSC-metinggedaan,in2010wordendezecijfersgepubliceerd;in2011wordthetPeilstationonderzoekuitgevoerd,in2012wordendezecijfersgepubliceerd.Toelichtingstreefcijfer12-jarigen:Deafgelopen4jaarisdeprevalentievanhetnooit-gebruikbij12-jarigenmet15procentpuntengestegen.In2003hadmaar29%vande12-jarigennooitalcoholgedronken.Ditpercentageisin2007gestegennaar44,3%.Dekomendejarenzullen–naastdeallopendeopvoedingscampagne–enkelebelangrijkeaanvullendebeleidsmaatregelendoorgevoerdworden,zoalsaccijnsverhoging,reclamebeperking,intensiveringhandhavingen(na2010)strafbaarstellingvanjongerenenaanscherpingvandiversebepalingenvandeDrank-enHorecawet.Deverwachtingisdataldiemaatregelentoteenstijgingvancirca6procentpuntenindeprevalentievannooit-gebruikbij12-jarigenzullenleiden.+VoorbereidenwijzigingsvoorstelDrank-enHorecawet(DHW)Denieuwemaatregelenbetreffenondermeerextraverordenendebevoegdhedenvoorgemeenten,wijzigingenvandeverdelingvanhettoezicht,deintroductievaneen«experimenteerartikel»,«vereenvoudigingvergunningstelsel»enstrafbaarstellingvanjongeren.+VerscherpentoezichtcontroleleeftijdsgrenzenDrankenHorecawet(DHW)InhetCoalitieakkoordenbestuursakkoordmetdeVNGisvastgelegddatoplangeretermijnhettoezichtovergaatnaargemeenten.ErisdoorhetministerievanBZKeenpilotgestart,waarVWSookbudgetvoorbeschikbaarheeftgesteld.In2009zaldeVWAstartenmeteentijdelijkeintensiveringvanhettoezicht(€3miljoen).Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar41 InstrumententervoorkomingvandrugsgebruikentenbehoevevanhetlatenafnemenvangezondheidsschadedoordrugsgebruikPrestatie-indicatorenIndicatorWaarde2005Streefwaarde2011middel-langetermijnAantalproblematischedrugsverslaafdenper1000inwoners3,13,1Bron:jaarbericht2005,NationaleDrugMonitor(GGZNederland).Toelichting:Definitieproblematischdruggebruik:hetgebruikvaneenmiddelopzo’nmanierdathierdoorlichamelijke,psychischeofsocialeproblemenontstaan,ofopzo’nmanierdatmaatschappelijkeoverlastontstaat.HetaantalproblematischdrugsverslaafdeninNederlandisaljarenstabiel.Hetgoedebereikvandeverslavingszorgondermetnameheroïne-verslaafdendraagthieraanbij.Hetaantalzalindeloopderjarenwaarschijnlijkietsdalendoordatditeen«vaste»groepverslaafdenisdieverou-dert.+DrugsevaluatieTijdenshethoofdlijnendebatoverhetdrugsbeleidop6maart2008(HandelingenTK2007–2008,nr.60,blz.4213–4238en4240–4268)hebbendeministersvanVWSenJustitietoegezegdeennieuweinterdepartemen-taledrugsnotauittebrengen.Diezalin2010gereedzijn.Tervoorberei-dinghiervanwordthetNederlandsedrugsbeleidgeëvalueerd.DeevaluatiewordtuitgevoerddoorhetTrimbosinstituutinsamenwerkingmethetWODC.+Continuerenvanhetkwaliteits-eninnovatieprogramma«ResultatenScoren»Hiermeewillenwebewezeneffectievebehandelingenbestpracticesindeverslavingszorgdoelmatiginvoeren(€0,4miljoen).+ContinuerenvanhetprogrammaRisicogedragenAfhankelijkheidviaZonMwDoelismeerzichttekrijgenopdeomvangenachterliggendefactorenvanrisicogedragenafhankelijkheidtenbehoevevanpreventieenbehandeling(€2miljoen).+HeroïnebehandelingContinueringvanhetverstrekkenvansubsidiesaandegemeentenvoordebehandelingmetheroïneopmedischvoorschriftvoortherapie-resistenteverslaafdenineenaantalsteden(€15,2miljoen).Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar42 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Specifiekeuitkeringen1517815178151781517815178Heroïnebehandelingopmedischvoorschrift1517815178151781517815178Instellingssubsidies/Structurelesubsidies99959995999599959995Onderandere:Trimbos38813881388138813881Stivoro840840840840840Jellinek11951195119511951195StichtinginformatievoorzieningZorg(IVZ)10101010101010101010Projectsubsidies978310637658865886588Onderandere:Schoolpreventieprogrammavoorlichting«Degezondeschoolengenotmiddelen»540540540540540InbrengBrusselseregelgeving200200200200200Uitvoeringovergewichtsbeleid17841553855780780Kwaliteits-eninnovatieprogramma«Resultatenscoren»350250250250250Medischeheroïnebehandeling10660000Preventievanschadelijkalcohol-endrugsgebruik26162438218221082108Preventied.m.v.gezondevoeding17691789175317521752Opdrachten557200200200200Onderandere:Proefimplementatieondersteuningstoppenmetroken3930000Bijdragenaanbaten-lastendiensten(totaal)89558055705570557055Onderandere:VWA:Rookvrijehoreca17501000000VWA:VerscherpentoezichtcontroleleeftijdsgrenzenDHW30003000300030003000RIVM:MonitoringVoedselconsumptiepeiling20002000200020002000RIVM:CentrumGezondLeven20002000200020002000Totaal4446844065390163901639016BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.41.3.2HetvoorkomenvangezondheidsschadedooronveiligvoedselenonveiligeproductenMotiveringMotiveringWijwillendeconsumentbeschermentegengezondheidsschadealsgevolgvanonveiligvoedselenonveiligeproducten.Daartoenemenweeenaantalinitiatievenophetterreinvan:+hetbevorderenvanvoedselveiligheid;+hetbevorderenvanproductveiligheid.Burgershebbeneeneigenverantwoordelijkheidomzichtebeschermentegenrisico’sdiezezelfkunnenbeperken,zoalshetzorgdragenvooreengoedehygiënebijdebereidingvanlevensmiddelenenhetgebruikenvanproductenopeenveiligeendaartoebestemdemanier.Wijbeschermen,viauitvoeringdoordeVWA,deconsumenttegengezondheidsrisico’swaarophijzelfweinigofgeeninvloedheeftomzetevoorzienentevoorkomen.OphetgebiedvanvoedingenvoedselwordtopdossiersnauwsamengewerkttussendeministeriesvanLNVenVWS,zodatopdethema’sgezondheid,voedselkwaliteitenvoedselveiligheidoptimalesynergiebehaaldkanworden.DeEuropeseennationaleproduct-Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar43 wetgevingbepalendatproducentenenverhandelarenprimairverant-woordelijkzijnvoorhetproducerenenindehandelbrengenvanuitsluitendveiligeproductenenlevensmiddelen.Instrumententerbevorderingvandevoedselveiligheid+Vaststellenvanmaximumtoelaatbaregehaltesresiduenenverontrei-nigingeninEuropeesverbandMetEuropesenormstellingwillenwevoorkomendatconsumentenviavoedselteveelresiduenvanbestrijdingsmiddelenenverontreinigingeninnemen.Deinnamedoorkwetsbaregroepen,zoalskinderen,krijgtspecialeaandacht.Eenvandeaandachtspuntenvoor2009isdeEuropeseharmonisatievanregelgevingvoorPCB’sinlevensmiddelen.Instrumententerbevorderingvandeproductveiligheid+BijdragenaanvaststellingenimplementerenvandeEuropeseGlobalHamonizedSystemVerordeningvoordeindelingenetiketteringvanstoffenenpreparaten(EUGHSVerordening)voorbedrijfslevenenconsumentenOnzeinzetbetrefthetgevenvanvoorlichtingaanbrancheorganisatiesenconsumentenoverdegewijzigdegevaarsetiketteringvanproductenterbeschermingvandeconsumenttegenrisico’svanchemischestoffenenhetveiligomgaandoorhetbedrijfslevenmetdechemischerisico’svanproducten(€0,3miljoen).+Actiefbijdragenaaneenrijksbeleidvoornieuwerisico’s,zoalsnanotechnologieIn2009vindtdeuitvoeringplaatsvanhetrijksbredeactieplannanotech-nologie.DedoelstellingvanVWSishetbeschermenvandeconsumenttegendeeventuelerisico’svannanotechnologieinlevensmiddelenenproducten(€0,2miljoen).+DierproevenMetditprogrammaviaZonMwwillenwedierproevenverminderen,vervangenenverfijnen.DaarnaastwordteenprogrammeringsstudieuitgevoerdmetalsdoelhetdoordeoverheidgefinancieerdelopendonderzoekinNederlandmeertekunnenstroomlijnen(€0,4miljoen).+EuropeeseninternationaalDoelishetveiligheidsniveauvanproductenwaarnodigverderteverhogenenconsumententebeschermentegenuiteenlopenderisico’svanproductenwaaraanzijkunnenwordenblootgesteld(€0,25miljoen).Inzethierbijisookdelastenvoorhetbedrijfsleventeverminderen.Hetgaatin2009omhetvolgende:–InsamenwerkingmethetministerievanEZendeVWAbevorderenvanveiligheidvanproductenuitnietEU-landen(o.m.China).–BijdragenaanvaststellingvandewijzigingvandeEuropeseSpeelgoedrichtlijn.Dewijzigingvandezerichtlijnzalhetveiligheids-niveauvanspeelgoedverderverhogen.–AanpassenaandestandvandewetenschapenwaarmogelijkvereenvoudigenvanEuropeseproductveiligheidsrichtlijnenenbackspaceverordeningen.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar44 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies15731573157315731573Onderandere:StichtingVoedingscentrum15091509150915091509Projectsubsidies18762095209220922092Onderandere:BijdragenEuropese«GlobalHarmonizedSystem»-verordening300800800800800Nanotechnologie200200200200200Europeeseninternationaal125125125125125Consumentendatabank220220220220220Voedselinfecties/voedselveiligheid395395395395395Bijdragenaanbaten-lastendiensten7594672804667196671966719VoedselenWarenAutoriteit7594672804667196671966719BijdragenaanZBO’s100100100100100Bijdragenaananderebegrotingshoofdstukken615615615615615BijdrageCollegeToelatingBestrijdingsmiddelen300300300300300CentraalJustitieelIncassobureau315315315315315Totaal8011077187710997109971099BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.41.3.3HetvoorkomenvangezondheidsschadedoorongevallenMotiveringMotiveringWewillendeconsumentbeschermentegengezondheidsschadealsgevolgvanongevallen.Burgershebbeneeneigenverantwoordelijkheidomzichtebeschermentegenrisico’sdiezezelfkunnenbeperken.Datneemtnietwegdatwedoorgerichtevoorlichtingengedragsbeïnvloedingonnodigletselkunnenbeperken.Indeperiode2001–2003iseensterkedalingopgetredenvanhetaantalSpoedeisendeHulp(SEH)-behandelingenvoorongevallenindeprivé-sfeer.NaeenaantaljarenwaarinhetaantalSEH-behandelingenstabielbleef,isin2006echtereenkenteringopgetreden.Voorlopigecijfersgevendeindrukdatdezetrendzichin2007voortzet.Hetombuigenvandezeongunstigeontwikkelingrechtvaardigtdeinspanningdieopditmomentgeleverdwordt.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar45 Wemetendevoortgangvanhetbeleidmetdevolgendeindicator:Prestatie-indicatorenIndicator20012005Streefwaarde2009Aantalspoedeisendehulpbehandelingeninziekenhuizendoorprivé-ongevallenensportblessures700000600000630000Bron:LetselInformatieSysteem2001–2006(ConsumentenVeiligheid)enCBSToelichting:Bijdestreefwaardeisrekeninggehoudenmetbevolkingsprognosesendemografischeveranderingen,zoalsdevergrijzing.Instrumententervoorkomingvangezondheidsschade+SubsidieverstrekkenaandeStichtingConsumentenVeiligheid(C&V)Doelisveiliggedragvanconsumententebevorderen.OmditterealiserenontwikkeltC&Vmaatregelendieongevallenindeprivésfeermoetenvoorkomen.Ditbetreftbijvoorbeeldhetvoorkomenvanvallendoorkinderenenouderendoorvoorlichtingoverveiligergedragenhetvalveiligermakenvanwoningen.Ookonderzoektdestichtingheteffecthiervan(€3,2miljoen).+VoortzettenvanintensiveringkosteneffectiefbeleidenversterkenintersectoraleaanpakDoeliseendalingvanletselsdoorongevallen,zelfverwondingengeweld.Doormiddelvansubsidieswordtdepublichealthaanpakverdergeïntroduceerdindedomeinenvanverkeer,arbeidengeweldenwordenintersectoraleinterventiesontwikkeld,bijvoorbeeldlokalefietsveiligheids-projecten(€1,2miljoen).GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies32533253325332533253StichtingConsumentenVeiligheid32533253325332533253Projectsubsidies13341334133413341334Onderandere:Voortzettenvanintensiveringkosteneffectiefbeleidenversterkenintersectoraleaanpak1242124212426950Totaal45874587458745874587BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.41.3.4Mindervermijdbareziektelastdooreengoedebescher-mingtegeninfectieziektenenchronischeziektenMotiveringMotiveringWewillendegevolgenvanziektenvermijdendoorziektentevoorkomen,tijdigoptesporenencomplicatiestegentegaan.Datdoenwijdoor:+tezorgenvooreengoedelandelijkestructuurterbestrijdingvanBeleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar46 infectieziekten,diverseactiviteitenophetgebiedvaninfectieziekten-bestrijdingtefinancierenentezorgenvooreengoedevoorbereidingopgroteuitbrakenvanziekten;+hetinrichtenvaneengoedeorganisatievanendeelnameaanvaccinatieprogramma’s;+internationaalafstemmenvanvoorbereidingen;+hetbevorderenvaneengoedeorganisatievanendeelnameaanbevolkingsonderzoeken;+hetzorgenvooreengoedestructuurrondomdepreventievanchronischeziekten.Deaandachtligthierbijop(toekomstige)grotegezondheidsproblemendieveelleedenkostenmetzichmeebrengen.Metdevergrijzingneemthetaantalmensendatlijdtaanchronischeziektenverdertoe.Inhetkadervanhetverbindenvancuratievezorgenpreventiewordtingezetophetvoorkomenofhetverderverergerenvandezechronischeziekten(kamerstukken31200XVI,nr.155).Instrumentenvooreengoedestructuurvoorinfectieziekte-bestrijdingPrestatie-indicatorenIndicator2004200520062007Streefwaarde2009Aantalopgespoordeseksueeloverdraagbareaandoeningen(soa’s)a.Gonorroe1656162317571827>1827b.Chlamidia5105598870857801>7801Bron:RIVM/CentrumInfectieziektebestrijding.DeindicatorwordtjaarlijksgeactualiseerdToelichting:Eenopgespoordeseksueeloverdraagbareaandoening(soa)ishetstartpuntvoorbehandeling.Hetaantalsoa’szalvoorlopigtoenemen.Deredenhiervoorisdatermeertestenwordenuitgevoerdendaardoordusmeergevallengevondenworden.Eris(nog)geenexacteopgavetegevendooronderrapportageoverdeomvangvanhetaantalgeslachtsziekten(Seksueeloverdraagbareaandoeningen).+OpdrachtverleningaanhetRIVM/Centrumvoorinfectieziekte-bestrijdingHetRIVM/CentrumvoorInfectieziektebestrijdingheeftdevolgendetaken:–coördinatievandeuitvoeringophetgebiedvaninfectieziekte-bestrijdingen-onderzoek(€30miljoen);–soaenhivinNederlandaanpakkenviafinancieringvangezondheids-bevorderendeinstellingendieopditterreinwerken(€7,8miljoen);–opsporingenbehandelingvansoaenaanvullendeeerstelijnsseksualiteitshulpverlening(€21miljoen).+BevorderenseksuelegezondheidOmdeseksuelegezondheidtebevorderenverlenenwesubsidieaandiversegezondheidsbevorderendeinstellingen(€7,3miljoen)enwordtinopdrachtvanVWSeenvijfjarigprogrammaSeksvoorje25edoorZonMwuitgevoerd(€1miljoen)enzalvanaf2009extrawordengeïnvesteerdinvoorlichtingoverseksualiteitaanallochtonejongeren(€1miljoen).Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar47 Instrumentenvooreengoedeorganisatievanendeelnameaanvaccinatieprogramma’sPrestatie-indicatorenIndicator2003200420052006Streefwaarde2009Percentagedeelnameaan:a.griepvaccinatieprogramma74,6%74,6%76,9%74,5%≥75%b.rijksvaccinatieprogramma95,1%95,3%95,8%–≥95%Bronnen:a.HetLandelijkInformatieNetwerkHuisartsenzorg:Monitoringgriepvaccinatiecampagne2006b.RIVM(VaccinatietoestandNederlandper1januari2005)Beideindicatorenwordenjaarlijksgeactualiseerd.Toelichtinga.Wehandhavenhetstreefpercentagevoorhetgriepvaccinatieprogrammaop75%.Doordeuitbreidingvandedoelgroepin2008ishetonzekerofditpercentagegehaaldwordt.+NationaalProgrammaGrieppreventieviadesubsidieregelingPubliekeGezondheidDoelvanditprogrammaisomkwetsbaregroepen(60+-ersenmensenmeteenrisico-indicatiezoalslongziekten,hart-ofnieraandoeningenendiabetesmellitus)tebeschermentegen(degevolgenvan)griep(€49,4miljoen).+(P)Rijksvaccinatieprogramma(RVP)uitvoerenZieparagraaf41.2onderpremie-uitgaven.+OpdrachtverlenenaanhetNederlandsVaccinInstituutOpdezeoperationeledoelstellingwordendeopdrachtenvanVWSaanhetNederlandsVaccinInstituutgeraamd(€40,5miljoen).Zieverderdeaparteparagraafoverdebaten-lastendienstenvanVWS.InstrumentenvooreengoedestructuurrondomdepreventievanchronischeziektenKengetallenKengetal199420002004verwachtinglangetermijn(2010)Aantalpatiëntendiabetesmellitus306000414000609000>850000Bron:RIVM/VolksgezondheidToekomstVerkenningen(deindicatorwordteind2008geactualiseerd).Toelichting:Ditzijnschattingenvanhetaantalpatiëntenmetdiabetestype1entype2samen.Dezeschattingenvandejaarprevalentiezijngemaaktopbasisvanvijfhuisartsenregistraties.Vanuitonderrapportageentoenamevanobesitasverwachtenwedekomendejareneenforsetoenamevanhetaantalpatiënten.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar48 +NationaalActieprogrammaDiabetes(NAD)Ditnieuwevierjarigeprogrammaheefttotdoeleenbijdrageteleverenaanhetterugdringenvandegroeivanhetaantaldiabetespatiëntenenhetverminderenvandecomplicaties(€2,5miljoen).+PreventieprogrammauitvoerenviaZonMwDekernvandeeerderepreventieprogramma’swasdekennisover(kosten)effectievepreventieendetoepassingervantevergrotenenvernieuwendeenkansrijke(kosten)effectievepreventie-mogelijkhedenteontwikkelen.Injuni2008isopdrachtgegevenvoordeontwikkelingvanhet4epreventieprogramma.InditprogrammadientZonMwinvullingtegevenaandevisieoppreventie(kamerstukken22894,nr.134)eneenbijdrageteleverenaanhetversterkenvandepreventiecyclus:DitiseenvierjarigecycluswaarmeespecifiekedoelstellingenenuitvoeringvanhetNederlandsegezondheidsbeleidwordenvastgelegd,uitgevoerdenbijgesteld.Voorhet4epreventieprogrammaisnaastkennisontwikkeling,vooralondersteuningvandeuitvoeringhetuitgangspunt.+ProgrammadiseasemanagementchronischeziektenviaZonMwBijdiseasemanagementwordteensluitendeketengevormdvandiagnostiek,behandelingenbegeleiding.Ookvroegeopsporingenpreventiebijmensenmeteenverhoogdrisicoopchronischeziektenenzelfmanagementmakenerdeelvanuit.Hetdoelvanditprogrammaiskennisteverzamelenoverdiseasemanagementbijchronischeaandoenin-genenervaringoptedoenmetdetoepassingervanindepraktijk.Ditprogrammakentookeenpraktijkdeelwaarinmultidisciplinairetransmu-ralezorggroepenondersteundengevolgdwordendiegaanwerkenvolgensdediseasemanagementaanpak(€1,2miljoen).Hetprogrammaloopttotenmet2012.+InterventiestrategieënchronischeziektenHetaantalmensenmetchronischeziektenzalindekomendejarenforstoenemen.In2009wordendaaromdevolgendepreventieveinterventiesenproefimplementaties(verder)ontwikkeld(voordepressiepreventieenzelfmanagementchronischziektenis€1,9miljoenbeschikbaar):–Beweegkuur.Dezeinterventiemoetmedischnoodzakelijkebewegingstimuleren(zieartikel46,onderdeeersteOD).–Depressiepreventie.DezeinterventieisbedoeldommensenmetdepressieveklachtenviaICTen/ofingroepsverbandopeenlaagdrem-peligemaniervroegtijdigtehelpenomtevoorkómendatdezemensenineendepressieterechtkomen.–Zelfmanagementchronischeziekten.Hetgaathieromeenprogram-matischaanbodomchronischepatiëntenbeterinstaattestellenhuneigenziektetemanagen.Alseffectiefzelfmanagementbeschikbaaris,moetditonderdeelwordenvandezorgstandaarden.Eenvoorbeeldhiervaniseenzelfmanagementmodulevoordediabeteszorg-standaard.Bekekenwordtofdedriehierbovengenoemdeinterventiestrategieën,naastondersteuningbijstoppenmetroken(OD41.3.1),kunnenwordenopgenomeninhetbasispakketvandezorgverzekeraars.Voorwaardehiervoorisdatdekosteneffectiviteitbewezenwordtenhetbudgettairinpasbaaris.Omdezeredenwordendepilotsdekomendejarenvoortgezet.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar49 InstrumentenvooreengoedeorganisatievanenhetbevorderenvandeelnameaanbevolkingsonderzoekenPrestatie-indicatorenIndicator200120032006Streefwaarde2009Percentagedeelnameaanbevolkingsonderzoekenenscreeningen:a.bevolkingsonderzoekborstkanker78,7%80,8%81,9%≥80%b.bevolkingsonderzoekbaarmoederhalskanker62,0%66,0%66,0%≥66%c.hielprik–99,8%99,9%≥99%Bronnen:1.LandelijkEvaluatieTeamvoorBevolkingsonderzoeknaarBorstkanker(LETB)2.LandelijkeEvaluatievanhetBevolkingsonderzoeknaarBaarmoederhalskanker(LEBA):kritischekengetallenbevolkingsonderzoekbaarmoeder-halskanker20063.RIVM:Zorgbalans–2008+Uitvoerenvanbevolkingsonderzoekenenscreeningsprogramma’sviadesubsidieregelingPubliekeGezondheidOnzeinzetbetrefthetfinancierenenbewakenvandekwaliteitvandelandelijkebevolkingsonderzoekennaarborst-enbaarmoederhalskanker,screeningopfamiliairehypercholesterolemieenpré-enpostnatalescreeningbijzwangerenenpasgeborenen(€96,2miljoen).HetRIVM/CentrumvoorBevolkingsonderzoekvoertdebekostiging,landelijkeaansturingencoördinatieuit(€15,7miljoen).+Verkennenvan(kosten)effectiviteitvoorgrootschaligbevolkingsonder-zoekdarmkankerHetdoelisomtebezienofeenbevolkingsonderzoeknaardarmkankerkosteneffectiefis(kamerstukken22894,nr.85).Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar50 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies1075610756107561075610756Instellingenophetterreinvandepreventievanchronischeziekten15451545154515451545Instellingendiedeseksuelegezondheidbevorderen73147314731473147314DwangopnameTBC-patiënten10291029102910291029WHOKopenhagen:ContributieIARC868868868868868Projectsubsidies10531121949408107198275NationaalActieprogrammaDiabetes25002500250025000Depressiepreventieenzelfmanagementvanchronischzieken19003900000Preventieenbestrijdingvaninfectieziekten54105289613964296429PreventieChronischeZiekten72150576917901846BijdragenaanZBO’s/RWT’s12001200120012001200ZonMw-programmering12001200120012001200Bijdragenaanbaten-lastendiensten277238319178321519322586327713Onderandere:RIVM/OpdrachtverleningCentra:–Centruminfectieziektebestrijding3000629479294792947929479–Centrumbevolkingsonderzoek1568215418134181011810118–CentrumGezondheidenMilieu23842342234223422342RIVM/UitvoeringsubsidieregelingPubliekeGezondheid;–Bevolkingsonderzoeknaarborstkanker4695347823520925305954026–Bevolkingsonderzoeknaarbaarmoederhalskanker2858528621283292808627959–Nationaalprogrammagrieppreventie5036351201519855273153517–Pre-enpostnatalescreeningbijzwangerenenpasgeborenen1857818497179211788517864–ScreeningopFamiliairehypercholesterolemie2100210018301000500–Soa-bestrijding/Seksualiteitshulpverlening2095619083190831908319083RIVM/Ontwikkelingentechnologie/demografie1204421977273973117435213RIVM/UitvoeringsubsidieregelingVWS-subsidies78297829782978297829NederlandsVaccinInstituut(NVI)4046270045652186521865218Totaal299725343328342883345261347944BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStaten-Generaal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.41.3.5Eendoelmatigsysteemvanopenbaregezondheidszorg-voorzieningendatbijdraagtaaneenbeterevolksgezondheidMotiveringMotiveringWewillenbijdragenaaneengoedevolksgezondheidenanticiperenop(dreigende)volksgezondheidsproblemendooreengoedsysteemvooropenbaregezondheidszorg(OGZ)tecreëreneninstandtehouden.Eenketenvanpreventieenzorgdiegoedopelkaaraansluitisdaarbijessentieel.Wijvullendezeverantwoordelijkheidindoor:+hetbevorderenvaneffectievelandelijke,regionaleenlokalevoorzie-ningenvanOGZ;+hetverbeterenvandeparaatheidvanzorgvoorzieningenvoorgrootschaligoptredenbijcrisesenrampen.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar51 Instrumentenvooreffectievelandelijke,regionaleenlokalevoorzieningenvanOGZPrestatie-IndicatorenIndicator2004(februari)2005(september)2007Streefwaardelangetermijn(2011)Percentagegemeentenmeteen:–1enotagezondheidsbeleid59%87%99%––2enotagezondheidsbeleid––14%100%Bron:RIVM/NationaleAtlasVolksgezondheidToelichting:Methetuitkomenvanpreventienota«Kiezenvoorgezondleven»(oktober2006)zijndegemeentengestartmethetopstellenvanhun2enotalokaalgezondheidsbeleid.+GemeentenstaanvoordecollectievepreventieoplokaalniveauElkevierjaarbrengengemeenteneennotalokaalgezondheidsbeleiduit.GGD’envoerendewettelijkepreventietakenvangemeenten,zoalsopgenomenindeWetcollectievepreventievolksgezondheid/WetPubliekeGezondheid,grotendeelsuit.+VersterkenopenbaregezondheidszorgErkomteennieuwvierjariginnovatieprogrammaomlokalebestuurders/gemeentenmeertebetrekkenbijhetlokaalgezondheidsbeleidenomdeopenbaregezondheidszorgteverbeteren.Hetprogrammamoetmeersamenhangbrengentussendiversetrajecten.Hierdoorkunnendebetrokkenpartijenhunactiviteitenmeeropelkaarafstemmen,samenoptrekkenwaardatnodigisenkunnendubbeleactiviteitenwordenvoorkomen.Ditvraagtomeenmeerjarigeprogrammatischeaanpakeneenactievebijdragevanallepartijen,zoweloplandelijkalslokaalniveau.Meercoördinatieenafstemmingdragenookbijtothetoptimaliserenvandetotaleoverheidsinzetmetbetrekkingtotgezondheidsbevordering.+ActieplanKrachtwijkenHetverminderenvangezondheidsproblemenindeaandachtswijkendoorsamenmetgemeenten,deeerstelijnszorgendeGGD’eneenprogramma-tischeaanpakvoordeconcretegezondheidsproblemenindewijkteontwikkelen.EenaantalactiviteitenwordtsamenmetdeMinistervoorWonen,WijkenenIntegratie(WWI)uitgevoerd.Ineenaantalwijkenkomteenexperiment«Gezondewijk».Dezeexperimentenwordenondermeeringevuldophetgebiedvangeïntegreerdezorg,sportenbewegenenvoeding.+Financieringvantolk-envertaalcentrumvoorgezondheidszorgHiermeewillenwetolkenenvertalersbeschikbaarkunnenstellenwanneerdatnodigis(€10,8miljoen).Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar52 Instrumentenvooreenverbeterdeparaatheidvanzorg-voorzieningenvoorgrootschaligoptredenbijcrisesenrampenPrestatie-IndicatorenIndicatorWaarde2007(mei)Streefwaardelangetermijn(2010)CongruentieGGD’en/GHORmetveiligheidsregio’s68%100%Bron:SGBO(deindicatorwordtin2008geactualiseerd)Toelichting:HetbetrefthierdecongruentievandebuitengrenzenvandeGGD’enmetdeveiligheidsregio’s.DitbetekentdatdebuitengrenzenvanGGD’engelijkzijnaandebuitengrensvanéénveiligheidregio.+DeGeneeskundigeHulpverleningbijOngevallenenRampen(GHOR)DeGHORopereerttenbehoevevanhetbestuurvandeveiligheidsregioteneindeeendoelmatigeengecoördineerdegeneeskundigehulpverleningbijzwareongevallen,rampenencrisistebewerkstelligen.DeGHORslaatdebrugtussendeveiligheidsorganisatiesendezorgketen.Indeuitvoe-ringisdeGHORonderdeelvandeopenbaregezondheidszorg.OokwordtgewerktaankwaliteitsverbeteringenborgingvandeGHOR.+CBRNweerstandsverhogingDoelishetnemenvanweerstandsverhogendemaatregelengerichtophetverminderenofvoorkomenvandekansdatpersonenofgroeperingenzichongewensttoegangverschaffentotchemische,biologische,radioactieveen/ofnucleaireagentia(€11,3miljoen).GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies33943394339433943394Onderandere:StichtingPharos30043004300430043004Projectsubsidies64035169509050905090Algemeenenstrategischgezondheidsbeleid21231088511511511PreventieenzorgvoorSpecifiekedoelgroepen829630112811281128Voorbereidzijnopcrisisenrampen34513451345134513451Opdrachten1075010750107501075010750Financieringtolk-envertaalcentrumgezondheidszorg1075010750107501075010750Bijdragenaanbaten-lastendiensten2264122742224322238716787RIVM:Opdrachtverleningprogramma’svolksgezondheid1134111442111321108711087RIVM/NVI:CBRNWeerstandsverhoging113001130011300113005700BijdragenaanZBO’s1073421003411008319787797389ZonMw:Programmering10561998618991089615495666ZonMw:Overhead17231723172317231723Totaal150530142396142497139498133410BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar53 41.3.6HetbevorderenvanethischverantwoordhandelenindegezondheidszorgenbijhetmedischwetenschappelijkonderzoekMotiveringMotiveringWewillenpatiënten/cliëntenenproefpersonenbeschermenbijdevoortschrijdingvanontwikkelingenindegezondheidszorg.Debeleids-briefEthiekvan7september2007bevatdebeleidsuitgangspuntenenactiviteitenvanethiekindekomendeperiode(kamerstuk30800XVI,nr.183).Instrumenten+Verbeterenvandeabortushulpverleningen-registratieDoelishetverbeterenvandehulpverleningaanvrouwendieongewenstzwangerzijndoorondermeerhetverbeterenvandeopleidingvanhulpverleners,hetondersteunenvanderichtlijnontwikkelingvoorabortusartseneneenonderzoeksprogrammabijZonMw(€1miljoen).+MedischwetenschappelijkonderzoekmetmensenDoelishetvergrotenvankennisophetterreinvanmedischwetenschap-pelijkonderzoekmetmensen,eninhetbijzondermetminderjarigen,naaraanleidingvanvragenuitdepraktijk.+UitvoerenvanhetonderzoeksprogrammaEthiekenGezondheidviaZonMwHetdoelishetvergrotenvannieuweenbelangwekkendekenniseninzichteninethiekinde(gezondheids)zorgendezorgverlening(€0,8miljoen).+Bijdrageaandebaten-lastendienstCentraalInformatiepuntBeroepenGezondheidszorg(CIBG)Dezebijdrageisnodigvoorhetbeheervanregionaletoetsingscommis-siesEuthanasieendecentraledeskundigheidscommissieLatezwanger-schapsafbrekingenlevensbeëindigingbijpasgeborenen.OokfungeerthetCIBGalsaanspreekpuntvoork.i.d.-kinderen(kunstmatigeinseminatiemetdonorzaad),oudersenartsen,indienzijvragenhebbenoverhetregisterdonorgegevenskunstmatigebevruchting(€1,3miljoen).+RijksbijdrageaanhetCVZ(€11,2miljoen)Hiermeeleverenweeenbijdrageaandefinancieringvanabortusklinie-ken.Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar54 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Projectsubsidies206719511737784783Verbeterenvandeabortushulpverleningen-registratie10001000100000BeleidMedischeEthiek1067951737784783Bijdragenaanbaten-lastendiensten13201320132013201320CIBG:UitvoeringstakenMedischeEthiek13201320132013201320BijdragenaanZBO’s1121211212112121121211212CVZ:Rijksbijdragefinancieringabortusklinieken1121211212112121121211212Totaal1459914483142691331613315BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.41.4Overzichtonderzoeknaardedoelmatigheidendoeltreffend-heidvanbeleidOverzichtbeleidsonderzoekenOnderzoekonderwerpNummerADofODAStartBAfgerondBeleidsdoorlichtingBeleidsdoorlichtingVoedselveiligheid41.3.2A2008B2009EffectonderzoekexpostEffectmetingenvaninterventiesm.b.t.overgewicht41.3.1A2006B2010OverigevaluatieonderzoekMonitorenvanalcoholbeleid41.3.1A2009B2010CentrumInfectieziektebestrijding41.3.4A2008B2009Aanvullendecuratievesoa-bestrijding41.3.4A2008B2009NederlandsVaccinInstituut41.3.4A2008B2009Tolk-envertaalcentrumvoorgezondheidszorg41.3.5A2008B2009Wetsevaluatiesethischewetgeving:o.a.EmbryowetenWetopdeMedischeKeuringen41.3.6A2008B2011Beleidsartikelen/Artikel41Persexemplaar55 Artikel42Gezondheidszorg42.1AlgemenebeleidsdoelstellingEengoedwerkendeninnoverendzorgstelselgerichtopeenoptimalecombinatievankwaliteit,toegankelijkheidenbetaalbaarheidvoordeburger.Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Belangrijkstebeleidsonderwerpenin2009Inditartikelwordthetbeleidinzakedecuratievezorgverwoord.Omdealgemenedoelstellingterealiserenzalhetkabinetzichin2009,inlijnmetdekabinetsdoelstellingeninhetBeleidsprogramma«Samenwerken,samenleven2008–2011»,sterkmakenomdevolgendedoelstellingenterealiseren:+hetvergrotenvanzorgbredetransparantie,waaronderhetmogelijkmakendatburgersopwww.kiesbeter.nlvoor80aandoeningenzienwelkekwaliteitdeziekenhuizenbieden(Kabinetsdoelstelling45b);+hetwettelijkvastleggenvandepositievandecliënt(Kabinets-doelstelling45d);+hetuitvoerenvanhetveiligheidsprogramma«voorkomschade,werkveilig»omdevermijdbareschade,inclusiefvermijdbaresterfte,indeziekenhuizentelatendalenmet50%in2012.(Kabinetsdoelstelling45a)enhetingangzettenvanveiligheidsprogramma’sindeeerstelijnsgezondheidszorgendecuratieveGGZ;+hetstimulerenvaninnovatieindezorg(Kabinetsdoelstelling46).Kwaliteitenveiligheidvandezorgzijn,naastbovengenoemdekabinets-doelstellingen,belangrijkeaandachtspunteninhetbeleidvanVWS.Hetstimulerenhiervanwordtbreedopgepakt,onderanderedoor:+deontwikkelingvanrichtlijnenenzorgstandaardenvoorberoepsgroe-penenhetoprichtenvaneenregieorgaandatderichtlijnontwikkelingzalstimuleren(OD42.3.2);+hetbevorderenvandetransparantiedoorontwikkelenvankwaliteitsin-dicatorenendeconsumerqualityindex(OD42.3.1enOD43.3.1);+hetverbeterenvanhetfunctionerenvanhetzorgstelseldoordeverdereimplementatievanprestatiebekostigingvanziekenhuizen(OD42.3.2);hetzogenoemdeB-segmentwordtuitgebreidtotcircaeenderdedeelvandeproductie;ziekenhuizenkrijgenhierdoormeervrijheidvooreendoelmatigebedrijfsvoeringenverzekeraarskunnenbeterconcurrerenopdoelmatigheidenkwaliteit;+hetopnemenvanpreventieveinterventiestrategieëninhetbasispakketwanneerdezekosteneffectiefenbudgettairinpasbaarzijn(OD42.3.3);+deimplementatievandeLangetermijnvisieGeneesmiddelen-voorziening(OD42.3.3);+deimplementatievanhetMasterplanOrgaandonatie.HetMasterplanOrgaandonatiebevatvoorstellenvoordekwaliteitvandonorwerving,uitnamevanorganenentransplantatie.Hetisdebedoelingdathetaantaldonorenmet25procentomhooggaat(OD42.3.2).Verbeterenvankwaliteitenveiligheidindezorgzalgepaardgaanmetzominmogelijkadministratievelastenvoorzorginstellingenen-professio-nals.Onduidelijkisopditmomentnogwatdegevolgenvanhetbeleidexactzullenzijnvooradministratievelastenvoorzorginstellingenen-professionals.Voorzoverdeinvoeringvanhetbeleidadditioneleadministratievelastenmetzichmeebrengt,zalVWSbezieninhoeverredezeextraregeldrukzobeperktmogelijkkanwordengehoudenennaarcompensatiezoekenvoordeextraadministratievelasten.Persexemplaar56 MinisteriëleverantwoordelijkheidMinisteriëleverantwoordelijkheidWijzijnverantwoordelijkvoor:+hetscheppenvanrandvoorwaardenomdekwaliteit,detoegankelijk-heid,deveiligheidendebetaalbaarheidvandecuratievezorgtewaarborgenvoordeburger;+hetversterkenvandepositievandepatiënt,zodatdezeinstaatisomzijnrolalszorgconsumenttevervullen;+hetscheppenvanrandvoorwaardenomhetinnoverendvermogenvandegezondheidszorgtewaarborgen;+eengoedwerkendstelsel,waarinzorgverzekeraarsinstaatwordengesteldeenbetaalbaarverzekerdpakketaantebieden.ExternefactorenExternefactorenHetbehalenvandealgemenedoelstellingvanditartikelhangtafvaneengoedsamenspelvanveelactoren:zorgprofessionals,cliënten,zorg-instellingen,zorgverzekeraarsentoezichthouders.Wijstimulerenhendezerolintevullenondermeerdoorhetzorgstelseltemoderniseren,zodanigdathetprikkelttotkwaliteitsverbetering,innovatieendoelmatigheid.Verderstimulerenwijhendoorhetverlenenvansubsidies,hetverspreidenvangoedevoorbeelden,hetverrichtenvanonderzoekenhetleverenvanbijdragen(inmiddelenendoormedewer-king)aanprojectenindezorg.Deprikkelsenprogramma’sversterkenelkaar.Prestatie-indicatorenPrestatie-indicatorenWijmonitorendeprestatiesvanhetstelselmetdeZorgbalans(ziehiervoorwww.rivm.nl).DeZorgbalansschetstaandehandvanongeveerhonderdindicatoreneenbeeldvandekwaliteit,detoegankelijkheidendebetaalbaarheidvandeNederlandsegezondheidszorg.Ookgevendevolgendeevaluatiesinzichtindewerkingvanhetgezondheidszorgstelsel:evaluatieZorgverzekeringswet(Zvw),deWetmarktordeninggezondheids-zorg(WMG)endeWetopdeZorgtoeslag.42.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen5851877706927671698877726340814110385146578994060Uitgaven5713082679468071702177725789813841585146578994060Programma-uitgaven57052696786310716216077177878130826850706889864711.Depositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterkt014461382131216209309302.Zorgaanbiederswordengestimuleerdomhetdoordeburgergewenstezorgaanbodterealiseren8982311202471123457612569931268514124082912311133.Zorgverzekeraarsbiedenalleburgerseenbetaalbaarverzekerdpakketvoornoodzakelijkezorgaan4807038558239359262026459482686069272653097754428Apparaatsuitgaven7813837080578002758975897589Ontvangsten1871034406232942407842685968066806Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar57 Budgetflexibiliteitbegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€1000200920102011201220131.Depositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterkt138213121620930930–Juridischverplicht1051912920930930–Bestuurlijkgebonden00000–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden331400700002.Zorgaanbiederswordengestimuleerdomhetdoordeburgersgewenstezorgaanbodterealiseren12345761256993126851412408291231113–Juridischverplicht11913571166412115646410954741094103–Bestuurlijkgebonden395517523897292124879115923–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden3668153431475820476210873.Zorgverzekeraarsbiedenalleburgerseenbetaalbaarverzekerdpakketvannoodzakelijkezorgaan59262026459482686069272653097754428–Juridischverplicht59207726453946685499672603497749468–Bestuurlijkgebonden1407888838813813–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden40234648485841474147ToelichtingDebedragendieals«nietjuridischverplichtofbestuurlijkgebonden»zijnopgenomenzijnbeleidsmatiggereserveerdvooruitgavenophetterreinvandevolgendeoperationeledoelstellingen.Operationeledoelstelling2:+VoordeinstandhoudingenbeheervandedataPsychiatrischeCasusRegisters(PCRs)iseenbudgetgereserveerd.PCRszijnregisters,verbondenaanuniversiteiten,diedatabevattenenanalysesgevenoverhetggz-zorgverbruikvanindividuelepatiëntenuitdeZvwendeAWBZineenbepaalderegio.OptermijnzaldezeinformatieuithetDISbeschikbaarmoetenkomen,maartotdietijdzijndePCR’svanbelang.+WetBOPZ:erisbudgetgereserveerdvooropstartenvanpilotsvoorhetuittestenvanverschillendevariantenvandecommissiezorgendwang.DezecommissiewordteenbelangrijkeactorindenieuwewettelijkeregelingdiedehuidigewetBOPZmoetvervangen.+Kwaliteit,InnovatieenPatiëntenGGZ:in2008isgestartmeteenplanvanaanpakvooreenversnellingsprogrammakwaliteit,veiligheideninnovatie.Doelisomdoormiddelvanbestpracticesenhetdelenvankennisenervaringen,detransparantieindeGGZtevergrotenenstructureleverbeteringentebevorderenopdethema’spatiënt-veiligheid,logistiekenklantgerichtheid.+VoordeuitvoeringvandemotieVoordewind(Kamerstuk31200XVII,nr.22a)ishetActieplanpreventiezelfdodingontwikkelddatin2009verderzalwordenuitgevoerd.+Voorhetgenereren,verzamelen,verspreidenentoepassenvankennisophetgebiedvangeestelijkegezondheidenverslavingiseenMasterplanontwikkelddoorhetTrimbosInstituut.Concreteproductenzijnbijvoorbeelddriemonitors,preventiemateriaalenprotocollenvoorbehandeling.Operationeledoelstelling3:+Hetnietverplichtedeelofbestuurlijkgebondenbedragvanoperatio-neledoelstelling3isgereserveerdvoornamelijkvooractiviteitentenbehoevevandeverbeteringvandekwaliteitvandeDBC’s,communi-catie,monitoringenondersteuningbijdeverdereinvoeringvandeBeleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar58 DBC’s.Dezeactiviteitenmakenonderdeeluitvandebrief«WaarderingII»(Kamerstukken2007–2008,29248,nr.47).Premie-uitgaven:Premie-uitgaven(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Extramuralezorg3626,03862,33953,74000,64047,44049,64052,1Huisartsenengezondheidscentra2086,82144,12170,22179,82186,22186,22186,2Tandheelkundeentandheelkundigespecialistischezorg640,4754,7757,0757,0757,0757,0757,0Paramedischehulp494,2496,1524,0525,4526,8528,2529,6Verloskundeenkraamzorg364,6421,5424,0425,0425,7425,3426,4Dieetadvisering40,041,641,641,641,641,641,6Extramuralezorgonverdeeld4,336,971,8110,1111,3111,3Ziekenhuizen,medischspecialistenenoverigcuratief15619,616233,216787,817346,917918,017953,817979,1Algemeneencategoraleziekenhuizen10053,410558,410599,910662,410756,610759,510763,0Academischeziekenhuizen3096,23260,93285,53304,93324,73344,83365,5Medischspecialisten1984,21891,31888,21888,41888,61888,61888,6Overigcuratievezorg485,8522,6522,6522,9522,9522,9522,9Ziekenhuizen,medischspecialistenenoverigcuratiefonverdeeld491,6968,31425,21438,01439,1Ziekenvervoer475,7541,1526,3537,7543,5543,7543,7Ambulancevervoer367,2428,1408,1414,1414,1414,1414,1Overigziekenvervoer108,5113,0113,1113,1113,1113,1113,1Ziekenvervoeronverdeeld5,110,516,316,516,5Genees-enhulpmiddelen6240,66510,36660,07076,47520,27531,17529,8Farmaceutischehulp5053,75216,25327,25666,66057,16068,26068,2Hulpmiddelen1186,91294,11332,81409,81463,11462,91461,6Geneeskundigegeestelijkegezondheids-zorg3074,63168,43303,53428,63444,23456,4GeneeskundigeGGZdoorinstellingen2885,02883,02911,62922,22933,82946,0GeneeskundigeGGZdoorvrijgevestigden159,4159,4159,4159,4159,4159,4GeneeskundigeGGZonverdeeld30,2126,0232,5347,0351,0351,0Grensoverschrijdendezorg448,3481,3499,7519,2540,6541,2541,2Subsidiesgezondheidszorg29,720,0Totaal26439,930722,831595,932784,333998,334063,634102,3Procentuelemutatiet.o.v.voorgaandjaar16,2%2,8%3,8%3,7%0,2%0,1%Bron:VWSIndetabelhierbovenzijndebeschikbaremiddelenopgenomenvoordepremie-uitgavenophetterreinvangezondheidszorg.HierinzijndebudgettaireconsequentiesvandebesluitvormingronddeEerstesuppletorewet2008endemiljoenennota2009verwerkt.Voor2008isdeloon-enprijsontwikkelingalverwerkt,terwijlvoor2009enlaterejarendeloon-enprijsontwikkelingnogmoetwordentoegevoegd.Opditartikelisvanaf2008degeneeskundigegeestelijkegezondheidszorg(GGZ)opgenomen,dezeisovergeheveldvanartikel43LangdurigezorginBeleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar59 verbandmethetonderbrengenvandegeneeskundigeggzonderdeZvw.Dejeugd-GGZvaltonderdeinhoudelijkeverantwoordelijkheidvandeministervoorJeugd&Gezin.Geraamdepremie-uitgavenbijdebelangrijkstebeleidsprioriteitenPremiegefinancierdeprioriteiten(bedragenx€1000000)OD200820092010201120122013Mobielmedischteam42.2.25,45,45,45,45,4Ambulances42.2.212,018,018,018,018,0Bereikbaarheidhuisartsenzorgenacutezorg42.3.22,72,72,72,72,7Preventieveinterventiesinhetbasispakket42.3.3–25,937,950,050,0Diagnostiekenbehandelingdyslexieinhetbasispakket42.3.327,929,330,732,133,5GeneeskundigeGGZindeZvw42.3.3–––––Benzodiazepinenuithetbasispakket42.3.3–70,0–70,0–70,0–70,0–70,0Pakketmaatregelenhulpmiddelen42.3.3–22,0–23,1–24,3–25,5–26,8Aanscherpenvergoedingcholesterolverlagers42.3.3–32,0–65,0–97,0–97,0–97,0Aanspraakgeneesmiddelenenhulpmiddelen42.3.3–pmpmpmpmBekostigingapotheekhoudenden42.3.3pmpmpmpmpmPrestatiebekostigingziekenhuizen42.3.3n.v.t.1n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.Huisartsen42.3.3pmpmpmpmpmVerbeteringkwaliteitmethadonbehandeling42.3.37,515,015,015,015,015,0ontvangstenVerplichteigenrisico(uitbreidingcompensatieregeling)2,52,62,72,93,1Bron:VWS1Metditbeleidsvoornemenzijngeenintensiveringenenextensiveringengemoeid.42.3OperationeledoelstellingenErzijndrieoperationeledoelstellingenophetgebiedvandegezondheids-zorg:1.depositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterkt;2.zorgaanbiederswordengestimuleerdomhetdoordeburgergewenstezorgaanbodterealiseren;3.zorgverzekeraarsbiedenalleburgerseenbetaalbaarverzekerdpakketvannoodzakelijkezorgaan.42.3.1DepositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterktMotiveringMotiveringWewillendeburgerdoortransparanteinformatievoorziening,wetgevingenversterkingvanpatiënten-,gehandicapten-enouderenorganisatiesinstaatstellendekeuzevandezorgaanbiederendezorgverzekeraartebaserenopdekwaliteit,toegankelijkheidenbetaalbaarheid.Ditprikkeltdezorgaanbiedersendezorgverzekeraarsveilige,effectieveenklantgerichtezorgteleverenc.q.intekopen.Wijrealiserenditdoor:+transparanteinformatievoorzieningvoorburgers;+verbeterenvanderechtspositievanburgersinhetzorgstelsel.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar60 InstrumentenvooreentransparanteinformatievoorzieningPrestatie-indicatorenIndicatorUltimo2007Streefwaarde2009Streefwaarde2010Streefwaarde2011Voor80aandoeningenkunnenburgersopwww.kies-beter.nlzienwelkekwaliteitziekenhuizenbieden6244880Bron:IGZ,bureauZichtbareZorg,Hetresultaattelt(jaarlijksemeting)Toelichting:InhetbeleidsverslagVWS2007wasperabuiseenverkeerdaantalopgenomen,namelijk16i.p.v.6.Ditishiergecorrigeerd.+ZorgbredeTransparantie(Kabinetsdoelstelling45b)DeInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)heefthetprojectbureauZichtbareZorg,voorheenZorgbredeTransparantievanKwaliteit(ZbTK),opgerichtdatsamenwerkingsverbandenvanveldpartijen(stuurgroepen)iniederesectorinhoudelijkondersteuntenzorgtvoorregiebijhetontwikkelenvankwaliteitsindicatoren.Hiervooriseenwebsiteingericht(www.zichtbarezorg.nl)waaropdeactueleontwikkelingenophetterreinvantransparantiewordengetoond.Vanaf1januari2009ishetvooralleziekenhuizenmogelijkomvoor24aandoeningendezorginhoudelijkeindicatorentegaanmetenenregistreren.Naarverwachtingkunnenburgersdezeinformatieeind2009raadplegenopwww.kiesbeter.nl.Ditbetreftzorgbreedbeleid.Vooreenverderetoelichtingendegeraamdemiddelen,zieartikel43,onderOD1.+MaatschappelijkeVerantwoordingViahetJaardocumentMaatschappelijkeVerantwoordingleggenzorg-instellingenjaarlijksverantwoordingafoverhetvoorgaandejaar.Ditbetreftzorgbreedbeleid.Vooreenverderetoelichtingengeraamdemiddelen,zieartikel43onderOD1.Instrumententerverbeteringvanderechtspositievandeburger+Rechtenvancliëntenenpatiënten(Kabinetsdoelstelling45d)Dezekabinetsperiodewordenderechtenenplichtenvancliëntenenzorgaanbiederswettelijkvastgelegd.Ditbetreftzorgbreedbeleid.Vooreenverderetoelichting,zieartikel43onderOD1.+VersterkenrechtspositievancliëntenenpatiëntendoortoepassinggeschilbeslechtingHetkabinethechtaaneensnelleeneffectievebehandelingvansignalen,klachtenengeschillenbinnendezorginstelling.Ditbetreftzorgbreedbeleid.Vooreenverderetoelichtingengeraamdemiddelen,zieartikel43onderOD1.+PatiëntenorganisatiesversterkenWewillendepositievanpatiënten-,gehandicapten-enouderen-organisatiesversterken.Vooreenverderetoelichtingengeraamdemiddelen,zieartikel43onderOD1.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar61 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Projectsubsidies40040070000ConsumentenbondTransparantiehuisartsenzorg80000Ned.HuisartsenGenootschapBasissetInd.Huisartsen610000ProjectentransparantieCuratievezorg33140070000Opdrachten982912920930930RIVMRegistratiePerinataleAudit982912920930930Totaal138213121620930930BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.42.3.2ZorgaanbiederswordengestimuleerdomhetdoordeburgergewenstezorgaanbodterealiserenMotiveringMotiveringOmtezorgendatdeburgerdezorgkrijgtwaarhijconformhetverzekerdepakketrechtopheeft,bevathetzorgstelselprikkelsdiezorgaanbiedersmoetenaanzettentothetleverenvaneenkwalitatiefhoogwaardigegezondheidszorg.Eenkwalitatiefhoogwaardigezorgisveiligentoegan-kelijk.Omhetzorgaanbod,ookopdelangeretermijn,aantelatensluitenopdebehoeftevandeburgerenopdedemografischeentechnologischeontwikkelingen,vindenwijhetbeschikbaarkrijgenvannieuweenhetverbeterenvanbestaandemedischeproductenenprocessenviainnovatienoodzakelijk.Daarnaastkaninnovatievanzorgleidentoteenverbeteringvandearbeidsproductiviteit,waardoorwerknemersindezorgmeertijdkunnenbestedenaandepatiëntenzelfminderbelastworden.Hiervoorzettenwijinop:+dekwaliteitenveiligheidvanhetzorgaanbod;+detoegankelijkheidvanhetzorgaanbod;+deinnovatievandezorg.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar62 InstrumententenbehoevevankwaliteitenveiligheidvanhetzorgaanbodPrestatie-indicatorenIndicatorWaardePeildatumStreefwaarde2009StreefwaardeLangetermijn1.Vermijdbareincidenteninziekenhuizen(kabinets-doelstelling45a)3000020042850015000(2012)2.Vermijdbaresterfteinziekenhuizen(metingbijhuidigestandtechnologie)173520041648867(2012)3.Percentageziekenhuizendatwerktmeteenveiligheids-management-systeem(VMS)––100%100%(v.a.ultimo2009)4.hetaantalziekenhuizendatopdethema’svanhetprogramma’voorkomschade,werkveilig’participeertofaantoonbaarvergelijkbareinitiatievenontplooit––Nulmeting100%(2012)5.hetaantalziekenhuizendatdeelneemtaandeHSMR(HospitalStandardisedMortalityRate)69200680(2008)100%(2012)6.Aantalgevallenvanvermijdbareziekenhuis-opnamet.g.v.medicijngebruik190002006–<13300(2011)7.PercentageinstellingendatCQ-indexmeet:–Ziekenhuizen––Startmeting100%(2011)–Huisartsen––Pilotjaar100%(2011)–GGZ––50%100%(2011)8.Scoreopindicatorbejegeningdoorpatiënten:–Ziekenhuizen––Nulmeting–Huisartsen––PilotjaarNulmeting–GGZ––Doorontwik-keling9.Ontwikkelingindicatorenvoorketenzorgvoorvierziektebeelden–Dementie––PilotjaarInvoering–Diabetesmellitus––PilotjaarInvoering–Hart-envaatziekten––OntwikkeldPilotjaar–COPD––OntwikkeldPilotjaarBronnen:1.en2.DebasiswaardenzijngemetendoorhetNivelin2004.Dewaardenover2009komenbeschikbaarindeloopvan2010.Demetingbetreftcirca1/3vanhetaantaldossiersdatindenulmetingvan2004betrokkenwas.3.IGZ,eind2008controleertdeIGZofalleziekenhuizeneenVMSgeïmplementeerdhebben.4.en5.VWS6.EindrapportHospitalAdmissionsRelatedtoMedication(Harm),UniversiteitUtrecht(nieuwemeting2011).7.totenmet9.VWS+Patiëntveiligheidziekenhuizen,Voorkomschade,werkveilig(kabinets-doelstelling45a)Hetveiligheidsprogramma«Voorkomschade,werkveilig»heefttotdoelomindejaren2008–2012deonbedoeldevermijdbareschadeinzieken-huizenmet50%tereduceren.Ditplanbestaatuittweepijlers:hetreducerenvanvermijdbaresterfteenschadeoptieninhoudelijkethema’sénhetimplementerenvanhetveiligheidsmanagementsysteem(VMS)inalleziekenhuizen.Opdeeerstevierinhoudelijkethema’swordenditnajaarconferentiesgehouden,waarbij«goodpractices»beschikbaarwordengemaaktenkenniswordtgedeeld.Opalletienthema’smoetditvoor1juli2009gereedzijn.Hierbijwordenookproces-envooraluitkomstindicatorenontwikkeld,waarmeedevoortganggemetenkanworden.Wijondersteunendezeactiviteitendoormiddelvaneensubsidie(€2,3miljoen).Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar63 OmdekwaliteitvandespoedeisendehulpverleninginziekenhuizenteverbeterenentekunnenhandhavenishetveldgevraagdeensetlandelijktoepasbareobjectievekwaliteitscriteriateontwikkelenvoorSpoedeisendeHulp-afdelingen(SEH).+Actieprogrammaveiligezorg/PatiëntveiligheideerstelijnszorgOokindeeerstelijnszorgwordtgerichtgewerktaandeverbeteringvandepatiëntveiligheid.Vandesectorwordtverwachtdatzijzichverantwoorde-lijkopstelttenaanzienvandeveiligheidvandezorg.Eind2009zaleennulmeting,uitgevoerddooreengecombineerdonderzoekvandeRadboudUniversiteitenhetiBMG,naardestandvanzakenvaninciden-tenenschadeindebredeeerstelijnszorgafgerondzijnomzotothaalbaredoelstellingentekomen.Dezenulmetingzalcircaanderhalfjaardureneniseenonderzoekdatnietalleenmeet,maardatdoormiddelvanhetinventariserenvanbestaandeoverlegvormenbinnendeeerstelijnookeenhulpmiddelenstimulansisbijhetrealiserenvaneenVMSindeeerstelijnszorg.Focusligtopdeplannenvandeberoepsgroepenmetconcreteactiesophetterreinvanbewustwording(incidentenophetterreinvandiagnostiek,tijdighandelen,communicatie,behandeling,procedureelendocumentatie)endeaanbevelingenuithetHarmWrestlingonderzoek(medicatieveiligheid).Daarnaastwordterin2008doorhetNetwerkEerstelijnsOrganisatiesgestartmethetontwikkelenvaneenToolkitPatiëntveiligheidvoordebredeeerstelijnszorg,waarbijhetopzettenvaneenmeldsysteemterondersteuningvandeveiligheidvanzorgprioriteitheefteneraandachtisvoordesamenwerkingenoverdrachtsmomententussendeverschillendeberoepsgroepen.Hetkabinetondersteuntdezeactiviteiten(€1,7miljoen).+Actieprogrammaveiligezorg/PatiëntveiligheidGGZHetTrimbosinstituutzaleind2008eennulmetinguitvoerenomtothaalbaredoelstellingenvoorvermijdbareschadeindeGGZtekomen.DehuidigespeerpuntenvanhetplanvanaanpakvanGGZNederlandzijnmedicatie-onveiligheid,suïcidepreventie,risico’sbijdwangendrang,agressieindezorgencomorbiditeitvanpsychischeensomatischeklachten.Aldezethema’swordeninhetVeiligMeldenSysteemvandeinstellingencentraalgesteld(€1,7miljoen).+StuurgroepZwangerschapenGeboorteDeStuurgroepZwangerschapenGeboortegaatzichrichtenophetverbeterenvandeorganisatieenbereikbaarheidvanverloskundigezorgenkraamzorgenhetverbeterenvandeinhoudelijkekwaliteitentranspa-rantie.Bijzondereaandachtwordtbesteedaandewijzewaaropverloskun-digezorgenkraamzorggerichtophoogrisicogroepenverleendmoetworden(€0,4miljoen).+TherapietrouwWewillendetherapietrouwbijhetmedicijngebruikbevorderen.Inmei2008hebbenpartijen,waaronderbelanghebbenden-organisatiesvanartsen,apothekersenpatiënten,afsprakengemaaktomgezamenlijkhetprobleemvantherapieontrouwaantepakken.Openkeleonderdelen(o.a.vergrotenkennis,ondersteunenimplementatie)zalin2009ondersteuningwordengebodenomzodeimplementatievandeafsprakentebevorde-ren.Deondersteuninghoudtineenvergrotingvankennisvanadequateinterventiesterbevorderingvandetherapietrouw,enpilotprojecten.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar64 +EvaluatieonderdeelGeneesmiddelenenreclameuitdeGeneesmiddelenwetIn2008isdeevaluatievandeopzetenwerkingvanhetReclamebesluitGeneesmiddelenontvangen.Zondervooruittelopenopdeconclusiesuitdieevaluatie,bestaatdemogelijkheiddatdeevaluatiezalleidentotextraactiviteitendanwelwijzigingeninregelgeving,inbeleidenintoezicht.Ookzalin2009wellichtnaderonderzoekgedaanmoetenwordennaarverschillendeindeevaluatiegenoemdeonderwerpen.+MedicatieveiligheidInhetverlengdevandebriefKoersopkwaliteit(KamerstukkenII,29439,nr18)zalhetplanvanaanpakomdemedicatieveiligheidteverbeteren,wordenuitgevoerd.Focusinditplanligtopdeouderepatiëntdienietzelfstandigwoont.Hetgaatmetnameomonnodigepolyfarmacie,deaanbevelingenvandecommissieDeSmet(rapportHarmwrestling)enrisico’svanhetverkrijgenvangeneesmiddelenenmedischehulpmidde-lenviahetInternet(€0,6miljoen).+RegieorgaankwaliteitenveiligheidOmdekwaliteitenveiligheidvanzorgteverbeterenwordtnadereactieondernomenopeenaantalaspectenvankwaliteit.Ditbetreftmetnameintensiveringvanderegieopdeontwikkelingendeimplementatievanrichtlijnenwaarinveiligheidendoelmatigheidcentraalstaan,maarookdestructureleverankeringvanonderhoudstakenvankwaliteitsindicatorenenhetbeleggenvaneeninformatiefunctieoverkwaliteitrichtingpatiënten/cliënten,aanbiedersenverzekeraars.OmpartijeninhetzorgveldtestimulerenwordteenRegieorgaanopgezetdattevensalstaakkrijgtdeonderlingeafstemmingtussendegenoemdekwaliteitsaspectenteborgen.Voorhetoprichtenvaneenregieorgaanisin2009eenbedraggereserveerdvan€1,6miljoen.+InternationalesamenwerkingophetgebiedvangeneesmiddelenenhulpmiddelenInhetkadervaninternationalesamenwerkingzullenwijonsin2009onderandererichtenop:–hetterugdringenvanvervalsingvangeneesmiddelenenmedischehulpmiddelen;–hetoptimaallatenaansluitenvanNederlandsekennisinstellingenenbedrijven,waaronderhetTopInstituutPharma,bijontwikkelingenbinnendeEUtenaanzienvaninnovatievanmedicijnen;–hetprominenteragenderenvanhetgesignaleerdeprobleeminhetrapportPriorityMedicinesvanonsbedreigendeantibioticaresistentiesamenmetEuropeseenmondialepartners,ookvanuithetbedrijfsle-ven;–deproductveiligheidvangeneesmiddelenenmedischehulpmiddelen.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar65 InstrumentenvooreentoegankelijkaanbodPrestatie-indicatorenIndicator200520062007Streefwaarde2009StreefwaardeLangetermijn1.Aantaldonoren(exclusieflevendenierdonoren)217200257>250280(2015ev)*2.Percentageambulancesdatbinnen15minutenterplaatseisbijspoed/levensbedreigendesituaties–91%–≥95%≥95%3.Percentagebevolkingdatbinnen30minuteneenSEHafdelingmetdeautokanbereiken98%99,4%–≥98,8%≥98,8%4.Percentageburgersdatbinnendriewekeneenafspraakheeftbijhetziekenhuis**78,2%82%80,3%80%80%5.Percentageburgersdatbinnen4wekeneenafspraakheeftvooraanmeldingbijeentweedelijnsggz-aanbieder77%74%71%80%80%6.Aantalverwijzingenvanhuisartsnaardetweedelijn–171per1000patiënten–171per1000patiënten171per1000patiënten7.Toenamevanaantalmultidisciplinairesamenwer-kingsverbandenindeeerstelijn––167417002300*IndiendeWetopdeorgaandonatiewordtaangepast(verwachtingplaatsinginhetStaatsbladin2010),isdedoelstellingom25%meertransplantatiesterealiserenineentijdsperiodevanvijfjaar(2010–2015).**Ditbetreftdeverwachtewachttijdzoalsopgegevendoorziekenhuizen.BezienwordtofoptermijngerealiseerdewachttijdenuitDBC-informatiegedestilleerdkunnenworden.Zieverderkamerstukken25170,nr.42.Bronnen:1.NederlandseTransplantatieStichting(jaarlijksemeting)2.RIVM,Zorgbalans(jaarlijksemeting)3.RIVM,Zorgbalans(opaanvraag)4.RIVM,Zorgbalans(jaarlijksemeting)5.GGZNederland,wachttijdenindeGGZ-instellingen(jaarlijksemeting)6.NIVEL,linh(jaarlijksemeting)7.NIVEL,linh(jaarlijksemeting)+OrgaandonatieHettekortaandonororganenvraagtomeenintensiveringvanhetbeleid,waarbijcentraalstaatdatniemandzichmeerafzijdigkanhouden.Devoorstellenvoorverbeteringophetvlakvanvoorlichting,depraktijkinziekenhuizenendonatiebijlevendiedoordeCoördinatiegroepOrgaan-donatieinhetMasterplanOrgaandonatiezijngedaan,nemenwijover.Omdedoelstellingvan25%meertransplantaties(tenopzichtevanhetdriejaarlijks-gemiddelde2005–2007)ineenperiodevanvijfjaartekunnenrealiseren,stellenwijdaarnaasteenwijzigingvandeWetopdeorgaan-donatievoor.Vanhettoevoegenvaneenextrakeuzemogelijkheiddieeenvoorkeurweergeeftvoordonatiemaardieookruimtegeeftaannabe-staandenenhetvastleggenvaneenkeuzevanalleinwonersvan18jaarenouderverwachtenwijeenstimulerendewerkingophetbesprekenvanindividuelewensenrondorgaandonatieendaarmeeophetaantaltransplantaties(€14,6miljoenin2009).Voordeaanpassingeninhetbeslissysteemisna2009eeneenmaligeinvesteringnodigvan€35miljoen.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar66 +ArbeidsmarktbeleidEenactiefenconsequentarbeidsmarktbeleiddraagtbijaandaternuenindetoekomstvoldoendegekwalificeerdpersoneelbeschikbaarisvoordezorgsector.IndeArbeidsmarktbrief2007«Werkenaandezorg»(kamer-stuk29282,nr.46)iseenactieplanopgesteld.Hetzorgbredearbeidsmarktbeleidwordtopartikel43nadertoegelichtenbevatdriesporen:–innovatievanzorgprocessen;ditbetreftbeleiddatisgerichtopinnovatiesdieéndekwaliteitvanzorgéndeefficiënteinzetvanpersoneelbevorderen(toegelichtonderhetinstrumentinnovatieinartikel42en43);–investereninbehoudvanpersoneel,bijvoorbeelddooreengoedleeftijdsbewustpersoneelsbeleid;–hetvergrotenvandeinstroomvannieuwpersoneel.Ditbetreftondermeerhetstagefonds,waarmeewijindecureendecarebeogendeinstrooméndoorstroomvanpersoneeltevergroten.+OpleidingsfondsEenruimvoldoendeaanbodvanzorgverlenersiseenvereistevooreenvraaggeoriënteerdezorgwaarindepatiëntcentraalstaat.Uitgaandevaneenzekeroverschotbijdejaarlijkseinstroomvanartsassistenteninopleidingishetstrevenbijdebekostigingvandeverschillendezorg-opleidingeneropgerichtomdaaropteleidenwaardekwalitatiefbesteopleidingwordtgebodentegeneenredelijkeprijs.Methet«opleidings-fonds»wordtdebekostigingvanondermeerdeopleidingentothuisarts(€110miljoen),totmedischspecialist(€690miljoen)entotanderemedischeberoepen(€120miljoen)geregeld.Omdegewenstecapaciteittebereikensturenweopdeinstroom.In2009isdetoegestaneinstroomcapaciteitbepaaldop598plaatsenbijdehuisartsenopleidingen1059plaatsenbijdemedischspecialistischevervolgopleidingen.Naasthetinnoverenvandeopleidingen-enberoepenstructuurzijncentralethema’sbijhetopleidingsfonds:goederamingen,bruikbarekwaliteitsindicatorenenredelijkekostprijzen.HetCollegevoorBeroepenenOpleidingenindeGezondheidszorgvervultinditverbandeenbrugfunctietussenhetveldendeoverheid.KengetallenKengetalWaarde2005Waarde2006Waarde20071.Instroomhuisartseninopleiding5315245152.Instroominopleidingsplaatsenmedischspecialisten97510031007Bron:SBOH/MSRC,Capaciteitsorgaan1Aantalpersonendatinhetbetreffendejaarisingestroomdinheteerstejaarvandeopleiding2Aantalpersonendatisingestroomdinheteerstejaarvanopleidingvandeopleidingenvallendonderdesubsidieregelingzorgopleidingeneerstetranche(erkendemedischspecialismen,exclusiefpsychiatrie,inclusiefdeerkendebètaberoepenziekenhuisapotheker,klinischfysicusenklinischchemicus)+Taakherschikking/AanpassingWetBeroepenindeIndividueleGezondheidszorg(BIG)Taakherschikkingleidttotkwaliteitsverbeteringdooreenbijdrageteleverenaanveilige,effectieve,patiëntgerichteentoegankelijkezorg.Wewillenbevorderendatermeerandersopgeleideberoepsbeoefenarenindezorggaanwerkenendaarbijstrevenwenaardejuistepersoonopdejuisteplaats.IneennieuwartikelvandeWetBIGwordtdemogelijkheidBeleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar67 vantaakherschikkingverankerd,dooreenzelfstandigebevoegdheidtothetverrichtenvanvoorbehoudenhandelingen(alsbedoeldinartikel36vandeWetBIG)toetekennenaancategorieënvanberoepsbeoefenaren(nieuweberoepen).Physicianassistantsennursepractitionerszijndeeersteberoependiehierondergaanvallen.Dearbeidsmarktvoordezeberoepenontwikkeltzichgunstig.Methetbelangdatwehechtenaantaakherschikkinghebbenwebeslotenomvanaf1september2008structureelmeerfinanciëlemiddelentereserverenvooreenverhogingvandejaarlijkseinstroomvan325naar400eerstejaarsstudentenindeopleidingenphysicianassistantenadvancednursingpractice(intotaal€19,1miljoenvoor400plaatsen).+(P)BereikbaarheidhuisartsenzorgenacutezorgTerverbeteringvandebereikbaarheidvandeacutehuisartsenzorgenverloskundigezorg,vragenwepartijenomeenduidigeminimumnormenteontwikkelenvoordebereikbaarheidvanacutehuisartsenzorgenverloskundigezorg,inclusiefnormenvoordetelefonischebereikbaarheid.Verloskundigenwerkzaaminachterstandswijkenkunnenmetingangvan1januari2009eentariefdeclarerendatrekeninghoudtmetdeextrawerkdrukenaanvullendemaatregelenvoordepersoonlijkeveiligheid.Omcliëntenmetnamebijspoedoproepensneltekunnenhelpen,gaanweingesprekmetdeLHV,deVHNendeKNOVovereenefficiëntereinrichtingvanVoiceResponseSystemen,zodatzominmogelijkwordtdoorverwezennaaranderenummers.+FunctioneleintegratiespoedeisendehulpenhuisartsenpostenOmhetprobleemvan«zelfverwijzers»optelossenendeketenvanacutezorgteverbeterenishetdeambitieomspoedeisendehulpafdelingenvanziekenhuizenbinnendriejaarfunctioneelteintegrerenmeteenhuisartsenpostuitderegiovandebetreffendeziekenhuizen.Omdebereikbaarheidvanacutezorgteborgenzulleninaanvullinghierop,enwaarnodig,kleinschaligeorganisatiesvanacuteeerstelijnszorgwordengefaciliteerd.+(P)MobielmedischteamDekomendetweejaarzalereenlandelijkdekkendMobielMedischTeam-netwerk(inclusieftraumahelikopters)komen,alsextraschakelindeketenvanacutezorg(€5,4miljoenstructureel).+(P)AmbulancesIn2008ishetLandelijkreferentiekaderspreidingenbeschikbaarheidherijkt.Naaraanleidingvandeherijkingstelthetkabinetin2009middelenbeschikbaaromdeambulancecapaciteitendespreidingvanambulancesuittebreiden(€12miljoenin2009,vanaf2010€18miljoen).Concreetkomtditneeropeenuitbreidingvanhetaantalambulancesmet47enhetaantalstandplaatsentelatengroeienvan195naar206.VWSwerkttevensaaneennieuwbekostigingssysteemvoordeambulancesectoruitinoverlegmethetveld,zorgverzekeraarsendeNZa.+HeroriëntatiehulpmiddelenIn2009zalermeerduidelijkheidzijnoverdevormgevingvaneengemoderniseerdhulpmiddelenbeleid(€0,4miljoen).Erwordtgestartmetdeimplementatiedaarvan.Hetdoelishetstroomlijnenenmogelijkvereenvoudigenvandeverschillenderegelingenwaaruitdeburgereenhulpmiddelkankrijgen(Zvw,AWBZ,Wmo,WIA).Detoegankelijkheid,bezienvanuithetcliëntperspectief,staathierincentraal.Bijdeimplemen-tatiezalveelaandachtbesteedwordenaaninformatievoorziening.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar68 +CompensatiezorgkostenillegalenInapril2008isdoordeTweedeKamerhetwetsvoorstelaangenomendatregeltdatzorgaanbiedersingevalzijmedischnoodzakelijkezorghebbenverleendaaninbetalingsonmachtverkerendeillegalen,inaanmerkingkunnenkomenvoorcompensatieuitcollectievemiddelen.(KamerstukkenII,2007–2008,31249).Erwordtnaargestreefddenieuweregelingop1januari2009inwerkingtelatentreden,waarna€45,7miljoenbeschik-baarwordtgesteldvoordecompensatieaandezorgaanbieders.Ditbedragisopgebouwduitdebedragendietotdeinwerkingtredingvanhetwetsvoorstelbeschikbaarwarenvoorvergoedingvanaanillegalenverleendezorgdooreerstelijnszorgaanbieders(€7,2miljoen),ziekenhui-zen(€23miljoen)enAWBZ-instellingen(€15,5miljoen).InstrumentenvoorinnovatiePrestatie-indicatorenIndicatorWaardePeildatumStreefwaarde2009StreefwaardeLangetermijnPercentageaangeslotenopLandelijkSchakelpunt(LSP):–huisartsenposten527juni2008100%100%–huisartsenpraktijken2227juni2008100%100%–ziekenhuizen127juni2008100%100%–apothekers3027juni2008100%100%Bron:VoortgangsrapportageICTinzakedeinvoeringvanhetElektronischPatiëntenDossier(EPD)+ICTindezorgDoelisdekwaliteitindezorgteverbeteren.In2009richthetICT-beleidzichopdelandelijkeinvoeringvanhetelektronischpatiëntendossier(EPD)(ziehetstappenplaninvoeringEPD(kamerstuk27529,nr.38).Wanneerin2009deWetophetEPDinwerkingtreedt,wordenallezorgaanbiedersverplichtomaantesluitenophetlandelijkschakelpunt(LSP).Daarnaastwordtverdergewerktaannieuwetoepassingen,bijvoorbeeldinformatieovercontra-indicaties,hetdossierspoedeisendehulpenhetdiabetesdossier.VoorICTindezorgisin2009eenbedragvancirca€70miljoengeraamd.+AlgemeenInnovatiebeleidIndebriefaandeKamervan7februari2008(Innovatieinpreventieenzorg,(31200XVI,nr.116)zijndevisieopendeplannenvoorhetinnovatiebeleidgepresenteerd.Inaanvullingdaaropisop4juli2008deMaatschappelijkeInnovatieAgendaGezondheidopgesteld,waarindeinterdepartementaledimensievanhetzorginnovatiebeleidwordtuitgewerkt.1Innovatieiseenbelangrijkewegomdeuitdagingenvoordetoekomstvandezorgsectoraantekunnen.Drieuitdagingenzijnindezebriefaangegeven:deveranderendezorgvraagdooreentoenamevanhetaantalchronischeziekenenkwetsbareouderen,dedreigendetoekom-stigetekortenopdearbeidsmarkteneenbeterebenuttingvanICTentechnologie(e-health).Vanuitdezedrieopgavenmaakteenzorgbreedinnovatieprogramma(€29miljoenvoorhetjaar2009)hetbeleidconcreetdoor:–meerruimtetebiedenvoorexperimenten;–eenimpulstegevenaan(arbeidsbesparende)ICTentechnologie;Beleidsartikelen/Artikel421DezeagendaisopgesteldinhetkadervanhetkabinetsprojectNederlandOndernemendInnovatieland.Hiervoorisin2009€14miljoenbeschikbaargesteld.Persexemplaar69 –hetwegnemenvanbelemmeringeneninvoerenvanprikkels;–hetbevorderenvaninterdepartementaleenintersectoralesamenwer-king;–hetoprichten/instellenvanhetZorgInnovatiePlatform.HetZorgInnovatiePlatformzal,naaranalogievanhetInnovatieplatform,aandeslaggaanomhetinnovatieklimaatindeNederlandsezorg–cure,careenpreventieenallesdaartussenin–teverbeteren.Ditdoorhetbelangvaneensterkinnovatieklimaatteagenderen,deinnovatiekrachtvandezorgteanalyserenopsucces-enfaalfactorenengerichteactieeninterventievoortestellenominnovatieindeNederlandsezorgteversnellen.UitwerkingvanhetzorgbredeinnovatieprogrammavindtplaatsinsamenhangmetdeuitwerkingvandeMaatschappelijkeInnovatieAgendaGezondheid(kamerstukken27406,nr.120).+ZorginnovatiepuntHetCVZ,deNZaenZonMwhebbennaaraanleidingvandemotieSchippers(kamerstuk30800,nr.92)eengezamenlijkloketingerichtomaanzorginnovatorenvoorlichtingtegevenoverbestaanderegelingenzodatzorginnovatiessnellertotstandkomen.Deervaringenmethetloketmoetenuitwijzenofenwaardebestaanderegelingenhiatenvertonenwaardoorzorginnovatiesonvoldoendevandegrondkomenofvroegtijdigsneuvelen.Vanuitdeontwikkelaars(zoalsdewetenschapenhetbedrijfsleven)wordtsomsaangegevendatdetoelatingtothetzorgsysteemnieteenvoudigis.Daarbijkangedachtwordenaandeeisendiewordengesteldaantoelatingtothetpakketenbekostiging.HetZorgInnovatiePlatformheefttottaakominnovatieinpreventieenzorgteversterken.Daarbijbehoortookdebredetoepassingvaninnovatiesbevorderen.DoorhetZorgInno-vatiePlatformzalwordennagegaanofenopwelkewijzeinnovatieseenvoudigertoegelatenkunnenworden.+Prioritymedicaldevices(hulpmiddelen)Begin2009wordenderesultatenverwachtvaneenonderzoekdatdeWereldgezondheidsorganisatie(WHO)uitvoertinopdrachtvanVWSnaar«prioritymedicaldevices».Hetonderzoekbeoogt–opvergelijkbarewijzealsdatgedaanisbij«PriorityMedicines»–inkaarttebrengenwat«wittevlekken»zijninhethulpmiddelenaanbod:welkehulpmiddelenzijnvanuitvolksgezondheidsoogpuntgewenst?Deantwoordenopdezevraagstellingzijnvanbelangvoorhetstimulerenvanonderzoeks-eninnovatieprogramma’s.+PrioritymedicinesIn2009wordgestartmetdeuitvoeringvandeZonMWprogramma’s«PriorityMedicinesOuderen»en«PriorityMedicinesAntimicrobiëleresistentie».Dezetweeprogramma’skomenvoortuithettijdenshetEU-voorzitterschapvanNederlandopgestelderapportPriorityMedicinesforEuropeandtheWorld.Ditrapportsignaleerteentekortaangenees-middelenvooreenaantalaandoeningen.Hetisdringendnoodzakelijkdatopditgebiedinnovatiestotstandwordengebracht(€1,7miljoenin2009).+InnovatiemedischeproductenMetFES-geldenheeftdeoverheiddeafgelopenjarenflinkgeïnvesteerdindelifesciencesengezondheideninhetbijzonderindeontwikkelingvannieuwemedischeproducten.ZozalhetTopinstituutPharmaverdergaanmetdeuitvoeringvanzijnstrategischeprogrammatenbehoevevaneenBeleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar70 efficiëntereontwikkelingvangeneesmiddelendoormiddelvantranslatio-neelonderzoekenonderwijs(€29,3miljoen).In2009zalVWSsamenmetanderedepartementen,industrieenwetenschapwerkenaaneentoekomstbestendigevisieophetkennis-eninnovatiesysteemopditgebied.+NanotechnologieVWSleverteenbijdrageaandeverdereontwikkelingenuitvoeringvankabinetsbeleidovernanotechnologie(€0,4miljoen).In2009zalhetkabineteenbeslissingnemenovereenonderzoeksagendananotechnolo-giewaarinzoweldekansenalsderisico’sopevenwichtigewijzeaandachtkrijgen.+SocialeinnovatieSocialeInnovatiestaatvoorhetdynamischorganiserenvandeorganisa-tieenditkanhetrendementvanResearch&Developmentverhogen.IndesectorvanmedischeproductenheeftwetenschappelijkonderzoekvandeRotterdamSchoolofManagementin2008aangetoonddathetsuccesvaninnovatievoorcirca30%wordtbepaalddoorR&Denvoor70%doorsocialeinnovatie.Deresultatenvaninnovatievebedrijvenindesectorvanmedischeproductenblijkentot25%hogerteliggendandievannietinnovatievebedrijven.Voorverbeteringvanhetsuccesvaninnovatiezijnvooralvisionairleiderschapeneenprofessioneelmiddenkadervanessentieelbelang.Meerenbeteresamenwerkingbinnenbedrijvenenmetexternepartnersblijktcruciaalvoorbevorderingvaninnovatie.Aanmanagersdetaakomdevoorwaardentescheppendatdittotstandkomt.VWSzaldeuitkomstenvanhetonderzoekgebruikenbijhethonorerenvanverzoekenombijdragen(tijdengeld)aaninnovatieveprojecten.Hetonderzoekheeftookdematevansocialeinnovatievandebranchevanmedischeproducteninkaartgebracht.VWSzalsamenmetdebrancheeenplanvanaanpakopstellenomgezamenlijktotverbeteringvandesocialeinnovatieindesectorvanmedischeproductentekomen.SocialeinnovatiekrijgtookspecifiekeaandachtvanhetZorgInnovatiePlatforminhetkadervandecultuurenorganisatievandezorgsector.+KwaliteiteninnovatieindeGGZIn2009wordt,insamenwerkingmetveldpartijen,verdergewerktaankwaliteiteninnovatieindetweedelijnsGGZ.Daarbijwordtaandachtbesteedaanstructureleinbeddingvankwaliteitszorginhetstelsel,zodatsprakeisvanblijvendevernieuwingindesector.Meerconcreetleidtditonderanderetothetzichtbaarmaken,verspreiden,implementerenenborgenvanbestpractices.Daarnaastwordthetbeleidsplansuïcide-preventieuitgevoerdenwordendenieuwezorgvormenzoalse-mentalhealthendeimplementatievanrichtlijnengestimuleerd(€0,8miljoen).Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar71 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/structurelesubsidies9607619844449966269986641003024Onderandere:Donorvoorlichting17451745174517451745Donorwerving33173317331733173317NIVM/GezondeScepsis22742274227422742274NederlandsKankerInstituut1340013400134001340013400Opleidingsfonds811555829526836054840592844952Huisartsenopleiding(SBOH)109826115538121192121192121192Arbeidsmarktbeleidvaccinatie25002500250000Collegevoorberoepenenopleidingenindegezondheidszorg13351335133513351335RamingenCapaciteitsorgaan11121112111211121112NationaalICTinstituutindezorg(Nictiz)1246012460124601246012460Projectsubsidies182635169916153701143926130820Onderandere:TopinstituutPharma29283319892473300BesluitSubsidiesInvesteringenKennisinfrastructuur(Bsik-projecten)06617046800Nanotechnologie43145611500Medicatieveiligheid420500500500500Heroriëntatiehulpmiddelen400250250250250Cardiovasculairrisicomanagement(CVRM)528302000Geneesmiddelenvergoedingssysteem(GVS)135055010000PrioritymedicalDevicesenbeoordelinghulpmiddelen3000000UitvoeringAmendementHeideheuvel20002000000Kwaliteitsinstituutvoordegezondheidszorg(CBO):MeerjarenprogrammaKwaliteitenKennis2000200000Voorkomschade,werkveilig235018501350426924StuurgroepZwangerschapenGeboorte400200000KwaliteitsprojectenOrdevanMedischSpecialisten1000010000100001000010000ActieprogrammaVeiligeZorg/Patiëntveiligheideerstelijnszorg1725175018951750ActieprogrammaVeiligezorg/PatiëntveiligheidGGZ172513509055500Actieplanpreventiezelfdoding(uitvoeringMotieVoordewind)2500000TrimbosInstituutMasterplan343343343343343KwaliteiteninnovatieGGZ82082025000Arbeidsmarktbeleid1442719927191772430124301InnovatiebeleidenICTindezorg4061544056483065255640656StimuleringsregelingLandelijkSchakelPunt(LSP)300000000Opleidingphysicianassistantenadvancednursingpractice1916320738210002100021000Regieorgaan10000000Opdrachten2459926768258192774127081Onderandere:ActieprogrammaVeiligeZorg/PatiëntveiligheideerstelijnszorgenGGZ172513509005500OptimalisatieWetBOPZ400300300300300ProgrammaVersterking1elijn50050050000Programma«DeNieuwePraktijk»400400400400400InnovatiebeleidenICTindezorg71677775852592757175Medicatieveiligheid1800000Regieorgaan600600600600600Bijdragenaanbaten-lastendiensten1917326637414401894018940BijdrageaanhetCentraalInformatiepuntBeroepenGezondheidszorg(o.a.donorregister,Farmatec)1917326637414401894018940BijdragenaanZBO’s/RWT’s4740849228509285155851248Collegevoorzorgverzekeringen(CVZ)/compensatiezorgkostenillegalen4570845708457084570845708ZonMw:Programmaprioritymedicines17003520522058505540Totaal12345761256993126851412408291231113BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStaten-Generaal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar72 42.3.3ZorgverzekeraarsbiedenalleburgerseenbetaalbaarverzekerdpakketvannoodzakelijkezorgaanMotiveringMotiveringZorgverzekeraarsconcurrerenomdegunstvandeverzekerdendoorpolissenaantebiedenmeteengoedeprijs-kwaliteitverhouding.Ditrealiserenzijdoorscherpenprestatiegerichtzorgintekopenbijzorgaan-bieders.Onsbeleidisgerichtop:+eengoedwerkendstelsel;+eenpakketvanverzekerdeaanspraken;+eenophetstelselaansluitendbekostigingssysteem.InstrumentenvooreengoedewerkingvanhetstelselPrestatie-indicatorenIndicator200620072008Streefwaarde2009Streefwaarde20111.BeheersteontwikkelinggemiddeldenominalepremieZvwineuro’s1030110310471074nvt2.Beheersteontwikkelingbrutoschadelast25,7miljard26,4miljard30,7miljard31,6miljard34,0miljard3.Aantalonverzekerden(op1meivaneenjaar)241000231000<231000<231000<2310004.Aantalwanbetalers(aanheteindevaneenjaar)190000240000240000(=verwachting)200000190000Bronnen:1VWS.Dedalingvandenominalepremievan2007op2008isdeelsvertekenddoordeafschaffingvandeno-claimendeinvoeringvanhetverplichteigenrisico.2VWS.3CBS.4CBS.Alssluitstukvandestructurelewanbetalersaanpakzalmetingangvan2009bijwanbetalerstijdelijkeinningvaneenbestuursrechtelijkepremie(bronheffing)plaatsvinden.+MonitorenZorgverzekeringswetInjuli2008heeftdeNZavoordederdemaaldeMonitorZorgverzekerings-marktuitgebracht.DeNZaisookin2008positiefoverdepositievandeconsumentopdezorgverzekeringsmarkt.DeNZaconstateertweliswaareenverminderdeprijsconcurrentie,maardepremieligtevenalsinvoorgaandejarenonderdeinschattingvandeoverheid.Demobiliteitvanverzekerdenistenopzichtevan2007ietsgedaald(3,5%isovergestapt).Dekwaliteitvandedienstverleningvanzorgverzekeraarsisechtertevredenstellendenbovendienverbeterd.DeNZaheeftgeenaandachts-puntengeconstateerdbijdeafhandelingvanhetoverstappendoorzorgverzekeraarsindeoverstapperiode2007–2008.Debasisverzekeringblijftin2008toegankelijkenafgemetenaanhetaantalverzekerdenmeteenaanvullendeverzekeringisdetoegankelijkheidvandeaanvullendeverzekeringooknietveranderd.Welhanterenenkelezorgverzekeraarseenmeerrestrictiefbeleidvoordeaanvullendeverzekeringen.Bijbriefvan18juli2008isdemonitormetdaaropeenreactieaandeTweedeKameraangeboden.DeNZagaatindemonitorspecifiekinophetbelangvaneengoedeaansluitingtussendecyclivanzorginkoopenpolisaanbod.DedoordeNZagedaneaanbeveling,omwijzigingeninwet-enregelgevingvoor1julibekendtemaken,wordenterhartegenomen.Aandemarkt-Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar73 partijen(verzekeraars,aanbieders)beveeltdeNZaonderandereaanmeerteexperimenterenmetmeerjarigecontractenendigitaalonderhandelen.DaarnaastheeftdeNZahetvernieuwderichtsnoerinformatieverstrekkinggepubliceerdwaarinnadereeisenwordengesteldaandetransparantieoverhetgecontracteerdezorgaanbod.DitrichtsnoerzalseparaataandeTweedeKamerwordenaangeboden.+ActieveopsporingonverzekerdenHetaantalonverzekerdenisvolgensschattingvanhetCBSlichtgedaaldtot231000personen.Omhetaantalonverzekerdenverderterugtedringenzaldoelgroepgerichtevoorlichtingwordengegeven.Voordezedoelgroepgerichtevoorlichtingin2009is€1,6miljoenbegroot.Daarnaastwordteenwetsvoorstelvoorbereidomvanaf2010onverze-kerdeverzekeringsplichtigenactiefoptesporen.DieopsporingvindtplaatsdoorhetCVZdoormiddelvanvergelijkingvaneendoordeSocialeVerzekeringsbank(SVB)tebouwenbestandvanalleverzekeringsplichti-gen(AWBZ-verzekerden)enhetbestanddatdeZvw-verzekerdenbevat.Hiervoorisin2009€6,4miljoenbegroot.+TerugdringenaantalwanbetalersOpbasisvanopgavenvandezorgverzekeraarsschathetCBShetaantalwanbetalersop240000(stand31december2007).Hetgaatommensenmeteen(basis)zorgverzekeringmeteenbetalingsachterstandvanmeerdanzesmaandpremies.Hunaantalistoegenomenmet50000.Dezeontwikkelingonderbouwtdenoodzaakvaneenaanvullendemaatregel.Eenwetsvoorstel,waarindeinningvaneenbestuursrechtelijkepremiebijwanbetaling(bronheffing)wordtuitgewerktenwaarbijookdezorgtoeslagwordtbetrokken,wordtaandeTweedeKameraangeboden.Deuitvoerings-kostenbijhetCVZzijnbegrootop€7,2miljoen.DebestuursrechtelijkepremiewordtgeïnddoorhetCVZopbasisvandoordezorgverzekeraarverstrekteinformatie.+UitvoerenzorgtoeslagDeBelastingdienstbetaaltalstegemoetkomingindekostenvandenominalepremieZvwdezorgtoeslaguitaanalleburgersdiedaarrechtophebben(€3,5miljard).DaardoorbetaaltniemandeengroterdanaanvaardbaardeelvanzijninkomenaanZvw-premie.Hethierbovengenoemdewetsvoorstelvoorhetterugdringenvanhetaantalwanbetalersregeltdatbijverzekerdenmeteenpremie-achterstandvanzesmaand-premiesofmeer,dezorgtoeslagzonodigwordtingezettervoldoeningvandebronheffing.KengetallenKengetalToeslagjaar2006Toeslagjaar2007Gemiddeldezorgtoeslag(bedragenineuro’s)449471Aantalontvangerszorgtoeslag55840005600000NettouitgavenZorgtoeslag2505miljoen2637miljoenBron:Belastingdienst(jaarlijksemeting)Toelichting:Decijfersbetreffendetussenstandvan30juni2008.DezebedragenwijkenafvandeindejaarverslagenVWSover2006en2007opgenomenbedragen.Deafwijkingenwordenveroorzaaktdoordatnaafloopvaneenjaardedefinitievetoeslagennogvastgesteldmoetenworden.Daardoorkanhetdefinitievebedragaantoegekendetoeslagenzowelhogeralslageruitvallendandeinhetjaarverstrektevoorschotten(dieopgenomenwordenindejaarverslagenVWS).Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar74 +OperationelerisicovereveningHetsysteemvanrisicovereveningmoetjaarlijkswordenaangepastaandegewijzigdeomstandighedenindezorg,daarnaastwordenerjaarlijksverbeteringenaangebracht.Dematevanrisicodragendheidvoorverzekeraarszalindekomendejarenvergrootwordendooreengeleide-lijkeafbouwvandeexpostcompensatiemechanismen.Dewerkingvanhetrisicovereveningssysteemwordtgeëvalueerddoorinternationaleexperts.Instrumentenophetterreinvanhetverzekerdpakket+(P)VerplichteigenrisicoBepaaldegroepenverzekerdenwordengecompenseerdvoorhetverplichteigenrisico.Degroeptecompenserenverzekerdenwordtin2009uitgebreidmetverzekerdendieinhetsysteemvanrisicovereveningineenzogenoemdeDKG(diagnosekostengroep)zijningedeeld.Hetmaximumvanhetverplichteigenrisicovan€150wordtin2009geïndexeerdaandehandvandeontwikkelingvandezorgkostenenzalin2009€155bedragen.Metingangvan2009wordthetvoorzorgverzekeraarsmogelijkombepaaldekostengeheelofgedeeltelijkbuitenheteigenrisicotehouden.Concreetbetekentditdateenzorgverzekeraarmetzorgaanbiedersafsprakenkanmakenoverdoelmatigeenkwalitatiefgoedezorgverlening.Doordatdekostenvandieafgesprokendoelmatigezorgdannietofnietgeheelmeetellenvoorhetverplichteigenrisico,wordenverzekerdengestimuleerdvandiekwalitatiefhoogwaardigeendoelmatigezorggebruiktemaken.Hiermeekaneenimpulswordengegevenaandevergrotingvandekwaliteitvandezorgenhetterugdringenvandekosten.+(P)PreventieveinterventiesinhetbasispakketVoortvloeienduitdebriefPreventiebeleidvoordevolksgezondheid(kamerstuk22894,nr134)zijnvoordezekabinetsperiodevijfinterventie-strategieënbenoemdwaarmeedeZorgverzekeringswetmeerondersteu-ninggeeftaanhetpreventiebeleid.Debijhetvorigepuntgenoemdemaatregelinzakedemogelijkheidkosten(deels)buitenhetverplichteeigenrisicotehouden,isookvanbelangvoorpreventie.Alsverzekerdeneendoordezorgverzekeraartebepalenpreventieprogrammavolgengerichtophetvoorkomenofverlichtenvandiabetes,hartfalen,depressie,overgewichtenchronischelongziekte(COPD)kandaaralsstimulanseen(gedeeltelijke)kwijtscheldingvanhetverplichteigenrisicotegenoverwordengesteld.VoorlaterejarenstaanvormenvanpreventievezorgopdenominatieomopgenomentewordenindedekkingvandeZorgverzekeringswet.Hetgaatomachtereenvolgens:ondersteuningbijhetstoppenmetroken,vroegtijdigeenlaagdrempeligeinterventietervoorkomingvandepressie,hetvolgenvaneenbeweegkuurenzelfmanagement–alsonderdeelvaneenzorgstandaardbijchronischeziekte.Omdedefinitievebeslissingenhierovertekunnennemenwordenmetbehulpvanpilotsdekosten-effectiviteitenpraktischeuitvoerbaarheidonderzocht.DaarnaastbrengthetCVZditjaareenaantalspecialepakketrapportagesoverdezeonderwerpenuit.+(P)DiagnostiekenbehandelingdyslexieinhetbasispakketInjuli2007heefthetCVZgeadviseerdomdediagnostiekendebehande-lingvan(ernstige)dyslexievoorkinderenuitgroepviervanhetbasison-derwijsinhetbasispakketoptenemen.NaaraanleidingvanditadvieseninoverlegmetdeTweedeKamerhebbenwijbeslotendatoptermijnalleBeleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar75 kinderenmeternstigedyslexiediebasisonderwijsvolgenéénkeervanafhunzevendejaarrechthebbenopdyslexiezorg.Omdemeerkostenbeperkttehouden,hebbenwijvooreeningroeimodelgekozen.Ditmodelhoudtindathetrechtopdyslexiezorgstapsgewijswordtuitgebreid,beginnendmetkinderenvanzevenenachtjaarop1januari2009.Vanaf2010komendaardekinderenvannegenjaarbij,in2011vantienjaar,enzovoorts.Ditbesluitleidttotmeerkostenvan€27,9miljoenin2009,oplopendnaar€33,5miljoenin2013.Demaatregelwordtin2011geëvalueerd.+(P)GeneeskundigeGGZindeZvwVoordetweedelijnsGGZzal2009inhettekenstaanvandevoorbereidingvanvrijeprijsvormingopbasisvanstabieleDBC’s.DeNZazalhiervooreenuitvoeringstoetsverrichten.Metingangvan1januari2009laathetkabinetdeeigenbijdragevoorpsychotherapievervallen.MiddelseengenerieketariefmaatregelindetweedelijnscuratieveGGZwordthetvervallenvandeeigenbijdragegecompenseerd.Dewijzevanbekostigingvandeeerstelijnspsychologischezorgzalnietwijzigen(kamerstukken25424,nr.73).+(P)BeperkingvergoedingbenzodiazepinenOpbasisvaneenadviesvanhetCVZisbeslotenombenzodiazepinen–slaap-enkalmeringsmiddelen–uittesluitenvanvergoedingmetuitzonderingvanenkelespecifiekeindicaties.Vanwegedeuitvoerbaarheidvandemaatregelwordtookhetkortdurendmedischnoodzakelijkgebruikvanvergoedinguitgesloten.Dekostendiehierdoorvooreigenrekeningvandepatiëntkomenzijnbeperkt.Metdezemaatregelwillenwijhetongewensteomvangrijkechronischegebruikendeverslavendewerkingvandezemiddelenterugdringenenindetoekomstvoorkómen.Denetto-opbrengstvandemaatregeliscirca€70miljoen.+(P)PakketmaatregelenhulpmiddelenOpbasisvanadviezenuithetPakketadvies2008vanhetCollegevoorzorgverzekeringenhebbenwijbeslotendatenkelehulpmiddelenmetingangvan1januari2009geendeelmeeruitmakenvanhetverzekerdpakket.Hetgaatdanomfaxapparatuurvoorauditiefgehandicapten,allergeenvrije/stofdichtehoezenensta-opstoelenmetuitsluitendeensta-opfunctie.Metdezemaatregelwordteenbesparinggerealiseerdvancirca€22miljoen.+(P)AanscherpenvergoedingcholesterolverlagersHetCVZheeftinhetPakketadvies2008voorgestelddenaderevoorwaar-denvoorvergoedingvancholesterolverlagersaantepassen.Hetvoorstelisdevoorwaardenzoteactualiserendatbehandelingmetanderecholesterolverlagendegeneesmiddelendansimvastatineuitsluitendwordtvergoedalsbehandelingmetsimvastatineonvoldoendeeffectiefisgeblekenofommedischeredenenongewenstis.WijhebbenbeslotenhetadviesvanhetCVZnietintegraalovertenemen,maardeaanspraaktebaserenopderichtlijnvandeberoepsgroep.Ditsluitbeteraanbijonzelangetermijnvisiegeneesmiddelenbeleid.Hiervoorzalmetingangvan1januari2009bijlage2vandeRegelingzorgverzekeringzodanigwordengewijzigddathierinwordtverwezennaarderichtlijnvandeberoeps-groep.Metdezemaatregelwordteenbesparingbereiktvan€32miljoenin2009,oplopendnaar€65miljoenin2010envanaf2011structureel€97miljoen.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar76 +(P)VerbeteringkwaliteitmethadonbehandelingDekwaliteitvandemethadonbehandelingzalwordenverbeterd.Hetkabinetsteltvanaf2009structureelmiddelenbeschikbaarvoorhetaantrekkenvanextramedischpersoneelbinnendeverslavingszorg,zodatdemeestzorgbehoevendemethadonpatiëntendebenodigdezorgkunnenkrijgen(€15miljoenperpaar).Hetgaatimmersomeengroepernstigverslaafdenmetveellichamelijkeengeestelijkegezondheidsklachten.AanhetbeschikbaarstellenvandezemiddelenwordtweldevoorwaardegestelddatdeinstellingenvoorverslavingszorgdeLandelijkeCentraleMiddelenregistratieinvoeren.+(P)AanspraakgeneesmiddelenenhulpmiddelenDeLangetermijnvisieGeneesmiddelenvoorziening(LTVG)isinjanuari2008aandeTweedeKamergestuurdsamenmeteenstappenplanteruitvoeringdaarvan.Injuli2008iseennadereconcretiseringvandeLTVGaandeTweedeKamergestuurd.DeLTVGheeftééncentraaldoelendatiseenstructuurinrichtendiedekwaliteitvandefarmaceutischezorgborgteneenimpulsgeeft.Depatiëntstaatdaarbijcentraal.IndeLTVGisaangegevendathetdeintentievanVWSisomdeverzekerdeprestatieopmeeralgemenewijzeteomschrijven(opbasisvanstandderwetenschapenpraktijk,functiegerichtinplaatsvanproductgericht)eneenmeerleidenderolaanrichtlijnentoetekennenbijdenadereinvullingvandeaanspraak.Inditsysteemzullenrichtlijnenvandevoorschrijverseenbelangrijkerolspeleninderechtenvanverzekerdenopzorg.VWSstartin2009methetwijzigenvandeaanspraakopgeneesmiddelennaarbovengenoemdesystematiek.+FunctiegerichteaanspraakhulpmiddelenDesystematiekvanaanspraakophulpmiddelenwordtgewijzigdineenaanspraakgebaseerdopfunctiebeperkinginplaatsvaneenaanspraakopbasisvanhetproductaanbod.Deinflexibiliteitvaneen–opproductniveaugeoriënteerde–limitatievelijstwordtdaarmeelosgelaten.Instrumentenvoordebekostiging/hetbekostigingssysteem+(P)BekostigingapotheekhoudendenInhetkadervandeimplementatievandeLTVGwordenderegelsvoordebekostigingvanapotheekhoudendenvanaf2009stapsgewijsaangepast.Dithoudtindatwordtafgestaptvanhetverplichtetariefsysteemmeteenreceptregelvergoedingenoptermijnvrijetarievenvoorzowelhetdoorberekenenvandeinkoopkostenalsvoorhetinrekeningbrengenvandekostenvoordedienstverleningvanapotheekhoudendentoegestaanzijn.Doormiddelvanvrijetarievenwordenalleschakelsindefarmaceu-tischezorggestimuleerdommaximaletoegevoegdewaardeteleverenvoordepatiëntenverzekerdeomwiergunstzorgaanbiedersenzorg-verzekeraarsdingen.Vrijetarievenbevordereneveneensspecialisatieendifferentiatievandienstverlening.Metingangvan1januari2009ishetmogelijkomeenall-intariefperpatiënt/verzekerdeofgroepvanpatiënten/verzekerdenovereentekomen,inclusiefdekostenvandeafteleverengeneesmiddelen.Hierdoorwordtdeflexibiliteitvandetarief-systematiekvergrootenkunnenpartijendiedatwillenmeerophunwenseneneisentoegesnedentarievenhanteren.+RijksbijdragezorgverzekeringsfondsMetderijksbijdragevoorkomenwedathuishoudensmetkinderenjongerdanachttienjaartehogezorglastenhebben(€2,2miljard).KinderentotBeleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar77 achttienjaarbetalengeennominalepremie.Derijksbijdragevoorzietindefinancieringvandepremievandezekinderen.+(P)PrestatiebekostigingziekenhuizenIndebrief«WaarderingII»(kamerstuk29248,nr.47)zijndebeleids-voornemensvoordeziekenhuisbekostiginguiteengezet.In2009wordtopnieuweenbelangrijkestapgezetrichtingvolledigeprestatiebekosti-ging.OpbasisvanpositieveontwikkelingeninhethuidigeB-segment,wordtditvrijedeelverderuitgebreidnaarongeveereenderdedeelvandeziekenhuiszorg.ZorginstellingenenverzekeraarsbeschikkenhiermeeovereensubstantieelB-segment,waarmeezekunnenaantonengoedeafsprakentekunnenmakenoverprijs,volumeenkwaliteitvanzorg.In2009wordtbezienofhetB-segmentverderkanwordenuitgebreid,danwelofinhettotaleB-segmentvanwegenegatieveprijs-en/ofvolume-ontwikkelingen,eenmaatstaf-/prijsbeheersingsinstrumentmoetwordeningevoerdper2010.+VerbeterplanDBC’sVoorwaardevoorverderestappenrichtingvolledigeprestatiebekostigingopbasisvanDBC’sisdeinvoeringvanhetDBC-verbeterplan.Eenbelangrijkonderdeelvandeverbeteringenisdenieuweproductstructuur.Indezenieuweordeningwordthetaantalzorgproductenteruggebrachtvan40000naarongeveer3000.In2009wordtdeinvoeringvanhetDBCverbeterplanverdervoorbereid.Zogaateenaantalziekenhuizenschaduwdraaienmethetnieuwesysteem,ompraktischeervaringoptedoen.In2010wordthetverbeterdeDBC-systeemingevoerd(€1miljoen).+(P)HuisartsenMetbetrekkingtotdebekostigingvanhuisartsenzorg,zijnwijingesprekmetdeLandelijkeHuisartsenVereniging(LHV)enZorgverzekeraarsNederland(ZN)overhoedeuitgavenaanhuisartsenzorgmetingangvan2009beheerstkunnenworden.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar78 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Rijksbijdragen20807002187000228950023695002509600Rijksbijdrage18-20807002187000228950023695002509600Inkomensregelingen38035834231250453606948628475213166Zorgtoeslag38035834231250453606948628475213166Instellingssubsidies/structurelesubsidies85598559855985598559StichtingDBConderhoud51095109510951095109StichtingDBConderhoudReleaseontwikkelingDIS+onderhoud34503450345034503450Projectsubsidies16981700500500500StichtinginstituutAmbulancezorgICT2008190000OTOGHORprojecten2000000StichtingDBCOnderhoudDBCVerbeterplan9791200000OnderzoekNZA(DBC)500500500500500Opdrachten95327143803472737273Onderandere:KLPDCentralemeldkamer(LMAZ)19812000200020002000LogicaNederlandApplicatiebheerDIS9079000LogicaNederlandOperationeelbeheerDIS447264000LogicaNederlandDISkleinonderhoud3676000StichtingDBCOnderhoudEenvoudigBeter1720000StichtingDBCOnderhoudbouwGrouper480000DBCzorgactiviteiten(o.acommunicatie)340340340340340DBCGGZactiviteiten14081408908908908Risicoverevening12031203110311031103Stelselherziening1610573573522522Voorlichtingonverzekerden16000000BijdrageaanandereHoofdstukken853012030863086308630BijdrageC2000(MIN.BZK)85308530853085308530CJIB(onverzekerden)03500100100100BijdrageaanZBO’s1360011800940080006700CVZ(onverzekerden)3001400100100100SVB(onverzekerden)61004000400040004000CVZ(wanbetalers)72006400530039002600Totaal59262026459482686069272653097754428BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStaten-Generaal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar79 42.4Overzichtonderzoeknaardedoelmatigheidendoeltreffend-heidvanbeleidOverzichtbeleidsonderzoekenOverzichtbeleidsonderzoekenOnderzoekonderwerpNummerADofODAStartBAfgerondEffectonderzoekexpostDoelmatigergeneesmiddelengebruik42.3.2A2008B2009OverigevaluatieonderzoekBeleidsrapportagesGGZ42.3.2A2007B2010Monitorzorgverzekeringsmarkt42.3.3JaarlijksMonitoroverhevelingGGZeninvoeringDBC’s42.3.3A2008B2009Evaluatierisicovereveningdoorinternationaleexperts42.3.3A2008B2009WetsevaluatieZorgverzekeringswet(Zvw)200642.3.3A2007B2009WetsevaluatieWetmarktordeninggezondheidszorg(Wmg)42.3.3A2007B2009Beleidsartikelen/Artikel42Persexemplaar80 Artikel43Langdurigezorg43.1AlgemenebeleidsdoelstellingZorgendatvoormensenmeteenlangdurigeofchronischeaandoeningvanlichamelijke,verstandelijkeofpsychischeaardzorgvangoedekwaliteitbeschikbaarisendatdezezorgtegenvoordesamenlevingaanvaardbaremaatschappelijkekostenwordtgeleverd.Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009IndebeleidsagendaisophoofdlijneningegaanoponzetoekomstvisievoordeAWBZ:Zekervanzorg,nuenstraks.Indezevisiestaatcentraaldatwijduidelijkheidenzekerheidwillengaranderentenaanzienvandebeschikbaarheidenkwaliteitvanzorgnuenindetoekomstvoorkwetsbaremensendielangdurigezorgnodighebben.Onzeuitgangspun-tenbijhetrealiserenvaneentoekomstbestendigeAWBZzijnverwerktinditbeleidsartikel:1.versterkenvandepositievandecliënt.2.keuzevrijheidendiversiteitinwonen.3.bestendigenvansolidariteitenbetaalbaarheid.4.verminderenvanbureaucratiedoorkwaliteiteneenvoudvandeuitvoering.Bijdeoperationeledoelstellingenzijndemaatregelenbeschrevendiewijnemen(enhebbengenomen)ominvullingtegevenaandezeuitgangs-punten.Cliëntenmoetentevredenzijnenblijvenoverdekwaliteitvandezorgdiezijontvangen.Hetmetenenverbeterenvandezekwaliteitvanzorg,bevorderenenondersteunenwij(kabinetsdoelstelling45c).Belangrijkaandachtspuntiseenactiefenconsequentarbeidsmarktbeleidomervoortezorgendatnuenindetoekomstvoldoendegekwalificeerdpersoneelbeschikbaarisvoordezorgsector.Dezorginstellingenendesocialepartners,diehiervoorprimairverantwoordelijkzijn,ondersteunenwij.Aandachtvanzorgaanbiedersvoorpatiëntgerichtezorgblijftuiterstnoodzakelijk.Vernieuwingvanzorgconcepteneninnovatiedoorzorgaan-biedersspelendaarbijeenbelangrijkerol(kabinetsdoelstelling46).Onsinnovatiebeleidisin2009mededaaropgericht.Wijvindenhetbelangrijkdepalliatievezorgteverbeterenenteverster-ken,zodatmenseninhunlaatstelevensfasegoedwordenverzorgdenmetrespectwordenbegeleid(kabinetsdoelstelling48).MinisteriëleverantwoordelijkheidMinisteriëleverantwoordelijkheidWijzijnverantwoordelijkvooreengoedwerkendzorgstelselvoordelangdurigezorgdoor:+hetscheppenvanrandvoorwaardenvoordetoegankelijkheid,dekwaliteit,deveiligheidendebetaalbaarheidvandezorgvoormensenmeteenlangdurigeofchronischebeperkingvanlichamelijke,verstandelijkeofpsychischeaard;+hetversterkenvandepositievandeburgereninhetbijzondervancliëntenen/ofhunvertegenwoordigersmeteenlangdurigeofchronischeaandoeningofbeperking;+hetstimulerenenversterkenvanhetinnoverendvermogen.Persexemplaar81 ExternefactorenExternefactorenMensenmeteenlangdurigeofchronischeaandoeningofbeperkinghebbenrechtoptoegankelijkezorgvangoedekwaliteit.Ditvergteensamenspelvanprofessionals,patiëntenencliënten,zorgaanbiedersenzorgkantoren.Devolgendepartijenzijndaarnaastvangrootbelangvooreentoegankelijkeenkwalitatiefgoedezorg:+HetCentrumIndicatiestellingZorg(CIZ)voertonafhankelijkdeindicatiestellingvandeAWBZuitopeenwijzedievoorcliëntenhelderenbegrijpelijkis.+DeNederlandseZorgautoriteit(NZa)isbelastmetmarkttoezicht,marktontwikkelingentarief-enprestatiereguleringophetterreinvandegezondheidszorg.DaarnaasthoudtzijtoezichtopderechtmatigeendoelmatigeuitvoeringvandeAWBZ.+DeInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)handhaaftnormenvoorverantwoordezorgzoalsdezedoordesectorenzijnvastgesteld.+HetCollegevoorzorgverzekeringen(CVZ)handhaafteendoelmatigeinrichtingvanhetsysteemvanprikkelsenverantwoordelijkheden,adviseertoverAWBZ-aansprakenendetoepassingdaarvan,enbeheertdeAWBZbredezorgregistratie(AZR).Prestatie-indicatorenPrestatie-indicatorenBijdealgemenedoelstellingtenaanzienvandelangdurigezorgisgeenprestatie-indicatoropgenomen.HetisnamelijknietmogelijkomdewerkingvanhetgehelestelselvanlangdurigezorginNederlandineenofenkeleindicatorensamentevatten.Hetstelselisdaarvoorteveelzijdig.Inapril2008heeftdeSERhaarrapportoverdehoudbaarheidenkwaliteitvandeAWBZopdelangetermijnopgeleverd.HetkabinetsstandpunttenaanzienvanditrapportisrichtinggevendvoordevisieopdeAWBZendemaatregelendienoodzakelijkwordengeacht.InhetJaardocumentMaatschappelijkeVerantwoordinglegtdehelesectorverpleging,verzorgingenthuiszorgdoormiddelvanhetkwaliteitskaderverantwoordezorgverantwoordingafoverdeactiviteiteninhetkadervandelangdurigezorg.DeprestatiesvanhettotalegezondheidszorgstelselmonitorenwijmetdeZorgbalans,hetdocumentdateenspertweejaarverschijntenwaarmeeinzichtwordtverkregenindeontwikkelingvandetoegankelijkheid,betaalbaarheidendekwaliteitvanhetNederlandsezorgstelsel.Inditdocumentzijnookindicatorenmetbetrekkingtotdelangdurigezorgopgenomen.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar82 43.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen4968230534434253836355823752586924258638025923196Uitgaven4966473531944154086165825953586970758638025923196Programma-uitgaven49626295314999540443658220795866444586053959199331Depositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterkt528856659961438609195971459530595302Vooriederecliëntisdenoodzakelijkezorgbeschikbaar1635741798811466011346921136511285341285333Dezorgiseffectiefenveiligenwordtdoordecliëntpositiefervaren(kwalitatiefgoedezorg)3691714261916461218844318610956858568584Dekostenvandezorgzijnmaatschap-pelijkaanvaardbaar4709253492590050317855438025550697056156175675012Apparaatsuitgaven3844444241803874326332633263Ontvangsten1908000000Budgetflexibiliteitbegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€1000Budgetflexibiliteit200920102011201220131.Depositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterkt6143860919597145953059530Juridischverplicht6020258079570205702057020Bestuurlijkgebonden01650165016501650Niet-verplichtofniet-bestuurlijkgebonden1236119010448608602.Vooriederecliëntisdenoodzakelijkezorgbeschikbaar146601134692113651128534128533Juridischverplicht140669125631106844100529103577Bestuurlijkgebonden57384894374437443744Niet-verplichtofniet-bestuurlijkgebonden1944167306324261212123.Dezorgiseffectiefenveiligenwordtdoordecliëntpositiefervaren(kwalitatiefgoedezorg)1646121884431861095685856858Juridischverplicht1215981353011236513258929689Bestuurlijkgebonden4160048936483361233610836Niet-verplichtofniet-bestuurlijkgebonden141442061412211933163334.Dekostenvandezorgzijnmaatschappelijkaanvaardbaar50317855438025550697056156175675012Juridischverplicht50307615437001550594656145425673939Bestuurlijkgebonden768768768806805Niet-verplichtofniet-bestuurlijkgebonden256256256269268Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar83 Toelichting:Hetniet-verplichtofniet-bestuurlijkgebondenbedragvooroperationeledoelstelling1isonderanderegeraamdvoorhetrealiserenvanéénhoofdstroomvangegevensvanhetveldnaardeoverheid.Hetniet-verplichtofniet-bestuurlijkgebondenbedragvooroperationeledoelstelling3isonderanderebedoeldvoorverdereinvullingvanhetveiligheidsbeleidinverbandmetdeontwikkelingvanindicatorenverantwoordezorg.Premie-uitgaven(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Langdurigegeestelijkegezondheidszorg4083,71308,31340,01408,01432,01449,41467,7Vrijgevestigdepsychiatersenpsycho-therapeuten86,5Gehandicaptenzorg5260,95545,85612,45677,15709,25754,05787,5Verplegingenverzorging11343,811951,512021,612035,012043,212094,012162,3Persoonsgebondenbudgetten1333,01669,31853,82058,82300,82541,82541,8Subsidieslangdurigezorg77,182,269,969,969,969,969,9Beheerskosten/diversenAWBZ214,8226,7237,7239,4239,7239,7239,8Langdurigezorgonverdeeld42,375,2645,1261,2751,5681,3635,8Totaal22442,120859,021780,521749,422546,322830,122904,8Procentuelemutatiet.o.v.voorgaandjaar–7,1%4,3%–0,1%3,7%1,3%0,3%Bron:VWSIndetabelhierbovenzijndebeschikbaremiddelenopgenomenvoordepremie-uitgavenophetterreinvanlangdurigezorg.IndezebeschikbaremiddelenzijndebudgettaireconsequentiesvandebesluitvormingronddeEerstesuppletorewet2008endemiljoenennota2009verwerkt.Voor2008isdeloon-enprijsontwikkelingalverwerkt,terwijlvoor2009enlaterejarendeloon-enprijsontwikkelingnogmoetwordentoegevoegd.Demiddelendiebetrekkinghebbenopdegeneeskundigegeestelijkegezondheidszorg(GGZ)zijnmetingangvan2008naarartikel42Gezond-heidszorgverplaatst.Onderartikel43blijftdelangdurigegeestelijkegezondheidszorgverantwoord.Devrijgevestigdepsychiatersenpsycho-therapeutenzijnvanaf2008opartikel42terugtevindenalsGeneeskun-digeGGZdoorvrijgevestigden.DeministervoorJeugd&Gezindraagtdeinhoudelijkeverantwoordelijk-heidvoordejeugd-ggzendejeugdigelichtverstandelijkegehandicapten(jeugd-lvg)artikel3ZorgenbeschermingvandebegrotingvanJeugd&Gezin.Indepremie-uitgavenvoorgehandicaptenzorgiscirca5%toewijsbaaraandezorgvoorjeugd-lvg.Indepremie-uitgavenvoorgeestelijkegezondheidszorgisindejaren2006en2007circa10%toewijsbaaraandezorgvoorkinderenenjeugdigen(jeugd-ggz).Vanaf2008valtdekort-durendejeugd-GGZonderdeGeneeskundigegeestelijkegezondheids-zorg.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar84 Geraamdepremie-uitgavenbijdebelangrijkstepremie-gefinancierdeprioriteitenPremiegefinancierdeprioriteiten(bedragenx€1000000)OD200820092010201120122013Uitvoeringdoorzorgkantorenverbeteren43.3.2pmpmpmpmpmPersoonsgebondenbudget43.3.2388,0593,0835,01076,01076,0Verbeterenkwaliteitgehandicaptenzorg43.3.342,072,072,072,072,0Volledigpakketthuis43.3.310,010,010,010,010,0Meervrijheiddoorscheidenvanwonenenzorg43.3.3–––––Bouwprogramma2008(waaronderkamerszorghuizen)43.3.388,097,0494,0636,0713,0AfsprakenzorgaanbiedersAWBZ43.3.4n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.Maatregelencare43.3.4–91,0–712,0–776,0–840,0–840,0Ruimtevoorwensenvandecliënt43.3.4pmpmpmpmpmOverhevelingreactiveringszorg43.3.4–400,0–––Bron:VWS43.3OperationeledoelstellingenErzijn4operationeledoelstellingenophetterreinvanlangdurigezorg:1.Depositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterkt;2.Vooriederecliëntisdenoodzakelijkezorgbeschikbaar;3.Dezorgiseffectiefenveiligenwordtdoordecliëntpositiefervaren(kwalitatiefgoedezorg);4.Dekostenvandezorgzijnmaatschappelijkaanvaardbaar.43.3.1DepositievandeburgerinhetzorgstelselwordtversterktMotiveringMotiveringDoorinformatieoverzorgaanbiederstoegankelijkenvergelijkbaartemaken,kandecliëntbewustkiezentussenzorgaanbieders.Dezeggen-schapvanburgers/cliëntenwordtopdiemaniervergroot.Zorgaanbiederswordendaardoorgestimuleerdzichteonderscheidenopkwaliteitenprijs.Wijrealiserenditdoorinstrumentenintezettendieleidentot:+meertransparanteinformatievoorzieningoverdezorg;+hetverbeterenvanderechtspositievanburgersinhetzorgstelsel.Wemetendevoortgangvanhetbeleidmetdevolgendeindicator:Prestatie-indicatorenIndicator20072008Streefwaarde2009VoordesectorenVerpleging,verzorgingenthuiszorgisvooralleinstellingeninzichtinaanbodenkwaliteitbeschikbaaropwww.kiesbeter.nl–Verplegingenverzorging15%49%100%–Thuiszorg55%–100%Bron:KwaliteitskaderverantwoordezorgToelichting:–NaastdezedoelstellingvoordesectorenVerpleging,VerzorgingenThuiszorgbevorderthetkabinetookdatin2010voorallezorgsectorenindeAWBZdekwaliteitsinformatieopwww.kiesbeter.nlverschijnt.–Doelstellingnr.45d«Derechtenenplichtenvanpatiëntenencliëntenzijnin2011wettelijkvastgelegdendeinformatiehieroverisvooriedereentoegankelijk»isuitgewerktonderhetkopjeInstrumentenvoorhetverbeterenvanderechtspositievanburgersinhetzorgstelsel.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar85 Instrumentenvooreentransparanteinformatievoorziening+MaatschappelijkeVerantwoordingViahetJaardocumentMaatschappelijkeVerantwoordingleggenzorg-instellingenjaarlijksverantwoordingafoverhetvoorgaandejaar.Doordebundelingvandeverplichtejaarlijksegegevensstromenzoalshetjaarverslag,dejaarrekening,hetkwaliteitsjaarverslag,hetklacht-jaarverslagenhetsociaaljaarverslagisdeafgelopenjareneenverminde-ringinadministratievelastengerealiseerdvan59%voorparticiperendeinstellingen(ResearchvoorBeleid,EvaluatievanhetJaardocumentMaatschappelijkeVerantwoordingZorg2006,12oktober2007).In2008komtvoorheteersteenvolledigingevuldedatabase(DigiMV)beschikbaarmetdeprestatiesvanzorginstellingen.DigiMVendeachterliggendebestandenbiedeninformatievooroverheid,verzekeraars,branche-organisaties,cliëntenenpatiëntenterverbeteringenbeheersingvandezorginNederland.In2009wordtdegebruiksvriendelijkheidvoordegegevensinvoerendepartijenverderontwikkeld(€0,8miljoen).+BetereinformatievooroordeelsvormingvancliëntenenpatiëntenoverkwaliteitZorgaanbiedersbiedenbetrouwbareenvergelijkbarekwaliteitsinformatieoverdezorgverleningengevendaarbijookinzichtindeervaringenvandecliëntzelf(CQ-index).Erwordenbruikbareproductenontwikkelddiedeconsumentindepraktijkinstaatstellenombetertekiezenenmeerinvloeduitteoefenenopdezorgverlening(€3,3miljoen).DeinformatieoverinstellingenzalvoordesectorVerplegingenVerzorgingenthuiszorginseptember2008openbaarwordengemaaktviawww.kiesbeter.nl(totalekostenvanhetportal€4,2miljoen).Deoverigesectorenvolgenlater(zieookbovenstaandeprestatie-indicator).Daarnaastwordtgezochtnaarwegenomhetprocesvanmetenvankwaliteittotgoingconcernvandeinstellingtemaken.Instrumententerverbeteringvanderechtspositievanburger+RechtenvancliëntenenpatiëntenDezekabinetsperiodewordenderechtenenplichtenvancliëntenenzorgaanbiederswettelijkvastgelegd,conformdebeleidsvoornemensinhetprogramma«Zevenrechtenvoordecliëntindezorg:Investerenindezorgrelatie»(kamerstuk31476,nr.1).Inhetvoorjaarvan2009zalhetkabineteenvoorstelvoorwetgevingomdepositievandecliëntindezorgteversterkenindienenbijdeTweedeKamer(kabinetsdoelstelling45d).+VersterkingrechtspositiecliëntenenpatiëntendoortoepassinggeschilbeslechtingHetkabinethechtaaneensnelleeneffectievebehandelingvansignalen,klachtenengeschillenbinnenzorginstellingen.Ditisnoodzakelijkvoordeverdereverbeteringvankwaliteit.Daarnaastmoetdecliënt,wanneerdatnodigisomzijnrechtentehandhaven,zijnklachtofgeschilopeeneenvoudigemanierkunnenvoorleggenaaneenonpartijdigeinstantiebuitendeinstelling.Dein2008doororganisatiesvancliëntenenzorgaanbiedersingesteldegeschillencommissiezorginstellingenwordtookin2009ondersteund.Deinzetdaarbijiszoveelmogelijkvoortesorterenopdeverplichteinrichtingvandeexternebehandelingvanklachtenengeschillen,zoalsaangekon-digdinhetprogramma«Zevenrechtenvoordecliëntindezorg:Investerenindezorgrelatie»(kamerstuk31476,nr.1)(€0,2miljoen).Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar86 +PatiëntenorganisatiesversterkenWewillendeorganisatiesvanpatiënten,gehandicaptenenouderen(PGO)versterkenzodatzijindenieuwestelselsvanzorgenmaatschappelijkeondersteuningvolwaardigegesprekspartnerskunnenzijnvanzorg-verzekeraars,zorgaanbiedersenanderemaatschappelijkeorganisaties(€39,6miljoen).Per1januari2009wordteennieuwesubsidiesystematiekgeïntroduceerdomdecirca220PGO-organisatiesteversterkenensamenwerkingtestimuleren.DePGO-organisatieswordenuitgenodigdvierjarenplannenintedienen.DezeplannenvormendebasisvoordesubsidieverleningwaardoorPGO-organisatiesmeerjarigezekerheidkrijgen.GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies57665769576957695769OnderandereNIVEL46834686468646864686HarmonisatieKwaliteitsbeoordelingindeZorgsector868868868868868Projectsubsidies13559000Opdrachten37364690354433603360Uitgavenvooronderanderehetvergrotenvantransparantieindezorgenhetrealiserenvanéénhoofdstroomvangegevensvanhetveldnaardeoverheid.Bijdragenaanbaten-lastendiensten5025148751487514875148751OnderandereCIBG:verstrekkenvansubsidiesaanPGO-organisaties3955639556395563955639556RIVM:www.kiesbeter.nlenZorgbalans49224922492249224922CIBG:DigiMV815815815815815BijdragenaanZBO’s/RWT’s15501650165016501650DitbetreftmiddelendieviaZonMwwordeningezetvoorpatiënt-veiligheidenhetmetenvanpatiëntenervaringen.Totaal6143860919597145953059530BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.43.3.2VooriederecliëntisdenoodzakelijkezorgbeschikbaarMotiveringMotiveringWijzijnverantwoordelijkvoordetoegangtotdezorg.Zorgistoegankelijkals:+Decliëntsnelweetwaarhijofzijaantoeis.+Decliëntkankiezenvoorzorginnaturaofvooreenpersoonsgebon-denbudget.+Decliëntbinneneenredelijketermijndenoodzakelijkezorgontvangt.Omdetoegankelijkheidvandezorgteverbeterenwordeninstrumenteningezetdiegerichtzijnopdekwaliteit,deorganisatieendeuitvoerings-praktijkvandeindicatiestelling.Ofeninwelkematedetoegankelijkheiddaadwerkelijkverbetertmetenweaandehandvanindicatorendiebetrekkinghebbenopdecliënttevredenheid.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar87 Prestatie-indicatorenIndicator200520062007Streefwaarde2009StreefwaardeLangetermijn1.cliënttevredenheidoverindicatiestellingCIZ–7,5–8,08,52.%cliëntendatbinnendeTreeknormenzorgontvangt–89%86%90%95%3.%indicatie-aanvragendatisafgedaanbinnendewettelijketermijn(0tot6weken)–89%88%90%95%Bronnen:1.JaarverslagCIZ2.AZR3.JaarverslagCVZenCIZToelichting:1.DecliënttevredenheidbijdeindicatiestellingwordtgemetenaandehandvanvragenoverdebekendheidmethetCIZ,debehandeltermijnenendebegrijpelijkheidvandeindicatie.In2007heeftgeenmetingplaatsgevonden.HetCIZheefthetstrevenvanaf2009deklanttevredenheidjaarlijkstemeten.2.BijhetpercentagecliëntendatwordtgeholpenbinnendeTreeknormwordendecijfersgeschoondvancliëntendiekiezenvooreenPGBofkiezenvoorwachtenopeenspecifiekeaanbiedervanvoorkeur.3.Degenoemdetermijnvloeitvoortuitdewettelijketermijnvanmaximaal6wekenwaarbinnenhetCIZopgrondvandeAwbeenbesluitmoetnemen.Instrumentenvoortoegankelijkezorg+IndicatiestellingHetcentraalindicatieorgaanzorg(CIZ)verzorgtdeonafhankelijkeindicatiestellingvoordeAWBZenwordtopbasisvaneenactiviteitenplangesubsidieerd.Voorhetjaar2008iseeninstellingssubsidievan€153,5miljoenverleend.AlsuitvloeiselvanhetCoalitieakkoordiseentaakstel-lingovereengekomenvoordeperiode2007–2011.Omdietaakstellingaanheteindevan2011tekunnenhalen,isaanhetCIZ€10,6miljoenvoorinvesteringeninefficiencybeschikbaargesteld.Voor2009zalhetCIZ,bijeengelijkblijvendaantalvan950000indicatieaanvragen,eeninstellings-subsidievan€140,6miljoenaanvragen.Dehoogtevandeinstellings-subsidiezaldekomendejarenalsgevolgvanvereenvoudigingenindeuitvoeringendebeoogdeefficiencyverbeteringverderdalen.In2009wordtverdergewerktaandebeleidsdoorlichtingvandeindicatie-stelling.Deuitvoeringvandeindicatiestellingmoetnogverderverbeteren.Daartoewordendevereenvoudigingsvoorstelleninpilotsuitgetest.Bijbrievenvan29meien12oktober2007envan7juli2008isdeTweedeKamerdaarovergeïnformeerd.DezeverbeteringenstaaninhetlichtvanenerzijdsdevereenvoudigingvanhetprocesvanindicatiestellingAWBZ(motieVanderVeenc.s.(kamerstuk30800XVI,nr.73)enanderzijdsindievandetaakstelling,zoalsdievanuithetCoalitieakkoordaanhetCIZisopgelegd.+(P)UitvoeringdoorzorgkantorenverbeterenDeuitvoeringvandeAWBZverlooptviazorgkantorendiewordenaangestuurddooreenaantalzorgverzekeraars,dezogenaamdeconcessie-houders.Eind2008eindigtdehuidigeconcessieperiode.Voordeperiode2009–2011wordtdeconcessieverlengdenzalderegionalezorgkantoor-structuurinstandblijven.WelzaldeuitvoeringsopdrachtstrakkerwordengeformuleerdbinnendebeleidsuitgangspuntendieinhetkadervandebeleidsvisieLangdurigeZorgzijngesteld.Ditzal,onderandere,leidentotBeleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar88 eenuniformeringophetgebiedvankwaliteitsvereistenaanzorgaan-bieders,initiatievenwaarbijdecliëntcentraalstaat(ondermeeractueleinformatieoverbeschikbaarzorgaanbodenaandachtvoorketenzorg),verminderingvanadministratievebelastingenaandachtvoordoelmatig-heid.OmeenenandertefaciliterenzaldeNZahaartoezichtinrichtenopbasisvandebeleidsuitgangspunten,deverdelingssystematiekvandecontracteerruimtevernieuwen,enaandachtbestedenaandeboven-regionalecontractering.+(P)PersoonsgebondenbudgetMensenmeteenindicatievoorAWBZ-zorgkunnenkiezentussenzorginnaturaofeenpersoonsgebondenbudget(PGB).Debelangstellingvooreenpgbisdelaatstejarenflinktoegenomen.Hetbudgettairebeslagvandepgb-regelingstijgtfors.Omtevoorkomendatvoorzorgvraaginnatura,dieookstijgt,teweinigmiddelenresterennemenwijAWBZbredemaatregelen.Demaatregelenzijneropgerichtstrakteomschrijvenwie,wanneer,waarpreciesrechtopheeftteneindedebetaalbaarheidensolidariteitookindetoekomsttewaarborgen.DePGB-regelingzalinlijnmethetherijkenvanhetpakketvanverzekerdeaansprakenwordenaangepast.Naaraanleidingvandemotie-VanMiltenburgvan3junijl.c.s.overconcretevoorstellenomdesubsidieregelingpgbopteheffen(30597,nr.21)geldtdatsamenmetbetrokkenorganisatieszalwordennagegaanwelkestappenhiervoornodigzijn.ErkomteenplanvanaanpakdatingrotelijnenaanzalgevenwelkekeuzesgemaaktmoetenwordenenwaterconcreetmoetgebeurenomhetPGBwettelijkteverankeren.VanbelangvoorditplanvanaanpakisdeaandeNZagevraagdeuitvoerings-toetsinzakedemogelijkheidtothetinvoerenvanéénfinanciëleruimteindeAWBZvoorzorginnaturaenPGB’sgezamenlijk.Dezeuitvoeringstoetswordtverwachtin2009.+Participatiebudget(bedrag)Op1januari2008isdepilotparticipatiebudgetWerkenZorgvanstartgegaaninderegio’sGroningen,Twente,Arnhem,NijmegenenNoord-enMidden-Limburg.HetparticipatiebudgetWerkenZorgiseenvormvaneenpersoonsgebondenbudgetdatvrijelijktebestedenisaanAWBZ-zorgenWIA-werkvoorzieningen.Cliëntenkunnenmetditparticipatiebudgetzelfbeslissenofzewatmeerzorgenwatminderwerkvoorzieningenofondersteuninginkopenofjuistomgekeerd.Indepilotwordtonderzochtoferdooreenparticipatiebudgetverbeteringoptreedtinkeuzemogelijkhedenenkwaliteitenverminderinginadmini-stratievelastenvoordedeelnemers.Ookmoetdepilotduidelijkmakenwathetinvoerenvaneenparticipatiebudgetbetekentvoordeuitvoerings-organisaties.Hetparticipatiebudgetkantot1januari2009wordenaangevraagdentot1januari2010wordenbesteed.Hetaantaldeelnemersaandepilotislaag.Ditwordtwaarschijnlijkmedeveroorzaaktdoordesmalleinvullingvandepilot,waardoorhetaantalpotentiëledeelnemers,d.w.z.personenmetzoweleenindicatievoorAWBZ-zorgalseenindicatievooreenWIA-werkvoorziening,beperktis.Daarnaastisgeblekendatmetnamedeontschottingvanbudgettenenhetverschilaandoelstellingendieaandeverstrekkingvanzorgenwerkvoorzieningentengrondslagliggenhetinrichtenvaneenparticipatie-budgetcomplexmaken.Ommeercliënteninaanmerkingtelatenkomenwordtbezienofverlengingdanweluitbreidingvandepilotmetmeerregelingenmogelijkis(€0,2miljoen).Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar89 +StroomlijningIndicatieprocessenHetprogrammastroomlijningindicatiestelling(€1,3miljoen)inzorgensocialezekerheidisin2006gestartvanuithetprogrammaadministratievelastenverlichting.Doormiddelvanhetprogrammawordtbeterzichtverkregenopdemogelijkhedenomdeindicatiestellingvoormeervoudigegevallenzoteorganiserendatdecliëntenminderadministratievelastenbelevenenefficiënteneffectiefgeholpenworden.Binnendrieprojectenwordtonderzocht:+Hoedecliëntbetereinformatiekrijgtenmakkelijkerdoorhetaanvraag-proceskomt(projectRegelhulp).+Hoedeinteractietussendeprofessionalsencliëntmetminderadministratievelastenvoordecliënténdeprofessionalskanverlopen,enhoedesamenwerkingtussendediversebetrokkeninstantiesefficiëntervormkankrijgen(pilotsgezamenlijkindiceren).+Hoebestaandeinformatiebronnendaarbijbetergebruiktenher-gebruiktkunnenworden(projectindicatiedossier).GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies143750128712109925103610106658CentrumIndicatiestellingZorg(CIZ)140613125575106788100473103521UitvoeringTOG-regeling31373137313731373137Projectsubsidies5500000Programmainnovatieindicatiestelling5500000Opdrachten2301598037262492421875OnderandereOntwikkelingenevaluatiePGB250250000Beleidsevaluatieindicatiestelling450450000ProgrammaStroomlijningIndicatieprocessen13001000550550550ProgrammaParticipatiebudget2000000Totaal146601134692113651128534128533BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.43.3.3Dezorgiseffectiefenveiligenwordtdoordecliëntpositiefervaren(kwalitatiefgoedezorg)MotiveringMotiveringCliënten–meestalkwetsbaar–moeteneropkunnenrekenendatdezorggoedis.Wijvindenkwaliteitinordeals:+De(ketenvan)zorgnaarprofessionelemaatstaveneffectiefis,watzichondermeeruitinminderprevalentievandecubitusenondervoeding;+De(ketenvan)zorgendeomgevingwaarindezegeleverdwordtnaarprofessionelemaatstavenveiligzijn;+Decliëntde(ketenvan)zorgendeomgevingwaarindezegeleverdwordtpositiefervaart;+Decliëntuitvoldoendeverschillendeaanbiederskankiezen;+Decliëntgeletopzijnomstandighedenvoldoendeprivacybehoudt.Omdekwaliteitvanzorgteverbeterenwordeninstrumenteningezetdiegerichtzijnopdeeffectiviteitendeveiligheidindelangdurigezorg.OfenBeleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar90 inwelkematedekwaliteitvanzorgdaadwerkelijkverbetert,metenweaandehandvandeonderstaandeindicatoren.Prestatie-indicatorenIndicatorenWaarde2006Waarde2007Waarde2008Streefwaarde2009StreefwaardeLangetermijn(2011)1.Prevalentiedecubitus–Verzorgingshuizen–2,5%––––Verpleeghuizen–5,5%3,6%–––Thuiszorg––––––Verpleeghuizen,verzorgings-huizenenthuiszorg–––2,8%2%2.Prevalentievoedingstoestand–Verzorgingshuizen–4%––––Verpleeghuizen–7,5%––––Thuiszorg––––––Verpleeghuizen,verzorgings-huizenenthuiszorg––3,2%3,2%2,5%3.PercentageinstellingendatCQ-indexmeet–Verzorgingshuizen–15%––––Verpleeghuizen–15%––––Thuiszorg–55%––––Verpleeghuizen,verzorgings-huizenenthuiszorg––49%100%100%–Gehandicaptenzorg–55%45%100%100%–Geestelijkegezondheidszorg–––50%100%4.Scoreopdeindicatorbejegeningvancliënten/bewoners–Verpleeghuizen,verzorgings-huizenenthuiszorg–2,873,43,43,6–Gehandicaptenzorg–80,9818486–GeestelijkeGezondheidszorg–––Doorontwik-keling5.Ontwikkelingindicatorenvoorketenzorgvoorvierziektebeel-den:–Dementie––OntwikkeldPilotjaarInvoering–Diabetesmellitus––OntwikkeldPilotjaarInvoering–Hart-envaatziekten–––OntwikkeldPilotjaar–COPD–––OntwikkeldPilotjaar6.Percentageinstellingendatwerktmeteenveiligheids-management-systeem(VMS)–Verpleeg-enverzorgings-huizen–10%50%100%–Thuiszorg–10%50%100%–Gehandicaptenzorg–30%60%100%7.Aantalplaatseninkamersvoormeerdantweepersonen1620014153––0Bronnen:1totenmet4:KwaliteitskaderVerantwoordeZorg5totenmet7:VWSToelichting:Algemeen:Desectorverpleging&verzorgingmeetin2007–2008voorheteersthetKwaliteitskaderverantwoordezorginalleinstellingen.Ditbetekentdaterindezebegrotingnieuwecijferskunnenwordengepresenteerdoverdegemetenkwaliteitvanzorg.Decijferszoalsindevoorgaandejarengepresen-teerdindebegrotingvanVWSkwamenvoortindeLandelijkeprevalentiemetingZorgproblemen(LPZ).Inhetschemahierbovenzijndecijfersover2007afkomstigvanderesultatenvandeLPZmetingvanapril2007.Decijfersover2008zijnresultatenuitdemetingvanhetKwaliteitskaderverantwoordezorg,zoalsgepresenteerdinseptember2008.Ziehiervoorookdebriefdieseptember2008aandekamerisverzonden.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar91 1.Prevalentiecijferdecubitusishierbedoeldals:decubitusexclusiefgraad1,dusgraad2totenmet4,indeinstellingontstaan.Dewaardeover2007isdeLPZmeting,dewaardeover2008isdemetingKwaliteitskaderverantwoordezorg.Dezorginhoudelijkeindicatorenwordengemetenopeenschaalvan0%tot100%.2.Voedingstoestandishierbedoeldals:eenonbedoeldeennietbinnenhetafgesprokenbehandelbeleidpassendegewichtsafnamevanmeerdan3kgindelaatstemaand,ofmeerdan6kgindeafgelopen6maanden.3.Metingangvan2007ishetmetenvancliëntervaringmiddelsdeConsumersqualityindex(CQindex)ingevoerd.Deafspraakisdatzorg-instellingenéénmaalpertweejaardezeCQindexmeten.Ditverklaartdaterin2008voordehelftvandezorginstellingengemetenisindelangdurigezorg.In2009zaldeanderehelftvandezorginstellingenmeten.4.DeCQindicatorenkenneneenschaalvan1tot4(1:minstpositieveervaringen,4:meestpositieveervaringen)waarinwedeuitkomstenweergeven.Degehandicaptenzorgstartin2009methetmetenvanhetkwaliteitskaderverantwoordezorg.DenieuweversiezalwaarschijnlijkdeClientErvarings-index(CE-index)gaanheten.DezeCE-indexisnaarverwachtinginheteerstekwartaalvan2009gereedvoorVG-enLVG-cliënten.Dedaaropvolgendemaandenwordthetinstrumentdoorontwikkeldvoordeoverigedoelgroepenbinnendegehandicaptensector.Deinzetisomindezomervan2009voordegehelegehandicaptensectoreenCE-indextehebben,zodathierinhetnajaarvan2009meegewerktkanworden.DeCE-indexhanteerteenschaalvan1tot100.7.Medio2008moetennogcirca3100kamersinbestaandebouwwordengerenoveerdencirca3100kamersdoor(kleinschalige)nieuwbouwwordenvervangen.Belangrijksteinstrumentenvoorkwalitatiefgoedezorg+(P)VerbeteringkwaliteitgehandicaptenzorgNaaraanleidingvanhetrapport«Gehandicaptenonderdruk»vandeInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)wordtin2009wordt€42miljoenoplopendtot€72in2010uitgetrokkenomdekwaliteitvandezorgteverbeterenvoorgehandicaptenmeteenhogezorgzwaarte.+InnovatiebeleidInhetbredeinnovatiebeleidvanVWS(briefaandeTK,7februari2008,MEVA/AEB-2830484)pasteenaantalreedseerderingezetteinstrumentenominnovatiesindeAWBZtestimuleren:–HetZorgvoorBeter-programma«InvoerenvanInnovatiesindecare»datloopttotenmet2009spoortbestaande,succesvolleinnovatiesopdiebijdragenaanduurzamezorgenstimuleertdeverspreidingervan(€1,4miljoen).–DedeelnamevanVWSaanhetEuropeseprogrammaAmbiëntAssistedLiving(AAL)iseropgerichtoudereninstaattestellenzolangmogelijkzelfstandigtewonenenteleven,ookalszelastkrijgenvanlichamelijkeen/ofgeestelijkebeperkingen.Deelnameaanditpro-grammabiedthetzorgveldendeindustriedegelegenheidomdeontwikkelingeninnovatiekrachtopEuropeesniveautebundelen.Behoeftenenwensenvandeouderen(enhunmantelzorgers)vormenhetuitgangspunt.Ditprogrammaloopttotenmet2013(€0,5miljoen).–HetTransitieprogrammaindeLangdurigeZorg(TPLZ)biedteenkaderomsamentewerkenaanaanpassingeninstructuur,cultuurenwerkwijzevooreengroterinnovatievermogenindelangdurigezorg.Hetprogrammaisvooralgerichtophoudbaarheidvandelangdurigezorgmaarookoppatiëntgerichtheidenmaatwerk.Hetprogrammasteltexperimenteerruimteen-middelenbeschikbaarenbrengtuitwisselingvan(praktijk)kennisopgangtussenexperimenterendeinstellingeneneenvernieuwingsnetwerk(Transitiearena).Hetprogrammaloopttotenmet2011(€2miljoen).–(P)In2009krijgenzorginstellingenenzorgkantorenbudgettaireruimtevoorkortdurendekleinschaligeexperimentenmetzorginnovatiesinhetkadervandeNZa-beleidsregel«Innovatietenbehoevevannieuwezorgprestaties».IndeaanwijzingcontracteerruimteAWBZwordtlandelijkebudgetruimtevoordezeexperimentenvastgesteld.EendeelBeleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar92 vandezeruimtezalgerichtmoetenzijnoprelevanteprioriteitenuitde«Agendavoordelangdurigezorg»,zoalsdezorgvoordementerendeouderen.–In2009wordtuitvoeringgegevenaanhetplan«Zorgvoormensenmetdementie»datop17juni2008aandeTKisaangeboden.Deervaringendiewordenopgedaanmethetbiedenvanketenzorgdementie,geveninzichtindevraagofketenzorgindegehelelangdurigezorgpraktijkkanworden(€0,5miljoen).+ArbeidsmarktbeleidGegevendetoenemendevraagnaarzorgpersoneelendenogbeperktgroeiendeberoepsbevolking,dienteenactiefenconsequentarbeidsmarktbeleidervoortezorgendatnuenindetoekomstvoldoendegekwalificeerdpersoneelbeschikbaarisvoordezorgsector.Deprimaireverantwoordelijkheidligtdaarvoorallereerstbijdezorginstellingenendesocialepartners.Deoverheidheeftmetnameeenondersteunenderol.Opbasisvanoverlegmetsocialepartners,enrekeninghoudendmetdeverantwoordelijkheidvanhetkabinetvoorhetalgemenearbeidsmarkt-enonderwijsbeleid,isindeArbeidsmarktbrief2007«Werkenaandezorg»(kamerstukken29282,nr.46)eenactieplanopgesteld.OpverzoekvandeTweedeKamerwordtnogeennadereuitwerkingvandeverschillendearbeidsmarktactiviteiten,zowelvandeoverheidalsvandesocialepartnersnaardeTweedeKamergestuurd.In2009gaanwijverderopdeingeslagenweg.Datbetekentdatlangsdriesporenactiviteitenontwikkeldworden:innovatievanzorgprocessen(toegelichtonderhetinstrumentinnovatieinartikel42en43);investereninbehoudvanpersoneelenvergrotenvandeinstroomvannieuwpersoneel.In2009wordthetstagefondsnietalleenvoortgezet,maarwordtookhetbijbehorendebudgetverhoogdtot€55miljoen.TevenswordendebestaandebeleidsregelsvoorstageplaatsenvanBBL-ersovergeheveldnaarhetstagefonds.Doordeoverheidwordthierbijextrageïnvesteerdomditookvoordejeugdzorg,dethuiszorgendeV&Vsectormogelijktemaken.Voorallerleiondersteunendemaatregelenisdaarbovenopin2009€17miljoenbeschikbaar.Dezemiddelenzullenmetnameingezetworden:–vooreenverdereuitrolvanderegionalepilotsendepilotsgerichtopwervingvanallochtonevrouwen;–voorhetstimulerenvandeinstroomvanjongereninzorgopleidingen(gerichteimagocampagnesopscholen,subsidieregelingvoorvaccinatietegenHepatitisB);–vooreenbetereaansluitingtussenhetonderwijsendearbeidsmarkt(platformsvoorwerkenenleren,implementatienieuweopleidingmaatschappelijkzorgvoordegehandicaptenzorg);–voorhetstimulerenvanhetbehoudvanpersoneel(vervolgopprojectergocoaches,stimuleringsregelingleeftijdsbewustpersoneelsbeleid);–voorversterkingvanderegionalesamenwerkingtussenzorg-instellingenophetterreinvandearbeidsmarkt.+ZorgzwaartebekostigingenpersoonsvolgendebekostigingInreactieoponderanderehetSER-adviesheefthetkabinetaangegevenindetoekomstpersoonsvolgendebekostigingverderdoortewillenvoerenindeAWBZ.Eenpersoonsvolgendbekostigingssysteemdraagtbijaandecliëntgerichtheidvandezorg.Stapsgewijswordttoegewerktnaareenmeerpersoonsvolgendewijzevanbekostiging.Ditgebeurtvoorals-nogbinnendebesturingsstructuurvandeAWBZ.DeinvoeringvanBeleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar93 zorgzwaartebekostigingvoorverblijfszorgiseeneerstestap.Vanaf1januari2009heeftdezorgzwaartebekostigingfinanciëlegevolgenvooralleintramurelezorgaanbieders.Dereedsgestarteontwikkelingvaneenoverzichtelijkereeksvanzorgzwaartepakkettenvoorextramuralezorgwordtin2009voortgezet(€4,5miljoen).+(P)Volledigpakket(«Integralezorgthuis»)Per1januari2009wordtderegelingvolledigpakketverderuitgebreid.Hetvolledigpakketmagalleendoorintramuraleaanbiederswordengeleverd.Debeperkingindehuidigeregelingdatdeleveringdienttegebeurenbinnendetoegelatencapaciteit,komttevervallen.Extramuraleaan-biederskunnenhetvolledigpakketalleenleverenalszijdaarvoordooreenintramuraleaanbiederwordeningeschakeld.Deintramuraleaanbiederblijfteindverantwoordelijk.Deinkoopvanhetvolledigpakketvindtplaatsbinnendegeldendecontracteerruimtewaarmeedemogelijkaanzuigendewerkingwordtbegrensdtotdebeschikbarefinanciëlekaders.Voorcliëntenbetekentdezeuitbreidingmeerkeuzevrijheid.Decliëntmaaktzelfuitwaarhijwilgaanwonen:thuis,eengeclusterdewoonvormofeenintramuraleinstelling.Ditbinnenderandvoorwaardedatdezorgaanbiederdezorgookdaadwerkelijkkanleveren.Deregelingisookeenbelangrijkestapomhetscheidenvanwonenenzorgverdertestimuleren.DitsluitgoedaanbijdekabinetsreactieophetSER-adviesoverdetoekomstvandeAWBZ.DeSERspreektzichdaarinnamelijkuitovereenvergaandescheidingvanwonenenzorgindeAWBZ.+(P)MeervrijheiddoorscheidenvanwonenenzorgInhetlichtvandenoodzaakenwenselijkheidverderintespelenopdetoenemendediversiteitvanwoon-enzorgbehoeften,metnamebijouderen,wilhetkabinetvoormensenmetsomatischebeperkingenenlichamelijkenzintuiglijkegehandicaptenhetfinancieelscheidenvanwonenenzorgverderbevorderen.Mensenmoeteninderegeldezorgkunnenontvangenopeenplaatswaarzijgraagwillenwonen.HetextrawooncomfortdatmensenverlangenkanveelbeterindevolkshuisvestingwordengerealiseerddanindeAWBZ.In2008issamenmetdeministervanWWIenpartijeninhetveldhetactieplan«Beterthuisindebuurt»uitgewerkt.Metdeuitvoeringvanhetprogrammawordttoenameenvariatievanwoonvormenvoormensenmeteenzorgvraaggestimuleerd.Onderdeelvanhetplanishettotstandkomenvanwijkservicepuntenvoorzorgenwonen.Metverdereinvoeringvanhetvolledigpakketthuiszalheteenvoudigerwordenomookzwaarderezorgopbasisvanscheidenvanwonenenzorgteblijvenontvangen.Naarverwachtingzalditcorporatiesenzorginstellingenaanmoedigenhoogwaardigewoon-zorgcombinatiesteontwikkelen.+PalliatievezorgHetkabinethechtsterkaanhetverderontwikkelenenverbeterenvanpalliatievezorg.DitisinhetCoalitieakkoordopgenomen.Hetkabinetwildatmenseninhunlaatstelevensfasegoedwordenverzorgdenmetrespectwordenbegeleid.Mensenwaardigtelatensterveniseenbelangrijkdoelvanpalliatievezorg.Daarbijiszoweleenbelangrijkerolweggelegdvoorprofessionelezorgverlenersalsvoorvrijwilligers.Depalliatievezorgophetniveauvandewijk,dichtbijdemensenthuis,wordtversterkt.Daaromdoetditkabineteenforseinvesteringdoorvanaf2008jaarlijksbijna€10miljoenextrabeschikbaartestellen;€4,2miljoenvoorophogingvandeSubsidieregelingPalliatieveTerminaleZorg(totaalBeleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar94 vanaf2008€15,6miljoen),€2miljoentegemoetkomingindehuisves-tingslastenvanbijna-thuishuizenenhighcarehospices.Daarnaastis€3,8miljoenbeschikbaarvoorresterendeactiepuntenuithetactieplan«PalliatieveZorg2008–2010»datop15april2008aandekamerisverzonden(kamerstuk29509,nr.19).+RechtsbeschermingcliëntenbijdwangMethetwetsvoorstel«Zorgendwang»wordteenuniformeregelingvoorgesteldvooronvrijwilligezorg,dieistoegespitstophetbijzonderekaraktervandezorgvoorpsychogeriatrischeenverstandelijkgehandi-captecliënten,ongeachtdeplaatswaarzijverblijven.Inderegelingwordtaangegevenwelkebevoegdhedeneenzorgverlenerheeftenwelkerechtendaartegenoverstaanvoordecliënt.Daarnaastwordteenduidelijkafwegingskadergebodenaanzorgverleners.Kwetsbaregroepenwordtbetererechtsbescherminggeboden.Alsgevolgvanhetwetsvoor-stelzaldeWetbopz,metuitzonderingvandeprocedurevoorgedwongenopneming,nietmeervantoepassingzijnopdegenoemdegroepen.Vooruitlopendopdeinwerkingtredingvanhetwetsvoorstel,isinhetkadervanhetprogramma«ZorgvoorBeter»begonnenmethetterugdrin-genvanhetgebruikvanvrijheidsbeperkendemaatregelenindezorg.Eenrichtinggevendkadervoorhettoepassenvandergelijkemaatregelen,datindehuidigesituatieookaldoorzorgaanbiedersonderdeWetbopzkanwordengebruikt,isreedsaandeKameraangeboden.+ZorgplanAlscliëntenlangdurigvanzorggebruikmakenishetessentieeldatdeafsprakenoverdebehandeling,verzorging,verplegingenbegeleidingtussencliëntenzorgaanbiederineenzorgplanwordenvastgelegd.Ditzal,vooruitlopendopwettelijkeverankering,naderwordenuitgewerktineenalgemenemaatregelvanbestuurdiein2009inwerkingtreedt.Daarinwordtaanzorgaanbiedersdeverplichtingopgelegdomhetzorgplaninsamenspraakmetdecliëntvasttestellen.Demogelijkheidvoorafmeetepratenversterktdepositievancliënten.Demaatregelgeefthenboven-dieneenwaarborgvoorhetgevaleenzorgplanniettotstandmochtkomen.+ImplementatiekwaliteitskaderverantwoordezorgDeimplementatievanhetKwaliteitskaderverantwoordezorginelkesectorisvangrootbelangomverderestappenindeverbeteringvankwaliteittezetten.In2009gaanweverdermethetimplementerenvandecyclusmeten,verbeterenenborgenvankwaliteit.In2009zaldehelesectorvanverpleging,verzorgingenthuiszorgopnieuwverslagdoenvandestandvandekwaliteitviahetJaardocument«MaatschappelijkeVerantwoording».Indegehandicaptensectorkanvanaf2009eenlandelijkeuitrolvandeindicatorenplaatsvinden.Deuitkomstenhiervanzullendanin2010wordengepresenteerd.Daarnaastzoekenwenaarwegenomhetprocesvanmetenvankwaliteittotgoingconcernvandeinstellingtemaken.Omdeadministratievelastenteverminderenzullenweverbindingenleggenmetandereprocessenzoalsdezorgzwaarte-bekostiging.Vooralsnogisdezeinformatienogonvoldoendeomalsbasisvoorfinancieringtegebruiken.Debeoogdebeloningvanbestpracticeszaldaaromin2009nognietwordentoegepast(€1,9miljoen).+Ouderenprogramma(geriatrischezorg)Vandeouderenbovende65jaarwordt62%geconfronteerdmetmeervoudigeproblematiek.Naarschattingisdaarvan20%kwetsbaarvoorverstoringenvaneenwankelevenwichtmetalsgevolgfunctie-Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar95 verlies,verliesvanzelfredzaamheidenminderwelbevinden.Hetouderenprogrammaiseropgerichtvoordezegroepineenzovroegmogelijkstadiummeerwaardetescheppenindebehandelingvandezegevolgen.Ditwordtbereiktdoorhetonderzoeknaarbredegeriatrischekennistestimuleren,doorexperimententedoenmetslimmecombinatiesvaninterventiesdiewordengeëvalueerdopmeerwaarde.Deeerstelijnspeelthierbijeenbelangrijkerol.Maarookkennisuitde(acute)ziekenhuiszorg,deverpleeghuiszorgenhetgemeentelijkdomeinspelenhierineenrol.Inmijnbriefaanuwkamer,d.d.12november2007metkenmerk2806455,kondigdenwijuditprogrammaaan.Hetprogrammaisin2008gestart,in2009isvoorditprogramma€18miljoenbeschikbaar.+Kwaliteitmeten,verbeterenenborgen/ZorgvoorBeterHetbeleidomkwaliteitteverbeterenrichtzichophetmetenvandekwaliteitvanzorg,hetverbeterenvandezezorgenhetborgenvandezeverbetering.HetmetenvandekwaliteitvanzorggebeurtviadeKwaliteits-kadersverantwoordezorg.HetverbeterenvandezorgdoenweonderanderedoorhetprogrammaZorgvoorBeter,doorhetwerkenaanketenzorgenaandachtvoorveiligheidencliëntgerichtheidindezorg.Voor2009staatdeverdereontwikkelingvaninstrumentenomdekwaliteitteborgenopdeagenda.OntwikkelingvandeZorgvoorBeteracademieendeverbetertrajectenplus–perverbetertraject50instellingentegelijker-tijdbegeleiden–zijnhierinbelangrijkeinstrumenten.Voordegenoemdeonderwerpenisin2009€7,5miljoenbeschikbaar.+(P)Bouwprogramma2008(waaronderkamerszorghuizen)Hetismijnbeleiddatcliënteneind2010nietmeerinmeerpersoons-kamershoeventewonen.Doormiddelvaneenuitvoerings-enmonitor-programmavandedaartoenoodzakelijkemaatregelenwordteroptoegeziendatultimo2010allekamersvoormeerdan2personenzijnofwordenafgeschaft.Bijbriefvan14februari2008isdekameropdehoogtegesteldvandestandvanzaken.+OndersteuningvandezorgprofessionalMeerdereinitiatievenwordenontplooidomdezorgprofessionalzijnpositiealsdeskundigeterugtegeven.Deprofessionaliseringvanverpleegkundigenenverzorgendenwordtonderanderegestimuleerddoorprojectengerichtophetverbeterenvandedialoogbinnenhetzorgteamendecontactentussenhetzorgteamencliënten.Plannenhiervoorzijnaangekondigdindebrief«ZorgvoorOuderen;omdekwaliteitvanhetbestaan».Vilanscontinueertin2009hetprogramma«Hetgoedegesprek»insamenwerkingmetActizenSting.Voorhetpro-grammaondersteuningvandezorgprofessionalisin2009€2,5miljoenbeschikbaar.+Ondersteuningvancliëntenenpatiënteninverpleeg-enverzorgings-huizenCliëntenenpatiëntenmoeteninstaatwordengesteldomhunwensenenkeuzeskenbaartemakeninhuncontactenmetzorgprofessionalsindezorginstellingen;zekerinhetvooruitzichtvandezorgzwaartebekostiging.Demiddelenwordeningezetvoorprojectengerichtophetontwikkelenvanvormenvanbegeleiding,informatievoorzieningenversterkingvandeondersteuningsstructuren(€10miljoen).+CentravoorConsultatieenExpertise(CCE)WijcontinuerendeondersteuningvoordeCentravoorConsultatieenExpertise.ViadeCCE’skanspecifiekekennisenbehandel-enondersteu-Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar96 ningsmethodeningezetwordenbijcliëntenmetcomplexeaandoeningenwaardeeigenhulpverlenersvastlopeninbehandel-enondersteuning-smogelijkheden(€13,1miljoen).+AWBZ-bredezorgregistratie(AZR)verderontwikkelen(€2miljoen)DeAZRiseenuniformesystematiekwaarmee(66)indicatieorganen,(32)zorgkantorenen(3000)zorgaanbiederselektronischinformatieovercliëntenkunnenuitwisselen.Daarmeewordtinzichtverkregeninontwikkelingenindezorgvraagenhetzorgaanbodeneventuelefrictiesdaartussen(wachtlijsten).In2008heefteeninhoudelijkeverbeteringvandekwaliteitvandegegevensindeAZRplaatsgevonden,zijndeintramu-ralenon-indicatiesweggewerktenishetburgerservicenummer(BSN)ingevoerdindeAZR.EveneenswordtdeAZRnugebruiktvoorhetheffenvandeeigenbijdragevoordeAWBZ-verblijfszorg.In2008zijndespecificatiesvoordeintramuralezorgzwaartebekostiging(zzp)enhetdeclarerenvangeleverdezorgopgesteld(release3).Indeeerstehelftvan2009wordenallesystemenaangepastenvindtereenketentestplaats.Inhettweedehalfjaarvan2009wordtrelease3vandeAZRingebruikgenomenbijdeketenpartners.ZieookModerniseringAWBZ,(kamerstuk26631,nr.181).GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies2918529185291852918529185Hersenletselteams485485485485485LandelijkCentrumCCE1310013100131001310013100Subsidieregelingpalliatievezorg1560015600156001560015600Projectsubsidies1178521432041396661730921609Onderandere:ProjectZorgzwaartebekostiging45002500000Kwaliteitsverbeteringpalliatievezorg58005800580058005800Mentorschapsprojecten30003000300030003000Kleinschaligwonen,Domotica20000300003000000ZonMWprogrammaOuderenzorg18000280002800000Programmaondersteuningcliënten100000000Ondersteuningvandezorgprofessional25002500250000Arbeidsmarktbeleidlangdurigezorg53437613125906200OuderenonderzoekLASA615615615615615Opdrachten155751405415258103646064Onderandere:Zorgvoorbeter42003800380000Zorgvoorbeteracademie12001200120023000Programma«InvoerenvanInnovatiesindeCare»14000000Transitieprogrammaindelangdurigezorg20002000200000Dementieprogramma500ProgrammaAmbiantAssistedLivving(AAL)5071059166119642014Indicatorentrajecten1900190019006000DeltaplanGZenGGZ10001000100015000OpdrachtgeverschapWTZi20362036203620362036BijdragenaanZbo’s/RWT’s20002000200020002000BeheerAZRdoorCVZ20002000200020002000Totaal1646121884431861095685856858BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar97 43.3.4DekostenvandezorgzijnmaatschappelijkaanvaardbaarMotiveringMotiveringDemaatschappelijkeaanvaardbaarheidvandekostenvoordelangdurigezorgbepaaltdematewaarindesamenlevingduurzaanbereidissolidari-teitoptebrengenvoorvoldoendezorgvangoedekwaliteit.Doordevergrijzingneemtdedrukopdezesolidariteitflinktoe.Wijvindendemaatschappelijkekostenaanvaardbaarals:+Depremieniettehoogisinrelatietotkwaliteitencapaciteit.+Hetberoepopdearbeidsmarktinovereenstemmingismetdemogelijkhedengeletopdeconcurrentiemetanderesectorenindeeconomie;+Mantelzorgersnietovermatigwordenbelast.+DeuitvoeringvandeAWBZdoelmatigis.Prestatie-indicatorenIndicator200620072008Streefwaarde2009StreefwaardeLangetermijn(2011)1.BeheersteontwikkelingAWBZ-uitgavenlangdurigezorg(€miljard),prijspeil200822,722,420,921,822,5Bron:1.VWSHerijkenvanhetpakketvanverzekerdeaanspraken+(P)AfsprakenzorgaanbiedersAWBZIn2007isinoverlegmetdebranchesvanzorgaanbieders,decliënt-organisatiesendeverzekeraarsdetoekomstagendaAWBZopgesteldwaarinvoordeperiode2007–2011debelangrijksteaandachtsveldenzijnopgenomen.DekabinetsvisieopdetoekomstvandeAWBZdieop13juni2008isverschenengeefteennadereinkleuringvandezetoekomstagenda.Deactiviteitendieuitdezebeleidsvisievoortvloeien,zullenookin2009gezamenlijkmetdegenoemdepartijenwordenopgepakt.+(P)MaatregelencareVanaf2005issprakevaneensterketoenamevanhetaantalAWBZ-cliëntendatgebruikmaaktvandefunctieondersteunendebegeleiding.In2008isdaaromeenaantalmaatregelendoorgevoerdomdegroeitebeperken.Eentweetalmaatregelendieindebegroting2008zijnopgenomen(invoeringweektarievenenbestpractices)kunnenomuitvoeringstechnischeredenennietin2009wordeningevoerd.Invoeringvandebestpracticeswordtnuvoorzienin2010.Inhetkabinetsstandpunt«Zekervanzorg:nuenstraks»(kamerstuknummer30597,nr.15)zijnmaatregelenaangekondigdomdehoudbaarheidvandelangdurigezorgtewaarborgen,inaanvullingophetreedsin2008ingezettebeleid.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar98 In2009wordendevolgendenieuwemaatregeleningevoerd:+PakketmaatregelfunctiebegeleidingMetingangvan1januari2009zullendedrieAWBZ-zorgfuncties–ondersteunendebegeleiding,activerendebegeleidingenbehandeling–wordenvervangendoortweezorgfuncties:begeleidingenbehandeling.Denieuwefunctiebegeleidingrichtzichuitsluitendopzelfredzaamheid.Deaanspraakbegeleidinggeldtvanaf2009alleenvoormensenmeternstigregieverliesdanwelernstigeinvaliderendeaandoeningen,diezichzonderAWBZ-begeleidingnietzelfstandigzoudenkunnenhandhaven.Demetingangvan2008genomenpakketmaatregeldieallemensenmeteensomatischegrondslaguitsluitvanbegeleidinginuren,zalwordengeïntegreerdindenieuwemaatregel.Erzaleenovergangsrechtvan1jaargelden.Naarverwachtingzaldoordezemaatregelhetberoepopanderebeleidsdomeinen,zoalsdeWmoendeWetopdeJeugdzorg,gaantoenemen.Eriseenbedragvan€150miljoengereserveerdvooruitzondering,metnamebinnendeAWBZenvoorhetberoepopanderedomeinenalsgevolgvandezemaatregel.VerdelingvandereservevindtplaatsbijVoorjaarsbesluitvorming2009opbasisvanonderbouwdevoorstellen.HetgaathierbijomhetberoepdatbijanderedomeinenontstaatalsgevolgvanhetwijzigenvanaansprakenindeAWBZdieoverlappenmetbestaandeaansprakenendatomzorginhoudelijkeredenennoodzakelijkwordtgeachtentotdepubliekeverantwoordelijk-heidwordtgerekend.+Psychosocialegrondslag.Per2008iseralgeenondersteunendebegeleidinginurenmeermogelijkvoordezegrondslag,per2009geldtditookvoordedagopvangendepersoonlijkeverzorging.Per2009bestaaterdusgeenaanspraakmeeropAWBZ-zorgopbasisvandegrondslagpsychosociaal.Degemeentenzullendezetaakovernemen.Gemeentenwordenhiervoorgecompen-seerdzodatzedeopvangenreïntegratievanondermeerdak-enthuislozenvoortvarendkunnenblijvenaanpakken.Ookvoordezegroepgeldteenovergangstermijnvaneenjaarzodatdeovergangnaargemeentengeleidelijkzalplaatsvinden.Ombovengenoemdeaan-scherpingvanafbakeningvanzorgaansprakenmogelijktemakenzalhetBesluitZorgaansprakenwordenaangepast.DeBureau’sJeugdzorgmoetenvanaf1januari2009voorAWBZzorgindicerenvolgensdesystematiekvanhetCentrumIndicatiestellingZorg(CIZ).TevenszaldeafbakeningtussendejeugdzorgendeAWBZwordenverhelderd.Deuitwerkingenimplementatiehiervanzalwordenaange-stuurddooreenTaskforce.+EigenbijdragebegeleidingVoordeintramuraleAWBZ-zorgalsmedevoordeextramuraleverplegingenpersoonlijkeverzorginggeldteeneigenbijdrage.Eeneigenbijdragegeldtnietvoordezorgfunctie«begeleiding».Inhetkabinetsstandpunt«Zekervanzorg,nuenstraks»isaangekondigddatvoordezezorgfunctieper1januari2010inbeginselookeeneigenbijdrageingevoerdwordtomzoaltelichtvaardiggebruiktegentegaan.Vanbelangisdatmensendievandefunctie«begeleiding»gebruikmakendaarvoor,netalsbijdeandereextramuralefuncties,eeneigenbijdragebetalen.Erzalinkaartwordengebrachtwelkeinkomensconsequentiesditheeftvoordecliënten,watdeopbrengstenzijnenwelke(uitvoerings-)kostenhiermeegepaardgaan.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar99 +ForfaitschronischziekenengehandicaptenInhetkadervandeWtcgontvangenchronischziekenengehandicapteneenforfaitairetegemoetkoming.Ofiemanddezetegemoetkomingontvangt(enhoehoogdieis)wordtbepaaldaandehandvanzorggebruik(gebruikvanbepaaldemedicijnen,hulpmiddelen,dbc’s,indicatieawbz-zorgen/ofwmo-zorg).Dehoogteisookafhankelijkvanleeftijd.+TegemoetkomingSpecifiekezorgkostenInhetkadervandeWettegemoetkomingchronischziekenengehandicap-ten(Wtcg)wordteennieuwefiscaleregelingvooruitgavenvoorspecifiekezorgkostenindebelastingwetgevingopgenomen.Denieuweregelingsluitvooreendeelaanbijdeinhetjaar2008geldenderegelingvoorbuitengewoneuitgaven.Indenieuweregelingiservoorgekozenderegelingscherperterichtenopdedoelgroepvanchronischziekenengehandicapten.Daardoorzijninvergelijkingmetdehuidigebuitenge-woneuitgavenregelingdealgemeneuitgaven,zoalsuitgavenvooraanvullendeverzekering,adoptie,overlijdenenbevalling,nietmeeraftrekbaar.Naastdenieuwefiscaleregelingvoorspecifiekezorgkostenkomtereen-niet-fiscale-zogenoemdetegemoetkomingsregelingvoordeverzilveringsproblematiek.Dieregelingisbedoeldvoormensenmeteenlaaginkomendieteruggavevaninkomstenbelasting-premievolksverzeke-ringenvoordeaftrekvanziektekostenmislopendoordatzijgeenofweinigbelastingbetalen(verzilveringsproblematiek).Hethebbenvaneenverzilveringsprobleemzalpasduidelijkwordenin2010nadatdeaangifteover2009isingediendenafgehandeld.Eerstdaniserbehoefteaaneenbijzondereregelingdieaandezeverzilveringsproblematiektegemoetkomt.Instrumentenvooreengoedwerkendstelsel+(P)Ruimtevoorwensenvandecliënt(afschaffenbouwregime,integraaltarief)Zorgaanbiederskrijgenmetingangvan1januari2009meerruimteomdezorgdiedecliëntvraagtteleverenen–alshetomverblijfszorggaat–diesnelenzonderomhaalaantelatensluitenopwensenvancliënten.HetbouwregimezoalsdatindeWettoelatingzorginstellingenisvastgelegdwordtop1januari2009afgeschaft.Datbetekentdatvoorhetuitbreidenvandecapaciteitenvoorrenovatiesnietlangervoorafgaandetoestem-mingnodigis.In2008isvoordekomendejareneenzeeruitgebreidbouwprogrammavastgesteld.Aldegenendieopbasisvanditkadereentoelatingmetbouwhebbenontvangen,mogenzonderverdereinmenginguitvoeringgevenaandieinitiatieven.Deophetmeestrecentebouwprogrammavoorko-mendeplannen,enookalleeerdereplannenwaarvooropenigmomenteenfinanciëlereserveringisgedaan,kunnennagereedkomenvandebouwvooreentariefnaardeNZa.Voordeze«oude»initiatievenblijftdenacalculatievooralsnoginstand.Hetvoornemenomdekostendieverbandhoudenmetinvesterings-beslissingenvanaf1januari2009vooreigenrekeningenrisicovandeintramuraleAWBZ-instellingenenggz-instellingentelatenkomen,wordtuitgesteld.Debelangrijksteredendaarvoorishetvoorkomenvaneenstapelingvanbeleidswijzigingendieallevoorinstellingenherverdelings-effectenzoudenkunnenhebben.Hetstrevenisomin2011overtegaannaarintegraletarieven,waarinzoweldevergoedingvoordezorgalsvoorhetvastgoedisinbegrepen.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar100 +StimuleringsregelingKleinschaligwonenOmdekeuzemogelijkhedeninwoonvormenendespreidingvancapaciteitvoorzwarezorgtevergrotenkomtereenstimulerings-programma«Kleinschaligwonen».Vooralindezorgvoordementerendenisgrotebehoefteaandezevormvanwonen.AandeNZazalwordengevraagdomeensubsidieregelingteontwerpenvoorAWBZgefinan-cierdeinstellingenvoorhetstimulerenvankleinschaligewoonvormen(€20miljoen).+(P)OverhevelingvandereactiveringszorgnaardeZvwper2010In2008en2009wordendevoorbereidingenvanoverhevelingvandereactiveringszorgnaardeZvwgestart.Dereactiveringinverpleeghuizenduurtgemiddeldtweemaandenendeextramuralereactiverendezorgisvaaknogkorter.Bijdereactiveringszorggaathetomeenbedragdatwaarschijnlijkmaximaal€400miljoenzalbedragen.+Bijdrageinkostenvankortingen(BIKK)Doelisomdelagerepremie-opbrengstalsgevolgvandegrondslag-verkleiningvandeAWBZbijdeinvoeringvanhetnieuwebelastingstelselvan2001tecompenseren(€4,9miljard).GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies51615161516151615161Landelijkekennisinstituten51245124512451245124Bejaardenpensions3737373737Projectsubsidies10241024102410741073Rijksbijdragen48780004928000506510052055005259900Bijdrageinkostenvankortingen(BIKK)48780004928000506510052055005259900Inkomensregelingen147600503840435685403882408878TegemoetkomingBuitengewoneUitgaven(TBU)1476001233004580090009000Forfaitschronischziekenengehandicapten0340540349485354078358666Tegemoetkomingspecifiekezorgkosten(Wtcg)040000404004080441212Totaal50317855438025550697056156175675012BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar101 43.4Overzichtonderzoeknaardedoelmatigheidendoeltreffend-heidvanbeleidOverzichtbeleidsonderzoekenOnderzoekonderwerpNummerADofODAStartBAfgerondEffectonderzoekexpostVerbetertrajecteninhetkadervanZorgvoorbeter43.3.3A2008B2009OverigevaluatieonderzoekPatientenwetgeving43.3.1A2007B2010Indicatiestelling43.3.2A2008B2010WTZi43.3.3A2007B2010WetsevaluatieWetmarktordeninggezondheidszorg(Wmg)43.3.4en42.3.3A2007B2009Beleidsartikelen/Artikel43Persexemplaar102 Artikel44Maatschappelijkeondersteuning44.1AlgemenebeleidsdoelstellingAlleburgersparticiperenindesamenlevingBelangrijkstebeleidsonderwerpen2009Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009HetCoalitieakkoord,inhetbijzonderdepijler«Socialesamenhang»,enhetbeleidsprogramma«Samenwerken,samenleven»benadrukkenhetbelangvanzelfredzaamheid,participatie,wederkerigheidensocialesamenhang.DitzijnookbelangrijkeelementenindeWetmaatschappe-lijkeondersteuning(Wmo)endeWetgelijkebehandelingopgrondvanhandicapofchronischeziekte(Wgbh/cz).Voor2009richtenwijons,medeinhetlichtvanhetCoalitieakkoordenhetbeleidsprogramma,ophetbehalenvanconcreteresultatenoponder-staandethema’s.Actieveparticipatievanburgersinmaatschappelijkeverbanden(44.3.1.):+wetswijzigingWmo2009;+vernieuwingsprogramma«BeterinMeedoen»;+beleidsevaluatie/doorlichtingWmobijjaarverslag2009.Optimalebenuttingeninzetvanvrijwilligersenmantelzorgers(44.3.2):+vergrotenvanhetaantalvrijwilligers(kabinetsdoelstelling35);+behoudvanhetaantalmantelzorgers(kabinetsdoelstelling35).Verbeterenvandebeschikbaarheidentoegankelijkheidvan(algemene)voorzieningenenprofessioneleondersteuning(44.3.3):+uitbreidingWetgelijkebehandelingopgrondvanhandicapofchronischeziekte(Wgbh/cz);+voorbereidinggoedkeurings-enuitvoeringswetVN-verdragoverderechtenvanpersonenmeteenhandicap;+vergrotenkeuzemogelijkhedenopterreinvanwonen,zorgenondersteuning.Verbeterentijdelijkeondersteuning(44.3.4):+uitwerkenBeschermd&Weerbaar(o.a.tienermoeders;kabinets-doelstelling47);+uitwerkenStedelijkeKompassenMaatschappelijkeOpvang;+versterkenaanpakzwerfjongeren;+nieuweverdeelsleutelmiddelenmaatschappelijkeopvang.MinisteriëleverantwoordelijkheidMinisteriëleverantwoordelijkheidWijzijnverantwoordelijkvoorderandvoorwaardenwaarbinneneenkwalitatiefgoede,toegankelijkeenbetaalbaremaatschappelijkeonder-steuningkanwordengerealiseerd,zowelvooralsdoorburgers.ExternefactorenExternefactorenHetrealiserenvaneenkwalitatiefgoede,toegankelijkeenbetaalbaremaatschappelijkeondersteuningvergteensamenspelvangemeenten,burgersenanderen,zoalszorgleveranciers,woningcoöperaties,kennis-instituten,organisatiesvoorvrijwilligers,mantelzorgers,enmensenmetbeperkingenof(psycho)socialeproblemen.Persexemplaar103 Prestatie-indicatorenPrestatie-indicatorenHetNivelheefteenparticipatie-indexcijferontwikkeldalsalgemeneindicatorvoordemaatschappelijkeparticipatievanburgers.Alseersteisvoormensenmeteenchronischeziekteen/ofeenbeperkingeenindexvoorhunparticipatie,voordedomeinensocialecontacten,wonen,werk,vrijetijdsbesteding,vervoerenopleidingontwikkeld.Hiermeewillenwijdeontwikkelingindeparticipatievandezegroepjaarlijksvolgen.Dezeindexisgebaseerdopdeparticipatiegegevensvaneenrepresentatiefpanel.Ditisdeeersteparticipatie-indexmetalsbasiswaarde100voorhetjaar2006.Hiervoorhebbenwijnoggeenstreefwaardeontwikkeldomdatnoggeenervaringmetdeindexisopgedaan.Tevenshebbenweindekomendejarenenkelebeleidsevaluatiesgeplanddieaanvullendinzichtinderesultatenvanhetgevoerdebeleidzullengeven.Ditbetreftbijvoor-beelddebeleidsevaluatieWmodieubijhetjaarverslag2009ontvangt.KengetallenHetparticipatie-indexcijfervoormensenmeteenmotorischebeperking,gebaseerdopgegevensoverdefeitelijkeparticipatiebinnendeverschillendedomeinen.20072006Totalegroep102100MotorischebeperkingLeeftijd15–39jaar12210940–64jaar10510265jaarenouder9194OpleidingsniveauLaag8786Midden117116Hoog144142ErnstvandebeperkingLicht133134Matig108106Ernstig6865(Basisjaar2006=100)Bron:Nivel,Participatiemonitor2007Toelichting:Degemiddeldeparticipatievandemensenmeteenmotorischebeperkingisvoorhetjaar2006op100gesteld.Tenopzichtevandiegemiddeldeparticipatiegeldtdandatbijvoorbeelddeparticipatievandemensenindeleeftijd15–39jaarin20069%hogerwasdandegehelegroep.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar104 44.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen545733609841601358601280597657595628595628Uitgaven485981601395601493600890597217595628595628Programma-uitgaven4818885973245975585971165938345922455922451.Burgerswordengestimuleerdactiefteparticipereninmaatschappelijkeverbanden548056486134568351763517635176351762.Burgersbiedenanderenvrijwilligeondersteuningenkunnengebruikmakenvan(organisatiesvan)vrijwilligeondersteuning281228022280708809948089480794807943.Burgersmetbeperkingenkunnengebruikmakenvan(algemene)voorzieningenenprofessioneleondersteuning765528693085812854918449184491844914.Burgersmet(psycho)socialeproblemenkunnengebruikmakenvantijdelijkeondersteuning322409365311396470395455393273391784391784Apparaatsuitgaven4093407139353774338333833383Ontvangsten4138000000Budgetflexibiliteitbegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€1000200920102011201220131.Actieveparticipatieinmaatschappelijkeverbanden3456835176351763517635176–Juridischverplicht95949594959495949594–Bestuurlijkgebonden2447424882244822448224482–Nietverplicht/bestuurlijkgebonden5007001100110011002.Beschikbaarheidvrijwilligeondersteuning8070880994808948079480794–Juridischverplicht6925369253692536925369253–Bestuurlijkgebonden1125511441113411124111241–Nietverplicht/bestuurlijkgebonden2003003003003003.Voorzieningenenondersteuningvoorburgersmetbeperkingen8581285491844918449184491–Juridischverplicht8335883292832438324383243–Bestuurlijkgebonden16541399748748748–Nietverplicht/bestuurlijkgebonden8008005005005004.Tijdelijkeondersteuningvanburgersmet(psycho)socialeproblemen396470395455393273391784391784–Juridischverplicht394020393005390823389334389334–Bestuurlijkgebonden17501750175017501750–Nietverplicht/bestuurlijkgebonden700700700700700Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar105 Premie-uitgavenPremie-uitgaven(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013MEE-instellingen166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8Totaal166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8Procentuelemutatiet.o.v.voorgaandjaar3,7%0,1%0,1%0,1%0,1%0,0%Bron:VWSIndetabelhierbovenzijndebeschikbaremiddelenopgenomenvoordepremie-uitgavenophetterreinvandemaatschappelijkeondersteuning.Indezebeschikbaremiddelenzijndebudgettaireconsequentiesvandebesluitvormingronddeeerstesuppletorewet2008endeMiljoenennota2009verwerkt.Voor2008isdeloon-enprijsontwikkelingalverwerkt,terwijlvoor2009enlaterejarendeloon-enprijsontwikkelingnogmoetwordentoegevoegd.Geraamdepremie-uitgavenbijdebelangrijkstepremie-gefinancierdeprioriteitenPremiegefinancierdeprioriteiten(bedragenx€1000000)OD200820092010201120122013Cliëntondersteuningmensenmetbeperking44.3.3172,3173,2172,5172,6172,8172,8Bron:VWS44.3OperationeledoelstellingenErzijnvieroperationeledoelstellingenophetgebiedvanmaatschappe-lijkeondersteuning:1.Burgerswordengestimuleerdactiefteparticipereninmaatschappe-lijkeverbanden.2.Burgersbiedenanderenvrijwilligeondersteuningenkunnengebruikmakenvan(organisatiesvan)vrijwilligeondersteuning.3.Burgersmetbeperkingenkunnengebruikmakenvan(algemene)voorzieningenenprofessioneleondersteuning.4.Burgersmet(psycho)socialeproblemenkunnengebruikmakenvantijdelijkeondersteuning.44.3.1BurgerswordengestimuleerdactiefteparticipereninmaatschappelijkeverbandenMotiveringMotiveringWijhebbenalsprimairdoelomer,samenmetgemeenten,voorzorgtedragendatdeparticipatievanburgersindesamenlevingwordtgestimu-leerd.BurgersgaanverbindingenmetelkaaraanenerontstaansocialeBeleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar106 verbanden.Gemeentenwordenondersteundomopvernieuwendewijzeintegraalbeleidteontwikkelenenuittevoeren,waarbijverbindingengelegdwordentussenverschillendeonderdelenvandeWmoenmetaanpalendebeleidsvelden.In2008heefthetaccentvooralgelegenophetondersteunenvanhetgemeentelijkbeleidgerichtopdeverschillendeprestatieveldenvandeWmo,zoalshetvrijwilligersbeleid,hetmantelzorgbeleidenhetbeleidgerichtopgeweldinafhankelijkheidsrelaties.In2009concentrerenwijonsophetverbeterenvandepositievandecliëntindeWmoenhetonder-steunenvangemeenteneninstellingenomvandeWmoeenechteparticipatiewettemaken.HiertoezettenweeenaantalinstrumentenintenbehoevevanhetondersteunenenstimulerenvangemeentelijkWmobeleid.Prestatie-indicatorenIndicator20072008Streefwaarde2009StreefwaardeLangetermijn(2011)1.%gemeentenwaaréénofmeerdereWmobeleidsplannenzijnvastgesteld–94%100%100%2.Aantalkrachtwijkenwaarinspecifiekgewerktwordtaanhetversterkenvandewelzijnssector––10203.%Wmo-cliëntendataangeeftdatdeWmoondersteuningbijdraagtaanzelfstandigwonenenmeedoenindesamenleving–93%94%100%Bronnen:1.OnderzoekSociaalCultureelPlanbureauinkadervanmonitoringenevaluatieWmo.(Dezeindicatorisgeherformuleerdnaareenpercentage)2.WijkactieplannenKrachtwijken3.RapportagebenchmarkcliëntenWmoSGBO2008juni2008Instrumentenvooractieveparticipatie+WetswijzigingWmoinvoeringfinanciëlevergoedingIndetussenrapportageWmod.d.18februari2008ende3evoortgangs-rapportaged.d.2juni2008isdeKamergeïnformeerdoverdedoorhetkabinetvoorgenomenwetswijzigingvandeWmo.Op4juliisditvoorstelnaardeRaadvanStategezonden.Wijhopenhetvoorstelbeginseptem-berterbehandelingaandeKameraantebieden.Dewetswijzigingisondermeerterintroductievandefinanciëlevergoe-dingvooralfahulpenomdepositievandeburgerteverbeteren(kamer-stukken2007–2008,29538,nr.70).DeinvoeringvandevoorgenomenwetswijzigingWmowillenwijvanuithetgezamenlijkeimplementatiebu-reauvanVNGenVWSnadrukkelijkondersteunen.Hetisomdieredendatwijvoorlichtinggaangevenoverdewetswijzigingendevoorbereidingvandeinvoeringvandewetswijzigingterhandzullennemen.Deondersteuningvangemeentenenaanbiederszalvormkrijgendoordewebsitewww.invoeringwmo.nl,eenhelpdesk,regionalevoorlichtings-bijeenkomsten,handreikingen,modelbepalingenenvoorbeeldteksten,waarmeegemeentendirectaandeslagkunnen(€0,5miljoen)+Vernieuwingsprogramma«BeterinMeedoen»OmgemeentenenuitvoerendeinstellingenteondersteunenbijdevernieuwingenkwaliteitsverbeteringvanhetWmo-beleidwordendiverseactiviteitenontwikkeld.Teneerstewordenvoorrelevantethema’s(o.a.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar107 geweldinafhankelijkheidsrelaties)trendsenontwikkelingenonderzocht.Tevenswordennieuweaanpakkenopinhoudelijke(socialesamenhang,wonen,welzijn,zorg)enbestuurlijkethema’s(interactiefbeleid,sturing)ontwikkelddiebruikbaarzijnvoorhetbeleidgerichtopmaatschappelijkeparticipatie.Verderlatenwijopdiversethema’s,socialeinterventieswetenschappelijktoetsenopeffectiviteitrondomvrijwilligeinzetenmantelzorg,socialesamenhangenleefbaarheidendeactiveringvankwetsbareburgers.Gemeentenhebbendaarmeeeeninstrumentinhandenomdekwaliteitvandeuitvoerderendevoorgenomeninterven-tiestetoetsen.Tenslottewordenkwaliteitsstandaardenontwikkeldvoordewijzewaaropveelvoorkomendemaatschappelijkevraagstukkenhetmeestsuccesvolkunnenwordenaangepakt.Omervoortezorgendatdieeffectieveinterventiesenkwaliteitsstandaardenookdaadwerkelijkwordentoegepastgaanwijervoorzorgendatzewordenopgenomenindeopleidingsprogramma’svanonderwijsinstellingenenwordengebruiktbijdedeskundigheidsbevorderingvanprofessionals.Voorhetvernieuwings-programmagevenwein2009subsidieaanhetVerweyJonkerinstituutenMovisie(€2,8miljoen).+VernieuwingvanhetwelzijnsbeleidInsamenhangmethetprogramma«BeterinMeedoen»gevenwijeenextraimpulsaanhetprocesvanvernieuwingvanhetwelzijnsbeleid,inhetkadervandeWmomet€0,5miljoen.Hierbijisderelatietussenburgerenoverheidalsmedederelatietussengemeenteeninstellinghetaangrijpingspunt.HetimplementatiebureauWmodatwerktonderdegemeenschappelijkeverantwoordelijkheidvandeVNGenVWS,werktmeedevernieuwinghandenenvoetentegeven.+EvaluatieWmobijhetjaarverslag2009DeWetmaatschappelijkeondersteuningbepaaltdatgemeentenjaarlijksgegevensverzamelenoverderesultatenvanhetgevoerdebeleidendetevredenheidvanhunburgers.Eind2009zullenwijdezeprestatiesvangemeentenlandelijkpubliceren.Eind2009zalookdeeersteevaluatievandeWmodiedoorhetSCPzalwordenuitgevoerd(€1,5miljoen)beschik-baarkomen.Ookwordenalsonderdeelvandezeevaluatiein2009debeleidsontwikkelingenbijgemeentenperiodiekgemonitord.TevenswordtinformatieverzameldoverdemaatschappelijkeparticipatievanburgersdooronderzoektedoenonderdiversedoelgroepenvanhetWmo-beleidenvialandelijkecliëntenpanels.+VerspreidenkennisWmoMovisieontvangteensubsidie(€8,1miljoen)voorhetverzamelen,verrijken,validerenenverspreidenvankennisophetterreinvandeWmoenaanpalendeterreinen.Movisiedoetditinzevenprogramma’s:kennis,internetenonderzoek,leefbaarheidensocialesamenhang,versterkingvrijwilligeinzet,informelezorg,hulpverleningenactivering,aanpakhuiselijkenseksueelgeweld,enkwaliteitvaninterventies,organisatiesenbeleid.+BehoudvanthuiszorgmedewerkersvoordezorgWijzettendebeschikbaremiddelenin(MotievanGeel€10miljoen)omgezamenlijkmetwerkgevers,werknemersengemeentenervoortezorgendatmedewerkersbehoudenblijvenvoordethuiszorg.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar108 +CompensatiebeginselWmoWijondersteunenmet€0,5miljoenhetinitiatiefvandeChronischzieken-enGehandicapten-raad(CG-Raad),CentraleSamenwerkendeOuderen-organisaties(CSO)endeVNGomindediscussieoverdenieuwemodelverordeningvoordeWmotekomentoteenvraaggerichteinvullingvanhetcompensatiebeginsel.+LeefbaarheidensocialesamenhangWijsubsidiëreneenaantalprogramma’soverleefbaarheidensocialesamenhang,zoalsdeWmo-wijkenaanpakwaarinnegenwijkenopdevoetwordengevolgdinhunaanpakénprojectenterstimuleringvannieuwesamenwerkingsverbandenoplokaalniveau,bijvoorbeeldmetkerkenenmoskeeën.Wegaangemeentenopbasisvandeopgedaneervaringenondersteunenbijhunaanpakopleefbaarheidensocialesamenhang,uiteraardinafstemmingmetdeopterichtenconsultatieteamsvoorvernieuwendwelzijn(€0,5miljoen).DaarnaastwerkenwijsamenmethetprogrammaministerievoorWWIaanhetversterkenvandewelzijnsfunctiebinnendekrachtwijkenindevormvandepilotvernieuwendwelzijn(€0,3miljoen).+LokalecliëntenparticipatieViahetfondsPGOlopenvan2006totenmet2008tweetijdelijkeprogramma’sdiezijngerichtophetverbeterenvandelokaleinspraakvan(kwetsbare)burgersinhetgemeentelijkeWmo-beleid;namelijkLokaalCentraalenLokaleVersterkingGGZ.Beideprogramma’shebbenermedetoebijgedragendatdecliëntparticipatieingemeentensindsdeinvoeringvandeWmoeengrotevluchtgenomenheeft.HieroveristijdenshetAOWmovan11juni2008enhetAOoverdePGO-organisatiesvan19juni2008metdeKamervangedachtengewisseld.DeresultatenvanhetprogrammaLokaalCentraalzullenvanaf2009oplokaalniveauverderwordenopgepakt.DaarligtuithoofdevandeWmoimmerstenprincipaledeprimaireverantwoordelijkheidvoordecliëntparticipatie.Wijreserverenin2009€0,5miljoenvoorhetborgenvandeinhetprogramma«LokaalCentraal»opgedanekennisenervaringalsmedevoordeoverdrachtdaarvannaargemeentenenandererelevanteorganisaties.Inoverlegmetallebetrokkenenwordtdaartoeditvroegenajaareenplanvanaanpakopgesteld.Vanwegeeerdereonderbestedingwordthetprogramma«LokaleVersterkingGGZ»verlengdtotmedio2009(daarmeeiscirca€1miljoengemoeid).Nadatjaarzalookdatprogrammageborgdworden.In2010isdaarvoor€0,5miljoengereserveerd.Naasthetterbeschikkingstellenvanextramiddelenvoorhetborgenenoverdragenvandeindeprogramma’sopgedanekennisenervaring,zullenwijgemeentennadrukkelijkaansprekenopenvolgenbijhunverantwoordelijkheidopditvlak.Ookdaarvoorreserverenwijinvoorlig-gendebegrotingstructureel€0,1miljoen.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar109 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies95949594959495949594Onderandere:Movisie81408140814081408140Stimulansz881881881881881Projectsubsidies1763418242182421824218242Onderandere:WetswijzigingWmoinvoeringfinanciëlevergoeding500500500500500Vernieuwingsprogramma«BeterinMeedoen»28002800280028002800Vernieuwingvanhetwelzijnsbeleid500500500500500CompensatiebeginselWmo500500500500500Behoudvanthuiszorgmedewerkersvoordezorg1000010000100001000010000Programma’soverleefbaarheidensocialesamenhangLeefbaarheid800600000Lokalecliëntenparticipatie600600100100100Opdrachten23002300230023002300EvaluatieWmo15001500150015001500MonitoringWmo800800800800800Bijdragenaananderebegrotingshoofdstukken50405040504050405040NaarBVK(gezondindestad+kenniscentrumGSB)50405040504050405040Totaal3456835176351763517635176BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.44.3.2.Burgersbiedenanderenvrijwilligeondersteuningenkunnengebruikmakenvan(organisatiesvan)vrijwilligeonder-steuningMotiveringMotiveringMensendieernietvoldoendeinslagenomvoorzichzelftezorgenofteparticiperen,moetengebruikkunnenmakenvanondersteuningdoorvrijwilligersofmantelzorgers.OpbasisvandeWmoisdeondersteuningvanvrijwilligersofmantelzorgersprimairdetaakvangemeenten.VooreentoekomstbestendigrijksbeleidophetterreinvanmantelzorgenvrijwilligerswerkvoordekomendejarenishetSCPgevraagdtweetoekomstverkenningenuittevoeren.UitdezeverkenningenblijktdathetaantalvrijwilligersenmantelzorgersinNederlandzeergrootis,maardatditdekomendeperiodemogelijkonderdrukkomttestaan.Opbasisvandezetoekomstverkenningenisindebeleidsbrief«Voorelkaar»van9oktober2007eenmeerjarenaanpakvrijwilligerswerkenmantelzorggeformuleerd.Doelhiervanishetvergrotenvanhetaantalvrijwilligersenhetbehoudvanhetaantalmantelzorgers.InhetCoalitieakkoordwerduitgegaanvaneengroeivanhetaantalmantelzorgers.Indebeleidsbrief«Voorelkaar»van9oktober2007isdezeambitiebijgesteldenveranderdin«behoudvanhetaantalmantelzorgers».Hieraanliggendevolgendeoverwegingentengrondslag.Indeeersteplaatsismantelzorg(vaakintensiefenlangdurendenkanleidentotoverbelastingvandegenendiedezezorgbieden)ietswatiemand«overkomt».Hetisveelalgeenkeuze.IndetweedeplaatsconstateerthetSCPdatindetoekomstdegroepvanhetaanbodinmacro-termengeziensterkertoeneemtdanhetgebruikvanmantelzorg.DeverhoudingtussenvraagenaanbodisechternogalBeleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar110 diffuus,omdatbijderamingvanhetgebruikvooralisuitgegaanaandeonvervuldebehoeftevandezezorgenaaneenaantalmoeilijkinteschattendemografischeensociaal-economischeontwikkelingen.Ditmaakthetwerkenmetstreefwaardenhypothetisch.Hetoverheidsbeleidiserindekernopgerichtdemantelzorgerteondersteunenenvraagenaanbodinbalanstehouden.Hetvergrotenvanhetaantalvrijwilligersenhetbehoudvanhetaantalmantelzorgersdoenwijviatweewegen:+verspreidenvankennisovermantelzorgenvrijwilligerswerk;+versterkenlokaleondersteuningvanmantelzorgersenvrijwilligers-(organisaties).AlsprimairebronvoorhetmonitorenvanhetvrijwilligersbeleidwordtgebruikgemaaktvanlangerlopendperiodiekonderzoekdatdoorhetCBSwordtgedaan.Hetjaar2002wordtals0-metingaangehouden.Voor2008en2010zijnvervolgmetingenvoorzien.Daarbijwordenookvelegegevensgegenereerdoverdeachtergrondkenmerkenvanvrijwilligersenhetsoortvrijwilligerswerkdatwordtverricht.Voormantelzorgbestaateendergelijkperiodiekonderzoekstrajectnogniet.Wijzullendeontwikkelingvandemantelzorgopvergelijkbarewijzemonitoren,zowelinkwantitatievezinalswatbetreftachtergrondkenmerkenvanmantelzorgersenhetsoortmantelzorgdatwordtverricht.Daarnaastwordengegevensdieuitandererelevanteonderzoekstrajectenkomenindeanalysebetrokken,zoalshetregulieretijdsbestedingsonderzoek.Tenslottewordtin2011dehuidigeBeleidsbrief«VoorElkaar»kwantitatiefenkwalitatiefgeëvalueerd.Prestatie-indicatorenIndicator(kabinetsdoelstelling35)0-meting2002Streefwaarde2008Streefwaarde2010Streefwaardelangetermijn1.Aantalmantelzorgers2,4miljoen2,4miljoen2,4miljoen(2011)2.Deelnameaanvrijwilligeinzet42%>42%>42%>42%(2012)Bronnen:1.en2.P.Dekkere.a.–ToekomstverkenningenVrijwilligeInzet2015,SCP;DenHaag,2007(juni);A.denBoerenJ.Timmermans–BlijvendinBalans;eenToekomstverkenningvanInformeleZorg,SCP;DenHaag,2007(juni).Instrumentenvoormantelzorgenvrijwilligeondersteuning+VerspreidenvankennisovermantelzorgenvrijwilligerswerkWijverstrekkensubsidieaanMovisie/NOV(zie44.3.1),hetExpertise-centrumMantelzorg(EM)enMezzometalsdoelinformatieteverzamelenengoedevoorbeeldenteverspreidenomhetaantalmantelzorgersenvrijwilligerstevergroten.HetEMenMezzogevengemeentenadviesenstellenhandreikingenopvoorgemeenten.Bijvoorbeeldvoorhetverbeterenenverminderenvanwet-enregelgevingvoormantelzorgers,voordewijzevanhetaanborenvannieuwegroepen,voorhetvergrotenvandemogelijkhedenvanhetcombinerenvanarbeid,voormantelzorg/vrijwilligersbeleidenvoorhetvergrotenvandebekendheidvanrespijt-zorg.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar111 Mezzoontvangttevenssubsidievoorhetondersteunenvannetwerkenvanmantelzorgers(€3,2miljoen).In2009zalineenbeleidsbriefwordeningegaanopderelatietussenvrijwilligers,mantelzorgersendezorg-sector.+RegelingdeskundigheidsbevorderingvrijwilligersIn2009treedteennieuweregelingvoordeskundigheidsbevorderingvanvrijwilligersinwerking.Inhetkadervandezeregelingkunnenlandelijkevrijwilligersorganisaties–alswordtvoldaanaanbepaaldecriteria–subsidieaanvragenvoortrainingvanhunvrijwilligers.Hiervooriseenbedragvan€5miljoenbeschikbaar.+Versterkenlokaleondersteuningvanmantelzorgersenvrijwilligers-(organisaties)Wezettenindeperiode2009totenmet2011jaarlijks€4miljoeninomdelokaleondersteuningvanmantelzorgersenvanvrijwilligersteversterken.Ditgeldisondermeerbedoeldvooractiviteitendieeropzijngerichtdekwaliteitvandeondersteuningteverhogen,vooractiviteitendiezijnbedoeldomdecombinatievanarbeidenzorgtefaciliteren,voorhetversterkenvanhetvrijwilligerswerkinzorginstellingen.Opditmomentvindtoverlegplaatsmetenkelebedrijvenomvormeninhoudtegevenaansamenwerkingopditterrein.Daartoezullenweverbindingenleggenmetandereoverheden(BZK)enbedrijven(AchmeaenFortis).In2009totenmet2011wordtmetdegemeenteneenadviestrajectingezetomdegeformuleerdebasisfunctiesvoordeondersteuningvanvrijwilli-gersenmantelzorgersintepassen.Tevenszullengemeentenwordenondersteundbijdeimplementatievandezefuncties.Hetisdebedoelingdatdebasisfunctiesin75%vandegemeentelijkeplannenvoordetweedeWmo-cycluszijnopgenomen.+MakelaarsfunctievrijwilligerswerkenmaatschappelijkestageGemeentenkrijgenvanaf2008extramiddelenombijtedragenaanhetontstaanvaneeneffectievebemiddelingsstructuurvoormaatschappelijkestageenvrijwilligerswerk,dezogehetenmakelaarsfunctie.Demiddelenzijnbedoeldvoordeverdereontwikkelingvaneenmakelaarsfunctievoormaatschappelijkestage,envoorstimuleringvanvrijwilligerswerk.AangezienvoorbeideaspectengebruikgemaaktkanwordenvandezelfdeinfrastructuurenbemiddelingsfunctiebijgemeentenisdoorOCWenVWSgekozenvooreengezamenlijkeinzetvandebeschikbaremiddelen.OverdeinzetvandebeschikbarebudgettenbijOCWenVWShebben,OCW,VWSendeVNGovereenstemmingbereikt.Deafsprakenzijnvastgelegdineenconvenant.Deuitvoeringvanhetconvenantzalwordengemonitord.In2009vindteentussenmetingplaatswaarbijdeervaringenvandevrijwilligersorganisaties,zorginstellingenensportorganisatieswordenbetrokken.Deuitvoeringvanhetconvenantgaatgepaardmeteenlandelijkondersteuningsprogramma.Hiervooris€0,2miljoenin2009,€0,2miljoenin2010en€0,1miljoenin2011beschikbaar.Hetbedragdatvoordemakelaarsfunctievrijwilligerswerkenmaatschappelijkestageintotaliteitbeschikbaaris,looptopvolgensdevolgendereeks:€4,7miljoenin2008,€14,8miljoenin2009,€19,8miljoenin2010,€29,9miljoenin2011,envanaf2012€30miljoen.Deoploopvandezemiddelenisvanaf2010gereserveerdopdeaanvullendepostindeMiljoenennota.Debedragenvanaf2010zijndusnogindicatief.BesluitvormingvindtjaarlijksbijVoorjaarsnotaplaats.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar112 +Erheefteenevaluatieplaatsgevondenvanhetmantelzorgcompliment(kamerstuk2007–2008,30169,nr.17d.d.8juli2008).Indezebriefisingegaanopderesultatenvandeevaluatieenopeenaantalmeerinhoudelijkeaspectendieopkortetermijndeaandachtverdienen.GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies42534253425342534253RodeKruisenZonnebloem10531053105310531053Mezzo32003200320032003200StimuleringsregelingMantelzorgers6500065000650006500065000Vergoedingaanmantelzorgers6500065000650006500065000Projectsubsidies1145511741116411154111541Onderandere:Kennisverwerken/verspreidenm.b.t.mantelzorg600600600600600Deskundigheidsbevorderingvrijwilligeinzet50005000500050005000Versterkenlokaleondersteuningvanmantelzorgersenvrijwilligers40004000400040004000OndersteuningmakelaarsfunctieMaSenvrijwilligers20020010000Totaal8070880994808948079480794BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.44.3.3Burgersmetbeperkingenkunnengebruikmakenvan(algemene)voorzieningenenprofessioneleondersteuningMotiveringMotiveringParticipatievooriedereenstaathoogoponzeagenda.Mensenmeteenbeperkingdieernietinslagenomvoorzichzelftezorgenofopeigenkrachtteparticiperen,aldannietmetbehulpvanvrijwilligeinzet,moetenkunnenrekenenopvoldoendezorgenondersteuning.Algemenevoorzieningen,debeschikbaarheidvanprofessioneleondersteuningenwaarnodigspecifiekevoorzieningenversterkendepositievanmensenmetbeperkingen.Mensenmeteenbeperkingmoetenopvoetvangelijkheidgebruikkunnenmakenvanalgemenevoorzieningen.Omdepositievanmensenmeteenbeperkingteverbeterenrichtenwijonsop:+hetbevorderenvangelijkebehandelingdoorhetwegnemenvandrempels(fysiekensociaal)enhetbevorderenvangelijkebehandelingdoorhetverbeterenvandeindividuelerechtsbescherming;+specifiekevoorzieningendaarwaaralgemenevoorzieningenniettoegankelijkzijn;+hetverbeterenvandelokalebelangenbehartigingeninspraakvan(kwetsbare)burgers.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar113 Prestatie-indicatorenIndicator200520062007Streef-waarde2008Streef-waarde2009Streefwaardelangetermijn1.KlanttevredenheidoverValys8,18,37,1>8,1>8,1>8,12.AantalValyspashoudersdatdaadwerkelijkreist60%64,2%63,5%70%70%>70%3.%65+datextramuraalwoont92,5%92,7%92,9%>92,9%>92,9%>92,9%4.Aantalgemeentendatsamenwer-kingaangaatmetMEEnvtnvtnvt>50%>90%100%Bronnen:1.Jaarlijkstevredenheidsonderzoek2.ManagementinformatieValys.3.CBS/CTG,NZa4.CvZInstrumentenvoordebevorderingvangelijkebehandeling+UitbreidingWetgelijkebehandelingopgrondvanhandicapofchronischeziekte(Wgbh/cz)In2009bereidenwehetkabinetsstandpuntvooroveruitbreidingvandeWgbh/czmethetterreinvanhetopenbaarvervoerenhetterreinvanhetaanbiedenvangoederenendiensten.DaarnaastzalnainstemmingvandeTweedeenEersteKamermethetwetsvoorstelin2009dewetmetprimairenvoortgezetonderwijsenmetwonenwordenuitgebreid.Overdegevolgenvandezewetsuitbreidingzalvoorlichtinggegevenworden.Ophetterreinvangoederenendienstenisgestartmeteenpraktijkspoordatin2009en2010doorloopt.Wijfaciliterenditpraktijkspoorwaarindiversebranchessamenmetcliëntenorganisatiesplannenontwikkelenomdetoegangtotgoederenendienstenvoormensenmeteenbeperkingteverbeteren.Tevensdragenwebijaaneeneffectievekennisverspreidingrondhetpraktijkspoorenversterkenweeenlandelijkekennisfunctieovergelijkebehandelingvanhandicapenchronischeziektebinnenbestaandekennisstructuren(€1,1miljoen).+HetVN-VerdraginzakederechtenvanpersonenmeteenhandicapNederlandzetzichactiefinvoorhetratificerenvanhetVerdragoverderechtenvanpersonenmeteenhandicap.Voordattotratificatiekanwordenovergegaan,moetendeconsequentiesvanhetVerdragvoordeNederlandsewetgevinginbeeldwordengebracht.DereikwijdtevanhetVerdragiszobreed,dathetinmeerdereofminderemateelkdepartementraakteneenanalysevraagtvanallewetgevingdiedepositievanmensenmeteenhandicapkanbeïnvloeden.Wijhebbenhierbijeencoördinerenderolenomditprocestestimulerenhebbenweeeninterdepartementalewerkgroepinhetlevengeroepen.HetstreveniseropgerichtomhetVerdragnogdezekabinetsperiodeteratificeren(€0,2miljoen).Beschikbaarheidspecifiekevoorzieningen+WonenmetzorgenondersteuningWijvoerensamenmetdeministervoorWWIenpartijeninhetveldhetactieplan«Beter(t)huisindebuurt;Samenwerkenaanwonen,welzijnenzorg2007–2011»uit.HierinzijnmaatregelenopgenomenomdevariatieinBeleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar114 woonvormenvoormensenmeteenzorgvraag,detotstandkomingvanvoldoendegeschiktewoningen,zorgenondersteuningopmaat,eenadequateinrichtingvanwijkeneneenintegraleaanpaktestimuleren.Hetgaatondermeeromdeuitbreidingvanhetvolledigpakketthuisper1januari2009,hetverspreidenvanderesultatenvaneenonderzoeknaarwijkservicepuntenenomeenondersteuningsprogrammawaarmeedelokalesamenwerkingophetgebiedvanwonen,zorgenondersteuningwordtgestimuleerd.Veldpartijenvoerenbelangrijkeactiviteitenuitopditgebied.Dezezullenwewaarwenselijkenmogelijkondersteunen(€0,9miljoen).Verderstaat2009inhettekenvandevoorbereidingvanhetinvoerenvanhetfinancieelscheidenvanwonenenzorgvoormensenmetsomatischebeperkingenendelichamelijkenzintuigelijkgehandicapten,waarvoorindebriefvan13juni2008(kamerstukken2007–2008,30597,nr.15)overdetoekomstvandeAWBZalsstreefdatum1januari2010isgenoemd.Ineeninhetnajaarvan2008teversturenbriefzalnaderwordeningegaanopderesultatenvaneenanalysevandefinanciëleenandereconsequentiesvanhetscheidenvanwonenenzorg,enaandehanddaarvanopdeverdereinvullingvanhetdoorvoerenvandezescheidingendedaarvoorverdertenemenstappen.+Bovenregionaalvervoergehandicapten(Valys)Valysisbedoeldombovenregionaalvervoerper(deel)taxitebiedenaanmensenmeteenmobiliteitsbeperking.Ditiseenaanvullingophet(mindertoegankelijke)openbaarvervoerenhetgemeentelijkeWmo-vervoer.In2009blijvenwebijzondereaandachtgevenaandekwaliteitvanhetvervoerendebeheersbaarheidvandeuitgaven(€58miljoen).KengetallenAantallenpashouderspersoonlijkekilometerbudgetten(pkb)ValysAantalpashouders200520062007LaagPKB70061120433168876HoogPKB357952106588Totaal73640125643175464Bron:KengetallenoverValyswordenmaandelijksopgenomenindefacturenvandevervoerder.Hetaantalpashoudersneemttoe.Destandultimomei2008is193863pashouders.96%vandepashoudersheefteenstandaardpkben4%eenhoogpkb.DitbetekentdatsteedsmeermensenmeteenmobiliteitsbeperkingvanhetValys-vervoergebruikmaken.+DoelgroepenvervoerDoelistekomentotéénloket,eeneenvoudigerenklantvriendelijkerindicatiestellingeneendoelmatigerorganisatieenuitvoeringvanhetdoelgroepenvervoer.Binnenhetbestaandesysteemstimulerenwebetrokkenpartijen(o.a.gemeenten,stadsregio’senprovincies)totsamenwerking.Daartoewordendeervaringenvandelopendepilots(dievooralgaanoversamenwerkingdoelgroepenvervoerenOV)breedverspreidenwordtgerichteenbeperktaantalnieuwepilotsgestartendoorVWSondersteund.Hierbijligthetaccentopbundelingvanindicatie-stellingensamenwerkingtussengemeentelijkvervoerenanderevormenvandoelgroepenvervoer(€0,2miljoen).Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar115 Instrumentenomdelokalebelangenbehartigingeninspraakvan(kwetsbare)burgersteverbeteren+(P)CliëntondersteuningmensenmetbeperkingMEE-organisatiesbiedencliëntondersteuningaanmensenmeteenbeperking.DaarvoorontvangenzijsubsidievanhetCollegevoorZorgverzekeringenopbasisvandeAWBZ(€172,3miljoen).Vanaf2008isindesubsidievoorwaardenopgenomendatMEE-organisatiesmoetensamenwerkenmetgemeenten.In2008wordteenanalyseuitgevoerdoverdezesamenwerkingsafspraken.Deresultatenhiervanwordenbetrokkenbijhetopstellenvandesubsidieregelingvoor2009.Verderwordteind2008eenconferentieoverdesamenwerkingsafsprakentussenMEE-organisatiesengemeentengeorganiseerdenverschijntbegin2009hierovereenhandreikingvoorgemeenten.KengetallenMEE-organisaties20052006200720081Aantalcliënten8253191183100546110601Aantaldiensten122417163675185976204611AantalMEE-organisaties226252323Bron:MonitorvanMee-Nederland(2007)Toelichting:1Schattingvoor2008doorMEE-organisaties.2HetaantalMEEorganisatiesisgedaalda.g.v.fusies.+DeTaakgroepHandicapenLokaleSamenlevingDeTaakgroepfaciliteertdecommunicatietussendegemeentebesturenende(lokaleorganisatiesvan)burgersmeteenbeperking.Bijdegemeentenwordendevragenenbehoeftenvanburgersmeteenbeperkingonderdeaandachtgebracht.MetvoorbereidendetrainingenenbegeleidingvanuitdeTaakgroepwordendebetrokkenburgersindegelegenheidgesteldzichtebekwamenineeneffectievecommunicatierichtinghetgemeentebe-stuur.Dedebattenmoetenleidentothetversterkenvanhetinclusiefbeleidvangemeentenenbetereafstemmingvanhetbeleidopdebehoeftenvanmensenmeteenbeperking(€0,3miljoen).Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar116 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Projectsubsidies2776227341262412624126241Onderandere:Doelgroepenvervoer200100000VN-verdrag150200200200200Woningaanpassingen2499324993249932499324993Wetgelijkebehandelinggehandicaptenenchronischzieken1100700500500500Wonenmetzorgenondersteuning939939539539539TaakgroepHandicapenLokaleSamenleving315149000Opdrachten5805058150582505825058250Bovenregionaalvervoer(Valys)5805058150582505825058250Totaal8581285491844918449184491BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Toelichting:Demiddelenvoorwoningaanpassingenmakensinds1januari2007onderdeeluitvanhetWmobudget.VWSmoetlopendedeclaratiesnogafhandelen.Daaromisnogbudgetgereserveerd.Overblijvendemiddelenzullenzospoedigmogelijknaarhetgemeentefondswordenovergehe-veld.44.3.4Burgersmet(psycho)socialeproblemenkunnengebruikmakenvantijdelijkeondersteuningMotiveringMotiveringHetdoelvandemaatschappelijkeopvangenvrouwenopvangismensen,diedaarhuntoevluchthebbengezochtperspectieftebiedenomdaarnaweermeetekunnendoenindesamenleving.Daarvooriseensamenhan-gend(lokaal)beleidnodigophetgebiedvanmaatschappelijkeondersteu-ning,veiligheid,wonenenzorg,inkomenendagbesteding.Bijdeuitvoeringvanditbeleidwerkenwesamenmetdiversedeparte-menten,waaronderJustitie.VoordedoelgroepvandemaatschappelijkeopvangheefthetplanvanaanpakvandeG4aandatbeleideenenormeimpulsgegeven.Hetplanberustoptweecentralepijlers:+eenpersoonsgerichtebenaderingmetbehulpvanindividueletrajectplannenenaandeindividuelepersonengekoppeldecliënt-managers;+een100%sluitendesamenwerkingtussenallebetrokkenpartijeneninstellingen.In2008hebbenvrijwelalleanderecentrumgemeentenzichdaarbijaangeslotenmeteeneigenStedelijkKompasmaatschappelijkeopvang.Voorslachtoffersvanhuiselijkgeweld,eergerelateerdgeweld,vrouwelijkegenitaleverminking(VGV)enmensenhandelgaanweindezekabinets-periodeextrainvesterenomtekomentoteentoekomstbestendigstelselvanopvangenhulpverlening.In«Beschermdenweerbaar»staatwelkemaatregelenwedaarvoor(gaan)treffen.Wehebbenop18juni2008metdeVNG/centrumgemeenten,deFederatieOpvang,deMOgroepenGGDNederlandeenactieverklaringondertekendomvanuitiedersverantwoor-delijkheideenextrainspanningteleverenaandetotstandkomingvanditBeleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar117 stelsel.Ineenactieprogrammazijndezeafsprakenvertaaldnaarconcreteacties.Daarinzijnookdestructurelemiddelen€1miljoenvoortiener-moedersopgenomen.Prestatie-indicatorenIndicator200520062007Streefwaarde2009Streefwaardelangetermijn20111.Uitbreidingvanhetaantalopvangplaatsenindevrouwenopvang(alledoelgroepen)105+1005002.Opvangplaatsenvoormannelijkeslachtoffersvanernstigedreigingvangeweldinafhankelijkheidsrelatien.v.t.n.v.t.n.v.t.40403.Aantaldaklozenmettrajectplann.v.t.n.v.t.3000500010000Bronnen:1.VoortgangsrapportageMaatschappelijkeOpvang,29325,nr.252.Hetbedragvan€0,8miljoenhiervoorisovergeboektnaarhetGemeentefonds.3.MonitorPlanvanaanpakmaatschappelijkeopvang,Rapportage2007,Amsterdam,Rotterdam,denHaagenUtrechtKengetallenCapaciteit(aantalplaatsen)indeopvang,naarvoorzieningensoortMaatschappelijkeopvang20052006Nachtopvang13931403MO24uurswoonvoorziening35703461MO24uursmeerzorg709802MO24uurs(crisis)opvang784718Dagopvang26162701Totaal90729085VrouwenopvangVO24uurswoonpartieel822923VO24uurswoonvoorziening(met24-uursbegeleiding)950916VO24uur(crisis)opvang277270Nachtopvang4343Dagopvang86131Totaal21782283Maatschappelijkeopvang/VrouwenopvangMO/VObegeleidwonen38373908Bovenstaandetabellaatdecapaciteitnaarvoorzieningensoortin2005en2006zien.Decapaciteitisonderverdeeldindriecategorieën:maatschap-pelijkeopvang,vrouwenopvangeneencombinatievanbeiden.Detoenamevanhetaantalplaatsenbegeleidwonenpastinhetbeleidomdedoorstroomvandelaagdrempeligeopvangnaarwoonvoorzieningentebevorderen.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar118 InstrumententenbehoevevanhetuitvoerenvanhetplanvanaanpakMaatschappelijkeOpvangRijk-G4enStedelijkeKompas-senvandeoverigecentrumgemeenten.+PlanvanaanpakMaatschappelijkeopvangenStedelijkeKompassen.WemonitorendeuitvoeringvanhetplanvanaanpakMaatschappelijkeOpvangRijk-G4endeStedelijkeKompassenvandeoverigecentrum-gemeenten.DoelstellingvanhetplanendeKompassenisomalledaklozentevoorzienvaneentrajectplanwaarinzijwordenvoorzienvaneenaanbodvoorhuisvesting,zorg,inkomenendagbesteding.Daartoe:–Wordthetbesluituitgevoerdoverdeverdeelsleutelvoordemaat-schappelijkeopvang.–Wordenmetingangvan1januari2009demiddelenvoormaatschap-pelijkeopvangenvrouwenopvangopgehoogdmet€36miljoen(€30miljoenmaatschappelijkeopvangen€6miljoenvrouwenopvang).DezemiddelenwordenovergehevelduitdeAWBZnaardecentrum-gemeenten.Ditgebeurtomgemeententegemoettekomenomdegevolgenoptevangenvanhetschrappenper1januari2008vandegrondslagpsychosociaalvoordefunctieondersteunendebegeleidingalgemeen.–Startenweeenlongitudinaalonderzoekmetdevraag«watwerktvoorwie?»indemaatschappelijkeopvang.Ditonderzoekduurttoteind2012.Defocusvanhetonderzoekligtbijhetperspectiefvandedaklozezelf.Opkortetermijnleverthetonderzoekinzichtindebehoeftenenwensenvandaklozeninrelatietothunproblemenenhunachtergrond.Oplangetermijngeefthetonderzoekinzichtindeeffectiviteitvandepersoonsgerichteaanpakvandakloosheidoplangeretermijn.InstrumentenBeschermdenWeerbaar+Tienermoeders(kabinetsdoelstelling47)Wanneeronbedoeldzwangeremeisjeservoorkiezenomhetkindtehoudenkrijgenzesomsgeensteunuithunomgeving.Dezemeisjeshebbendanspecifiekehulpenopvangnodigomzichvoortebereidenopeenzelfstandigbestaanmetkind(eneventueelpartner).Vooropvang-capaciteitis€1miljoenstructureelbeschikbaargesteld.DezemiddelenwordentoegevoegdaandemiddelendieextrabeschikbaarzijninhetkadervanBeschermdenWeerbaar.+GegarandeerdeopvangIn2009breidenwijhetaantalopvangplaatsenvoorslachtoffers(vrouwenenkinderen,zowelmeer-alsminderjarig)vaneergerelateerdgeweld,huiselijkgeweldenmensenhandeluit(€3,9miljoen).Hetgaatom100plaatsenperjaar.In2012gaathetdusomstructureel500extraplaatsen.+LokaalbeleidhuiselijkgeweldOmtekomentoteengoedelokale/regionaleinfrastructuurversterkenwedeAdvies-enSteunpuntenHuiselijkGeweld(ASHG’s).DeASHG’sgaanhuntoegankelijkheid,(24uurs-)bereikbaarheid,hunpreventie-enlaagdrempelighulpverleningsaanbod,huncoördinerenderolinde(veiligheids-enhulpverlenings)ketenverbeterenenverbreden(€10miljoen).InverbandmetdeWettijdelijkhuisverbodgaathetookomdeinzetenversterkingvancrisisinterventie,deopvangvandaders(uithuis-geplaatsten)enversterkingvandehulpverlening(vanwegedeverwachtetoegenomenvraagomhulpverleningvanzowelslachtoffersalsdadersnáhetopleggenvanhethuisverbod).Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar119 +KwaliteitopvangenhulpLeidraadindevrouwenopvangis«passende,goedeensnelle»hulpdieaansluitbijdevraag.Omdezekwaliteitsslagtemaken,investerenweinhetVerbeterplanVrouwenopvang(€0,5miljoen),datdeFederatieOpvanginsamenspraakmetdeVNGheeftopgesteld.+Duurzameenkrachtigeaanpakvanvrouwelijkegenitaleverminking(vgv)Deaanpakvanvgvwordtin2009verderdoorgepakt.Denadrukzalkomenteliggenophetstructureelmakenvandeintensieveaanpakinzespilotregio’s,hetvergrotenvandemeldingsbereidheidendeEuropeseenInternationaleagenderingvanvgv(€0,8miljoen).+OpvangplaatsenvoormannelijkeslachtoffersvanernstiggeweldinafhankelijkheidsrelatiesIn2009gaanwesamenmetdeviergrotegemeenten;Amsterdam,DenHaag,RotterdamenUtrecht40plekkenrealiserenvoormannelijkeslachtoffersvanernstigedreigingvangeweldinafhankelijkheidsrelaties(€0,8miljoen).DitbedragisovergeboektnaarhetGemeentefonds.+ZwerfjongerenDekomendejarenzullenwelangsverschillendewegenstimulerendatgemeentenzwerfjongerenbeleid(verdergaan)ontwikkelen.Hiermeeiseenbedraggemoeidvan€0,5miljoenvoor2009.Iniedergevalsubsidië-renwedaarvanhetprojectTakeOffmetalsdoelhetcreërenvanrandvoorwaardenvoordere-integratievan(zwerf)jongerenviakleinscha-ligewoonvormen.OveranderemaatregelenbeslissenwijnaraadplegingvandeVNGendeFederatieOpvang.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar120 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies878878878878878Onderandere:Stg.Korrelatie646646646646646SOStelefonischeHulpdiensten222222222222222Projecten57505750575057505750Zwerfjongeren500500500500500VrouwelijkeGenitaleVerminkingen750750750750750Kwaliteitopvangenhulp–VerbeterplanVrouwenOpvang500500500500500Geweldinafhankelijkheidsrelaties40004000400040004000Opdrachten700700700700700Onderandere:Longitudinaalonderzoekdakenthuislozen300300300300300VersterkingkwaliteitMO/VO/OGGZ250250250250250SpecifiekeUitkeringen364317360802356120352131352131Tienermoeders10001000100010001000MO/VOGSBenoverigesteden314317314802315120315131315131VerdeelsleutelMO130009000400000GrondslagpsychosociaalfunctieondersteunendebegeleidingAlgemeen3600036000360003600036000Beschermdenweerbaar2482527325298253232532325OnderanderenaardespecifiekeuitkeringVO:Opvangcapaciteit3900700096001210012100VersterkenASHG’s1000010000100001000010000WetHuisverbod26002600260026002600Interventieteams/daderopvang60006000600060006000Totaal39647039545539327339178439178444.4OverzichtbeleidsonderzoekenBeleidsonderzoekenOnderzoekOnderwerpNummerADofODAStartBAfgerondEffectonderzoekexpostEvaluatieKennisbeleid44.3.1A.2007B.2010Evaluatiedeskundigheidsbevorderingvrijwilligers44.3.2A.2008B.2008EvaluatieWgbh/cz44.3.3A.2008B.2008EvaluatieBeleidsbriefVoorElkaar(expost)44.3.2A.2010B.2011BeleidsevaluatieEvaluatieWmoAlledoelstellin-genA.2007B.2009OverigevaluatieonderzoekTijdsbestedingsonderzoekTBO(MonitorvrijwilligerswerkSCP)144.3.2A.2006B.2009DeelnameaanvrijwilligersWerk,POLS(CBS)244.3.2A.2007B.20081DetrendstudieTijdsbestedingsonderzoekTBO(monitorvrijwilligerswerkSCP)wordtopnieuwgestartin2011enafgerondin2013.2DetrendstudieDeelnameaanvrijwilligersWerk,POLS(CBS)wordtin2008(afgerond2009)en2010(afgerond2011)herhaald.Beleidsartikelen/Artikel44Persexemplaar121 Artikel46Sport46.1AlgemenebeleidsdoelstellingEensportievesamenlevingwaarinzowelveelaansportwordtgedaanalsvansportwordtgenoten.Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009HetKabinetzietsportalseenbindendefactorindesamenleving,omdatsportbijdraagtaanbelangrijkedoelenophetterreinvangezondheid,veiligheid,ontwikkelingvanwederzijdsrespect,integratieenmaatschap-pelijkebinding.Wewillendegrotemaatschappelijkewaardevandesportnogbeterbenutten.Sportheeftbovenaleenbelangrijkeintrinsiekewaarde:hetisleukomtedoenenombijbetrokkentezijnalsvrijwilligerofsupporter.Investerenindesportachtenwedaaromvanessentieelbelang.InhetbeleidsprogrammaSamenwerkensamenleven(kamerstuk31070,nr.1)enindebriefSamenzorgenvoorbeter,proloogVWS-beleid2007–2010(kamerstukken30800XVI,nr.138)lichtenwedebelangrijkepositievandesport(verenigingen)toe.DebeleidsvoornemensophetgebiedvansportzijnuitgewerktindebeleidsbriefDekrachtvansport(kamerstuk30234,nr.13).DeplannenophetterreinvanSportenOntwikkelingssamenwerkingzijnopgenomenindegezamenlijkebeleidsnotitieEenkansvooropendoel.Dekrachtvansportinontwikke-lingssamenwerking(kamerstukken31250en30234,nr.7).Inhetnajaarverschijnt,insamenwerkingmethetministerievanOCW,hetbeleidsprogrammaSchoolenSport.DitbeleidsprogrammaishetvervolgopdeAlliantieSchoolenSportenwordtmetnamegerichtophetmiddelbaarberoepsonderwijsenophetverminderenvanschooluitvaldoormiddelvansport.Debelangrijkstebeleidsonderwerpenin2009zijn:+Stimulerenvanbewegingentegengaanvaninactiviteit,metspecialeaandachtvoordejeugd(46.3.1).+Versterkenvansportverenigingenmethetoogophunmaatschappe-lijkefunctie,ondermeerdoordeImpulsBredeScholen,SportenCultuur(46.3.2).+Stimulerendatgehandicaptenmeersportenenbewegen(46.3.2).+Bevorderenvansportiviteitenrespectdoormiddelvansport(46.3.2).+Benuttenvandesportombijtedragenaanarmoedebestrijding,welzijnenvredesopbouwinontwikkelingslanden(46.3.2).+Mogelijkmakendattalentenkunnenexcellerenopinternationaalniveau(46.3.3).MinisteriëleverantwoordelijkheidMinisteriëleverantwoordelijkheidWijzijnverantwoordelijkvoor:+hetbevorderenvaneenactieveendaarmeegezondeleefstijlvandeburgerdoorvoorlichtingtegevenenkennisteverspreiden;+hetaanzettenvanpartijeninverschillendesectorenvandemaatschap-pijtothetontwikkelenvanactiviteitendieertoeleidendatmensen(meer)gaansportenenbewegenendatmindermenseninactiefzijn;+hetontwikkelenvanprogramma’senhetstimulerenvanactiviteitendieertoeleidendatmensendoormiddelvansportmeedoenaanmaatschappelijkeactiviteitenenzichdaarbijsportiefgedragen;Persexemplaar122 +hetscheppenvanvoorwaardenvoortopsportersinNederlandwaardoorzijopverantwoordeenprofessionelewijzeaantopsportkunnendoen.ExternefactorenExternefactorenVooreensuccesvolleuitvoeringvanhetbeleidisdeinzetvanveelverschillendepartijenessentieel.Metdezepartijenwerkenwedanookintensiefsamenopdeverschillendebeleidsdoelstellingen.Desportsectorzelfbestaatuiteenwijdvertaktnetwerkvanzeerdiverseorganisaties,opgerichteninstandgehoudendoorburgerszelf.Desportbeoefening,zowelindetopalsoprecreatiefniveau,wordtvooreenbelangrijkdeelmogelijkgemaaktdoordezeprivateorganisaties.Eenbelangrijkepositiewordttevensingenomendoordegemeenten.Zijzijnverantwoordelijkvoorhetlokalesportbeleid,waaronderhetaccommodatiebeleid.Eensteedsbelangrijkerrolisweggelegdvoorscholenenorganisatiesindenaschoolseopvang.Ookmakenwegebruikvankennisinstitutenenonderzoeksinstellingenbijdeuitvoeringvanhetbeleid.Tevenswerkenwebijdeuitvoeringvanhetbeleidsamenmetanderedepartementen.TotslothebbenNederlandenFrankrijkineengezamenlijkmemorandumoverhetWitboeksportdeEuropeseCommissieopgeroepenomdepositievansportinhetgemeenschapsrechtopeenaantalterreinenteverduidelijken.Prestatie-indicatorPrestatie-indicatorWemetendevoortgangvanhetbeleidmetdevolgendeindicator:Prestatie-indicatorenTrendgegevensStreefwaardelangetermijnIndicator200320072011PercentagevandeNederlandsebevolkingdatminimaaltwaalfkeerperjaaraansportdoet60%n.n.b.65%ToelichtingDezeindicatorgeeftaanhoesportiefdeNederlandsesamenlevingis.DebronvandezeindicatorishetAanvullendVoorzieningengebruikOnderzoek,dateensindevierjaardoorhetSociaalCultureelPlanbureauwordtuitgevoerd.Deresultatenvoor2007komeninhetnajaarvan2008beschikbaar.Demeesteindicatoreninditartikelkenneneenlangetermijnstreefwaardevoor2010of2011.IndebeleidsbriefDekrachtvansport(kamerstuk30234,nr.13)zijndestreefwaardenophetgebiedvanstimulerenvanbewegingentegengaanvaninactiviteitaangescherptenisdeperiodeverlengdtot2012(46.3.1).Deeffectenvanhetbeleidzijnpasoplangeretermijnzichtbaar,daaromzijngeentussenwaardesopgenomen.Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar123 46.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgavenBegrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen94107748069283394677121480127427127633Uitgaven99209109500137634136444129209128327128326Programma-uitgaven968671069331353031342211272011264691264681.Mensensportenenbewegenmeervoorhungezondheid85961448024761244872528025500255002.Viadesportontmoetenmensenelkaar,doenmensenmeeaanmaatschappelijkeactiviteitenengaanmensenrespectvolmetelkaarom688856466480252794457168373154731543.DetopsportinNederlandstaatsymboolvoorambitie,iseenbronvanontspanningendraagtbijaanonsnationaleimagoinbinnen-enbuitenland19386277893029030289302382781527814Apparaatsuitgaven2342256723312223200818581858Ontvangsten8301025870870870870870Budgetflexibiliteit:Begrotingsbedragenx€1000200920102011201220131Mensensportenenbewegenmeervoorhungezondheid2476124487252802550025500–Juridischverplicht23236122501105038003750–Bestuurlijkgebonden095001000050000–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden15252737423016700217502Viadesportontmoetenmensenelkaar,doenmensenmeeaanmaatschappelijkeactiviteitenengaanmensenrespectvolmetelkaarom8025279445716837315473154–Juridischverplicht7761451324231301567215172–Bestuurlijkgebonden023334233342833428334–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden263847872521929148306483DetopsportinNederlandstaatsymboolvoorambitie,iseenbronvanontspanningendraagtbijaanonsnationaleimagoinbinnen-enbuitenland3029030289302382781527814–Juridischverplicht281812345518037145317531–Bestuurlijkgebonden00000–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden21096834122011328420283ToelichtingDebedragenopgenomenopderegels«Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden»zijnbeleidsmatiggereserveerd:+BinnenOD1Mensensportenenbewegenmeervoorhungezondheid:uitgavenophetterreinvanhetNationaalActieplanSportenBewegen,desportgeneeskundeenhetvergrotenvankenniseninformatieovergezondesportbeoefening.+BinnenOD2Viasportontmoetenmensenelkaar,doenmensenmeeBeleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar124 aanmaatschappelijkeactiviteitenengaanmensenrespectvolmetelkaarom:uitgavenophetterreinvanhetbeleidsprogrammaschoolensport,debevorderingvansportdeelnamevangehandicapten,devernieuwingvanhetlokaalsportaanbod,meedoenallochtonejongerendoorsport,sportkaderensportiviteitenrespect.+BinnenOD3DetopsportinNederlandstaatsymboolvoorambitie,iseenbronvanontspanningendraagtbijaanonsnationaleimagoinbinnen-enbuitenland:uitgavenophetterreinvantopsportevenemen-ten,talentontwikkelingendopingbestrijding.46.3OperationeledoelstellingenErzijndrieoperationeledoelstellingenvoorsport:1.Mensensportenenbewegenmeervoorhungezondheid.2.Viadesportontmoetenmensenelkaar,doenmensenmeeaanmaatschappelijkeactiviteitenengaanmensenrespectvolmetelkaarom.3.DetopsportinNederlandstaatsymboolvoorambitie,iseenbronvanontspanningendraagtbijaanonsnationaleimagoinbinnen-enbuitenland.46.3.1MensensportenenbewegenmeervoorhungezondheidMotiveringMotiveringInhetgewonedagelijkselevenzijnflinkelichamelijkeinspanningenvrijwelverdwenen.Bewegingsarmoedeenverkeerdevoedingspatronenleidentotgezondheidsproblemen.Sportenbewegingdragenbijaaneenactieveengezondeleefstijlvanhetindividuenzijndaardoorinhetbelangvaneengezondesamenlevingwaaraanmensenzolangmogelijkactiefblijvenmeedoen.Omburgersopgroteschaaltoteenactieveleefstijlteverleiden,iseenomslagnodig:dagelijksbewegenwordtdenorm.HetNationaalActieplanSportenBewegen(NASB)geeftdaaraaneengroteimpuls.Partijeninverschillendesectorenvandemaatschappijwordenertoeaangezetactiviteitenteontwikkelenwaardoormensenmeergaansportenenbewegenenmindermenseninactiefzijn.Wewillenbereikendat:+Mensenmeersportenenbewegenenmindermenseninactiefzijn;en+Mensenopeengezondeenverantwoordemanieraansportdoen.Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar125 Wemetendevoortgangvanhetbeleidmetdevolgendeindicatoren:Prestatie-indicatorenTrendgegevensStreefwaardelangetermijnIndicator20042005200620072012PercentagevandeNederlandsebevolking(vanaf18jaar)datvoldoetaandebeweegnorm60%63%68%64%70%Percentagejeugdigen(4–17jaar)datvoldoetaandebeweegnorm45%50%PercentagevandeNederlandsebevolking(vanaf18jaar)datinactiefis8,2%5,8%5,3%5,2%5,0%ToelichtingDezeindicatorengevenaanhoeveelNederlandersvoldoendebewegenvoorhungezondheid.Ditgeefteenindicatievandebehaaldegezondheids-winstdoorsport.DegegevensmakenonderdeeluitvanhetstandaardonderzoekOngevallenenBewegeninNederland(OBiN),uitgevoerddoorondermeerTNO.Alsbeweegnormwordtdezogenaamde«combinorm»gehanteerd.AandienormwordtvoldaanalsmenvoldoetaandeNederlandseNormGezondBewegen(NNGB)en/ofdeFitnorm.DeNNBGvereistminimaal30minutenmatigintensiefbewegenopminstens5dagenperweek.Voordejeugdtot18jaarisdit60minutenopzevendagenperweek.DeFitnormvereistminimaal20minutenintensiefbewegen(sportoffitness)opminstens3dagenperweek.Derealisatievandezeindicatorenwordtjaarlijksgemeten.Instrumententenbehoevevanhetstimulerenvanlichaamsbewe-gingenhettegengaanvaninactiviteit+NationaalActieplanSportenBewegenDezesubsidiesenbijdragenzijnondermeerbedoeldomsamenmetanderedepartementengezondelichaamsbewegingtestimulereneninactiviteittegentegaanbijverschillendespecifiekedoelgroepen,waarbijbijzondereaandachtwordtgeschonkenaandejeugd.WijrichtenonsmetdezesubsidiesenbijdragenopallerelevanteaandachtsgebiedenvanhetNationaalActieplanSportenBewegen:wijk,school,werk,zorgensport(€15,5miljoen).Op3april2008iseenovereenkomstgeslotenmetdeVNGenNOC*NSFoverdeImpulsNASB.Viadezeimpulswordendeteweinigactieveburgersinruim100gemeenten,diezijngeselecteerdopbasisvandelagesociaal-economischestatus,gestimuleerdmeertegaanbewegen.Daartoewordtgebruikgemaaktvansuccesvolgeblekensport-enbeweegaanbodindeeigenwoonomgeving.HetKabinetinvesteertdekomendejaren€38miljoenindezeImpuls.MetdeVNGisafgesprokendatdegemeenten,diedezesport-enbeweegactiviteitengaanopzetten,eenzelfdebedraginvesteren.Intotaalwordtdaardoortotenmet2014€76miljoengeïnvesteerd.Daarnaastwordtforsingezetophetterugdringenvandebewegingsar-moedebijjeugdigen,aangezienhetmerendeelvandejongerendegeadviseerdenormniethaalt.HetRIVMontwikkeltmomenteeleenrichtlijnombewegenonderdeeltelatenuitmakenvandejeugd-gezondheidszorg.Dezerichtlijnzalin2009ontwikkeldwordeninsamenspraakmetdeCentravoorJeugdenGezin.Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar126 +BeweegkuurInhetkadervandeBeweegkuurwordtverdereervaringopgedaanmetproefimplementatiesvanbeweeginterventiesomzoinformatiebeschik-baartekrijgenovervoldoendeeffectiviteitvooropnameinhetbasis-verzekeringspakket(€3miljoen).Inzevenproefregio’swordenpatiëntenmetDiabetestypeII(ofeenverhoogdrisicoophetkrijgendaarvan)doordehuisartsdoorverwezennaareenleefstijladviseur.Deleefstijladviseurselecteertvoordepatiënteenpassendbeweegprogramma,waarbijdepatiëntmaximaaléénjaarwordtbegeleid.+GezondesportbeoefeningDaarnaastzijnsubsidiesbeschikbaarvoordesportmedischebegeleidingvantopsporters(€1miljoen),omprojectenuittevoerendiegerichtzijnopblessurepreventie(€0,8miljoen),omdekwaliteitvandesportgenees-kundeverderteverbeteren(€3miljoen)enomdekennisvaneninformatieoversportenbewegentevergroten(€1,4miljoen).GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122012Instellingssubsidies/Structurelesubsidies450450450450450Gezondesportbeoefening450450450450450Decentralisatie-uitkering900095001000050000NationaalActieplanSportenBewegen900095001000050000Projectsubsidies/Opdrachten1531114537148302005025050NationaalActieplanSportenBewegen6495827487641388118881Beweegkuur3000500000Gezondesportbeoefening58165763606661696169Totaal2476124487252802550025500BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.46.3.2Viadesportontmoetenmensenelkaar,doenmensenmeeaanmaatschappelijkeactiviteitenengaanmensenrespectvolmetelkaaromMotiveringMotiveringSportisvangrotemaatschappelijkebetekenis.Sportiseenbindendefactorindesamenleving.InhetCoalitieakkoordonderschrijvenwedatin(breedte)sportaspectenalsgezondheid,veiligheid,ontwikkelenvanwederzijdsrespect,integratieenmaatschappelijkebindingbijeenkomen.Desportlevertdanookeenbelangrijkebijdrageaandedoelstellingenenpijlersvanhetkabinetsbeleid,waaronder:+onderwijs/jeugd:betereschoolprestaties,minderschooluitval,beterschool-enleerklimaat,ontwikkelingvanwederzijdsrespect;+wijkaanpak:positievebijdrageaanintegratie,leefbaarheid,socialesamenhang,waardenennormen.Omdittekunnenblijvenrealiserendientdesportwelinvoldoendematetezijntoegerustomdiemaatschappelijketakengoedtekunnenvervullen.Investerenindesport(vereniging)isdaartoevanessentieelbelang.InhetBeleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar127 kadervandeImpulsBredeScholen,SportenCultuurwordtdaaromgeïnvesteerdincombinatiefuncties.Daardoorwordenooksportverenigin-genversterkt.Wewillenbereikendat:+Mensenmeedoenaansportactiviteitenoplokaalniveau(indewijk,openomdeschoolenbijdevereniging),waarbijextraaandachtisvoorjongeren;+Verenigingenaantrekkelijkzijnvoorgrotegroepensportersenvrijwilligersenhunmaatschappelijketakenkunnenuitoefenen;+Allochtonejongerenmeedoenindesamenlevingdoormiddelvansport;+Mensenzichsportiefgedragenen(spel)regelsrespecteren;+Sportbenutwordtombijtedragenaanarmoedebestrijding,welzijnenvredesopbouwinontwikkelingslanden.Wemetendevoortgangvanhetbeleidmetdevolgendeindicatoren:Prestatie-indicatorenTrendgegevensStreefwaardelangetermijnIndicator19951999200320072011PercentagevandeNederlandsebevolkingdatlidisvaneensportvereniging36%34%36%n.n.b.38%PercentagevandeNederlandsebevolkingdatalsvrijwilligerindesportactiefis13%8%(2000)11%n.n.b.13%ToelichtingAd1.DezeindicatorgeeftaanhoeveelNederlanderslidzijnvaneensportvereniging.Datiseenindicatievan«meedoenindemaatschappij».Ad2.DezeindicatorgeeftaanhoeveelNederlandersalsvrijwilligeractiefzijnbinnendesport.Datiseenindicatievan«meedoenindemaatschap-pij».DebronvandezebeideindicatorenishetAanvullendVoorzieningengebruikOnderzoek,dateensindevierjaardoorhetSociaalCultureelPlanbu-reauwordtuitgevoerd.Deresultatenvoor2007komeninhetnajaarvan2008beschikbaar.Instrumententerbevorderingvandeelnameaansportactiviteitenoplokaalniveau+ImpulsBredeScholen,SportenCultuurViadeImpulsBredeScholen,SportenCultuurverstrekkenwij,insamenwerkingmetOCW,viahetGemeentefondsdecentralisatie-uitkeringenaangemeentenvoorhetaanstellenvanprofessionalsincombinatiefuncties,diewerkzaamzijnopminimaaltweevandedriewerkterreinenbinnendeImpuls(€19,6miljoen).HiermeewordtvooreenbelangrijkdeelinvullinggegevenaandeIntensiveringSportuithetCoalitieakkoord,wordtmeersportaanbodgecreëerdopenrond(brede)scholeninhetprimairenvoortgezetonderwijsenwordensportverenigin-genversterktmethetoogophunmaatschappelijkefunctie.MetdeVNGzijnafsprakengemaaktoverdeuitvoeringvandeImpulsdoordegemeenten.In2008wordtgestartmet375combinatiefunctiesin30gemeentenuitdeG31.In2009zullendezegemeenteneendeelvandefinancieringopzichnemenenhetaantalcombinatiefunctiesuitbreidennaar475.Daarnaastzullenin2009,indetweedetranche,ruim90gemeentenaanhakenmetnogeens440combinatiefuncties.Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar128 +SportenonderwijsHalverwege2008isvolgensplanningdeAlliantieSchoolenSportafgerond.InhetvervolgopdeAlliantiebrengenwe,samenmethetministerievanOCW,inhetnajaarvan2008eenBeleidsprogrammaSportenOnderwijsuit.DitbeleidsprogrammabouwtvoortopderesultatenvandeAlliantieensluitaanopdeImpulsBredeScholen,SportenCultuur.Inhetbeleidsprogrammazalprioriteitwordengegevenaanhetmiddelbaarberoepsonderwijs,datnietvandeImpulsprofiteert,enaanhetverminde-renvanschooluitvaldoorsport(€1,5miljoen).+BOS/BSIDezeuitkeringenzijnondermeerbedoeldvoorhetstimulerenvanhetsportaanbodendesportdeelnameoplokaalniveau.DeBOS-regelingrichtzichopsamenwerkingtussenbuurt,onderwijsensport(BOS)omdoormiddelvansportachterstandenvanjeugdigenophetgebiedvangezondheid,sport,onderwijsenparticipatietegentegaan(€13,7miljoen).DeBreedtesportimpuls(BSI)isbedoeldomhetlokalesport-aanbodstructureelteverbeteren(€0,9miljoen).BezienwordtofdeBreedtesportimpulsin2008afgewikkeldkanworden.Instrumententenbehoevevanhetaantrekkelijkmakenvanverenigingenvoorgrotegroepensportersenvrijwilligers+VernieuwinglokaalsportaanbodSubsidiesvooractiviteitenomhetsportaanbodendesportverenigingentevernieuwen.Datgebeurtviaeengerichtprogrammamet15proef-projectenwaarin70verenigingenparticiperenin40takkenvansport(€3,8miljoen).Doordeproeftuinenkrijgensportverenigingeneenimpulshunaanbodopnieuwedoelgroepenterichtenalsdeongeorganiseerdeduursporter,senioren,mensenmeteenbeperkingofintehakenopdenieuwebehoeftenvansporters(gezondheidssport,outdoorexperiences).Ookderelatiemetdenaschoolseopvangendeschoolstaatcentraalinverschil-lendeproeftuinen.Deproeftuinendienenalsvoorbeeldeninspiratiebronvooranderesportverenigingenenlokalepartners.+GehandicaptensportSubsidiesverlenenaanlandelijkesportorganisatiesomdesportdeelnamevangehandicaptentebevorderen(€2,5miljoen).Desportdeelnamevanmensenmeteenhandicapblijftachterinvergelij-kingmetanderen.Omdesportparticipatievangehandicaptentebevorderenrichtenweonsophetstimulerenvansportinhetspeciaalonderwijsenophetvergrotenvanhetsportaanbodinzorgvoorzieningenvoormensenmeteenverstandelijkehandicap.In2009zullenGehandicaptensportNederlandenNOC*NSFhiertoeaandeslaggaanopbasisvaneengezamenlijkwerkplan.+KenniseninformatieSubsidiesaanlandelijkesportorganisatieseninstellingomkennisvaneninformatieoverdesporttevergroten(€4,6miljoen).+Compensatie«ecotax»Bijdragenverstrekkenaansportorganisatiesomdekostenvansportver-enigingenalsgevolgvanderegulerendeenergieheffing,de«ecotax»,gedeeltelijktecompenseren(€9,3miljoen).Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar129 +MeedoenallochtonejongerendoorsportenzorgtrajectenSubsidiesaan(sport)organisaties(€12,2miljoen)enbijdragenaanandereoverheden(€2,5miljoen)omdesportdeelnamevanallochtonejongerentebevorderenenommetsportextrabegeleidingenzorg-trajectenvoorjongerenuittevoeren.Bij500sportverenigingen,binnende9deelnemendesportbonden,zijnbegeleidingsprojectenopgestartbinnende11geselecteerdegemeenten.Bij50vandezeverenigingenzijnookzorgtrajecteninuitvoering.Instrumenttenbehoevevanhetsportievegedragvanmensenenhetrespecterenvande(spel)regels+SportkaderSubsidiesaanlandelijke(sport)organisatiesomhetbestandaangoedopgeleidetrainersencoachesuittebreiden,omopleidingstrajectentemoderniserenenominnovatieenontwikkelingvanopleidingen,bijscholingenenkennisuitwisselingmogelijktemaken(€2,5miljoen).+SportiviteitenrespectSubsidiesvoorondersteuningvandesportsectorbijdeontwikkelingenuitvoeringvanhetbeleidterbevorderingvansportiviteitenrespect(€2,8miljoen).Onderdeelvanditbeleidisdeuitvoeringvanhet«MasterplanArbitrage».InaanvangheeftVWSbijgedragenaanhetprogrammavan9bondenvoorcontactsporteninteamverband.InoverlegmetNOC*NSFwordtdeondersteuningnuuitgebreidnaar16bonden.Instrumenttenbehoevevanhetbenuttenvansportvoorinterna-tionalesamenwerking+SportenontwikkelingssamenwerkingSubsidiesaansport-enontwikkelingsorganisatiesomsportprojectenoptezettenintienlanden(€1,5miljoenHGIS-middelen).Ookvoormenseninontwikkelingslandenissporteenbelangrijkmiddelbijhetvergrotenvansocialesamenhang,leefbaarheid,wederzijdsrespect,eengezondeleefstijlenhetzelfvertrouwen.In2009zalgeïnves-teerdwordeninsportprojectenineentientallanden,opbasisvaneenplanvanaanpakdatdoorNOC*NSFin2008wordtopgesteld.DaarbijwordtgebruikgemaaktvandekennisenervaringterplaatstevandiverseNederlandseinstellingenophetterreinvanontwikkelingssamenwerking.+KoninkrijksbandeninternationalesamenwerkingSubsidiesomdeKoninkrijksbandendeinternationalesamenwerkingteversterken(€0,8miljoen).Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar130 GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies55305530553055305530Sportdeelnamegehandicapten980980980980980Kenniseninformatie35503550355035503550Sportkader10001000100010001000Specifiekeuitkeringen14626128092323265257BOS-regeling13750128092323265257Breedtesportimpuls*8760000Decentralisatie-uitkering1960923334233342833428334ImpulsBredeScholen,SportenCultuur1960923334233342333423334Bijdragenaananderebegrotingshoofdstukken25200000Meedoenallochtonejongerendoorsport25200000Projectsubsidies/Opdrachten3796737772404963902539033Sportenonderwijs15001500150015001500Vernieuwenlokaalsportaanbod38233823382338233823Sportdeelnamegehandicapten15031518151816181618Kenniseninformatie10521053111912191219CompensatieEcotax93579357935793579357Meedoenallochtonejongerendoorsport1223412178147111381113811Sportkader15441582158216821682Sportiviteitenrespect28482849284928492849Sportenontwikkelingssamenwerking15001500150000KoninkrijksbandenInternationaleSamenwerking85085085013501350Diversen17561562168718161824Totaal8025279445716837315473154*BezienwordtofdeBreedtesportimpulsin2008kanwordenafgewikkeld.46.3.3DetopsportinNederlandstaatsymboolvoorambitie,iseenbronvanontspanningendraagtbijaanonsnationaleimagoinbinnen-enbuitenlandMotiveringMotiveringHetkabinetondersteuntdeambitievandesportomNederlandeenplaatstelatenbehoudenindeinternationaletoptienlandenklassering.DaarvoormoetenNederlandsesportersgoedpresterenopWereldkampioenschap-penenopdeOlympischeenParalympischeSpelen.Omindetoptienteblijven,maaktdeoverheidduidelijkekeuzes.Derijksoverheidinvesteertnietlangerinalletopsportprogramma’s,maarconcentreertdebeschik-baremiddelenopdietopsportonderdelenwaarbijNederlandsesportersnuofinde(nabije)toekomstgoedpresteren.Omtekunnenconcurrerenmetentepresterenbinnendeinternationaletopzijninternationaalkwalitatiefhoogwaardigesporttechnischeprogramma’sessentieelvoorhetsuccesvanonzesporters.Sportersmoeteninstaatgesteldwordenomvoltijdsmethunsportbezigtezijnenmoetenhieringoedbegeleidworden.Derijksoverheidmaghierbijdemaatschappelijkecarrièrevandesporternietuithetoogverliezenmaarbeseftdatdeontwikkelingenindeinternationalearenanietstilstaan.UitBeleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar131 internationaalvergelijkendonderzoekengesprekkenmetonderzoekersenNOC*NSFblijktdatvoorNederlandkansenliggenophetterreinvantalentontwikkeling.DeOlympischeSpelenenvooralookhetEKVoetbalhebbenopnieuwaangetoonddatsporteenfeestkanzijnvooriedereen,eenbindendefactorisinonzemaatschappijeneenuniekebijdragelevertaanhetimagovanNederlandinhetbuitenland.OnbetaalbareHollandPromotie,diezekerheeftbijgedragenaanhetvergrotenvandekansenvanNederlandophetverkrijgenvandeorganisatievanhetWKVoetbal2018endeOlympischeSpelen2028.Wemetendevoortgangvanhetbeleidmetdevolgendeindicator:Prestatie-indicatorenIndicatorWaardePeildatumStreefwaardelangetermijnPositievanNederlandindetopsportlandenklassering9eplaats1-1-2008Positiebijdeeerstetien(2010)ToelichtingDezenieuwontwikkeldeprestatie-indicatorgeeftaaninhoeverreNederlanderinslaagtomzichtescharenbijdetoptienvantopsportlanden.DebronisdeWorldSportsNationsIndexvanNOC*NSF.Indezeindexzijndeuitslagenverwerktvanallemedaille-evenementenvandelaatstgehoudenWereldkampioenschappenofdeOlympischeSpelen.Instrumententerbevorderingvandetopsport+TalentontwikkelingHetdoelvandezesubsidiesisomhetontwikkelenvantalententeverbeterenenomtalentenookdelaatstestaptelatenzetten:hetexcellerenininternationalewedstrijdenencompetities.Datgebeurtdoorprojectplannendoordesportbondenuittelatenvoeren,doormeerspecifieketalentcoachesintezetten,doorfacilitaireondersteuningdoorOlympischenetwerken,doordecombinatievantoptrainingenonderwijsteverbeteren,doorCentravoorTopsportenOnderwijs(CTO’s)optezettenendooreenbijdrageteleverenaanhoogwaardigeinternationaletrainings-enwedstrijdprogramma’sinvoorbereidingopdeOlympischeSpelen.MethetbeschikbaarkomenvandetweedetranchevandeIntensiveringSportuithetCoalitieakkoordwordthetbudgetmet€2,5miljoenverhoogdtot€9,8miljoen.In2009investerenweinextratalentcoachesdiebijmeerderesportbon-denindienstzijn.Deinvesteringineenbeterecombinatievantoptrainingenonderwijszalconcreetvormkrijgenin,evenredigoverhetlandverspreide,CentravoorTopsportenOnderwijs(CTO’s).Daarnaastleverenweeenbijdrageaanhoogwaardigeinternationaletrainings-enwedstrijd-programma’sinvoorbereidingopdeOlympischeSpelenvan2010inVancouveren2012inLonden.+CoachesaandetopBijdrageverstrekkenaanhetprogrammaCoachesaandetopvandesportsector.HetdoelistopcoachesvrijtemakenvoorhuntrainerscarrièreBeleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar132 entekunnenbehoudenvoordeNederlandsetopsport(€4,6miljoen).Gemiddeldkunnenindeprojectperiode75fulltimecoachesperjaargefinancierdworden.+FondsvoordeTopsporterBijdrageverstrekkenaanhetFondsvoordeTopsporter.Dezebijdrageisbedoeldvoorhetuitkerenvan375stipendiaaanA-topsportersennationaletoptalentenmeteeninkomendatlagerisdanhetminimumloon,zodatzijzichvrijkunnenmakenvoorhunsportcarrière(€5,4miljoen).+TopsportevenementenSubsidiesverlenenaan(sport)organisatiesvoordeorganisatievantopsportevenementeninNederland(€4,8miljoen).Innovember2008wordthetonderzoekoverdehaalbaarheidvanenhetdraagvlakvoorhetOlympischPlan2028afgesloten.DanwordtookbeslotenofNederlandinprincipebereidisdeSpelenteorganiseren.Bijeenpositiefbesluitzalin2009gestartwordenmetdeopbouwfase,waarinhetopOlympischniveaubrengenvandeinfrastructuurendeverankeringvandesportindesamenlevingvooropstaan.DeProgrammamanagerRijksoverheidvanhetOlympischPlan2028coördineertdaartoedeinbrengvandediversedepartementen.+TegengaanvandopinggebruikSubsidiesverlenenaan(inter)nationaleantidopingorganisatiesomhetdopinggebruiktegentegaan(€2,1miljoen).Dopinggebruikiseengrotebedreigingvoordesport.Hettasthetgrondbeginselvanfairplayaanenleidtbovendientotgezondheidsrisico’svoordesporters.Hetkrachtigtegengaanvandopinggebruikwordtdaaromonverminderdvoortgezet.+KenniseninnovatietopsportBijdrageverstrekkenvoordeontwikkelingvoorgrensverleggendeinnovatievetoepassingenvoordesport,waaronderaandeStichtingInnoSportNL(€3,6miljoen)GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies68316831683168316831Stipendiumregeling54315431543154315431Dopingbestrijding14001400140014001400Projectsubsidies/Opdrachten2345923458234072098420983Talentontwikkeling97979797979797979797Coachesaandetop45844584458445844584Topsportevenementen48084787475648334832Dopingbestrijding670670620620620KennisenInnovatie36003620365011501150Totaal3029030289302382781527814BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar133 46.4OverzichtbeleidsonderzoekenOverzichtbeleidsonderzoekenOnderzoekOnderwerpNummerADofODAStartBAfgerondBeleidsdoorlichtingBeleidsdoorlichtinguitvoeringsportbeleid46.1A.09-2010B.03-2011EffectonderzoekexpostTussenevaluatieuitvoeringsportbeleid46.1A.03-2008B.10-2008OverigevaluatieonderzoekOnderzoeknaardesportparticipatievanmensenmeteenbeperking46.3.2A.06-2007B.10-2008Vervolg-onderzoeksportiviteitenrespect46.3.2A.11-2007B.09-2008OnderzoekOngevallenenBewegeninNederland(OBiN)46.3.1DoorlopendTopsportklimaatonderzoek46.3.3DoorlopendBeleidsartikelen/Artikel46Persexemplaar134 Artikel47OorlogsgetroffenenenHerinneringWereldoorlogII47.1AlgemenebeleidsdoelstellingDeerfenisvanWOIIisafgewikkeldenmensenbeseffen,medeopbasisvandegebeurtenissenuitWOII,wathetbetekentominvrijheidtekunnenleven.Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Belangrijkstebeleidsonderwerpen2009Opditbeleidsterreiniscontinuïteitbelangrijk.HetblijvenvertellenvanhetverhaalvanWOIIaannieuwegeneratiesenaansluitenbijactuelethema’sdiemensennubezighouden,isessentieelomhetverhaalbetekenistelatenhoudenvoorvandaag.Voor2009ligtdenadrukopdevolgendebeleidsimpulsen:+Vereenvoudigingvandeoorlogswetten(47.3.1)DeuitgangspuntenvandezevereenvoudigingzijnuiteengezetinmijnbriefaandeTweedeKamervan26maart2007.DevereenvoudigingzaldeadministratievelastendrukvoordecliëntenvandePensioen-enuitkeringsraad(PUR)verminderen.+VoortzettingvanhetprogrammaErfgoedvandeoorlog(47.3.2)Ditprogramma,datlooptvan2007t/m2009,isgerichtophetbehoud,detoegankelijkheidendepublieksgerichtetoepassingvanbijzonderofkwetsbaarerfgoedmateriaaldatbetrekkingheeftopdeTweedeWereld-oorlog.Injuni2007ishetbeleidskadervoorsubsidiëringvanhetprogrammaErfgoedvandeoorlogbekendgemaakt.Indeperiodetotenmet2009zullensubsidieaanvragenophetterreinvanErfgoedaanditkadergetoetstworden.+Voorbereidingoverhevelingper2011vanhetcliëntbeheervandePURnaardeSocialeVerzekeringsbank(SVB)(47.3.1)Bijbrievenvan30juli2007en17juni2008hebikdeTweedeKamergeïnformeerdoverdewijzigingeninhetuitvoeringsbestelmetingangvan2011.MinisteriëleverantwoordelijkheidMinisteriëleverantwoordelijkheidWezijnverantwoordelijkvoor:+hetactueelhoudenvandewet-enregelgevingvooroorlogs-getroffenen.Wijzigingenzijnnodiginverbandmetdevereenvoudi-gingvandeuitvoeringvandewetteneninverbandmetwijzigingvanwetgevingopandereterreinen;+hettoezichtopvierzelfstandigebestuursorganen(ZBO’s):dePUR,deCommissieAlgemeneOorlogsongevallenregelingIndonesië(CAOR),deStichtingHetGebaar(voordeIndischegemeenschap)endeStichtingRechtsherstelSintienRoma;+de(financieringvande)infrastructuurdiehetmogelijkmaaktdeherinneringvanWOIIinstandtehouden.ExternefactorenExternefactorenOmdeerfenisvanWOIIaftewikkelen,datwilzeggen,demateriëleenimmateriëlehulpverleningbijeendalendaantaloorlogsgetroffenengoedtelatenverlopen,ishetnodigdatuitvoeringsorganenzoalsdePensioen-enUitkeringsraad(PUR)indelaatstefasedoelmatigeneffectiefblijvenfunctioneren.Persexemplaar135 Bewustwordingvandebetekenisvanhetwoord«vrijheid»wordtondersteunddoorWOIIalsreferentiepunttenemen.DaarvoorishetbelangrijkdeherinneringaanWOIIlevendtehoudendoor:+hetinstandhoudenvanherinneringscentra;+hetconserveren,hetontsluitenenhetstimulerenvangebruikvanwaardevolerfgoedmateriaal;+hetvertalenvangebeurtenissentijdensWOIInaardezetijd(jeugd-voorlichting).Werkenaanbewustwordingvan(metname)dejeugdoverdebetekenisvanvrijheidinrelatietotWOIIiseencomplexeaangelegenheid.Hetresultaatisondermeerafhankelijkvanactuelemaatschappelijkeontwikkelingenenkannietdirectdooronsbeïnvloedworden.Prestatie-indicatorenPrestatie-indicatorenBijdealgemenedoelstellingisgeenprestatie-indicatoropgenomenomdatdedoelstellingmeerdere,uiteenlopendeelementenbevatdiezichmoeilijkinéénindicatorlatenweergeven.47.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen407646412150388599370326353459340149327506Uitgaven403429412655389961370326353459340149327506Programma-uitgaven4020404112443885333694463527363394263267831.EenkwalitatiefgoedendoelmatigstelselvanmateriëleenimmateriëlehulpverleningaanoorlogsgetroffenenWOIIineensituatievanafbouw3926203949773740363596123452603319503193072.DeherinneringenaanWOIIblijftlevendenveelmensen–voorraljeugdigen–zijnzichvanbewustvandebetekenisvanWOII942016267144979834747674767476Apparaatsuitgaven138914111428880723723723Ontvangsten3047000000Budgetflexibiliteitbegrotingsuitgaven:Begrotingsbedragenx€1000200920102011201220131.Wetten,regelingenenrechtsherstelWOII374036359612345260331950319307–Juridischverplicht372212330027317038303728291085–Bestuurlijkgebonden182429585282222822228222–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden000002.HerinneringenbewustzijnWOII144979834747674767476–Juridischverplicht48824889488848884888–Bestuurlijkgebonden96154945258825882588–Niet-verplichtofbestuurlijkgebonden00000Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar136 47.3OperationeledoelstellingenErzijntweeoperationeledoelstellingenvoorditbeleidsterrein:1.eenkwalitatiefgoedendoelmatigstelselvanmateriëleenimmateriëlehulpverleningaanoorlogsgetroffenenWOIIineensituatievanafbouw;2.deherinneringaanWOIIblijftlevendenveelmensen–vooraljeugdigen–zijnzichbewustvandebetekenisvanWOII.47.3.1EenkwalitatiefgoedendoelmatigstelselvanmateriëleenimmateriëlehulpverleningaanoorlogsgetroffenenWOIIineensituatievanafbouwMotiveringMotiveringHetaantaloorlogsgetroffenenneemtomdemografischeredenengeleidelijkaf.DekerncijfersvandePUR(www.pur.nlonderalgemeen/organisatie)latenziendathetaantaluitkeringeningevolgedeoorlogswet-tendaaltvan34680in2007naar29902in2012.Geziendezeontwikkelingzullenookdeorganisatiesdiedemateriëleenimmateriëlehulpverleningverzorgen,geleidelijkmoetenafbouwen.Hetisbelangrijkdatditopeenverantwoordemaniergebeurt,zodatdeondersteuningkwantitatiefenkwalitatiefoppeilblijft.Wijbegeleidenenfaciliterendezeafbouw.Datgebeurtbijvoorbeelddoorsamenwerkingtestimulerentussendeinstellingenwaarhetdraagvlakvandeafzonderlijkeinstellingentesmaldreigtteworden.IndatkaderzalhetcliëntbeheervandePUR(hetberekenenenbetalenvandepensioenenenuitkeringenendeverstrek-kingvanbijzonderevoorzieningenaanbestaandecliënten)per1januari2011wordenovergedragenaanSVB.Onderstaandeprestatie-indicatorenhebbenbetrekkingopdedoelmatig-heid(indicator1)endekwaliteitvandienstverlening(indicatoren2en3)vandePUR.Indicator1laatdeapparaatskostenvandePURzieninverhoudingtotdeuitgavenvoorpensioenenenuitkeringen.DitverhoudingspercentagegeefteenglobaleindicatievandedoelmatigheidvandePUR.Directesturingopditpercentageisnietgoedmogelijk,mededoordeafbouwfasewaarindePURzichbevindt.Hetstreveniseropgerichteen(sterke)stijgingvanditpercentagezoveelmogelijktevoorkomen.Deindicatoren2en3tonendepercentageseersteaanvragenenvervolgaanvragen(omeenuitkeringofvoorziening)diebinnendewettelijketermijnzijnafgehandeld.DitiseenbelangrijkeindicatorvoordekwaliteitvandienstverleningvandePUR.Hetpercentageschommeldein2007rondde92%.Gestreefdwordtin2009ditpercentagetehandhaven.Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar137 Prestatie-indicatorenIndicator200520062007Streefwaarde2009Streefwaarde20121.PercentageapparaatskostenPURinverhoudingtotdeuitgavenvoorpensioenenenuitkeringen5,3%5,0%4,8%4,8%4,8%2.PercentageeersteaanvragendiedoordePURbinnende(verlengde)wettelijketermijnzijnafgehandeld89%89%91%92%92%3.PercentagevervolgaanvragendiedoordePURbinnende(verlengde)wettelijketermijnzijnafgehandeld90%88%93%92%92%Bron:JaarverslagPUR2007Toelichting:Prestatie-indicatoren2en3:debasiswaardenendestreefwaardenvoordeafhandelingvaneersteaanvragenenvervolgaanvragenbetreffeneengewogengemiddeldevandeWetuitkeringenvervolgingsslachtoffers1940–1945(WUV),deWetuitkeringenburgeroorlogsslachtoffers1940–1945(WUBO)endeWettenbuitengewoonpensioen(WBP).Dezeprestatie-indicatorenwordenjaarlijksgepubliceerdinhetjaarverslagvandePUR.Instrumenten+WettenenregelingenOnderstaandetabelgeefteenoverzichtvanhetaantaluitkeringen/pensioenenendedaarmeegemoeidetotaleuitgavenvandewettenenregelingenvooroorlogsgetroffenenoverdeperiode2005–2007.KengetallenKerngegevenswettenenregelingenvooroorlogsgetroffenen*(bedragenx€1miljoen)200520062007WetuitkeringenvervolgingsslachtoffersGemiddeldaantalbetaalbareuitkeringen(incl.uitkeringenart.21b)192511835817486UitgavenWuvtotaal€194,9€187,2€187,3WetuitkeringenburgeroorlogsslachtoffersGemiddeldaantalbetaalbareuitkeringen(incl.toeslagart.19)134751329813265UitgavenWubototaal€64,1€63,8€67,0WettenbuitengewoonpensioenGemiddeldaantalbetaalbarepensioenen504747354389UitgavenWbptotaal€93,1€92,4€91,3AlgemeneoorlogsongevallenregelingGemiddeldaantaluitkeringen100113901665UitgavenAORtotaal€4,8€5,5€5,8Bron:PUR,SAIPjanuari2008+BijdragenverlenenaanZBO’s(PUR,CAOR,StichtingRechtsherstelSintienRoma,StichtingHetGebaar)Hetdoelvandezebijdragenismateriëlehulptekunnenverlenenaanoorlogsgetroffenen.Hiertoestellenwein2009bijdragenterbeschikkingaandeZBO’s(€28,5miljoen).DeliquidatiesvandeStichtingRechtsher-stelSintienRomaendeStichtingHetGebaarwarenvoorzienper1januari2008.AangeziendewerkzaamhedenvandeStichtingRechtsher-Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar138 stelnognietzijnafgerondishetliquidatietijdstipverschovennaar2010.StichtingHetGebaarzalpermedio2009zijngeliquideerd.+SubsidiesimmateriëledienstverleningHetdoelvandezesubsidiesisimmateriëlehulpverleningaanoorlogs-getroffenenmogelijktemaken.Desubsidieswordenverleendaangespecialiseerdeinstellingen,waaronderdebegeleidendeinstellingen:StichtingPelita,JoodsMaatschappelijkWerk(JMW)enStichting1940–1945(€6,1miljoen).+Wet-enregelgevingbijstellenWestellendewettenenregelingenvooroorlogsgetroffenenbij,alswijzigingeninaanpalendewettendatnoodzakelijkmaken.In2009zaleenvereenvoudigingvandewettenwordendoorgevoerdterverminderingvandeadministratievelastendruk.VoortsvergemakkelijktdezeoperatiedeovergangvanhetcliëntbeheervandePURnaardeSVBper1januari2011.+ToezichthoudenopdeZBO’sHetdoelvandittoezichtopdeZBO’sisdeverantwoordelijkheidvooreenrechtmatige,doelmatigeenkwalitatiefgoedeuitvoeringvanhetwettelijkstelselvooroorlogsgetroffenenenhetnaoorlogsrechtshersteltekunnenwaarmaken.Indebrievenvan30juli2007en17juni2008hebbenwijdeTweedeKamergeïnformeerdoverdestandvanzakenronddeuitvoeringvandewettenvooroorlogsgetroffeneninhetbijzonderdeovergangvanhetcliëntbeheervandePURnaardeSVB.GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Wettenenregelingenoorlogsgetroffenen334644320907307926294616281973Onderandere:Wetuitkeringenvervolgingslachtoffers1940–1945(Wuv)178400171600164800157900151000Wetuitkeringenburgeroorlogsslachtoffers40–45(Wubo)6940068800674006560064100Wettenbuitengewoonpensioen1940–1945(Wbp)7800070900655006040055700BijdragenaanZBO’s2854327861263482634826348Onderandere:Pensioen-enuitkeringsraad2662025938244252442524425Instellingssubsidies/Structurelesubsidies86468605871086808680Onderandere:Subsidiesimmateriëledienstverlening61156079604260126012Opdrachten321321321321321Projectsubsidies18821918195519851985Onderandere:Projectenimmateriëlehulpverlening583515515515515Totaal374036359612345260331950319307BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar139 47.3.2DeherinneringaanWOIIblijftlevendenveelmensen–vooraljeugdigen–zijnzichbewustvandebetekenisvanWOIIMotiveringMotiveringHetisbelangrijkdeherinneringaanWOIIlevendtehouden.Ditgeldtnietalleenvoordemensendiedezeoorloghebbenmeegemaakt,maarookvoorjeugdigenvanwegedelessendiedaaruitgetrokkenkunnenworden,medeinrelatietotactuelevraagstukkenrondvrijheid,discriminatieenvrede.Onderstaandeprestatie-indicatorenmetenhetbelangdatdeNederlandsebevolkinghechtaan4en5mei.Depercentageszijnvrijstabielmeteenlichtestijgingindeafgelopenjarenwaarhetgaatomhetbelangdatwordtgehechtaan4mei.OverigensisdemeningvandeNederlandsebevolkingover4en5meimaarbeperktbeleidsmatigtesturen.Prestatie-indicatorenIndicator2005200620072008Streefwaarde2012(veel)belangaan4mei80%80%82%85%80%(veel)belangaan5mei75%77%72%79%75%Bron:NationaalComité4en5mei.Dezeprestatie-indicatorenwordenjaarlijksgemeten.Indeinleidingbijditbeleidsartikelisalopgemerktdatcontinuïteitopditterreinessentieelis.Inhetkadervandezeoperationeledoelstellingbetekenthetdatdeinhetverledengeformuleerdeprioriteitenzullenwordengehandhaafd.Datbetreftmetname:+hetvoorlichtingsbeleidaandejeugd;en+hetbehoudendetoegankelijkheidvanwaardevolerfgoedmateriaalWOII(hetprogrammaErfgoedvandeOorlog)Instrumenten+ProjectenjeugdvoorlichtingBijhetvoorlichtingsbeleidiszowelhetaspectvankennisoverdrachtalsdebewustwordingvanbelang.Hetbeleidrichtzichmetnameopjongerenindeleeftijdscategorievan10tot18jaar.BelangrijkisdatzebekendzijnmetdeTweedeWereldoorlogenzichdaardoormeerbewustwordenvandebetekenisvanhetwoord«vrijheid».Hetonderwijsisvoorhetvoorlichtingsbeleiddevoornaamsteingangomjongerenvan10tot18jaarenhunopvoederstebereiken.HetbeleidsluitaanbijdeleerdoeleninhetonderwijsendeCanonvandeNederlandseGeschiedenis.InonzebriefaandeTweedeKamervan11juni2007isdestandvanzakenmetbetrekkingtothetvoorlichtingsbeleidWOIIgeschetst.Erwordtjaarlijks€1,2miljoenterbeschikkinggesteldvoorprojectenjeugdvoorlichting.+SubsidiesherinneringWOIIDoelvandezesubsidiesisdeherinneringaanWOIIlevendtehoudenendebetekeniservantevertalennaardezetijd.Weverlenenonderanderesubsidiesvoorhethoudenvannationalemanifestaties(4en5mei;15augustus).Verderhoudenweviernationaleherinneringscentrainstand(€4,2miljoen).Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar140 +NationaalComité4en5meienNationaalVrijheidsonderzoekDoelvanhetonderzoekisinzichtteverkrijgenindegedachtevormingenbewustwordingrond4en5meiendeachterliggendeactuelethema’s(grondrechten,democratie,oorlog,vrijheidenverantwoordelijkheid).HetonderzoekwordtverrichtinopdrachtvanhetNationaalComité4en5meienbekostigduitdeinstellingssubsidiedieditComitévanVWSontvangt.HetNationaalVrijheidsonderzoek2008istevindenopwww.herdenkenenvieren.nl.+ProgrammaErfgoedvandeOorlogHetprogrammaErfgoedvandeOorloglooptvan2007totenmet2009.Hetiseeneenmalige,krachtigeimpulsomervoorzorgtedragendathetmeestwaardevolleerfgoedmateriaalvanWOIIbeschikbaarblijftentoegankelijkis(ofwordtgemaakt)voorhuidigeentoekomstigegenera-ties.Wijhebbeninonzebriefvan20juni2007metbijgevoegdenotitiehetbeleidinzakeErfgoedWOIIbeschreven(KamerstukkenTweedeKamer,2006–2007,20454en25839,nr.85).Voorsubsidiëringkomenprojecteninaanmerkingdiezijngerichtopbehoud,toegankelijkheidenpublieks-gerichtetoepassingvanbijzonderofkwetsbaarerfgoedmateriaaldatbetrekkingheeftopWOII.Opelkvandezedrieterreinenkomendevolgendematerialeninaanmerkingvoorsubsidie:voorwerpen,foto’s,beeld-engeluidmateriaal,persoonlijkeverzamelingen,drukwerk,archieven,monumenten,gedenktekensenpersoonlijkegetuigenissen.AanvullendophetregulieresubsidiekadervoorErfgoedvandeoorlogisinseptember2007eenspecifieksubsidiekadervoorpersoonlijkegetuigenissen(oralhistory)geïntroduceerdonderdenaam«GetuigenVerhalen».IntotaalisvoorhetprogrammaErfgoedvandeoorlogin2009€7,1miljoenbeschikbaar.GeraamdebegrotingsuitgavenGeraamdebegrotingsuitgaven(bedragenx€1000)20092010201120122013Instellingssubsidies/Structurelesubsidies42394241424242424242Onderandere:NationaalComité4en5mei27572757275727572757Projectsubsidies71715090323432343234Onderandere:Projectenjeugdvoorlichting11841184118411841184ProjectenErfgoedWOII38441855000Opdrachten3087503000Erfgoedvandeoorlog3087503000Totaal144979834747674767476BovenstaandeinformatieisbedoeldvoordeStatenGeneraal.Aanditoverzichtkunnengeenrechtenwordenontleend.Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar141 47.4Overzichtonderzoeknaardedoelmatigheidendoeltreffend-heidvanbeleidOverzichtbeleidsonderzoekenOnderzoekOnderwerpNummerADofODAStartBAfgerondOverigevaluatieonderzoekProgrammacie.VoorlichtingWOII47.3.2Adecember2007Bseptember2008Beleidsartikelen/Artikel47Persexemplaar142 Niet-beleidsartikel98Algemeen98.1AlgemenedoelstellingInditniet-beleidsartikelramenwedeministerie-enzorgbredeuitgavendienietspecifiekzijntoeterekenenaaneenvandedoelstellingenindevoorgaandebeleidsartikelen.98.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgavenBegrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen265215390165302316292130286147279559280617Uitgaven300258325966310236295781286244279559280617Programma-uitgaven101875111859102075969379066088423884231Beheerentoezichtstelsel918269788290062874248364781147811472Internationalesamenwerking10049139771201395137013727672763VerzameluitkeringVWS0000000Apparaatsuitgaven198383214107208161198844195584191136192194–InspectieGezondheidszorg38764455034667442736418713987139871–SociaalenCultureelPlanbureau8512598254945234454045404540–RaadvoorMaatschappelijkeOntwikke-ling635125311487343434–RaadvoordeVolksgezondheidenZorg2748301629802902274627462746–Gezondheidsraad5149462034703294294329432943–CentraleCommissieMensgebondenOnderzoek1373163015151240124012401240–StrategischonderzoekRIVM15810155442013120058199101991019910–StrategischonderzoekNVI8628916981628148812181218121–InspectieJeugdzorg3949589258525805573057305730–Personeelenmaterieelkernministerie112815121498113769109340108449106001107059Ontvangsten9976338040804080408040804080Budgetflexibiliteit:Begrotingsbedragenx€1000200920102011201220131Beheerentoezichtstelsel9006287424836478114781147–Juridischverplicht900620000–Bestuurlijkgebonden087424836478114781147–Nietverplichtofnietbestuurlijkgebonden000002Internationalesamenwerking120139513701372767276–Juridischverplicht00000–Bestuurlijkgebonden120139513701372767276–Nietverplichtofnietbestuurlijkgebonden000003VerzameluitkeringVWS00000–Juridischverplicht00000–Bestuurlijkgebonden00000–Nietverplichtofnietbestuurlijkgebonden00000Persexemplaar143 98.3OperationeledoelstellingenIndezeparagraafbesprekenwewatVWSconcreetdoetinhetkadervanditniet-beleidsartikel.EerstgaanweinopdeZBO’svoorhetbeheerenhettoezichtvanhetzorgstelselenophetbeleidvoorinternationalesamenwerking.DanvolgenzessubparagrafenoverrespectievelijkdeInspectieGezondheidszorg(IGZ),hetSociaalCultureelPlanbureau(SCP),deRaadvoorMaatschappelijkeOntwikkeling(RMO),deRaadvoordeVolksgezondheidenZorg(RVZ)endeGezondheidsraad(GR).VervolgenswordtingegaanophetstrategischonderzoekvanhetRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieu(RIVM)enhetNederlandsVaccinInstituut(NVI)endeapparaatskostenvandeInspectieJeugdzorg.Tenslottevolgendeapparaatsuitgavenvanhetkernministeriedienietaandebeleids-artikelenzijntoeterekenen.DedriehierbovengenoemdeRadenwordenbetrokkenbijdeherzieningvanhetadviesstelsel.98.3.1BeheerentoezichtstelselDebeheerkostenvandezelfstandigebestuursorganen(ZBO’s)diezichbezighoudenmetdeuitvoeringvanenhettoezichtophethuidigezorgstelselwordensinds2006uitbegrotingsmiddelengefinancierd.HetgaathierbijomdevolgendeZBO’s:deNederlandseZorgautoriteit(NZa),hetCollegevoorzorgverzekeringen(CVZ),hetCollegebouwzorg-instellingen(CBZ)enhetCollegesaneringzorginstellingen(CSZ).Jaarlijksvóór1oktoberdienenbovengenoemdeZBO’seenwerkplanenbegrotingtergoedkeuringbijVWSinvoorhetdaaropvolgendebegro-tingsjaar.DeNZaheefttottaak:+Vaststellenvantarievenvanzorgaanbieders;+Toezichthoudenop:–derecht-endoelmatigeuitvoeringvandeAWBZdoordeuitvoeringsorganen;–degoedewerkingvandeZorgverzekeringswet(Zvw);–zorgmarktenzoweldievanzorgaanbiedersalsvanverzekeraarsindecuratieveendelangdurigezorg.HetCVZheefttottaakhetuitvoerenvan:+hetpakketbeheerZvw;+hetfondsbeheervanhetzorgverzekeringsfondsenhetalgemeenfonds;+hetuitvoerenvandefinancieringvanverzekeraarsuitdefondsen;+decentraleuitvoeringverdragsgerechtigden(administratie,heffingeninningbijdragevandeverdragsbijdragevoorverdragsgerechtigden).InonzebriefaandeTweedeKamer«MetZorgOndernemen»d.d.18juni1997hebbenwijaangegevendathetbouwregimevoordecuratievezorgper1januari2008zalwordenafgeschaft.Ditisookgebeurd.Per1januari2009wordtookhetbouwregimeindelangdurigezorgafgeschaft.DitbetekentdatdewettelijketakenvanhetCBZgrotendeelsvervallen.WezijnmetTNOingesprekomeendeelvandetakenvanhetCBZbijTNOondertebrengen.Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar144 HetCSZzalookindetoekomsteenrolhoudeninhetex-antetoezichtophetbehoudvanhetvermogenindezorg.DepositievanhetCSZalsZBOzaltotaandeinwerkingtredingvandeWetCliëntenKwaliteitvanZorgwordengehandhaafd.98.3.2InternationalesamenwerkingbevorderenVrijwelallebeleidsterreinenbijVWShebbeneeninternationaledimensie.Hetisomeenaantalredenenbelangrijkomgoedeinternationalesamenwerkingtebevorderen:dekwaliteitvanhetbeleidwordterhogerdoor,wekunneninternationalewet-enregelgevingbeïnvloeden,eninternationaleafsprakennakomen.VerantwoordelijkheidWijzijnverantwoordelijkvoorafstemmingvaninternationalesamenwer-kingopdebeleidsterreinenvanVolksgezondheid,WelzijnenSport.Opspecifiekegebiedenwordthiertoenadrukkelijksamengewerktmetandereministeries.Zovaltde«CommissiononNarcoticDrugs»vandeVNonderdeministervanBuitenlandseZaken,enisdeministervanOntwikkelings-samenwerkingverantwoordelijkvoordebilateraleontwikkelingssamen-werkingophetgebiedvangezondheid.InstrumentenenactiviteitenInternationalesamenwerkingwordtbevorderdmetbehulpvandevolgendeinstrumentenenactiviteiten.+SamenwerkingopEuropeesenmondiaalniveauHetvertegenwoordigenvanNederlandvoordevoorVolksgezondheid,WelzijnenSportrelevanteonderwerpenbijinternationaleorganisatiesalsdeEuropeseUnie,deVerenigdeNaties(specifiekdeWereldgezondheids-organisatie,WHO),deRaadvanEuropaendeOrganisatievoorEconomi-scheSamenwerkingenOntwikkeling(OESO).WestimulerencontactenmeteenbeperktaantalvoorVWSbelangrijkelandenenwebehartigendenoodzakelijkeregulierecontactenmetdeanderelanden.+FinanciëlebijdrageaandeWHOVWSdraagtinhetkadervaneenstrategischpartnerschapvoor2009€6miljoenbijaandeWHO.ViahetpartnerschapwordenookdecontactentussendeWHOenaanVWSgelieerdeorganisatiesbevorderd.+Bijdragenaanmondialegezondheid,waaronderhetvoorkomenvanhiv/aidsonderdruggebruikersinOost-EuropaInhetkadervandebevorderingvanmondialegezondheidwerktVWSnauwsamenmetandereministeriesendiverseveldorganisaties.MetBuitenlandseZaken(Ontwikkelingssamenwerking)trekkenwesamenopomdemillenniumdoelenophetgebiedvangezondheidin2015tebereiken,enwerkenwesamenopthema’salsgezondheidszorgsystemen,infectieziekten,toegangtotessentiëlemedicijnen,intellectueeleigendomensportenontwikkelingssamenwerking.Wij(enookveldorganisaties)brengendaarbijvooralNederlandseervaringenkennisin.Verderwerkenwemeeaandepreventievanhiv/aidsinRuslandenanderelandeninOost-Europa.Ditdoenweondermeerdoorondersteuningvanprogramma’svanhet«OfficeonDrugsandCrime»(UNODC)vandeVerenigdeNaties(€5miljoen).Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar145 +Internationaalpersoneels-endetacheringsbeleidOminternationaalgoedsamentekunnenwerkenplaatsenendetacherenweeenaantalmedewerkers:–attachésinBrussel(EU),Washington,Parijs,BeijingenGenève;–eenaantaldetacheringenbijdeEuropeseCommissie;–eenaantaldetacheringenbijdeWHOviahetstrategischpartnerschap.+StimulerendatveldorganisatiesinternationaalsamenwerkenWeverstrekkensubsidies(totaalongeveer€1,2miljoen)voorhetstimulerenvaninternationalesamenwerking,ookviaveldorganisaties.HierbijgaathetondermeeromvoorlichtingvoordeelnameaanEuropeseonderzoeksprogramma’s,deelnameaanEuropeseennationaleprogramma’svoorondersteuningaannieuwelidstaten/nieuwebuurlan-denensamenwerkingmetbelangrijkelanden.98.3.3VerzameluitkeringVWSIndeverzameluitkeringVWSzijnvoor2009noggeenspecifiekeuitkerin-genopgenomen.Inprincipekomenertweeregelingenvoorinaanmer-king,namelijkdebreedtesportimpulsenderegelingvoortopsport-evenementenen-accommodaties.Debreedtesportimpulswordtin2008afgewikkeld,deregelingvoortopsportevenementenen-accommodatiesbetrefteenalgemenesubsidieregeling.Incidenteelvindtereenuitkeringaaneenmedeoverheidplaatsinhetkadervandezeregeling.Dezesubsidieverleningzaldanbijsuppletorebegrotingindeverzameluitkeringwordenverantwoord.98.3.4InspectieGezondheidszorg(IGZ)DeIGZiseenhandhavingsorganisatiedietoezichthoudtopdevolksge-zondheidenzorgenovertredingenvanwet-enregelgevingopspoort.Zijopereerttussenpolitiek,professieenpubliek.Zijisvándestaatenwerktaanveilige,effectieveenpatiëntgerichtezorgvóórburgersviazorgaan-bieders.Vanuithaarwettelijketaakopdracht,verantwoordelijkhedenenbevoegdhedendraagtzebijaanbeschermingenbevorderingvandevolksgezondheid.Veiligezorgisdaareenheelbelangrijkecomponentvan.Doortewakenoverdekwaliteitvanzorgmaaktdeinspectiezichsterkvooreengerechtvaardigdvertrouwenvandezorgconsumentindekwaliteitvanzorg.DeIGZhanteertdemethodiekvanhetgefaseerdtoezicht(GT).Metdezesystematiekkrijgtdeinspectieonderandereaandehandvanprestatie-indicatoreninformatieoverdekwaliteitvangeleverdezorg.DeIGZmaaktopbasisdaarvaneenrisico-inschattingenprioriteerthaartoezicht.HetdoelvandeIGZisdatpatiëntencliëntmetminderrisico’senschadetemakenkrijgenendatdaardoorhetvertrouwenindezorgtoeneemt.Patiëntveiligheidkrijgthierbijtopprioriteit.DeIGZdraagtvanuithettoezichtbijaandedoelstellingvandeministervanVWSomdepotentieelvermijdbareschadeindeziekenhuiszorgtehalveren.MetdeveldpartijenindeziekenhuiszorgisdeIGZdecampagne«Voorkomschade,werkveilig»gestart.Ookindecareenindeeerstelijnszorgzettendeveld-partijenalseerstverantwoordelijkenvoorkwaliteitenveiligheid,medeopinstigatievandeIGZ,vergelijkbarecampagnesopomdepatiëntveiligheidtevergroten(€2miljoen;kabinetsdoelstelling45a).IndecampagneperiodegaatdeIGZdeconcreteresultatenvandezorgaanbiedersintermenvanverminderingvanonbedoeldeschademeten.Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar146 Deinspectieheefthaaractiviteitenondergebrachtinnegenintegraleinspectieprogramma’s:1.Gezondheidsbevordering2.Gezondheidsbescherming3.Eerstelijnszorg4.Specialistischesomatischezorg5.Gehandicaptenzorg6.Ouderenzorg7.Zorgthuis8.Productveiligheid9.Geestelijkegezondheidszorg.Inhaarmeerjarenbeleidsplan(MJB)schetstdeIGZdespeerpuntentot2011.Hetjaar2009ishettweedejaaruitdeMJB-cyclus.Samenleving,bewindsliedenenTweedeKamerverwachtenvakerenstrengeroptredenvandeinspectie.DeIGZverandertdaartoevaneentraditioneletoezicht-houdernaareenmodernehandhavingsorganisatie.In2009zetzijverderestappenindieontwikkeling.Metbehulpvaneenhandhavingskaderopereertdeinspectietransparantnaarhetveld.DaarnaastkrijgtzijnadatdeWetUitbreidingHandhavendeBevoegdhedenVolksgezondheidvankrachtisgewordendemogelijkheidbestuurlijkeboetesenlastonderdwangsomopteleggen,alsmedeinzagerechtinpatiëntendossiers.VanuitdegedachtedattransparantieovergeleverdezorgkwaliteiteenhefboomisvoorkwaliteitsverbeteringindezorginstellingenzetdeIGZin2009hetprojectzorgbredetransparantievoortwaarmeezijderegievoertoverbestuurlijke-enuitvoeringstrajectengerichtophetrealiserenvantransparantieindezorg.Zorginhoudelijklegtdeinspectiehetkomendejaardenadrukoponderandere:+psychiatrischeproblemenbijouderen+sexueelgrensoverschrijdendgedrag+grootschaligeuitbrakeninfectieziekten+medicatieoverdracht+risicodetectieeerstelijn+ontwikkelenmethodiekketenzorg+bevorderensystematischeaandachtvoorpreventie+kindermishandeling.JaarlijksgeeftdeinspectieindeStaatvandeGezondheidszorg(SGZ)haarvisieopeenactueelthemadatdegezondheidszorgindevollebreedteraakt.In2009onderzoektdeIGZhoehetstaatmetdekwaliteitvangeleverdezorgenpatiëntveiligheidbijallochtonen.98.3.5SociaalenCultureelPlanbureau(SCP)HetSCPheefttottaakdemaatschappelijkeontwikkelingeninNederlandtebeschrijvenenopbasishiervangevraagdenongevraagdadviezenuittebrengenoverhetoverheidsbeleid.Hetbureauverrichtdaartoesociaal-wetenschappelijkonderzoeknaardeleefsituatieendeopvattingenvandeburgerennaardedoelmatigheidenkwaliteitvandeinstitutionelearrangementendieopenigerleiwijzevanoverheidswegewordengeorganiseerdomiedereburgerinNederlandeenmenswaardigbestaantebieden.Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar147 EensperjaargeefthetSCPeenoverzichtvandevoorgenomenactivitei-tenineenwerkprogramma.DeministervanVWSheefthetWerk-programma2009vastgesteldvolgensdeindeinstellingsbeschikkingvastgelegdeprocedureentergoedkeuringdoorgestuurdaanhetkabinet.KengetallenOutputInputKosten(x€1000)(urenwetenschappelijkonderzoek)1.Wetenschappelijkonderzoek(58rapporten)48625uur47492.Kennisverspreiding5699uur557Totaal54324uur53061.ToelichtingWetenschappelijkonderzoek:HetonderzoeksprogrammavanhetSociaalenCultureelPlanbureaustaatinhettekenvanhetondersteunenvanhetbeleidvandeoverheid,waardatgerichtisophetbehoudendeverhogingvanhetwelzijnenhetwelbevindenvandeNederlandseburgerensamenleving.HetWerkprogramma2009sluitaanopdezespijlersvanhetBeleids-programmavanhetkabinet.VeelvandedoorhetSCPin2009uittevoerenprojectenvloeienvoortuiteerdergemaakteafsprakenofverkre-genopdrachten.HetSociaalenCultureelRapportverschijntiederetweejaaralsverplichtingdiedirectvoortvloeituithetKBvan1973waarindeoprichtingvanhetSCPgeregeldis.Inonevenjaren(dusookin2009)brengthetSCP«DesocialestaatvanNederland»uit(eenbredeinventari-satievandelevensomstandighedenvandeNederlandsebevolking),inevenjarenhetmeerthematischeSociaalenCultureelRapport.ErzijnlangjarigeafsprakenoverdeopstellingvanbijvoorbeeldhetJaarrapportIntegratie,deArmoedemonitor,demonitorDiscriminatieopdearbeidsmarktopgrondvanetnischeherkomst,deEmancipatiemonitor,DeSocialestaatvanhetplatteland,Hetcultureeldraagvlakendeontwikkelingvanramingsmodellenvoordevraagnaarjeugdzorgenlangdurigezorg.VeelvanhetSCP-onderzoekisgebaseerdopdoorhetCBSverzameldeenterbeschikkinggesteldegegevens.DaarnaastlaathetSCPzelfookenkelegrotesurveysuitvoeren:hetAanvullendVoorzienin-gengebruikOnderzoek(gebruikvanvoorzieningenindepubliekesector),deSurveyIntegratieMinderheden,hetTijdsbestedingsonderzoekenhetonderzoekCultureleVeranderingen(opvattingenenhoudingen).In2009komennieuwegegevensvanhetlaatsteonderzoekbeschikbaar.Ookin2009zalhetSCPtenbehoevevanhetkabinetrapporterenoverdeuitkomstenvanhetin2008gestarteonderzoeknaarzorgenenmaatschap-pelijkekwestiesdielevenindebevolkingenvanbelangzijnvoordepolitiek(ContinuOnderzoekBurgerperspectieven).2.ToelichtingKennisverspreiding:VeleSCP-medewerkershebbencontactenmetofmakendeeluitvanvoorhetSCPrelevantewetenschappelijkeofmaatschappelijkeorganisaties,ofhebbenvanwegehunSCP-werkof-expertiseeenadviserenderolinallerleigremia.Kennisverspreidingviapublicatiesofpresentatieszijneenbelangrijkonderdeelvanhetwerk.EenkerntaakvanhetSCPishetadviserenvandepartementenenandereoverheidsinstantiesopbasisvandebeschikbarekenniseninzichten.DeNiet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar148 positioneringvanhetbureaubinnenderijksoverheidmaakthetmogelijkdeeltenemenaanhetcommissie-enadvieswerkbinnendeoverheid(onderradenenvoorportalen).Afgezienvandezevormvanindirecteadviseringbrengthetbureauookmetregelmaatadviezenuitaan(beleidsdirectiesvan)departementen.Dezeadviseringkanzeeruiteenlo-pendvankarakterzijn,bijvoorbeeldviaparticipatieindekenniskamersvanverschillendeministeries.98.3.6RaadvoorMaatschappelijkeOntwikkeling(RMO)DeRaadvoorMaatschappelijkeOntwikkeling(RMO)isdeadviesraadvanhetKabinetendeStatenGeneraalvoordesocialeverhoudingeninNederland.DewetgeverheeftdeRMOdetaakgegeventeadviserenover«participa-tievanburgersenstabiliteitvandesamenleving».DeRMOadviseertzowelgevraagdalsongevraagdoverdehoofdlijnenvanbeleid.DebegrotingvandeRaadvoorMaatschappelijkeOntwikkelingisafgeleidvanhetdoorhetkabinetvastgesteldewerkprogramma.Hetwerk-programmavoor2009isnognietvastgesteldenismedeafhankelijkvandeuitkomstvandeherzieningvanhetadviesstelsel.98.3.7RaadvoordeVolksgezondheidenZorg(RVZ)HetadviesdomeinvandeRaadvoordeVolksgezondheidenZorg(RVZ)isdecuratievezorg,delangdurigezorg,depubliekegezondheidendemaatschappelijkeondersteuning.Hetkabinetsteltindezomervan2008hetdefinitievewerkprogramma2009vandeRVZvast.Thema’sinhetwerkprogrammavoor2009zijn:+Nieuwsteordeningenindezorg+Publiekefinanciering+Intersectoralezorgvoorhetkind+Introductienieuwetechnologieindezorgsector.DeRVZvoertsamenmetdeGezondheidsraadhetsecretariaatvanhetCentrumvoorEthiekenGezondheid(CEG).HetCEGpubliceertelkjaareenaantalongevraagdesignalementenoverethischethema’s.Devolgendeonderwerpenstaanvoor2009opdeagenda:+Ethiekopdewerkvloervanverplegendenenverzorgenden+Publichealthethiekenmondialemilieuveranderingen+Zorgopafstand.OokheefthetCEGdetaakomdeverwijs-eninformatiefunctieteversterken.DeRVZneemtdezefunctievolledigvoorzijnrekeningaangeziendezefunctiebeterpastbijdeRVZdanbijdeGezondheidsraad.98.3.8Gezondheidsraad(GR)DeGezondheidsraad,ingesteldin1902,iseenonafhankelijkwetenschap-pelijkadviesorgaan.Deraadheeftalstaakderegeringenhetparlement«voortelichtenoverdestandvanwetenschaptenaanzienvanvraagstuk-kenophetgebiedvandevolksgezondheid»(art.22Gezondheidswet).Vanpreventie,maatschappelijkegezondheidszorg,patiëntenzorgengezond-heidgekoppeldaanvoeding,milieuenarbeidsomstandighedentotenmetdeethischeengezondheidsrechtelijkevraagstukkendiedaaraanverbondenzijn.Deraadbrengtgevraagdenongevraagdadviezenuit.Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar149 DeRaadvoorGezondheidsonderzoek(RGO)hadalseenvandesector-radendetaakteadviserenovervraagstukkenophetgebiedvangezondheidsonderzoek,zorgonderzoek,medischetechnologieendebijbehorendeinfrastructurelevoorzieningen.MetingangvandeintrekkingvandeRaamwetsectorradenonderzoekenontwikkelingper1februari2008,isdeRGOmetbehoudvannaam,samenstellingentakenalsraadscommissieondergebrachtbijdeGezondheidsraad.98.3.9CentraleCommissieMensgebondenOnderzoek(CCMO)DeCCMOiseenbijwetingesteldecommissie(Wetmedischwetenschap-pelijkonderzoekmetmensenendeEmbryowet).Zijiseenzelfstandigbestuursorgaan(ZBO).SindsdeinwerkingtredingvandegewijzigdeWetmedischwetenschappelijkonderzoekmetmensenop1maart2006,treedtdeCCMOtevensopalsbevoegdeinstantie.98.3.10StrategischonderzoekRIVMHetRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieu(RIVM)iseenbaten-lastendienstendoetprojectmatigonderzoekvoorzijnprimaireopdracht-gevers:deministeriesvanVWS,VROMenLNV.DaarnaastdoethetRIVMookzogenoemdstrategischonderzoek.Ditisonderzoekomdeexpertiseteontwikkelendienodigisvoordecontinuïteitvanhetinstituut.ZokanhetRIVMzijntoekomstigetakenvoordeopdrachtgeversadequaatuitvoeren,opzoweldemiddellangealsdelangetermijn.DeWetophetRIVMvormtdewettelijkebasisvoorhetstrategischonderzoekdatditinstituutuitvoert.Dezewetbepaaltdatdedirecteur-generaalRIVMjaarlijkseenprogrammavanonderzoekopstelt.Hierinbeschrijfthijwelkeinzichtenhetinstituutmoetverwervenomzijntakenadequaattekunnenuitvoeren.Ditprogrammaisopenbaar.MetdezewettelijkebepalinglaatdewetgeverziendathetRIVMprofessioneelzelfstandigis.InhetlichtvandebetekenisvanhetstrategischonderzoekvoordetoekomstigekennispositievanhetRIVMishetbudgetvoorhetstrategischonderzoekbelegdbijdesecretaris-generaalvanVWS,als«eigenaar»vandebaten-lastendienstRIVM.Eennieuwevierjaarscyclusmetspeerpuntenisin2007gestart.DespeerpuntendekkendekennisdomeinenwaarophetRIVMzijnkennisenkundeintactmoethoudenofmoetvernieuwen.Hetgaatintotaalomcirca60projectendiejaarlijkswordengeëvalueerd,endoordeCommissievanToezichtwordengevolgdomdekennispositievanhetinstituuttegaranderen.98.3.11StrategischonderzoekNVIHetNederlandsVaccinInstituut(NVI)iseenbaten-lastendienstdieprojectenuitvoertvoorzijnprimaireopdrachtgeverVWS.NetalshetRIVMverrichtookhetNVIdaarnaaststrategischonderzoekomweten-schappelijkekennisenexpertiseteverwerven.MetdiekennisenexpertisekanhetNVIzijnkerntakenuitvoerenenkandecontinuïteitvanhetNVIopdelangeretermijnwordenbestendigd.HetstrategischonderzoekisgebundeldinhetStrategischVaccinOnderzoekProgramma(SVOP).HetstrategischonderzoekvanhetNederlandsVaccinInstituut(NVI)kannietdirectgekoppeldwordenaaneenspecifiekproduct(vaccin,onderzoeksopdracht).HetNVIontwikkeltondermeeronderzoeksmetho-Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar150 den,analysesvanenoplossingenvoorvaccinatieproblematiek,enverbreedtvaccinkennis.Deprojectenbinnenhetstrategischonderzoeks-programmazijngeenzelfstandige,externeproducten,maarinterneprojectendiedecontinuïteitwaarborgenopdelangeretermijn.InhetlichtvandebetekenisvanhetstrategischonderzoekvoordetoekomstigekennispositievanhetNVIishetbudgetvoorhetstrategischonderzoekbelegdbijdesecretaris-generaalvanVWS,als«eigenaar»vandebaten-lastendienstNVI.HetSVOPwordtjaarlijksvastgesteld.Dewetenschappelijkdirecteurwordthierbijgeadviseerddooreencommissie,deSVOPCommissie.Dezebestaatuiteenaantalinterneenexterneledenmetexpertiseoponderzoeksgebiedvanvaccinsenvaccinaties.DeSVOPCommissiezaldeprojectplannenvoor2009beoordelenopwetenschappelijkinhoudelijkegronden.DaarnazalhetconceptSVOP2009nogvoorbeoordelingwordenvoorgelegdaandeRaadvanAdviesdietenslotteeenadvieshieroverzaluitbrengenaandeEigenaar.DeEigenaarstelthetSVOPvervolgensvast.98.3.12InspectieJeugdzorg(IJZ)OnderdezedoelstellingwordendeapparaatskostenvandeInspectieJeugdzorgverantwoord.DeInspectieJeugdzorgvaltmetingangvandebegroting2008beleidsmatigonderdeverantwoordelijkheidvandeMinistervoorJeugdenGezin.DeapparaatskostenblijvenconformafspraakinhetcoalitieakkoordgeraamdwordenopdebegrotingvanVWS.98.3.13PersoneelenmaterieelkernministerieOnderdezedoelstellingtenslottewordendepersoneleenmateriëleuitgavenvoordestafdiensten,defacilitairedienstenendezorgbrededirectiesverantwoord.DegeraamdeuitgavenzijnopgenomenindetabelBudgettairegevolgenvanbeleid.Niet-beleidsartikelen/Artikel98Persexemplaar151 Niet-beleidsartikel99:Nominaalenonvoorzien99.1AlgemeenDitartikelheefteentechnisch-administratiefkarakter.Vanuithetbegrotingsdeelvanditniet-beleidsartikelvindenoverboekingenvanloon-enprijsbijstellingnaardeloon-enprijsgevoeligeartikelenbinnendebegrotingplaats.Eendeelvandeloonbijstellingmoetnogwordentoegedeeld.Ookwordenertaakstellingenofextramiddelenopditartikelgeplaatstdienognietaandebeleidsartikelenzijntoegedeeld.99.2BudgettairegevolgenvanbeleidBegrotingsuitgavenBegrotingsbedragenx€10002007200820092010201120122013Verplichtingen0–89260–36373–38933–40347–9674–7314Uitgaven0–37528–38055–40073–41597–9699–73141–Loonbijstelling03284387428762962301440312–Prijsbijstelling00000029873–Onvoorzien0148620192895543141111394924–Taakstelling0–42298–43948–45844–49990–53824–53824Ophetpremiedeelvanditartikelzijnverschillendebedragenopgenomendienognietaandeafzonderlijkebeleidsartikelenzijntoegedeeld.Daarbijgaatheteveneensomdeloon-enprijsbijstellingvoor2009enlaterejaren.Daarnaastzijnerbedragengereserveerdvoorbouwenisdeautonomevolumegroeigeëxtrapoleerdtothetjaar2013.Premie-uitgaven(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Nominaalenonvoorzien45,693,01964,73564,75220,99204,213472,7Totaal45,693,01964,73564,75220,99204,213472,7Bron:VWSPersexemplaar152 BATEN-LASTENDIENSTEN1.AgentschapCollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelen(aCBG)1.1InleidingHetaCBGvoertwerkzaamhedenuitvooreendrietalopdrachtgevers:+CollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelen+MinisterievanVolksgezondheid,WelzijnenSport+MinisterievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitCollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelen:HetaCBGondersteuntdetakenvanhetCollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelen,eenzelfstandigbestuursorgaan.HetaCBGisdeuitvoeringsorganisatievanhetcollegeenfunctioneertalszijnsecretariaat.Detakenvanhetcollegezijnneergelegdinartikel9,lid1,vandeGeneesmiddelenwet.Dezetakenbestaanuitdebeoordeling,deregistratieendebewakingvanhumanegeneesmiddeleninzowelnationaalalsinternationaalverband.Bijhetinzettenvandeexpertisestaathetbelangvandegeneesmiddelengebruikercentraal.HetCollegedientgeneesmiddelentebeoordelenoplouterwetenschappelijkegronden,zonderrekeningtehoudenmetpolitiekeeneconomischegronden.Bijdebeoordelingstaandekwaliteitendewerkzaamheidvanhetgeneesmiddel–endemogelijkeschadelijkheid–voordegezondheidvandegeneesmiddelengebruikercentraal.Hetagentschapverrichtzijnwerk-zaamhedeninnauwoverlegmetzijnwettelijkeopdrachtgever.MinisterievanVolksgezondheid,WelzijnenSport:HetBureauNieuweVoedingsmiddelen(BNV)maaktformeelper1januari2005deeluitvanhetaCBG.HetBNVondersteuntdeMinistervanVWSbijdebeoordelingvanvoedingsmiddelenmeteengezondheidsclaim.Eennieuwvoedingsmiddeliseenvoedingsmiddelofvoedselingrediëntdatvóór15mei1997nietinsignificantemateinEuropawerdgeconsumeerd.EenaanvraagmoetwordeningediendbijdebevoegdeautoriteitvanéénvandeEuropeselidstatenenmoettegelijkertijdwordenaangemeldbijdeEuropeseCommissie.InNederlandisdebevoegdeautoriteithetministerievanVWS.DeministervraagthetBureauNieuweVoedingsmiddelenvanhetaCBGomeenwetenschappelijkebeoordelingvandeveiligheidvoordeconsument.Bijzijnwerkzaamhedenmaakthetbureaugebruikvandeexpertisevaneenonafhankelijkecommissievandeskundigen:decommissieVeiligheidsbeoordelingNieuweVoedingsmid-delen(VNV).MinisterievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit:HetBureauDiergeneesmiddelen(BD)maaktformeelper1maart2005onderdeeluitvanhetaCBG.HetBDondersteuntdeministervanLNVbijdebeoordeling,registratieenbewakingvandiergeneesmiddeleninnationaaleninternationaalverband.Persexemplaar153 1.2BegrotingvanbatenenlastenTabel1.1:Begrotingvanbatenenlasten(bedragenx€1000)2007200820092010201120122013BatenOpbrengstmoederdepartement225225180180180180180Opbrengstoverigedepartementen597300500500500500500Opbrengstderden27620327983706837624400004000040000Rentebaten251200400400400400400Bijzonderebaten961––––––Totaalbaten29654335233814838704410804108041080LastenApparaatskosten27781322393586435515384023840238402–Personelekosten14372161571812818491199531995319953–Materiëlekosten13409160821773617024184491844918449ZBOCollege486580580592606606606Afschrijvingskosten95870417041738178217821782–Materieel487704704738782782782–Immaterieel471010001000100010001000Bijzonderelasten1128––––––Totaallasten30353335233814837845407904079040790Saldovanbatenenlasten–69900859290290290ToelichtingopdebegrotingvanbatenenlastenDebedragen2007betreffendegerealiseerdebatenenlastenvolgensdejaarrekeningover2007.Debedragen2008betreffendebegroting2008.Debedragen2009zijngebaseerdopderealisatie2007,begroting2008enverwachtingenvoordekomendejaren.ToelichtingbatenOpbrengstmoederdepartementHetaCBGontvangteenbedragvan€180000terdekkingvandekostenvanhetBureauNieuweVoedingsmiddelen.OpbrengstoverigedepartementenHetBDverrichtvoorhetministerievanLNVbeleidsondersteunendeactiviteiten.Hiervooriseenbedragbegrootvan€500000.Baten-lastendienstenPersexemplaar154 OpbrengstderdenTabel1.2:Verdelingopbrengstderden(bedragenx€1000)2009Beoordelenvannationaleaanvragen4000BeoordelenvanEuropeseaanvragen:centraal3400BeoordelenvanEuropeseaanvragen:MRP3200BeoordelenDCP’s12000Beoordelenvanhomeopathischeaanvragen,kruiden,nieuwevoedingsmid-delen162Jaarvergoedingen11045BureauDiergeneesmiddelen(excl.beleidsondersteuning)3261Totaal37068Toelichting:HetaCBGverwachtvoor2009innavolgingvandeproductiegroeivanvoorgaandejareneensubstantiëlegroei.Dezegroeizalzichnaarverwachtingvoortzettentot2011,zijhetinminderemate.InalgemenetermenwordtdegroeiinproductieveroorzaaktdooreengroeiendevraagvanuitdeEuropesefarmaceutischeindustrieenwijzigingenindeEuropesewet-enregelgeving.–BeoordelenvannationaleaanvragenHetbeoordelingsprocesvaneennationaleaanvraagbetreftdeaanvraagvaneenhandelsvergunningvooreennieuwopdeNeder-landsemarkttebrengengeneesmiddel.DehandelsvergunningwordtdoorhetCBGafgegeven.HetbetreffendegeneesmiddelkomtalleeninNederlandopdemarkt.–BeoordelenvanEuropeseaanvragen:centraalOmeenEuropesehandelsvergunningvooreengeneesmiddelvandeEuropeseCommissietoegekendtekrijgen,moetdefabrikantdecentraleprocedurevolgen.Defabrikantkandaneenhandelsvergun-ningkrijgendieinalleEU-lidstatengeldigis.DecoördinatievandecentraleprocedureberustbijhetEuropesegeneesmiddelenagent-schap(EMEA).–BeoordelenvanEuropeseaanvragen:MRP(MutualRecognitionProcedure)IneenMRP-procedureheefteenandereEU-lidstaateenhandels-vergunningverleend.HetCBGbeoordeeltofdezegeneesmiddelen,opbasisvanhetbeoordelingsrapportvandeanderelidstaat,toegelatenkunnenwordenopdeNederlandsemarkt.–BeoordelenDCP’s(DecentraleProcedures)EenDecentraleProcedurekandoordefabrikantwordengebruiktomeenhandelsvergunninginmeerderelidstatenteverkrijgenalsnogingeenenkellandeenhandelsvergunningisverkregen.DefabrikantkaneenEU-lidstaatvragenomhetbeoordelingsprocesteverrichten.DezelidstaatwordtdanReferentieland(RMS).NahetbeoordelingsprocesstartendeoverigelidstateneenMRP-procedure.Baten-lastendienstenPersexemplaar155 –Beoordelingvanhomeopatischeaanvragen,kruidenennieuwevoedingsmiddelenHetCBGverrichtbeoordelingswerkzaamhedenvoorhomeopatischegeneesmiddelen,kruidenennieuwevoedingsmiddelen.Nieuwevoedingsmiddelenzijnvoedingsmiddelenofvoedselingrediëntendievóór15mei1997nietinsignificantemateindeEuropesegemeen-schapvoordemenselijkevoedingzijngebruikt.–JaarvergoedingenVoorhetopdemarktbrengenvaneengeneesmiddelmoetdoorderegistratiehouderjaarlijkseenvergoedingwordenbetaald.Voor2009is€10,5miljoenbegrootvoorallopatischgeregistreerdegeneesmid-delen.JaarvergoedingenvandeEMEA(EuropeanMedicinesAgency)voorEuropeesgeregistreerdegeneesmiddelendiehetaCBGvoorEMEAheeftbeoordeeldzijnbegrootop€0,5miljoen.–BureauDiergeneesmiddelenHetBureauDiergeneesmiddelenbeoordeeltenverleentvergunningenvoordeproductieendistributievandiergeneesmiddelen.DetarievenzijngebaseerdophetBesluitregistratiegeneesmiddelen(BRG)enhetBesluitvergoedingenwetopdegeneesmiddelen-voorziening.Detarievenzijnkostendekkendvastgesteld.RentebatenHetaCBGontvangtrentebatenoverdeterbeschikkingstaandemiddelentegenhetrentepercentagedatdoordeRijkshoofdboekhouding(RHB)opderekening-courantwordtvergoed.ToelichtinglastenPersonelekostenTabel1.3:Personelekosten(bedragenx€1000)2009Kostenambtelijkpersoneel(actiefenniet-actief)13958Aantalfte’sambtelijkpersoneelo.b.v.verwachtegemiddeldebezetting215Gemiddeldekostenperfte(in€)64921Kostenvanexterneinhuur4170MateriëlekostenTabel1.4:Materiëlekosten(bedragenx€1000)2009Huisvesting3722RIVM6000Overig8014Totaal17736Baten-lastendienstenPersexemplaar156 –HuisvestingVooreenvijftallocatieszijnlanglopendehuurcontractenafgesloten.–RIVMInhetkadervanderegistratievanhumanegeneesmiddelenverrichthetRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieu(RIVM)beoordelings-werkzaamhedenopchemisch-farmaceutischenfarmacologisch-toxicologischgebied.–OverigekostenDekostenvoordeafdelingGeneesmiddelenbewaking(farmacovigilan-tie)wordenbegrootop€5,3miljoen.Hierinisbegrepeneenbedragvan€1,9miljoenvoordestichtingLAREB.Dezestichtingisbelastmethetopzettenenbijhoudenvaneenmeldingssysteemvan(vermoede)bijwerkingenvangeneesmiddelendieinNederlandindehandelzijn.HetaCBGisopzoeknaarnieuwehuisvesting.Diezalnaarverwachtingin2009wordengerealiseerd.Hiervooriseenbedragopgenomenvan€1,5miljoen.ZBOCollegeDekostenvanhetZBOCollegehebbenbetrekkingopsalariskosten,presentiegeldenenvergaderkosten.AfschrijvingskostenTabel1.5:AfschrijvingenAfschrijvings-termijnAfschrijvingin2009(bedragenx€1000)Meubilair5–10jaar148Kantoorapparaten7jaar6Automatiseringsapparatuur3jaar550Software3jaar1000Totaal1704Baten-lastendienstenPersexemplaar157 1.3KasstroomoverzichtTabel1.6:Kasstroomoverzicht2009(bedragenx€1000)20072008200920102011201220131.Rekening-courantRHB1januari116321352012724119281432616198180702.Totaaloperationelekasstroom3941704170425982072207220723aTotaalinvesteringen–2053–1500–2500–200–200–200–2003bTotaalboekwaardedesinvesteringen––––––3.Totaalinvesteringskasstroom–2053–1500–2500–200–200–200–2004aEenmaligeuitkeringaanmoeder-departement–––––––4bEenmaligestortingdoormoeder-departement–––––––4cAflossingenopleningen–––––––4dBeroepopleenfaciliteit–––––––4.Totaalfinancieringskasstroom–––––––5.Rekening-courantRHB31december(=1+2+3+4)13520127241192814326161981807019942ToelichtingophetkasstroomoverzichtInvesteringenzijnmetnameuitbreidingenverbeteringvanhetnieuweworkflowmanagementsysteem(ICI).BijeeneventueleverhuizingvanhetaCBGkansprakezijnvaneensubstantiëleaanspraakopdeliquiditeit.1.4DoelmatigheidHetaCBGzalgebruikmakenvandevolgendekeyperformanceindicatorsomdoelmatigheidaantetonenen/oftetoetsen.Degerealiseerdewaardenzulleninhetjaarverslag2008wordenafgezettegenbegrotewaardendanwelnormen:+Aantalzakenperfteomdeefficiencyvandeproductieinzichtelijktemaken.+Uurtarievenomdekostenefficiencyaantetonen:dezeindicatorzaleengemiddeldezijnoverallefunctieswaarbijnaarhetprimaireprocesexclusiefonderzoekskostengekekenzalworden.–Werkelijkgemiddelduurtariefjaar2007€90–Begrootgemiddelduurtariefjaar2008€91–Begrootgemiddelduurtariefjaar2009€97+Aantalenaardvanklachtenominzichttekrijgenindegeleverdekwaliteitvandeproductie.Destijgingvanhetbegrootgemiddelduurtariefvoorhetjaar2009tenopzichtevanhetbegrootgemiddelduurtariefvoorhetjaar2008wordtvoornamelijkveroorzaaktdoorhogereafschrijvingslastenvanimmateriëlevasteactivaenextrakosteninverbandmetdeverwachteverhuizingin2009.Baten-lastendienstenPersexemplaar158 2.CentraalInformatiepuntBeroepenGezondheidszorg(CIBG)2.1InleidingSinds1januari2003ishetCIBGeenbaten-lastendienst.Deorganisatiebestaatuiteencentraleorganisatieennegenuitvoerendeeenheden.DekerntakenvanhetCIBGtenbehoevevanzorgaanbieders,burgersenbedrijvenzijn:+registreren,beheren,genereren,beoordelenenverstrekkenvanvertrouwelijke(zorg)gegevensdieleidentotbesluiten,beschikkingenenvergunningen;+hoogwaardigondersteunenvanonafhankelijkecommissiesencolleges;+verstrekkenvaninformatieoverenbegeleidenbijimplementatievanCIBG-producten.2.2BegrotingvanbatenenlastenTabel2.1:Begrotingvanbatenenlasten(bedragenx€1000)2007200820092010201120122013BatenOpbrengstmoederdepartement24642229682655626363263632636326363Opbrengstderden2689258125812581258125812581Rentebaten177101010101010Bijzonderebaten108–––––Totaalbaten27616255592914728954289542895428954LastenApparaatskosten26517242912782827670276702767027670–Personelekosten11551115441760417604176041760417604–Materiëlekosten14966127471022410066100661006610066Rentelasten94767659434444Afschrijvingskosten7541142121312131041778778–Materieel274400228228228228228–Immaterieel480742985985813550550Bijzonderelasten636––––––Totaallasten28001255092911728942287542849228492Saldovanbatenenlasten–385503012200462462ToelichtingopdebegrotingvanbatenenlastenDestijgingvandebatenenlastentenopzichtevan2008wordtveroor-zaaktdoordetoevoegingvantweenieuwetaken:deLandelijkeVerwijs-indexRisicojongerenendesubsidieverstrekkingaanPatiënten-,Gehandicapten-enOuderenorganisaties(voorheenFondsPGO).Debedragen2007betreffendegerealiseerdebatenenlastenvolgensdejaarrekeningover2007.Derealisatie2007ishogerdandeontwerp-begroting2008o.a.opgrondvanincidenteleexploitatiebijdragentenbehoevevanprojectenbijhetDonorregister(«doelgroepenaanschrijving»en«gemeentenendonorregistratie»)enICT-investeringenbijFarmatecalsgevolgvandenieuweGeneesmiddelenwet.Debedragen2008betreffendestandontwerpbegroting2008.Baten-lastendienstenPersexemplaar159 Destijgingvandepersonelekostenishetgevolgvaneenverschuivingvandekostenvaninhuurexternenvandemateriëlekostennaardepersoneelskostenin2009.ToelichtingbatenOpbrengstmoederdepartementDebatenwordengevormddoordeopdrachtenvoordeuitvoeringvandeindeinleidinggenoemdekerntaken.Tabel2.2:OpbrengstopdrachtgeversVWS(bedragenx€1000)2009RIBIZ(RegistratieenInformatieBeroepenIndeZorg)3312Farmatec(FarmacieenMedischeTechnologie)1109BMC(BureauMedicinaleCannabis)130Donorregister3699Tuchtcolleges3885UZI-register(UniekeZorgverlenersIdentificatie)4300SBVZ(SectoraleBerichtenVoorzieningindeZorg)4229RegionaleToetsingcommissiesEuthanasie1057Deskundigencommissielatezwangerschapsafbrekingenlevensbeëindigingpasgeborenen82RegistervanDonorenKunstmatigeBevruchting98DatabankMaatschappelijkeVerantwoording300ToelatingZorginstellingen1918LandelijkeVerwijsindexRisicojongeren447Patiënten-,Gehandicapten-enOuderenorganisaties2000Totaal26556Toelichting:In2009zalhetCIBGmogelijkverderwordenuitgebreidmetnieuwetaken.Omdatdefinanciëleomvangvandezetakennogonvoldoendebekendiszijnzijnognietalszodanigindebegroting2009opgenomen,maarwordenonderstaandalsPMvermeld:–VWSInformatieAdressen–Inspectietaken;medischetechnologieenopiatenOpbrengstderdenHetCIBGkrijgtookopbrengsten(baten)vanburgersenbedrijvenvoorhetverrichtenvanverschillende(wettelijke)registratieactiviteitenenverleendevergunningenenontheffingentegendoorhetdepartementvastgesteldetarieven:–registratieheffingbijinschrijvinginhetBIG-register;–examengeldenassessment;–verleendevergunningenenverloven(Farmatec);–registratieheffingbijinschrijvingStichtingKwaliteitsregisterPara-medici;–verkoopvanmedicinalecannabis(BMC).Baten-lastendienstenPersexemplaar160 Tabel2.3:Opbrengstderden(bedragenx€1000)2009RIBIZ/BIG-register880RIBIZ/Assessment150Farmatec1250Kwaliteitsregisterparamedici35BMC266Totaal2581RentebatenHetpositievesaldoopderekening-courantgenereertrentebaten.Hetgemiddelderentepercentagebedraagt2,6%.ToelichtinglastenPersonelekostenTabel2.4:Personelekosten(bedragenx€1000)2009Kostenambtelijkpersoneel(actiefenniet-actief)12944Aantalfte’sambtelijkpersoneelo.b.v.verwachtebezetting230Gemiddeldekostenperfte(in€)56278Kostenvanexterneinhuur4660HetaandeelinhuurderdenisbijhetCIBGrelatiefhooginverbandmetdeuitbestedingvandelenvanhetbeheerenonderhoudopICT-systemenentenbehoevevandevoorVWSuittevoerentakenzoalsUZI-register,SBVZenDonorregister.MateriëlekostenDemateriëlekostenbestaanuitalgemenemateriëlekostenenhuisvestingskosten(€2miljoen).Dealgemenemateriëlekostenbestaanonderandereuit:bureaukosten,exploitatieautomatisering,drukwerkenvoorlichting,porto-entelefoonkosten,vacatiegelden,reiskosten.RentelastenDerentelastenbestaanuitdeverschuldigderenteopdeinitiëleeninvesteringsleningenbijhetministerievanFinanciën.Hetgemiddelderentepercentagebedraagt3,7%.Baten-lastendienstenPersexemplaar161 AfschrijvingskostenTabel2.5:AfschrijvingenAfschrijvings-termijnAfschrijvingin2009(bedragenx€1000)Inventaris10jaar103Automatisering3jaar100Overige5jaar25Immaterieel5jaar985Totaal12132.3KasstroomoverzichtTabel2.6:Kasstroomoverzicht(bedragenx€1000)20072008200920102011201220131.Rekening-courantRHB1januari515610846290329863010303525212.Totaaloperationelekasstroom6684–6819119812391240124112403aTotaalinvesteringen–2067–270–1225–225–225–1225–2253bTotaalboekwaardedesinvesteringen–––––––3.Totaalinvesteringskasstroom–2067–270–1225–225–225–1225–2254aEenmaligeuitkeringaanmoeder-departement–––––––4bEenmaligestortingdoormoeder-departement–––––––4cAflossingenopleningen–577–854–890–990–990–530–2004dBeroepopleenfaciliteit1650–1000––––4Totaalfinancieringskasstroom1073–854110–990–990–530–2005Rekening-courantRHB31december(=1+2+3+4)10846290329863010303525213336ToelichtingophetkasstroomoverzichtDeinvesteringin2009betreftde(her)bouwvaneenregistratiesysteem(notificatie)voormedischehulpmiddelen(Immateriëleactiva).2.4DoelmatigheidIndetariefafsprakeniseenefficiencykortingvan2%verdisconteerd.Indejaarverantwoordingzalhetdaadwerkelijkgerealiseerderesultaatdaarvankenbaarwordengemaakt.Daarnaastzullenresultatenvandeafgesprokenkwantitatieveenkwalitatieveprestatie-indicatoren(o.a.doorlooptijden,aantalklachtenenbezwaarschriften,bereikbaarheidendowntimesystemen)inrelatietothetvorigeboekjaarwordenopgenomen.Baten-lastendienstenPersexemplaar162 Overzichtverloopkostprijzenvanenkeleproductenindeperiode2005–2008Tabel2.7:Verloopkostprijzen(ineuro’s)2005200620072008RIBIZBeschikkingBIG-register79,6070,0080,2650,00AandeelVWS43,9535,4024,6450,00Vakbekwaamheidsverklaring1757,511710,002122,012272,00RTEOordeel404,45404,00500,00499,00DonorregisterRegistrerenwilsbeschikkingen11,6210,207,728,40FarmatecVergunningen,verlovenenontheffingen142,65140,00142,151357,00Toelichting:Dekostprijsontwikkelingeninbovenstaandetabelzijnnaastdoelmatigheidsmaatregelenbeïnvloeddooronderanderegewijzigdeproductsamenstellingen,vernieuwdeautomatiseringssystemenennieuwewetgeving.Baten-lastendienstenPersexemplaar163 3.RijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieu(RIVM)3.1InleidingSinds1januari2004ishetRIVMeenbaten-lastendienstvanhetministerievanVWS.HetRIVMiseenkennisinstituutdatwerkzaamisopdewerkveldenvolksgezondheid,voeding,milieuenveiligheid.DeprimaireopdrachtgeversvanhetRIVMzijndeministeriesvanVWS,VROMenLNV.DaarnaastvoerthetRIVMprojectenuitdieopgedragenenbekostigdwordendoorandereopdrachtgevers,m.n.andereministeries,provincieseninternationaleorganisaties.Naastonderzoeks-enadvies-opdrachtenvoordepartementenenregionaleoverhedenvervulthetRIVMookregiefunctiesendelandelijkecoördinatievanpreventie-eninterventie-programma’s.InhetkadervanderegieoverhetRijksvaccinatie-programmazijndelandelijkeenregionaleeenheden(entadministraties)per1januari2008ondergebrachtinhetRIVM.Dehiermeesamenhan-gendeapparaats-enprogrammakostenzijnvanaf2008indeRIVM-begrotingopgenomen.3.2BegrotingvanbatenenlastenTabel3.1:Begrotingvanbatenenlasten(bedragenx€1000)2007200820092010201120122013BatenOpbrengstmoederdepartement92061105247106392104527102699102699102699–Eigenaar12779100961314413144131441314413144–Opdrachtgevers79282951519324891383895558955589555Opbrengstoverigedepartementen48918516164686245990451364513645136–VROM42816483444358742715418614186141861–LNV1737647650650650650650–Overigedepartementen4365262526252625262526252625Opbrengstderden55975163101166363169690169600169600169600Rentebaten2437200014611461146114611461Vrijvalvoorzieningen5271885–––––Totaalbaten199918323849321078321668318896318896318896LastenApparaatskosten190556318670317062317652314880314880314880–Personelekosten99427101825102792101722995819958199581–Materiëlekosten91129216845214270215930215299215299215299Rentelasten308364213213213213213Afschrijvingskosten3555431038033803380338033803–Materieel3057384630563056305630563056–Immaterieel498464747747747747747Dotatiesvoorzieningen3571128–––––Totaallasten197990323472321078321668318896318896318896Saldovanbatenenlasten192837700000ToelichtingopdebegrotingvanbatenenlastenDebedragen2007betreffendegerealiseerdebatenenlastenvolgensdejaarrekeningover2007.Debedragen2008betreffenhetvermoedelijkbeloop.Deforsetoenamevandetotalebatenentotalelastenvanaf2008hangtsamenmetdeopnamevandevoormaligeregionaleentadminis-tratiesinhetkadervanhetRijksvaccinatieprogrammabinnenhetRIVMvanaf1januari2008.Baten-lastendienstenPersexemplaar164 Deomzetbedragenvoor2009e.v.voordeprimaireopdrachtgevers(VWS-eigenaar,VWS-opdrachtgevers,VROMenLNV)zijnramingenopgrondvandegerealiseerdeomzettenindeafgelopenjarenenthansbekendeontwikkelingenindekomendejaren.Deoverigeomzetbedragenzijngebaseerdoplopendeennaarverwachtingnogaanteganecontrac-tenmetoverigeopdrachtgevers.IndezebegrotingzijnverwerktdetaakstellingenopgrondvanhetCoalitieakkoordBalkenendeIV.DetaakstellingenwordengrotendeelsingevuldviaefficiencymaatregelenwaartoedereëletarievenvanhetRIVM(duslosvanalgemeneloon-enprijsontwikkelingen)wordenverlaagdmet2%vanaf2008,4%vanaf2009en6%vanaf2010.Overdeconcreteinvullingvanhetrestantvandetotaletaakstellingvan10%in2011zaltezijnertijdnogbesluitvormingplaatsvinden.ToelichtingbatenOpbrengstmoederdepartementDegeraamdebatenvanVWS-eigenaarwordenbegrootopartikel98vandebegrotingvanVWS.Zezijnhoofdzakelijkbestemdvoorhetstrategischonderzoek.Verderiseenbedragvan€3,6miljoenbeschikbaaralsaanvullendhuisvestingsbudget.BijdestelselwijzigingrijkshuisvestingishetRIVMeenstructurelecompensatietoegekend.Dezecompensatieisnaaranalogievandestelselwijzigingvastgesteldopeenbedragvanintotaal€11,7miljoenstructureelvanafhetjaar2014.Ditbedragisindemeerjarenramingenalsvolgtopgenomen:–vanaf2004structureel€3,619miljoenperjaar;–vanaf2009nogmaalsstructureel€4,019miljoenperjaar;–vanaf2014nogmaalsstructureel€4,019miljoenperjaar.DegeraamdebatenvanVWS-opdrachtgeversbetreffeninkomstendiehetRIVMopgrondvanervaringenthansbekendeontwikkelingenverwachtteverkrijgendooropdrachtverleningdoordebeleidsdirectiesvanVWS,deIGZendeVWA.DehoogtevandeinkomstenisafhankelijkvanovereenstemmingtussenopdrachtgeversenRIVMoveraardenomvangvandeteverrichtenactiviteitenen–daarmeesamenhangend–deinrekeningtebrengenkosten(zijndeurenxtariefplusprojectgebondenkosten).DebudgettenvandeVWS-opdrachtgeverswordengeraamdopartikel41VolksgezondheidenvoorwatbetreftdeIGZopartikel98AlgemeenvandebegrotingvanVWS.OpbrengstoverigedepartementenDegeraamdebatenvanVROMvolgenuitwerkzaamhedendieophettaakveldmilieuwordenuitgevoerd.DebudgettenvandeVROM-opdrachtgeverszijnopgenomenindebegrotingvanhetministerievanVROM.DegeraamdebatenvanLNVvolgenuitwerkzaamhedendiedoorhetministerievanLNVwordenopgedragenenbetaald.Degeraamdebatenvanoverigeministerieshangensamenmetwerk-zaamhedendiediverseministeriesaanhetRIVMteruitvoeringopdragen.OpbrengstderdenDebatenvanderdenverkrijgthetRIVMdoorhetuitvoerenvanwerkzaam-hedenvoorderden(waaronderdeEuropeseCommissie,deWHOenprovincies).Destijgingt.o.v.2007hangtsamenmetdekomstvandevoormaligeregionaleentadministraties.Baten-lastendienstenPersexemplaar165 RentebatenHetpositievesaldoopderekening-courantenopdepositostaandebedragengenererenderentebaten.ToelichtinglastenPersonelekostenTabel3.2:Personelekosten(bedragenx€1000)2009Kostenambtelijkpersoneel(actiefenniet-actief)87080Aantalfte’sambtelijkpersoneelo.b.v.verwachtegemiddeldebezetting1403Gemiddeldekostenperfte(in€)62067Kostenvanexterneinhuur15712MateriëlekostenTabel3.3:Materiëlekosten(bedragenx€1000)2009Laboratoriumenfacilitairekosten47270Uitbesteedeningekochtonderzoekenadvies34700UitvoeringskostenRijksvaccinatieprogramma112500Huurkostenhuisvesting19800Totaal214270RentelastenDerentelastenwordenveroorzaaktdoordeinvesteringeninactiva.Hetinternerentepercentageis3,35%.AfschrijvingskostenDeafschrijvingskostenvoor2009omvattendekostenvanafschrijvingenopdeperbalansdatum31december2007aanwezigeactiva,vermeerderdmetdekostenvanafschrijvingenopdein2008en2009aanteschaffenactiva.Deafschrijvingenzijnbepaaldopbasisvandeintabel3.4vermeldeafschrijvingstermijnen.Baten-lastendienstenPersexemplaar166 Tabel3.4:Afschrijvingen(bedragenx€1000)Afschrijvings-termijnAfschrijvingin2009(bedragenx€1000)Softwareenlicenties(immateriëleactiva)3jaar747Gebouwinstallatieseninfrastructuur5jaar600Laboratoriumapparatuur5jaar1423Vervoermiddelen4jaar154IT+audiovisueleapparatuur3jaar847Facilitaireapparatuur3jaar32Totaal38033.3KasstroomoverzichtTabel3.5:Kasstroomoverzicht(bedragenx€1000)20072008200920102011201220131.Rekening-courantRHB1januari670617062278482767627538874389733902.Totaaloperationelekasstroom797411706208324292804280428043a.Totaalinvesteringen–5081–3846–3803–3803–3803–3803–38033b.Totaalboekwaardedesinvesteringen668––––––3.Totaalinvesteringskasstroom–4413–3846–3803–3803–3803–3803–38034a.Eenmaligeuitkeringaanmoeder-departement–––––––4b.Eenmaligestortingdoormoeder-departement–––––––4c.Aflossingopleningen–––––––4d.Beroepopleenfaciliteit–––––––4.Totaalfinancieringskasstroom–––––––5.Rekening-courantRHB31december(=1+2+3+4)70622784827676275388743897339072391ToelichtingophetkasstroomoverzichtDetotaleoperationelekasstroomad€2,1miljoenbestaatuithetexploitatieresultaat,deafschrijvingenendemutatiesvanhetbedrijfskapi-taal.Deinvesteringskasstroombestaatuitdeinvesteringendiezijnbegrootopeenbedragvan€3,8miljoen.3.4DoelmatigheidDoelstellingbijdeinstellingalsbaten-lastendienstisgeweestdathetRIVMdoorresultaatgerichtmanagementaantoonbaardoelmatigergaatwerken.Doelmatigheidheeftbetrekkingophetverbandtussendeingezettemiddelenendedoordedienstgeleverdehoeveelheidproductenendiensten.Hetgaatomdeverhoudingtussenprijsenkwaliteit.Baten-lastendienstenPersexemplaar167 Indicatorvoordeefficiencyishetgewogenuurtarief.Deuurtarievenwordenjaarlijksdoordeeigenaarvastgesteld.Dehoogtevandetarievenwordtbepaalddoorondermeerdeontwikkelingvandeloonkosten,demateriëlekosten(waaronderdehurendiedeRGDinrekeningbrengt)enhetaantaltedeclarerenurenpermedewerker.Tabel3.6:OntwikkelingdoelmatigheidbedrijfsvoeringRIVM2003200420052006200720082009UurtariefGewogenuurtariefineuro’s108,94107,20106,10103,90103,90105,15106,60Ontwikkelinguurtarief(2003=100)100,098,497,495,495,496,598,1Taakstellingen(verwerktinuurtarief)EfficiencytaakstellingBalkenendeIin%––2%–1%–1%–––AanvullendeefficiencytaakstellingBalkenendeIIin%––1%–1%–1%–2%––EfficiencytaakstellingBalkenendeIVin%––––––2%–2%Exploitatieresultaat(bedragenx€1000)n.v.t.047211221928NB:HetRIVMissinds2004eenbaten-lastendienstDestijgingvan2008tenopzichtevan2007hangtsamenmetdestijgendepersonelekostenopgrondvanhetCAO-akkoordRijk2007.Destijgingvan2009tenopzichtevan2008volgtuithetCAO-akkoordRijk2007endestijgingvandemateriëlekosten.Baten-lastendienstenPersexemplaar168 4.NederlandsVaccinInstituut(NVI)4.1InleidingHetNVIheeftalsmissie:deNederlandsebevolkingbeschermentegeninfectieziektendoorvaccinsteleverenvoorvaccinatieondernormaleenbijzondereomstandigheden.HetNVIheefteendrietalkerntaken,teweten:1.leveringvanvaccinsvoordeNederlandseVaccinVoorziening(NVV);2.onderzoekenontwikkelingophetterreinvanvaccinsvoordeNVV;3.hetvoorhandenhebbenvanactuelekennisovervaccinsenvaccinatievoordeprofessioneleondersteuningvanVWS.HetNVIkenteenaantalaandekerntakengerelateerdeactiviteiten,teweten:1.hetbeschikbaarhebbenvandierentenbehoevevandierproevenbinnenNVI/RIVM;2.dienstverleningaanhetRIVMophetterreinvanmediabereiding,sterilisatieenafvalverwerking;3.activiteitenophetgebiedvanontwikkelingssamenwerking;4.activiteitendievoortvloeienuitbenuttingvanderestcapaciteitdiedeeluitmaaktvandeminimumcapaciteit.OverdeuitkomstenvandestrategischeherbezinningopdetoekomstvanhetNVIwordtdeTweedeKamernognadergeïnformeerd.4.2BegrotingvanbatenenlastenTabel4.1:Begrotingvanbatenenlasten(bedragenx€1000)2007200820092010201120122013BatenOpbrengstmoederdepartement45912383003687135770309913099130991Opbrengstderden93432107500125674128198130854130760130760Rentebaten118–3041676767Totaalbaten139462145800162575164009161912161818161818LastenApparaatskosten134326141200154073153661150103150103150103–Personelekosten23965239002420624116239382393823938–Materiëlekosten110361117300129867129545126165126165126165Rentelasten62370015021848180917151715Afschrijvingskosten2898390070008500100001000010000–Materieel2898390070008500100001000010000–Immaterieel–––––––Dotatiesvoorzieningen1065––––––Totaallasten138912145800162575164009161912161818161818Saldovanbatenenlasten550000000ToelichtingopdebegrotingvanbatenenlastenDebedragen2007betreffenderealisatiecijfersconformhetjaarverslag2007.Debedragen2008betreffendebegrotingvanhetNVIconformheteind2007doorVWSgoedgekeurdejaarplanmetdeeigenaarendenadiengoedgekeurdemutaties.Detoenameindetotalebatenvan2007naar2008betreftmetnamedevoorzieneontwikkelingvandeexportomzet.DeBaten-lastendienstenPersexemplaar169 begrotingvoorhetjaar2009geefteenoverzichtvandebatenenlastenNVIophetprijspeilvanhetjaar2008.Deuitbreidingvandegriep-campagnealsmededetoenamevanhetFES-budget2009vanhetRSV-projectzijndebelangrijksteoorzakenvandestijgingtenopzichtevan2008.Demeerjarenramingvandezebegrotingloopttotenmet2013,waarbijrekeningisgehoudenmetdepersoneletaakstelling,teverwach-tenmutatieininvesteringen,bijbehorenderentekostenenopbrengstderden.Indezebegrotingenmeerjarenramingzijnvoortsookhetfinanciëleeffectvandeuitbreidingvandedoelgroepvoorgriepvaccinatieopgenomen.DetoevoegingvanHPVaanhetRijksvaccinatieprogrammaalsmededeconsequentiesvandestrategischeherbezinningzijnhierinnietmeegenomen.Naaraanleidingvandeevaluatiein2006isin2007/2008eennieuwkostprijsmodelontwikkeldvoorendoorhetNVIdatm.i.v.hetjaar2009integraalzalwordentoegepast.DebudgettaireeffectenvandezeimplementatieopdeVWS-begrotingwordenbijeerstesuppletorewet2009verwerkt,waarbijdebudgettaireneutraliteitisgewaarborgd.Naaanpassingvandetarievenvoorderdenzullenookdeeffectenvoordeopbrengstenvanderden(zowelAWBZalsprivateafnemers)zichtbaarworden.ToelichtingbatenOpbrengstmoederdepartementDeopbrengstvanhetmoederdepartementwordtgeraamdopartikel41(41.3.4).In2009belooptdeopbrengstvanhetmoederdepartement€36,9miljoen.Erisrekeninggehoudenmetdetaakstelling.Eenonderverdelingnaarproductgroepenkaneerstplaatsvindennaimplementatiekostprijs-model.Tabel4.2:Opbrengstmoederdepartement(bedragenx€1000)2009VWS24271BijdrageRSV12600Totaal36871OpbrengstderdenOnderdeopbrengstderdenis€65,0miljoenopgenomenalsinkomstenAWBZ.DatzijndevergoedingendieNVIontvangtvoordeleveringvanvaccinsvoordeNVV.Onderdeopbrengstenderdenis€22,1miljoenopgenomenvoorhetuitvoerenvandegriepcampagne(incl.uitbreidingdoelgroep)dieNVIontvangtvandeStichtingNationaalProgrammaGrieppreventie(SNPG).Depostopbrengstderdenomvatin2009verder€38,6miljoenaanexportomzetenomzetvoorhetverkopenvantechnologie,hetuitvoerenvankwaliteitstestenen(projectmatige)werkzaamhedenvoorbedrijveneninstellingen(waaronderRIVM).RentebatenRentebatenontstaandoorpositievesaldiopderekening-courant.Baten-lastendienstenPersexemplaar170 ToelichtinglastenPersonelekostenDepersonelekostenbestaanvoor€23,3miljoenuitloonkosten.Hieriseenpersoneletaakstellinginverwerktdieoploopttotintotaal€357000,waarvan€89000in2009(1,6fte).Daarnaastis€2,8miljoenopgenomenvoorinhuurexternen(personeelnietinloondienstenuitzendkrachten),€0,4miljoenvoordienstreizen,€0,4miljoenvooropleidingenen€0,2miljoenvooroverigepersonelekosten.Deinzetvaneigenpersoneeltenbehoevevaninvesteringsprojecten,wordtgeactiveerdendruktnietopdeexploitatie,ditbetrefteenbedragvan€2,9miljoen.Ditlaatstebedragisafgestemdopdeinvesteringenzoalsvoorzienintabel4.5.Tabel4.3:Personelekosten(bedragenx€1000)2009Personelekosten(in€1000)23306AantalFTE’so.b.v.gemiddeldebezetting416GemiddeldekostenperFTE(in€)56010Kostenvanexterneinhuur2800Dienstreizen,opleidingenenoverig1000Doorbelasteloonkostenaaninvesteringsprojecten–2900Totaal24206MateriëlekostenHetbedragvoordemateriëlelastenvan€129,9miljoenisalsvolgtgespecificeerd:Tabel4.4:Materiëlekosten(bedragenx€1000)2009Onderhoudskosten6368Huurkosten8778Overigekostengebouwen5684Productiekosten8790Algemenekosten3407Advieskosten/uitbestedingen18565KosteninhuurRIVM802Aangekochtproduct77473Totaal129867Detoenametenopzichtvan2008wordtveroorzaaktdoor«aangekochtproduct»endevoorzieneintensiveringvande«uitbestedingen»tenbehoevevanhetontwikkelingsprojectRSV(RespiratoirSynctieelVirus).Dekostenvan«aangekochtproduct»bestaanuitdeaangekochteproductenvoordegriepcampagneenvoorhetRVP,namelijkdeaankoopvanDKTPHib(Hep),MenC,PneumokokkenenHib.Baten-lastendienstenPersexemplaar171 RentelastenDerentelastenstijgendoorhetaangaanvanleningenvoordefinancieringvanvasteactiva.AfschrijvingskostenTabel4.5:AfschrijvingenAfschrijvings-termijnAfschrijvingin2009(bedragenx€1000)Inventaris/installaties5jaar5jaar2000Inventaris/installaties10jaar10jaar5000Totaalafschrijvingskostenin200970004.3KasstroomoverzichtTabel4.6:Kasstroomoverzicht(bedragenx€1000)20072008200920102011201220131RekeningcourantRHB1januari340551349813107893763872062Totaaloperationelekasstroom–16522–6300750090001050010500105003aTotaalinvesteringen–1147617800–9500–7500–7500–7500–75003bTotaalboekwaardedesinvesteringen–––––––3Totaalinvesteringskasstroom–11476–17800–9500–7500–7500–7500–75004aEenmaligeuitkeringaanmoeder-departement–––––––4bEenmaligestortingdoormoeder-departement–––––––4cAflossingopleningen–3617–5888–8021–9413–10489–10681–98414dBeroepopleenfaciliteit1105817800950075007500750075004Totaalfinancieringskasstroom7441119121479–1913–2989–3181–23415RekeningcourantRHB31december(=1+2+3+4)134981310789376387206865ToelichtingophetkasstroomoverzichtTabel4.7:Investeringenenafschrijvingen(bedragenx€1000)2007200820092010201120122013Inventaris/installaties35431200064005000500050005000Activainaanbouw7933580031002500250025002500Totaal114761780095007500750075007500Afschrijvingskosten2898390070008500100001000010000Baten-lastendienstenPersexemplaar172 In2009wordteeninvesteringsniveauverwachtvan€9,5miljoen.Hetbetreftdeallangerlopendeprojecteninzakevervangings-(BioreactorControlSysteem)enkwaliteitsinvesteringen(MasterDataHerstel/ManufacturingExecutionSystem/LaboratoriumInformatieManagementSysteem),aangevuldmetdeupgradeenuitbreidingvanhetERP-systeemSAP,alshetprimairesysteemvoordebedrijfsvoeringvanhetNVI.Hetinvesteringsprogrammavoor2009e.v.isnognietverderingevuldinafwachtingvandeuitkomstenvandehiervoorgenoemdestrategischeherbezinning.4.4DoelmatigheidOokNVIwerktalsindshaaroprichtingin2004aanhetverbeterenvanhaardoelmatigheid.In2006isopbasisvaneenevaluatieinhetkadervandeagentschapsvormingbeslotentotontwikkelingvaneennieuwkostprijsmodel,waarindeintegralekostenbenaderingvooralleproductenendienstenvanhetNVIhetuitgangspuntis.In2007/2008isditmodelontwikkeld,ingevuldengevalideerd.Inde2008/2009zalhetverderwordengeoptimaliseerd.Thansishetmodelvoldoendedoorontwikkeldomvanaf2009gebruiktteworden.Demetdeimplementatiegepaardgaandebudgetoverhevelingzalindevoorjaarsnota2009/1esuppletorewetindeVWS-begrotingwordenverwerkt;ditallesbinnenderandvoor-waardevanbudgettaireneutraliteit.Indejaarrekeningvan2009zullendeeersterealisatiesopdeleestvanhetnieuwekostprijsmodelzijngeschoeid;opbasisdaarvankunnendanookdeeerstedoelmatigheids-kengetallenwordeningevuld.HettotalepakketaanproductenendienstenvanNVIistediversomgrovedoelmatigheids-kengetallenalstotaleomzetperftezinvollebetekenistegeven;immers:ca.50%vandekostenvanhetNVIbestaatuitaangekochtproduct.Deverschilleninsturing,output,activiteitenenkostenvandetweekerntakenproductieenonderzoeknopentotverschillendebenade-ringswijzenquadoelmatigheid.Voordeproductiewordtgedachtaanomzet(exclusiefaangekochtproduct)perproductiemedewerkeralsindicatievandeefficiencyvandetoegevoegdewaardevanhetNVIopditterrein.Omdatverkoopenproductienietelkjaaraanelkaargelijkzijn(i.v.m.voorraadverschillen)zalhiervoormoetenwordengecorrigeerd.VoortswordtvoordeoverigeactiviteitenvanhetNVI(waaronderR&D)gedachtaandeverhoudingdirecte/totaleurenalsdoelmatigheids-kengetal.Indejaarrekeningover2008zullendezekengetallenwordengekwantifi-ceerdalsnulmeting.Baten-lastendienstenPersexemplaar173 BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFIndebedrijfsvoeringsparagraafwordtingegaanopdeonderwerpenindebedrijfsvoeringdiespecifiekin2009aandeordezullenzijn.Dezeparagraafheeftuitdrukkelijkhetkaraktervaneenuitzonderingsrappor-tage.FinancieelenmaterieelbeheerSubsidiebeheerIn2008voertVWSeendoorlichtinguitnaardebestaandesubsidiepraktijk.Ditprojectheeftdeopdrachtverbeterpuntenaantereikenmetbetrekkingtotdeuitvoeringvansubsidiesendebestaandesubsidiesdoortelichten.DaarnaastneemtVWSdeelaandeinterdepartementaleontwikkelingvaneenuniformsubsidiekader.In2009zullendeuitkomstenvandezedoorlichtingenhetuniformsubsidiekadergeïmplementeerdworden.SpecifiekeuitkeringenInhetcoalitieakkoordisafgesprokenomdedecentralisatievantakenenbevoegdhedennaarenzelfstandigheidvangemeentenenprovinciesmetkrachttebevorderen.Dekabinetsdoelstellingomdehelftvanhetaantalspecifiekeuitkeringenomtezettenineengeneriekebijdrageaandegemeentenofprovinciespastdaarin.VWSvoerteenterughoudendbeleidtenaanzienvannieuwespecifiekeuitkeringenenhetverlengenvanbestaandespecifiekeuitkeringen.Daarnaastwordtin2009deverzameluitkeringgeïntroduceerd.InkopenIn2008zijndeinkoopproceduresbinnenVWSopnieuwbeschrevenenverderaangescherpt.Doordezeverdereprofessionalisering,wordtdedoel-enrechtmatigheidverbeterd.Despeerpuntenvanhetinkoopbeleidvoordekomendejarenzijneenverdereprofessionaliseringvandeeigeninkooporganisatieenhetgezamenlijkinkopenmetandereministeries(categoriemanagement).DaarnaastdraagtVWSbijaanderealisatievandeKabinetsbredeAanpakDuurzameOntwikkeling(KADO)doordecriteriauithetDuurzaamInkopenbeleidvoorinkopen,zoalsbeschrevenindebegrotingvanhetministerievanVROM,teimplementeren.InhuurexternenDekostenvaninhuurexternenzijngemaximeerdophetniveauvan2007,omtevoorkomendaterinhetlichtvandetaakstellingsubstitutieplaatsvindttusseneigenmedewerkersenexterneinhuur.Omdeexterneinhuurtekunnenbeheersenwordtdeinhuurbetergemonitord.OverigebedrijfsvoeringsaspectenPersoneelenOrganisatieHetkabinetheefttotdoelgestelddatdeoverheidkleinerenbetermoetworden.Inhetverlengdehiervanmoetdekwaliteitvandepubliekedienstverleningverbeteren.Debedrijfsvoeringvanderijksoverheidzaldaartoeverdergeprofessionaliseerdwordenwaarbijookhetuitbestedenvandienstensteedsnadrukkelijkeraandeordeis.Begin2009wordenbinnenVWSdeverschillendedirectiesdiezichbezighoudenmetbedrijfsvoeringsamengevoegdtotééndirectieBedrijfsvoering.Dezedirectievoertookderegieoverdeuitvoeringdie(vooreendeel)doorderdenwordtuitgevoerd.DeuitvoeringzalzoveelPersexemplaar174 mogelijkbijderden(binnenofbuitenderijksdienst)wordenonderge-bracht.DaarnaastzaldedirectieBedrijfsvoeringfungerenalsschakeltussenhetdepartementendeDGOrganisatieenBedrijfsvoeringRijk(DGOBR).Tegelijkertijdvindtereenverdergaandeinterdepartementalesamenwerkingplaats.DeauditdienstvanVWSzalin2008opgaanindeRijksauditdienst(RAD)endegebruikersondersteuningophetgebiedvanICTwordtondergebrachtbijdeSharedServiceOrganisatievanhetministerievanV&W.DaarnaastmaaktVWSvoorverschillendespecialisti-schedienstenophetgebiedvanHRMsteedsmeergebruikvandeexpertisecentradieaangeslotenzijnbijDeWerkmaatschappij,eensharedservicecentervoordebedrijfsvoeringbinnendeRijksoverheid.Ookhetpersoneelsbeleidendedaarbijbehorendeinstrumentenzullendekomendejarensteedsmeerinterdepartementaalenrijksbreedwordenvormgegeven.Erwordtsterkingezetopmobiliteit,hetbrederinzetbaarmakenvanmedewerkersenhetbegeleidenvanwerknaarwerk.Ditpastinhetstrevennaareenflexibelerwerkenderijksoverheidwaarbijinplaatsvanbaangarantiesprakeisvanwerkgarantie.Voorallemedewerkersgeldtdatloopbaanontwikkelingenmobiliteitvasteonderwerpeninhetfunctioneringsgesprekworden.Daarnaastzalvanaf2009eentoenemendaantalP-instrumenten,zoalsbijvoorbeelddeprocedurevoorwervingbijinternevacatures,horizontaalwordeningezet.BedrijfsvoeringsparagraafPersexemplaar175 FINANCIEELBEELDZORG1.InleidingIndezebijlagebezienwehetBudgettairKaderZorg(BKZ)endeuitgavendiedaarondervalleninsamenhangentotaliteit.Paragraaf2beschrijftdedefinitievanhetBKZendeuitgavenbegrippen.Degebruikteinformatiebronnenkomeninparagraaf3aandeorde.DeontwikkelingvandeuitgavenonderhetBKZwordtinparagraaf4behandeld.Hiertreftutevenseentotaaloverzichtaanvandemaatregelenenbeleidsvoornemenszoalsdieindeartikelenzijngenoemd.Definancieringvandezorguitgavenendeontwikkelingvandepremies(AWBZenZvw)wordeninparagraaf5behandeld.Totslotwordeninparagraaf6dekapitaallastenindezorggepresenteerd.2.BKZenuitgavenbegrippenHetkabinetheeftinhetcoalitieakkoordafsprakenvastgelegdoverdebudgettaireruimtedieindejarentotenmet2011beschikbaarisvoordecollectievezorguitgaven,hetBudgettairKaderZorg.Hetuitgavenplafonddatinhetcoalitieakkoordisafgesprokenwordtweergegeveninreëletermen.DaarbijisdeafspraakgemaaktdathetBKZiederjaarvoorinflatiewordtaangepastopbasisvandeprijsontwikkelingNationaleBestedingen(pNB).Iedervoorjaarwordtdezeprijsaanpassingvoorhetdanlopendejaardefinitiefvastgesteld.UitgavendievallenonderhetBKZzijndezorguitgavendiebehorentothetverzekerdepakketvandeAWBZendeZvw.DaarnaastvallenonderhetBKZookdebedragendieinhetgemeentefondsbeschikbaarzijngesteldvoordezorgkostendiegemeentendoordeinvoeringvandeWmodragenendievoorheendoordeAWBZwerdengedekt.DezebedragenstaannietopdeVWS-begroting,maaropdebegrotingvanhetgemeente-fonds.VerdervallendeopleidingskostenvoordeerkendemedischeentandheelkundigespecialismenenvooreenaantalmedischespecialisatiesonderhetBKZ.Dezeopleidingskostenwordenvanuitdebegrotinggefinancierdenonderartikel42vandeVWS-begrotingverantwoord.TenslottezijnerbedragenvoorzorguitgavengereserveerdopdebegrotingvanhetministerievanFinanciëndievallenonderhetBKZ.AldezeuitgavensamenwordendeBKZ-uitgavengenoemd.DeBKZ-uitgavendiebetrekkinghebbenophetverzekerdepakketvandeAWBZendeZvwwordenookwel,naardevoornaamstefinancierings-bron,premiegefinancierdeuitgavenofpremie-uitgavengenoemd.InwerkelijkheidwordendezeuitgavennietalleengefinancierduitdepremieheffingAWBZenZvw,maarookuitrijksbijdrageneneigenbetalingenvandezorgconsumenten.EendeelvandeBKZ-uitgavenwordtnietuitcollectievemiddelengefinancierd,maardoordezorgconsumentenzelf,deeigenbetalingen.DeBKZ-uitgavenverminderdmetdezeeigenbetalingenwordendenetto-BKZ-uitgavengenoemd.Denetto-BKZ-uitgavenzijndecollectiefgefinancierdezorguitgaven.Hetzijndezenetto-BKZ-uitgavendiewordengetoetstaanhetdoorhetkabinetvastgesteldeBKZ.VoordeBKZ-uitgaveninclusiefdeeigenbetalingenwordtdetermbruto-BKZ-uitgavengehan-teerd.Persexemplaar176 3.GebruikteinformatiebronnenDefinanciëleinformatievoorzieningindezorgkomttotstanddoorgetrapteaanlevering:verzekeraars,instellingenenindividueleberoeps-beoefenarenleverengegevensaandezogenoemdegegevensleveran-ciers,hetCVZendeNZa,dieophunbeurtgeaggregeerdegegevensleverenaanVWS.Hieronderwordtdeinformatie,zoalsdiegebruiktistenbehoevevandebegrotingsvoorbereiding,beschreven.InformatieinhetFinancieelbeeldzorgVoordebepalingvandeuitgavenonderhetBKZzijnineersteinstantiedefinancieringscijfers,datwilzeggendegegevensoverdeschadelastinhetkadervandeZvwendeAWBZ,vanbelang.Tenaanzienvandegebudget-teerdeziekenhuissectorenendemedischspecialistenwordthiervanindiezinafgewekendatdebudgettenendelumpsumgegevensvandeNZaalsuitgangspuntzijngenomen,omdeuitgavenontwikkelingtemonitoren.Daarbijistevens,opbasisvandejaarverslagenvandeziekenhuizenover2007,eeninschattinggemaaktvandekostenvandeDBC’smetvrijeprijzen(hetB-segment),diegeenonderdeelmeeruitmakenvandebudgetten.Deredenhiervoorisdatdeschadelastgegevensmetbetrek-kingtotdeziekenhuissectorentenopzichtevandebudgetten,eensubstantiëleoverdekkinglatenzien.OmdatvoordegebudgetteerdeziekenhuissectorenvoorhetA-segmentgeldtdatdefinancieringviadeDBC-declaratiesdientterdekkingvanhetbudget,eneeneventueleoverdekkingvandebudgettendoorverrekeningongedaanwordtgemaakt,wordtvoordegebudgetteerdeziekenhuissectorenvoorhetA-segmentervanuitgegaandatdefinancieringgelijkisaandebudgetten.CollegevoorZorgverzekeringenDegegevensdiehetCVZverstrektinhetkadervandeZvwendeAWBZ,zijngebaseerdopdegegevensvanhetCentraalAdministratiekantoor(CAK),dezorgkantorenendezorgverzekeraars.TenopzichtevandegebruiktegegevensinhetkadervanhetJaarverslag2007endeEerstesuppletorewet2008zijntenbehoevevandebegrotingsvoorbereidingdegeactualiseerderealisatiegegevensontvangenmetbetrekkingtotdeZvwopbasisvandejaarstatenvandezorgverzekeraars.NederlandseZorgautoriteitVoordegebudgetteerdesectoren(w.o.ziekenhuizenenAWBZ-convenantsectoren)ontvangtVWSinformatieoverdebudgetontwikkelingvandeNZa.TenopzichtevanhetVWSJaarverslag2007zijngeactuali-seerdegegevensontvangenoverdebudgetontwikkelingin2007envoorgaandejaren.WaarinhetkadervanhetJaarverslag2007endeEerstesuppletorewet2008debudgettenover2007nogwarengebaseerdopdegemaakteafspraken,bevattennudebudgettenover2007ookdevoorlopigerealisatiegegevens.Daarnaastzijndebudgettenoverdevoorgaandejarengeactualiseerdaandehandvanmetnamededefini-tievenacalculatiesdieindetussenliggendeperiodehebbenplaatsgevon-den.Metbetrekkingtotdekapitaallastenzijnvooruitgavenmetbetrek-kingtothetjaar2007deramingenvanVWSalsuitgangspuntgenomenomdatdeervaringleertdatmutatiesindekapitaallastennogenigetijdkunnenna-ijlenvoordatdezeindebudgettentotuitingkomen.WelzijndezeramingengeactualiseerdmedeaandehandvandeontvangenbudgetinformatievandeNZametbetrekkingtotdejarendieinmiddelsweldefinitiefvaststaan.FinancieelbeeldzorgPersexemplaar177 4.OntwikkelingvandeuitgavenonderhetBKZIntabel1istezienhoehetafgesprokenBKZvoorhetjaar2009sindshetcoalitieakkoordisaangepastenhoehetzichtotdenetto-BKZ-uitgavenverhoudt.TussenhetcoalitieakkoordenBegroting2009gaathetvoor€196miljoenomaanpassingenopdeoorspronkelijkgeraamdeprijsont-wikkelingNationaleBestedingen(pNB)endemutatiesindebruto-BKZ-uitgavenen-ontvangstenleidenpersaldototeenverhogingvandenetto-BKZ-uitgavenmet€477miljoen.TenopzichtevanhetBKZisvoor2009sprakevaneenonderschrijdingvan€281miljoen.Tabel1OntwikkelingvanhetBKZ2009(bedragenx€1000000)1BrutoBKZuitgavenBKZontvangstenNettoBKZuitgavenBKZOverschrij-ding(+)/onderschrij-ding(-)(Eigenbetalingen)abc=a-bde=c-dStandVWSontwerpbegroting20085872732345549355493StandVWSontwerpbegroting20095801029945501655297–281Mutatie–718–241–477–196–281Bron:VWS1Desomvandedelenkanafwijkenvanhettotaal4.1.Ontwikkelingnetto-BKZ-uitgaven2007t/m2013Tabel2laatdeontwikkelingvandenetto-BKZ-uitgavenzienvanafdestandontwerpbegroting2008.EerstwordendewijzigingenuithetJaarverslag2007endeEerstesuppletorewet2008weergegeven.Danvolgendewijzigingendiedaarnahebbenplaatsgevonden.FinancieelbeeldzorgPersexemplaar178 Tabel2MutatiesindebrutoBKZrelevanteuitgavenenontvangstensindsdeontwerpbegroting2008(bedragenx€1000000)200820092010201120122013Bruto-BKZ-uitgavenstandVWSontwerpbegroting200854349,758727,362057,465698,669543,1Mutaties262,5–74,7–71,2–238,361,4Bruto-BKZ-uitgavenstandJaarverslag2007/1esuppletorewet200854612,258652,661986,265460,369604,5Productieontwikkeling,mee-entegenvallersa.Actualisatiezorguitgaven2007endoorwerking–175,7–144,0–28,439,861,4MaatregelenenbeleidsaanpassingengenoemdindeBeleidsagendaPreventievezorgb.ToevoegingHPV-vaccinaanRijksvaccinatieprogrammapmpmpmpmc.OpnameHepatitisB-vaccininRijksvaccinatie-programmapmpmpmpmCuratievezorgd.Aanscherpenvergoedingcholesterolverlagers–32,0–65,0–97,0–97,0e.Pakketmaatregelenhulpmiddelen–22,0–23,1–24,3–25,5f.Verbeteringkwaliteitmethadonbehandeling7,57,57,57,5g.Ambulances7,013,013,013,0h.Diagnostiekenbehandelingdyslexieinhetbasispakket27,929,330,732,1i.Benzodiazepinenuithetbasispakket–70,0–70,0–70,0–70,0Langdurigezorgj.MaatregelenCare–91,0–712,0–776,0–840,0Overigemaatregelenenbeleidsaanpassingenk.Huisartsenpmpmpmpml.Kosteneffectievepreventieveinterventies25,937,950,0m.Verbeteringkwaliteitgehandicaptenzorg42,072,072,072,0n.PGB’s31,0388,0593,0835,01076,0o.Capaciteitsplan12,122,833,037,6p.BesparingsverliesBestpractices–35,040,0q.BesparingsverliesOB-somatisch200,0r.Wtcg–925,0–569,7–558,6–548,7wv.Forfaitschronischziekenengehandicapten355,3366,4376,3wv.Ophogeninkomensgrens10,010,010,010,0wv.Uitvoeringskosten15,015,015,015,0wv.VervallenreserveringWtcg–950,0–950,0–950,0–950,0Technischeenmacro-economischemutatiess.Macroloon-enprijsbijstelling(MEV2009)91,3142,5162,4166,5t.IJklijnmutaties–61,8–135,7–163,6–196,5–174,5u.Diversemutaties7,3–39,132,534,713,9v.Financieringsachterstand57,4Totaalmutaties–176,8–643,0–693,3–456,4–225,7Bruto-BKZ-uitgavenstandVWSontwerpbegroting200954435,458009,661292,965003,969378,873803,9BKZ-ontvangstenstandVWSontwerpbegroting20083028,33234,33376,53535,23674,2Mutaties6,415,215,29,58,1BKZ-ontvangstenstandJaarverslag2007/3034,73249,53391,73544,73682,31esuppletorewet2008I.Beëindigingovergangsmaatregel20,020,020,020,0II.EigenbijdrageOB/AB–40,087,096,0105,0III.Wtcg–230,0–443,0–323,0–331,0IV.Diversemutaties7,6–6,0–9,1–11,5–4,3Totaalmutaties7,6–256,0–345,1–218,5–210,3BKZ-ontvangstenstandVWSontwerpbegroting20093042,32993,53046,63326,23472,03638,8Netto-BKZ-uitgavenstandVWSontwerpbegroting200851321,455493,058680,962163,465868,9Netto-BKZ-uitgavenstandVWSontwerpbegroting200951393,155016,158246,361667,765906.870165,1FinancieelbeeldzorgPersexemplaar179 Toelichtingoptabel2a.Actualisatiezorguitgaven2007endoorwerkingOpbasisvandegegevensvandeNZaenhetCVZzijndeuitgaven,hetbouwprogrammaendekapitaallastenraming2007geactualiseerd.Uitdezeactualisatievolgtpersaldovoor2009eenmeevallervan€144miljoen.b.ToevoegingHPV-vaccinaanRijksvaccinatieprogrammaOpdelijn«Koestereneninnoveren»(uitdepreventievisie–TK22894,nr.134)gaatVWSverdermethetverbeterenvaninhetbijzondergezondheidsbeschermingenziektepreventie.In2009wordtvaccinatietegenHPV,hetvirusdatbaarmoederhalskankerveroorzaakt,opgenomeninhetRijksvaccinatieprogrammamitsdeprijsvanhetvaccindrastischdaalt.Ookwillenwemeteeninhaalprogrammaeenmaligallemeisjesvan13totenmet16jaarvaccineren.c.OpnameHepatitisB-vaccininRijksvaccinatieprogrammaConformdeaanbevelingvandeWorldHealthOrganizationvooruniverselevaccinatietegenhepatitisB,willenwebijeenpositiefadviesvandeGezondheidraadhepatitisBvaccinatieopnemeninhetRVPmitsbudgettairinpasbaar.d.AanscherpenvergoedingcholesterolverlagersDevoorwaardenvoorvergoedingvancholesterolverlagerswordenaangepastaanderichtlijnvandeberoepsgroep.Ditsluitaanbijonzelangetermijnvisiegeneesmiddelenbeleid.Metdezemaatregelwordteenbesparingbereiktvan€32miljoenin2009,oplopendnaarstructureel€97miljoenvanaf2011.e.PakketmaatregelenhulpmiddelenConformhetpakketadviesvanhetCVZwordtdevergoedingvanenkelehulpmiddelenuithetZvw-pakketgehaald.Hetbetreftfaxapparatuurvoorauditiefgehandicapten,allergeenvrije/stofdichtehoezenenstoelenmetuitsluitendeensta-op-functie.f.VerbeteringkwaliteitmethadonbehandelingBetreftverbeteringvandeverslavingszorg,doordediagnostiekenzorgbijmethadonbehandelingteversterkenmetinzetvanextraverpleegkundi-genbijdemethadonposten.Demaatregeliseenuitvloeiselvaneenopgesteldebehandelrichtlijn.Voordezemaatregelwordt€7,5miljoenstructureelvanaf2009uitgetrokken.Dezemiddelenkomenbovenophetstructurelebedragvan€7,5miljoenvanaf2008,datbijdeEerstesuppletorewet2008isverwerkt.g.AmbulancesInhetrecentelijkdoorhetRIVMopgestelderapport«ReferentiekaderSpreiding&Beschikbaarheid2008»zijndebenodigdeambulancecapacti-teitenspreidingberekendombinnen15minuten97%vandebevolkingmeteenambulancetekunnenbereiken.Inhetkaderhiervanzijnextramiddelenbeschikbaargestelddieoplopenvan€5miljoenin2008en€12miljoenin2009tot€18miljoenstructureelmetingangvan2010.h.DiagnostiekenbehandelingdyslexieinhetbasispakketPer1januari2009wordtdediagnoseenbehandelingvanernstigedyslexieinhetZvw-pakketopgenomen.In2009geldtdevergoedingFinancieelbeeldzorgPersexemplaar180 uitsluitendvoorkinderenvan7of8jaar,dejarendaarnawordtdedoelgroepstapsgewijsuitgebreidnaarallekinderenvandebasisschoolvan7jaarenouder.i.BenzodiazepinesuithetbasispakketConformhetpakketadviesvanhetCVZwordtdevergoedingvanbenzodiazepinen(slaap-enkalmeringsmiddelen)uithetZvw-pakketgehaald,metuitzonderingvanenkelespecifiekeindicaties.Deopbrengstvandezemaatregelis€70miljoen.j.MaatregelencareOndersteunende,activerendebegeleidingenbehandelingwordenomgevormdtottweefuncties:begeleidingenbehandeling.Deaanspraakbegeleidinggeldtvanaf1januari2009alleenvoormensenmeternstigebeperkingendiezonderdezebegeleidingniet(langer)instaatzijnomzelfstandigteblijvenwonenofnaarschooltegaan.k.HuisartsenMetbetrekkingtotdebekostigingvanhuisartsenzorg,ishetKabinetingesprekmetdeLandelijkeHuisartsenVerenigingenZorgverzekeraarsNederlandoverhoedeuitgavenaanhuisartsenzorgmetingangvan2009beheerstkunnenworden.l.KosteneffectievepreventieveinterventiesDitbetreftgereserveerdemiddelenvooropnamevankosteneffectievepreventieveinterventiesinhetbasispakketvandeZvw(ondersteuningstoppenmetroken,beweegkuur,zelfmanagementchronischziekenendepressiepreventie).Viadebegrotinglopenthanspilottrajectenhiervoor.m.VerbeteringkwaliteitgehandicaptenzorgNaaraanleidingvanhetrapport«Gehandicaptenzorgonderdruk»doordeInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)wordenerextramiddelenbeschikbaargesteldvoordekwaliteitvandezorgvoorgehandicapten.n.PGB’sDesubsidieregelingPersoonsgebondenbudgetten(PGB)kenteensterkegroei.Volgensdehuidigeinzichtenzaldeinstroominderegelinggroterzijndanwaarmeeinderamingenrekeningisgehouden.o.CapaciteitsplanNaaraanleidingvanhetkabinetsstandpuntophetcapaciteitsplan2008(TK2007/2008,29282,nr.57)zijnmiddelenvrijgemaaktomdeopbasisdaarvanbenodigdestijginginopleidingscapaciteittekunnenaccommo-deren.p.BesparingsverliesBestpracticesInvoeringvaneensysteemvanbestpracticesisvolgensdeNZanietmogelijkper1januari2009.Invoeringisnuvoorzienper2010.Ditleidttoteenincidentelemee-entegenvallerin2008respectievelijk2009.q.BesparingsverliesOB-somatischDemaatregelomper1januari2008alleondersteunendebegeleidingvoormensenmeteensomatischegrondslagafteschaffenwordtgeïntegreerdindenieuwepakketregelbegeleiding.Daarommoetenallehuidigegebruikerswordengeherindiceerd.DitbrengtmetzichmeedateendeelFinancieelbeeldzorgPersexemplaar181 vandezegroepalsnogzijnaanspraakbehoudtendatderesterendegroeppasindeloopvan2009zijnrechtopOBverliest(inplaatsvanper1januari2009).r.WtcgForfaitschronischziekenengehandicaptenInhetkadervandeWettegemoetkomingchronischziekenengehandicap-ten(Wtcg)ontvangenchronischziekenengehandicapteneenforfaitairetegemoetkoming.Ofiemanddezetegemoetkomingontvangt(enhoehoogdieis)wordtbepaaldaandehandvanzorggebruik(gebruikvanbepaaldemedicijnen,hulpmiddelen,DBC’s,indicatieAWBZ-zorgen/ofWmo-zorg).Dehoogteisookafhankelijkvanleeftijd.OphogeninkomensgrensInhetkadervandeWtcgvindenenkelewijzigingenplaatsindeeigenbijdragenAWBZenWmo.EéndaarvanbetrefthetophogenvandeinkomensgrensindeeigenbijdrageWmovoor65-minnersmet€5000.Ditbetekentdathetinkomenwaarbovendeeigenbijdragebegintmeetestijgen,metdatinkomenwordtverhoogd.HierdoordaaltdeeigenbijdrageWmo.MiddelseenhogereWmo-bijdragevanhetrijkwordendegemeentenhiervoorgecompenseerd.DeoverigewijzigingenbijdeeigenbijdragezijnverwerktbijdeBKZ-ontvangsten.UitvoeringskostenDeinvoeringvandeWtcggaatgepaardmetuitvoeringskosten,metnamebijhetCAKdatdeforfaitszaluitkerenendekortingopdeeigenbijdragenAWBZenWmozalverwerken.VervallenreserveringWtcgInhetcoalitieakkoordisbeslotendeBuitengewoneuitgavenregelingindebelastingwetgevingafteschaffenentevervangendooreennieuweregeling.Vooruitlopendopdevormgevingvandenieuweregelingisindebegroting2008eenreserveringvan950miljoenopgenomenbinnenhetBKZ,waaruitdenieuweregelinggedektzoukunnenworden.MetdeverwerkingvandeWtcgindebegroting2009kandezereserveringvervallen.s.Macroloon-enprijsbijstelling(MEV2009)Deramingvandeloon-enprijsbijstellingisaangepastopbasisvandeMacroEconomischeVerkenning2009vanhetCentraalPlanbureau(CPB).t.IJklijnmutatiesDezepostishetsaldovandiversemutatiestussendeverschillendeuitgavenkadersenhetBKZ.DemeestomvangrijkedaarvanbetrefteenoverhevelingvanmiddelennaardebegrotingvanJustitieinverbandmeteenaanvullendeoverhevelingvoordeovergangvanforensischezorg.VerderdoetzichmetnameeenaantaloverhevelingennaardeVWS-begrotingvoor,voormiddelenvoordesubsidievandehuisartsen-opleiding,aanpassingvanhetbeslissysteemvanorgaandonatieendespecifiekeuitkeringenmaatschappelijkeopvang/OGGZenvrouwen-opvang.DeoverhevelingmetbetrekkingtotdespecifiekeuitkeringenheefttemakenmethetschrappenvandepsychosocialegrondslaguitdeAWBZvoordefunctieondersteunendebegeleiding.HiervoorzijnookmiddelennaardebegrotingvanBZKovergeheveld.u.DiversemutatiesDezepostishetsaldovanverschillendemutaties.FinancieelbeeldzorgPersexemplaar182 v.FinancieringsachterstandDeactualisatiezorguitgaven2007leidtvoor2008toteenaanvullendefinancieringsachterstandvan€57,4miljoen.Definancieringsachterstandbetreftbetalingenvanzorgkantorenvoorverplichtingendieinvoor-gaandejarenzijnaangegaan.I.BeëindigingovergangsmaatregelVoordeintramuraleeigenbijdrageAWBZisdeovergangsmaatregelper1januari2008beëindigd.Eind2007blekendeinkomenseffectendaarvangroterdaneerderverwacht.Methetoogdaaropisvoordeeerstemaandenin2008eenovergangsmaatregel(gewenningsbijdrage)inhetlevengeroepen.Hetkostenplaatjedaarvanwas€20miljoen,dievolledigwerdgedektuitdeverwachtehogereeigenbijdragen(structureel€20miljoen).II.EigenbijdrageOB/ABDeinvoeringvandevermogensbijtellingbijdevaststellingvandeeigenbijdragenwordtomuitvoeringstechnischeredeneneenhalfjaaruitge-steld.Ditleidttoteenlagereopbrengstvaneigenbijdragenvan€40miljoen.Per1januari2010wordeneigenbijdrageningevoerdbijdenieuwefunctiebegeleiding.III.WtcgInhetkadervandeWtcgvindenenkelewijzigingenplaatsindeeigenbijdragenAWBZenWmo.Veruitdebelangrijksteisdeintroductievaneenkortingopdeeigenbijdragen.Dekortingopdeeigenbijdrageextramu-raal(AWBZenWmo)bedraagt33%.Dekortingopdeeigenbijdrageintramuraalbedraagt8%voor65-plussersen16%voor65-minners.Dekortingopdeeigenbijdrageextramuraal2009wordtkasmatiguitgekeerdin2010.Naastdekortingenwordtookdeinkomensgrensindeeigenbijdrageextramuraalvoor65-minnersmet€5000verhoogd.Ditbetekentdathetinkomenwaarbovendeeigenbijdragebegintmeetestijgen,metdatinkomenwordtverhoogd.HierdoordaaltdeeigenbijdrageAWBZ.Ditgebeurtookdoordeverlagingvanhetvrijlatingspercentageindeeigenbijdrageintramuraal.IV.DiversemutatiesDezepostishetsaldovanverschillendemutaties.4.2BeschikbaremiddelenperartikelIntabel3wordenderelevanteBKZ-uitgavenopartikelniveaugepresen-teerd.DoormiddelvandeFinancieringsachterstand(+/-)wordtdeaansluitinggemaakttussendeZorguitgavenenhetfinancieringsniveauvanhetBruto-BKZ,deuitgavenvandezorgverzekeraarsendezorg-kassen.DeFinancieringsachterstandontstaatbijdegebudgetteerdesectoren(zoalsdeverpleeghuizen)onderanderedooreenverschiltussendebudgettenendefinancieringdoordezorgverzekeraarsenzorg-kantoren(zieookparagraaf3vandezebijlage,tenaanzienvandefinancieringvandebudgettenvandeziekenhuizen).FinancieelbeeldzorgPersexemplaar183 Tabel3Verdelingvandezorguitgavenperartikel(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Volksgezondheid110,2114,1107,4106,7106,3106,3106,3Gezondheidszorg26439,930722,831595,932784,333998,334063,634102,3Langdurigezorg22442,120859,021780,521749,422546,322830,122904,8Maatschappelijkeondersteuning166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8Nominaalenonvoorzien45,693,01964,73564,75220,99204,213472,7Wmo(gemeentefonds)1410,61465,61492,31519,31519,31519,31519,3Opleidingsfonds(begrotingVWS)636,4801,3817,6835,5842,1846,7851,0Wtcg(begrotingVWS)340,5349,5354,1358,7BegrotingsgefinancierdeBKZ-uitgaven78,9220,0248,6281,8316,2Zorguitgavenontwerpbegroting200951250,954228,058009,661292,965003,969378,873803,9Financieringsachterstand7,9207,4Bruto-BKZ-uitgavenstandVWSontwerpbegroting200951258,854435,458009,661292,965003,969378,873803,9Bron:VWSTabel4geeftdeontwikkelingaanvandezorguitgavenopdebeleids-artikelen.Deontwikkelingtussen2007en2008respectievelijk2008en2009isdaarbijonderverdeeldnaardeoorzaakvandeontwikkeling:volume,nominaaloftechnisch.Tabel4–Horizontaleuitgavenontwikkelingbeleidsartikelen(bedragenx€1000000)2007volumenominaaltech-nisch2008volumenominaaltech-nisch2009Volksgezondheid110,2–0,93,71,1114,1–1,1–0,2–5,4107,4Gezondheidszorg26439,9550,2879,72853,030722,8796,079,3–2,231595,9Langdurigezorg22442,1518,1876,9–2978,120859,0809,7132,3–20,521780,5Maatschappelijkeondersteu-ning166,10,16,00,0172,20,00,10,0172,3Bron:VWSDevolumeontwikkeling2008–2009ishogerdandiein2007–2008.Ditheeftmetnametemakenmetdejaarlijkseautonomevolumeontwikkelingvandezorguitgaven.Daarnaastzijnkostenbeperkendemaatregelengenomen.Dezezijngrotendeelsalin2008ingegaanenzijnaangekondigdindebegroting2008.Ookin2009gaankostenbeperkendemaatregelenenintensiveringenin.HetgaatbijdeGezondheidszorgmetnameomdepakketuitbreidingdiagnoseenbehandelingvanernstigedyslexieeneenpakketbeperkingbijhetgeneesmiddelenbeleid.BijdeLangdurigezorggaathetvoornamelijkomdeomvormingvanondersteunendebegelei-dingenbehandeling.Daarnaastisdevorigjaaraangekondigdeinvoeringbestpractices/efficiencykortingenaanpassingondersteunendebegelei-dinggedeeltelijkvertraagd.VerderwordtgeïntensiveerdopderuimtevoordeuitgavenPGB’s.Denominaleontwikkelingbetreftvooraldejaarlijkseaanpassingvandeuitgavenaanloon-enprijsontwikkelingin2008endeexploitatiegevolgenFinancieelbeeldzorgPersexemplaar184 vandeinstandhoudingsbouwin2008en2009.Deloon-enprijsontwikke-ling2009isnognietaandebeleidsartikelentoegedeeldenisdaaromooknietindezetabelterugtevinden.Detechnischeontwikkeling2007–2008isvooreengrootdeelteverklarendoordeoverhevelingvangeneeskundigeGGZuitdeAWBZnaardeZvw.DemutatiestussendeverschillendeuitgavenkadersenhetBKZismetnameterugtezienindetechnischeontwikkeling2008–2009.5.FinancieringvandezorguitgavenDefinancieringvandebrutoBKZ-uitgavenlaatzichineenaantalcategorieënuitsplitsen.Tabel5geeftdezeverdelingvoorhetjaar2009incijfersweer.Tabel5FinancieringbrutoBKZ-uitgaven(bedragenx€miljard)2009AWBZ21,5Zvw31,1EigenbetalingAWBZ1,6EigenbetalingZvw1,4Overheid(opleidingsfonds/Wtcg)0,9Overheid(gemeentefonds)1,5Totaalbegroting200958.0Bron:VWSZorgverzekeringswetDebelangrijksteuitgavenpostdieresulteertuitdeZorgverzekeringswet(Zvw)isnatuurlijkhetbetalenvanzorgkostenvoorverzekerdendoorzorgverzekeraars(zietabel6).Daarnaastmakenverzekeraarsbeheers-kostenomdewetuittevoeren.Ookzijnerrechtstreeksebetalingenvanhetzorgverzekeringsfonds(uitgaveninhetkadervaninternationaleverdragenenvanaf2008deacademischecomponent).In2007isertotslotookeenbedragbetaaldaanhetAlgemeenFondsBijzonderZiektekos-tenterdekkingvandekostenvankortdurendegeestelijkegezondheids-zorg.Terdekkingvandezeuitgavenwordenerinkomensafhankelijkebijdragengeïnd,wordtereennominalepremiegeheven,wordtereenrijksbijdrageverstrektterdekkingvandefictievepremielastvankinderenenwordterdoorburgerszelfbijgedragenaandezorgkostenviadeno-claimterug-gaveregelingenheteigenrisico.Ookzijnernogoverigebatenvanhetzorgverzekeringsfonds.Ditbetreftrentebatenendepremievervangendebijdragevanniet-ingezetenen.FinancieelbeeldzorgPersexemplaar185 Tabel6UitgaveneninkomstenZvw(bedragenx€miljard)200720082009Uitgaventenlastevandemacropremielast1–Zorguitgavenverzekeraars26,029,731,6–BijdragevoorGGZaanAWBZ2,80,00,0–Rechtstreekseuitgavenzorgverzekeringsfonds0,20,90,9–Beheerskosten/saldiverzekeraars1,80,41,9Totaal30,831,034,4Inkomsten–Inkomensafhankelijkebijdrage14,717,017,0–Nominalepremie10,813,413,8–Rijksbijdragekinderen1,92,12,1–Eigenbetalingen2,11,31,4–Overigebatenzorgverzekeringsfonds0,30,10,1Totaal29,733,934,3Bron:VWS1BKZrelevantzijnhiervandezorguitgavenvandeverzekeraarsplusdeuitgaveninverbandmetinternationaleverdragen(afgerondsamen€32,5miljardin2009).DitbedragkomtovereenmetdeoptellingvandepostenZvweneigenbetalingZvwuittabel5.HetzorgverzekeringsfondsDeZvwwordtuitgevoerddoorverzekeraars.Naastdeindividueleverzekeraarsisereenzorgverzekeringsfonds(ZVF).Ditfondsontvangtdeinkomensafhankelijkebijdrageenderijksbijdragevoorkinderen(zietabel6).UithetZVFontvangtelkeverzekeraareenbedragtergedeeltelijkedekkingvandezorguitgaven.Ditbedraghoudtrekeningmethetrisicoprofielvandeverzekerdenbijdieverzekeraar.DaarnaastontvangenverzekeraarsuithetZVFeenvergoedingvoordebeheerskostenvankinderen.UithetZVFwerdverderin2006en2007eenbijdrageaandeAWBZtenbehoevevandeGGZvoldaanenvindenrechtstreeksebetalingenplaatsopgrondvaninternationaleverdragen,subsidiesendezogenaamdeacademischecomponentvanacademischeziekenhuizen.Dielaatstepostbedraagtin2009circa€628miljoen.Tenopzichtevandecijfersdiezijngemeldindebegroting2008zijndeuitkeringenaandeverzekeraarsin2007met€0,6miljardopwaartsbijgesteldopbasisvanhetjaarverslagvanhetCVZ.Inditcijferisrekeninggehoudenmeteenneerwaartsecorrectieopdenacalculatie2006van€0,2miljard.Verderisdepostvoor€1miljardvertekendvanwegefinancieringsverschuivingenbijziekenhuizen(inverbandmetoverdek-kingsproblematiek),dieteruggecorrigeerdwordenindenacalculatie2008.Deramingvande«normale»nacalculatietrajecten2008ismet€0,2miljardneerwaartsbijgesteld.De«normale»nacalculatiein2008leidttoteenneerwaartsebijstellingvan€0,3miljard.Persaldowordtdenacalculatieover2007en2008samennu€0,7miljardlageringeschatdanindebegroting2008.Ditheefteenpositiefresultaatophetvermogenvanhetzorgverzekeringsfonds.Deinkomensafhankelijkebijdragenwordenthansin2007€0,2miljardenin2008€0,3miljardhogergeraamddanindebegrotingvan2008.Ditheeftsameneenpositiefresultaatophetvermogenvanhetzorgverzeke-ringsfondsvan€0,6miljard.Doordebijstellingenbijdeinkomstenendeuitgavenishetindebegroting2008voorzienevermogenstekortinhetZVFvan€0,6miljardomgeslagenineenoverschotvan€0,6miljard,datevenwelnogmetFinancieelbeeldzorgPersexemplaar186 groteonzekerheidisomgeven.Vanwegediegroteonzekerheidisbeslotenomeenflinkdeelvandethansvoorzienemeevallerin2008nietdirecttevertaleninlagerepremies.DeverzekeraarsVerzekeraarsontvangenuithetZVFeenbijdragetergedeeltelijkedekkingvandezorgkostendiezijmoetenbetalen.Verderontvangenzeeigenbetalingenvanverzekerden.HetbedragdateenverzekeraaruithetZVFontvangtiszodanigdathij–rekeninghoudendmetzijnverzekerden-populatieeneengemiddeldkostenpatroon–perpremiebetalendeverzekerdeeengelijkbedragopzijnzorgkostentekortkomt.Ditbedragisdezogenaamdenominalerekenpremie.Verzekeraarsdienenechterookhunbeheerskostenenexploitatiesalditedekken.Ditkunnenzijalleendooreenopslagteleggenopderekenpremie.Indieopslagkunnenverzekeraarsookwinstenenverliezenuithetverleden,afwijkendeinschattingentenaanzienvandezorguitgavenofrisico-opslagenverwerken.Inderamingenisveronderstelddathetexploitatietekortbijdeverzekeraarsvancirca€0,5miljardin2007afneemttoteentekortvan€0,1miljardin2008enomslaatineenoverschotvan€0,2miljardin2009.Deregelbeheerskosten/exploitatiesaldointabel7vertoonteensterkfluctuerendkarakterinverbandmetdehiervoorgemeldeverschuivingbijziekenhuizen.Deeigenbetalingenveranderenin2008flink(inkarakterenhoogte)doordeomzettingvandeno-claim-teruggaveregelingineeneigenrisicometcompensatievoorlangdurigzieken.In2007geldthetsaldotussendeno-claimpremieendeno-claimteruggavealseigenbetaling.Vanaf2008gaathetdaarbijomheteigenrisicovanverzekerden.Debijdragedielangdurigziekenontvangenwordtookaangemerktalseen(negatieve)eigenbetaling.FinancieelbeeldzorgPersexemplaar187 Tabel7ExploitatieenpremiestellingZvw(bedragenx€1000000)200720082009ZorgverzekeringsfondsUitgaven17846,016674,819084,9–Uitkeringaanverzekeraarsvoorzorg14638,815645,418046,4–Uitkeringvoorbeheerskostenkinderen174,9174,8175,3–BijdrageaanAWBZvoorGGZ2800,0–––RechtstreeksuitgavenZVF232,3854,6863,2Inkomsten16756,418990,919035,7–Inkomensafhankelijkebijdrage14726,417038,617027,9–Rijksbijdragekinderen1857,52071,72080,7–Bijdrageverz.metmeerjarighogekosten––87,6–92,1–Overigebaten172,5–31,819,2Exploitatiesaldo–1089,62316,0–49,2VermogenZorgverzekeringsfonds–2343,3–27,3–76,5Vermogensnorm––600,0–600,0VermogenssaldoZorgverzekeringsfonds–2343,3572,7523,5IndividueleverzekeraarsUitgaven27751,430688,233531,1–Zorg25963,430313,131638,1–Beheerskosten/exploitatiesaldi1788,0375,11893,0Inkomsten27751,430688,433531,1–UitkeringvanZVFvoorzorg14638,815645,418046,4–Uitkeringvoorbeheerskostenkinderen174,9174,8175,3–Nominalerekenpremie(exclnoclaim)10135,512403,612143,6–Nominaleopslagpremie636,9990,61635,6–Nominalenoclaimpremie3239,3–––Noclaimteruggave–1156,0–––Eigenrisico–1391,91448,1–Overigebaten82,082,082,0Bron:VWSDenominalepremieseninkomensafhankelijkebijdragenDeverhoudingtussendeinkomensafhankelijkebijdrageendenominalepremieisvastgelegdindewet;beidebedragen50%vandemacro-premielast.Deenehelftbevatlouterdeinkomensafhankelijkebijdrage.Deanderehelftbestaatuitdenominalepremies,derijksbijdragetervervangingvankinderpremiesendeeigenbetalingen.Ditlaatstebetreftdebijdragedieburgersviadeno-claimregelingdragenindezorgkostenplusdeeigenbetalingeninverbandmetheteigenrisico.Vanhetnominaledeelwordtafgetrokkendecompensatievoorlangdurigzieken.Indewetisookvastgelegddaterineenvolgendjaareencorrectieplaatsvindtindiendeverhoudingnominaal/inkomensafhankelijkachterafnietgelijkisverdeeld.Inzowel2006,2007als2008hebbendeverzeke-raarshunnominalepremielagervastgestelddanverwachtinderespectievelijkebegrotingen.Deinkomensafhankelijkebijdrageheeftin2006en2007ookminderopgebrachtdanbeoogd,maarin2008meer.Persaldoleidtditertoedatvianominalepremies,rijksbijdragenenheteigenrisicooverdejaren2006totenmet2008circa€0,6miljardminderisopgebrachtdanviadeinkomensafhankelijkebijdrage.Voor2009wordtineersteinstantiedeinkomensafhankelijkebijdragezovastgestelddatdezenaarverwachtingweer50%vandemacropremielastvan2009dekt.Daarnaastvindtereencorrectieplaatsdieervoorzorgtdatdeinkomens-FinancieelbeeldzorgPersexemplaar188 afhankelijkebijdragegedurendedejaren2009–2012ietsminderdan50%vandemacropremielastzalwordenopgebracht,zodatuiteindelijkoverdeperiode2006–2012hetnominaleenhetinkomensafhankelijkedeelinevenwichtzijn.Decorrectieheefteenopwaartseffectopdenominalepremie(vancirca€15)eneenneerwaartseffectopdeinkomensafhanke-lijkebijdrage(van0,10%-punt)tenopzichtevaneenbeeldzonderdezecorrectie.In2009wordtgeentekortofoverschotinhetZVFweggewerkt.In2008waser(gecorrigeerdvoordeoverdekkingsproblematiekeneeninciden-telenietuitpremiesgedektebijdrageinverbandmetDBC’sGGZ)sprakevaneenoverschotinhetzorgverzekeringsfondsvan€1,9miljard.DezedalingvanhetsaldovanhetZVFheefteendrukkendeffectopdenominalepremiesvan€65envan0,4%-puntopdeInkomensafhankelijkebijdrage(IAB).Bijdeindividueleverzekeraarswordtuitgegaanvaneenverbeteringvanhetexploitatiesaldovan€0,3miljard.Ditheefteenopwaartseffectopdenominalepremiesvancirca€15envan0,10%opdeIAB.Buitendezebijzondereeffectenstijgtdenominalepremievanjaaropjaarookomdatdezorguitgavenharderstijgendanhetaantalpremiebetalers.Hierdoorneemtdenominalepremiein2009circa€65toe.OokdeIABstijgtalsgevolgvandenormaleuitgavenstijgingomdatdestijgingvandieuitgavenhogerligtdandestijgingvanhetpremieplichtiginkomen.Voor2009leidtdittoteenstijgingvancirca0,1%-punt.Rekeninghoudendmetallehiervoorgenoemdezakenresulteertervoor2009eeninkomensafhankelijkebijdragevan6,9%eneengemiddeldenominalepremiediethanswordtgeraamdop€1074(zietabel8).Denominalepremiewordtechtervastgestelddoordeverzekeraarsenhetgemiddeldekandusookandersuitkomendanopdenugeraamdebedragen.Tabel8Premieoverzicht200720082009ZvwInkomensafhankelijkebijdragenormaal(in%)6,57,26,9Inkomensafhankelijkebijdrageverlaagd(in%)4,45,14,8Nominalerekenpremie(exclnoclaim)1796970947Nominaleopslagpremie(gemiddeld)25277127Nominalepremienoclaim1255––Nominalepremietotaal(gemiddeld)2110310471074Premiekortingincollectievepolissen475050Nominalepremieexcl.kortingcollectievepolissen(gem)115010971124Noclaimteruggave(gemiddeld)391––Eigenrisico(gemiddeld)4–103106Standaardpremietenbehoevevanzorgtoeslag105912001231Maximaaleigenrisico–150155Compensatieverzekerdenmetmeerjarighogekosten1–4749Bron:VWS1JaarbedrageninEuro2JaarbedrageninEuro;ditbetrefteenraming.3JaarbedrageninEuro;ditbetrefteenraming.Ditbedragwordtkasmatiguitbetaaldinjaart+14Jaarbedragenineuro;ditbetrefteenraming.Ditbetrefthetgemiddeldeigenrisicovanniet-chronischzieken.FinancieelbeeldzorgPersexemplaar189 DezorgtoeslagDezorgtoeslagwaarborgtdatgeenenkelhuishoudeneengroterdeelvanzijninkomenaanziektekostenpremiehoefttebetalendanwataandehandvandezewetalsaanvaardbaarwordtberekend.Delastendiedaarbovenuitstijgenkomeninaanmerkingvoorcompensatieviadezorg-toeslag.Maatgevendvoordepremielastenzijninhetkadervandezorgtoeslagnietdefeitelijke,doordeburgerbetaaldepremies,maardestandaardpremie.Dezeisbepaaldalshetgemiddeldevandepremiesdiewordenbetaaldindemarkt,vermeerderdmethetgemiddeldebedragdateenverzekerdeaaneigenrisicobetaalt1.Voordezorgtoeslag2009wordtindezebegrotinguitgegaanvanderamingvandestandaardpremiezoalsopgestelddoorhetCPBindeMEV2009.Dezeramingvoor2009bedraagt€1231.Ditkomtovereenmetdeeerdergenoemderamingvandenominalepremievan€1074plushetgeraamdegemiddeldeeigenrisicovan€106pluseencorrectievan€50voordepremiekortingincollectievepolissen.DeBelastingdienst/toeslagenontvangtvoordatdezorgtoeslagfeitelijkwordtuitgekeerdeengeactualiseerdeinschattingvandehoogtevandenominalepremienadatdeverzekeraarshunpremiebekendhebbengemaakt.In2009zalvoorwatbetreftdevaststellingvandehoogtevandemaximalezorgtoeslagvooralleenstaandenwordengerekendmetdestandaardpremieminus2,85%vanhetwettelijkminimumloon(wml).In2008werdnog3,5%vanhetwmlinminderinggebracht.Metdezeaanpassingwordthetkoopkrachtbeeldvanalleenstaandenmeteenlaaginkomengerepareerd.DeAlgemeneWetBijzondereZiektekostenTabel9ExploitatieenpremiestellingAWBZ(bedragenx€1000000)200720082009AlgemeenFondsUitgaven122987,721572,823119,5–Zorgaansprakenensubsidies22824,321392,222921,0–Beheerskosten163,4180,6198,4Inkomsten21887,619470,921175,2–Procentuelepremie12999,013073,114862,1–Eigenbijdragen1657,51731,61622,3–BijdragevanhetZVFvoorGGZ2800,0–––Rijksbijdrage11,011,011,4–BIKK4495,44774,34878,0–Overigebaten–75,3–119,1–198,6Exploitatiesaldo–1100,1–2101,9–1944,3VermogenAlgemeenFonds590,9–1511,0–3455,2Vermogensnorm2973,02973,02973,0Vermogenssaldo–2382,1–4484,0–6428,2Premieplichtiginkomen233759,0243830,9255204,3Procentuelepremie(in%)12,0012,1512,15Bron:VWS1Deuitgavenvan€23,1miljardin2009indezetabelbetreftdeoptellingvandepostenAWBZplusEigenbetalingAWBZuittabel5.Financieelbeeldzorg1Erwordtgerekendmethetgemiddeldeigenrisicodateenverzekerdebetaaltdiegeenver-goedingkrijgtinverbandmetmeerjarighogekosten.Persexemplaar190 DeuitgaveninhetkadervandeAWBZwordengefinancierduithetAlgemeenFondsBijzondereZiektekosten(AFBZ).Dezeuitgavenwordengedektdoorpremie-inkomsten,eigenbijdragen,deBIKK(BijdrageindeKostenvanKortingen)enin2006en2007debijdrageuithetzorgverzeke-ringsfondsvoorGGZ.EenpositiefofnegatiefsaldobeïnvloedtdehoogtevanhetvermogenvanhetAFBZ,datwordtaangehoudenindeRijksschatkist.HetexploitatiesaldovanhetAFBZteltmeeinhetEMU-saldoendevermogenssaldibeïnvloedendehoogtevandeoverheidsschuld.Onderuitgavenwordenintabel9verstaandezorgaanspraken,deAWBZ-subsidiesendebeheerskostendiewordengefinancierduithetAFBZ.Hetbetreftdusookuitgavendiegefinancierdwordenuiteigenbijdragen.TenaanzienvandeAWBZ-premieisnietbeslotentotbijstellin-gen.Depremieblijftdus12,15%.DepremieopbrengstwordtnaastdeontwikkelingvanhetpremiepercentageenhetpremieplichtiginkomenookbeïnvloeddoornogmetdeBelastingdienstteverrekenenbedragenuitoudejaren.Omdaterin2009naarhuidigeverwachtingminderhoefttewordenterugbetaaldaandeBelastingdienststijgendepremie-inkomstenmeerdandeuitgaven,watleidttoteendalendexploitatietekort.ViadeBIKKwordendevolksverzekeringsfondsengecompenseerdvooreenpremiedervingdieresulteerdeuitdeherzieningvanhetbelastingstelselin2001.DeBIKKvolgtdeontwikkelingvandeheffingskortingenenhetaandeelvandeAWBZ-premieindeeersteschijf.In2007en2008wordtthanseennegatiefexploitatiesaldovoorzienvan€1,1respectievelijk€2,1miljard.DatisinbeidejarenbeterdanvoorzienindeOntwerpbegroting2008.Ditishetgevolgvanhogerepremie-ontvangsteninbeidejaren,vanlagereuitgavenin2007enhogereuitgavenin2008.In2009daalthetnegatievesaldotot€1,9miljard.HetschetsenvaneenbeeldvanhetAWBZ-fondsvoordejarenna2009islastigomdateenactueledoorrekeningvanhetCPBontbreekt.Erisdaardoorgeenactueelbeeldvandepremieplichtigeinkomens.Alsopbasisvandemiddellangetermijnraming(MLT)vanhetCPBuitseptem-ber2007eeninschattingwordtgemaaktvandepremie-inkomstenin2010en2011(bijeenconstantepremievan12,15%)danresulterenerinbeidejarennegatievesaldiinhetfonds,zijhetkleineredanin2009.HierdoorresulteerternaarhuidigeinschattingeenvermogenstekortinhetAFBZvancirca€8miljardin2011.ZoalshiervoorisgemeldwordthetgeldvanhetAFBZaangehoudenin’sRijksschatkist.HetAFBZkandaardooraltijdaanzijnverplichtingenvoldoen,wantdeschatkistvoorziethetAFBZvangeld.DenegatieveexploitatiesaldovanhetAFBZtellenwelmeebijdebepalingvanhetEMU-saldo,maarbijhetopstellenvanderamingvanzoweldeAWBZ-uitgavenalshetEMU-saldoisdaarmeerekeninggehouden.OverigenswasindedoorrekeningvanhetregeerakkoorddoorhetCPBinseptember2007nogeenvermogenstekortinhetAFBvoorzienvanmeerdan€10miljard.Datpasteooktoenbinnendebudgettairedoelstellingenvanhetkabinet.6.OntwikkelingvandekapitaallastenindezorgBinnendecureendecareontvangendegebudgetteerdeinstellingenindeziekenhuiszorg,geestelijkegezondheidszorg,gehandicaptenzorg,verpleeghuiszorgenverzorgingshuiszorginhetbudgeteenvergoedingvoorkapitaallasten.Dezevergoedingismomenteelgrotendeelsafhanke-FinancieelbeeldzorgPersexemplaar191 lijkvanhetinvesteringsgedragvandeinstelling.DitinvesteringsgedragisgereguleerddoordeWetToelatingZorginstellingen(WTZi).Voordeziekenhuizenzaleensysteemingevoerdwordenvanbekostigingopbasisvanintegraletarieven.Ditisbedoeldomdeinstellingeninstaattestellenomzelfoptimaleinvloedopde(eigen)inzetvankapitaaluitteoefenen.EenenanderisuitgebreiderbeschrevenindebriefaandeTweedeKamerMetZorgOndernemen,(TK2006/2007,27659,nr.84).HiermeevervaltookhetvergunningensysteemmetdoorhetdoorhetCollegeBouwZorginstellingen(CBZ)goedtekeurenbouwprojectenengegarandeerdefinanciering(hetbouwregime).Hetbouwregimevoordeziekenhuizenisreedsvanaf1januari2008afgeschaft.Per2009zaldatookgebeurenvoordepsychiatrischeziekenhuizenendeAWBZ-instellingen.Deregelgevingrondbouwprojectenzalhierdooraanzienlijkwordengereduceerd.InstandhoudingsbouwVoordejaarlijksevergunningsplichtigeinstandhoudingsinvesteringenontvangendeinstellingenelkjaareenvastbedraginhetbudget.Ophetmomentdateeninstellinginstandhoudingsinvesteringendaadwerkelijkrealiseert,wordendebijbehorendeexploitatielastenaanhetbudgetvandeinstellingtoegevoegd.Inafwachtingvandevormgevingvandenieuwesystematiekzijnindeonderstaandetabellendeexploitatiekadersendeexploitatiegevolgenvanhethuidigebouwprogrammaconformdehuidigesystematiekweergege-ven.Tabel10geefthethuidigeexploitatiekaderweerpersectorvoordevergunningsplichtigeinstandhoudingsbouw.Tabel10Exploitatiekadervergunningsplichtigeinstandhoudingsbouw(enkelvoudig)prijspeil31december2007(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Ziekenhuizen29,828,522,232,724,513,414,4Verplegingenverzorging74,7108,245,812,51,521,26,8Geestelijkegezondheidszorg7,444,931,615,115,115,116,1Gehandicaptenzorg13,615,29,59,59,59,510,5Totaal125,5196,7109,069,850,659,147,8Bron:VWSDeramingexploitatielastenvanhetactuelebouwprogrammavoordevergunningsplichtigeinstandhoudingsbouwzijnpersectorweergegevenintabel11.Tabel11Ramingexploitatielastenvergunningsplichtigeinstandhoudingsbouw(enkelvoudig)prijspeil31december2007(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Ziekenhuizen29,828,522,232,752,7Verplegingenverzorging74,3107,245,612,41,549,849,1Geestelijkegezondheidszorg7,614,311,118,07,01,2Gehandicaptenzorg13,520,811,713,714,917,49,1Totaal125,2170,790,676,876,168,458,2Bron:VWSFinancieelbeeldzorgPersexemplaar192 VERDIEPINGSHOOFDSTUKLeeswijzerHetverdiepingshoofdstukbestaatuiteencijfermatigoverzicht(begrotingen/ofpremie)perartikel.Bijiederartikelwordteerstdeopbouwvandestandvanafdeontwerpbegroting2008totaandestandontwerpbegroting2009opgenomen.Daarnawordendebelangrijkstenieuwemutatiestoegelicht.BegrotingsuitgavenDemutatiesvandebegrotingsuitgavenzijntoegelichtvoorzoverdekasbedragenin2009beleidsmatigrelevantzijn.Premie-uitgavenBijdepremie-uitgavengevendepremietabellenvoordebetreffendeartikeleneenoverzichtvandepremie-uitgavenendefinancieringvandieuitgaven.Dezetabellenzijnverdeeldindrieblokken:+DeopbouwvandeuitgavenstandsindsdeVWS-begroting2007(A).+Hetfinancieringsblok(B).+Hetblokmetdeaansluitingtussenhetfinancieringsniveauenhetnetto-BKZ(C).A.Deuitgaveninditblokomvattennietalleenmutatiesdiehetresultaatzijnvanpolitiekeprioriteitenstelling(zowelintensive-ringenalsmaatregelen)ofautonomeramingsbijstellingen(bijv.loon-enprijsbijstellingen),herschikkingenentechnischemutaties,maarookmutatiesdievoortkomenuitdeevaluatievandeuitgaventotenmethetjaar2007.B.Hetfinancieringsblokgeeftaanopwelkewijzedeuitgavengefinancierdwordeninhetdesbetreffendejaar.Definancieringkanopdiversemanierenplaatsvinden,namelijkvia:+DeAWBZ;+DeZvw;+DeeigenbetalingenAWBZ;+DeeigenbetalingenZvw.Inverschillendetabellenissprakevaneen«mutatiefinancierings-achterstand».Dezemutatiewordtookwelfinancieringsschuifgenoemdenisteverklarenuithetverschijnseldatdeuitgavenendefinancieringnietgelijkbehoeventezijn.Bijeenfinancieringdielagerisdandeuitgavenissprakevaneenfinancieringsachterstand.Isdefinancieringhogerdandeuitgaven,danissprakevaneenfinancieringsvoorsprong.Eenfinancieringsachterstandkanontstaaningebudgetteerdesectoren,onderanderealshetvastgesteldebudget(deuitgaven)nietgeheelgedektisdoordeclaraties(financiering).Bijeenfinancieringsvoorsprongishettegenovergesteldehetgeval.Deachterstandofvoorsprongwordtinvolgendejareningelopendooraanpassingvandetarieven.C.Voordezorgiseenbudgettairuitgavenplafondvastgesteld,hetBudgettairKaderZorg.Deuitgavendieaanditkaderwordengetoetst,zijndenettoBKZ-uitgaven,datwilzeggendebrutoBKZ-uitgavenverminderdmetdeBKZ-ontvangsten(eigenbetalingenvancliënten).Nadezeonderdelenvolgteeninhoudelijketoelichtingopde(belangrijk-ste)nieuwemutatiessindshetJaarverslag2007ende1esuppletorewetPersexemplaar193 2008.IndiennodigwordenookéénofmeerbelangrijkemutatiesuithetJaarverslag2007ende1esuppletorewet2008genoemdeninhoudelijktoegelicht.Beleidsartikel41:VolksgezondheidBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008570698555155587741578219578161578161MutatieNvW2008000000Mutatieamendement200850000000Mutatie1esuppletorebegroting20089854105766450814277355261Nieuwemutaties249963723940482357483463933707Standontwerpbegroting2009606048602970634673622109620535617129Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008123231672320223156231562315623Mutatie1esuppletorebegroting2008045000000Nieuwemutaties94700000Standontwerpbegroting2009132702122320223156231562315623Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013Loonbijstellingtranche2008130271265512713127661276612765EnveloppemiddelenCBRN.Middelenwordeningezetvoorhetnemenvanweerstandsverhogendemaatregelengerichtophetverminderenofvoorkomenvandekansdatpersonenofgroeperingenzichongewensttoegangverschaffentotchemische,biologische,radioactieveen/ofnucleaireagentia.5700113001130011300113005700Extrapolatie2013Screeningsprogramma.Verhogingvanhetbudgetomintekunnenspelenopdemografischeentechnologischeontwikkelingenbijscreeningsprogramma’s.Jaarlijkseverhogingmet3%isnaaranalogievanBKZ-extrapolatie.000005361HPV-vaccinatie.Overboekingvanuitdepremiem.b.t.hettoevoegenvandeHPV-vaccinaanhetRijksvaccinatieprogramma:HetbetreftdekostenvoordeinvoervanhetHPV-vaccinvooro.a.hetinstellenvaneennieuwcontact-moment,communicatieensurveillance.50005000500050005000VerdiepingshoofdstukPersexemplaar194 PremiePremie-uitgavenUitgaven(x€1000000)2007200820092010201120122013A.Opbouwuitgavenvanafontwerp-begroting2008Uitgavenniveaustandontwerpbegroting2008104,7104,2103,5102,9102,5102,5102,5MutatiesJaarverslag2007/1eSW–20085,56,06,06,06,06,06,0Nieuwemutaties3,9–2,1–2,2–2,2–2,2–2,2Uitgavenniveaustandontwerpbegroting2009110,2114,1107,4106,7106,3106,3106,3B.FinancieringAWBZ109,8101,7107,4106,7106,3106,3106,3Mutatiefinancieringsachterstand0,412,4C.AansluitingopBudgettairKaderZorgBrutoBKZ-uitgaven109,8101,7107,4106,7106,3106,3106,3BKZ-ontvangstenNettoBKZ-uitgaven109,8101,7107,4106,7106,3106,3106,3Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013MogelijkeopnameHPV-vaccininRijksvaccinatieprogramma.DeHPVvaccinatieistervoorkomingvanbaarmoederhalskanker,tevenskomtermogelijkeeninhaalprogrammavoor13t/m16jarigen.pmpmpmpmpmConformdeaanbevelingvandeWorldHealthOrganizationvooruniverselevaccinatietegenhepatitisB,willenwebijeenpositiefadviesvandeGezondheid-raadhepatitisBvaccinatieopnemeninhetRVP,mitsbudgettairinpasbaar.pmpmpmpmpmOverhevelingvandeprenatalezorgnaardebrededoeluitkeringdoorgemeentenvanaf1januari2009.–5,8–5,8–5,8–5,8–5,8Toedelingvaneencorrectieopdemiddelendieeerdervoordejaarlijkseindexeringvanbudgettenentarievenvoordeloonkostenstijging,deova,warengereserveerd.Ditbetreftdejaren2008e.v..0,10,10,10,10,10,1Devergoedingvoordeloon-enprijsont-wikkelingwordtvoorallezorgsectorenineersteinstantiegereserveerdopnominaalenonvoorzien.Daarstaatderamingvoor2008–2013.Detranche2008wordtnutoebedeeldaandesectoren(ondergelijkmatigeverlagingvanartikel99).3,83,63,53,53,53,5VerdiepingshoofdstukPersexemplaar195 Beleidsartikel42:GezondheidszorgBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008691405371376697334256774623081896098189609MutatieNvW2008000000Mutatieamendement2008400000000Mutatie1esuppletorebegroting2008–58796118211997216394117759767Nieuwemutaties–6457720727371561375791313273794684Standontwerpbegroting2009679468071702177725789813841585146578994060Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting20084630333466371212162768066806Mutatie1esuppletorebegroting2008–2241–5243663523200Nieuwemutaties000000Standontwerpbegroting20094406232942407842685968066806Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013Loonbijstellingtranche2008317513206132738329333325833258Capaciteitsplan.Naaraanleidingvanhetkabinets-standpuntophetcapaciteitsplan2008zijnextramiddelenbeschikbaargesteldomdeopbasisvanditstandpuntbenodigdeaantallenopleidingsplaatsentekunnenfinancieren01210022800330003760041900BijstellingvandeRijksbijdrageZvw(tenbehoevevankinderentot18jaar)n.a.v.actueleramingenvanhetCPB(deMEV)300–77600–45000–55900–9500045100BijstellingvandeuitgavenramingZorgtoeslagn.a.v.actueleramingenvanhetCPB(hetCEP)0–734460000BijstellingvandeuitgavenramingZorgtoeslagn.a.v.actueleramingenvanhetCPB(deMEV).Ditbetreftonderandereheteffectvanhetaanpassenvanhetpercentagevanhetwettelijkminimumloon(wml)van3,5%naar2,85%–101923233929460770458053452741805416Wtcg:BijstellingramingZorgtoeslagopgrondvanhogereinkomensdoorvervallenaftrek0–119000–132230–134484–136794–139150Prijsbijstellingtranche2008voorhetopleidingsfonds597460246094611061106110Enveloppemiddelen:maatschappelijkeinnovatie.DitbetreftdeoverboekingvandemiddelenvoordeMaatschappelijkeInnovatieAgendaGezondheid(tranche2008en2009)dieopdeaanvullendepoststondengereserveerd4000140001400014000140000VerdiepingshoofdstukPersexemplaar196 PremiePremie-uitgavenUitgaven(x€1000000)2007200820092010201120122013A.Opbouwuitgavenvanafontwerp-begroting2008Uitgavenniveaustandontwerpbegroting200826652,930052,031117,932241,033308,833305,833305,8MutatiesJaarverslag2007/1eSW–2008–195,78,7–4,935,951,651,252,3Nieuwemutaties–17,3662,1482,9507,4637,9706,6744,2Uitgavenniveaustandontwerpbegroting200926439,930722,831595,932784,333998,334063,634102,3B.FinancieringAWBZ278,5179,4187,8196,8204,3204,4204,4Zvw26176,730523,631408,132587,533794,033859,233897,9Mutatiefinancieringsachterstand–15,319,8C.AansluitingopBudgettairKaderZorgBrutoBKZ-uitgaven26455,230703,031595,932784,334998,334063,634102,3BKZ-ontvangstenNettoBKZ-uitgaven26455,230703,031595,932784,334998,334063,634102,3Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013OpbasisvandegegevensvandeNZaenhetCVZzijndeuitgaven,hetbouw-programmaendekapitaallastenraming2007geactualiseerd.Uitdezeactualisatievolgtpersaldoeenmeevallervan€170,5mlnin2009.–19,0–174,6–170,5–145,2–12,621,958,3InhetrecentelijkdoorhetRIVMopge-stelderapport«ReferentiekaderSpreiding&Beschikbaarheid2008»zijndebeno-digdeambulancecapactiteitenspreidingberekendombinnen15minuten97%vandebevolkingmeteenambulancetekunnenbereiken.Inhetkaderhiervanzijnextramiddelenbeschikbaargestelddieoplopenvan€5mlnin2008en€12mlnin2009tot€18mlnstructureelmetingangvan2010.€5mln,isbijdeEerstesuppletorewet2008verwerkt.7,013,013,013,013,0NaeenpilotisdewenselijkheidvandenachtinzetvanMobieleMedischeTeams(MMT’s)entraumahelikopterspositiefgeëvalueerd.Beslotenisderhalveomhiervoorin2008€3,3mlnenmetingangvan2009structureel€5,4mlnextrabeschikbaartestellen.€3,3mln,isbijdeEerstesuppletorewet2008verwerkt.2,12,12,12,12,1VerdiepingshoofdstukPersexemplaar197 Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Per1januari2009wordtdediagnoseenbehandelingvanernstigedyslexieinhetZvw-pakketopgenomen.In2009geldtdevergoedinguitsluitendvoorkinderenvan7of8jaar,dejarendaarnawordtdedoelgroepstapsgewijsuitgebreidnaarallekinderenvandebasisschool(van7jaarenouder).27,929,330,732,133,5Betreftverbeteringvandeverslavings-zorg,doordediagnostiekenzorgbijmethadonbehandelingteversterkenmetinzetvanextraverpleegkundigenbijdemethadonposten.Demaatregeliseenuitvloeiselvaneenopgesteldebehandel-richtlijn.Dezemiddelenkomenbovenophetstructurelebedragvan€7,5mlnvanaf2008,datbijdeEerstesuppletorewet2008isverwerkt.7,57,57,57,57,5ConformhetpakketadviesvanhetCVZwordtdevergoedingvanbenzodiazepi-nen(slaap-enkalmeringsmiddelen)uithetZvw-pakketgehaald,metuitzonderingvanenkelespecifiekeindicaties.Denetto-opbrengstvandezemaatregelis€70mln.–70,0–70,0–70,0–70,0–70,0Transitieakkoordfarmaceutischezorg2008/2009:eenafspraakoverhetverderreducerenvanbonussenenkortingendoormiddelvanstructureleprijs-verlagingen,leidendtoteenfinanciëletaakstellingvoor2009van€456mln.Demutatiebetreftdetoenamevandetaakstellingtenopzichtevandetaakstel-ling2008(€340mln).–116,0–116,0–116,0–116,0–116,0AanvullendeoverhevelingnaardebegrotingvanhetministerievanJustitieinverbandmetdeovergangvanforensischezorg.Dezeaanvullingbetrefto.a.demiddelenvooreentweetalinstellingendiebijdevaststellingvandeoorspronkelijkeoverheveling(HoeveBosschoordenTactus)nietwarenmeegenomen,eenaanvullingopbasisvannaderonderzoeknaarforensischezorgendeexploitatiegevolgenindekomendejarenvandoorVWSvóór1januari2007goedgekeurdebouwplan-nen.–38,7–43,7–51,9–57,5–57,5–57,5Pakketadvies(1/3):conformhetpakket-adviesvanhetCVZwordtdevergoedingvanenkelehulpmiddelenuithetZvw-pakketgehaald.Hetbetreftfax-apparatuurvoorauditiefgehandicapten,allergeenvrije/stofdichtehoezenenstoelenmetuitsluitendeensta-opfunctie.–22,0–23,1–24,3–25,5–26,8VerdiepingshoofdstukPersexemplaar198 Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Pakketadvies(2/3):naaraanleidingvanhetpakketadviesvanhetCVZisbeslotendevoorwaardenvoorvergoedingvancholesterolverlagersaantepassenaanderichtlijnvandeberoepsgroep.Ditsluitaanbijonzelangetermijnvisiegeneesmiddelenbeleid.Metdezemaatregelwordteenbesparingbereiktvan€32mlnin2009,oplopendnaarstructureel€97mlnvanaf2011.–32,0–65,0–97,0–97,0–97,0Pakketadvies(3/3):opbasisvanhetpakketadviesvanhetCVZisbeslotendevergoedingvanintracaverneusfentolamine/papaverineterbehandelingvanerectiestoornissenuithetZvw-pakkettehalen.–1,0–1,0–1,0–1,0–1,0Metbetrekkingtotdebekostigingvanhuisartsenzorg,zijnwijingesprekmetdeLandelijkeHuisartsenVerenigingenZorgverzekeraarsNederlandoverhoedeuitgavenaanhuisartsenzorgmetingangvan2009beheerstkanworden.pmpmpmpmpmOmdebloedveiligheidtegaranderendienentestentevoldoenaandelaatstestandvandewetenschapendaarbijderisico’svanbesmettinguittesluiten.Hiervoorishetnodigomnaasthetinvoerenvannoodzakelijketestenookdekennisdoormiddelvanonderzoekteblijvenonderhoudenentevensdeproductstandaardenophethoogsteniveauteonderhoudenenteontwikkelen.Omdathoogsteniveaublijvendtekunnenbehaleniseenintensiveringvanhetonderzoeksbudgetnoodzakelijk.2,63,85,06,27,4Per1januari2008isdegeneeskundigeGGZovergehevelduitdeAWBZnaardeZvw.OpbasisvanonlangsvandeNZaontvangengegevensmetbetrekkingtotrealisatiecijfers2007isdeindeGGZaangebrachteafbakeningtussenZvwenAWBZgeactualiseerd.Alsgevolghiervanvindteenadditioneleverschuivingplaatsvanartikel43(AWBZ)naarartikel42(Zvw).17,317,317,317,317,317,3Toedelingvaneencorrectieopdemiddelendieeerdervoordejaarlijkseindexeringvanbudgettenentarievenvoordeloonkostenstijging,deova,warengereserveerd.Ditbetreftdejaren2008e.v..11,411,711,811,711,711,7Devergoedingvoordeloon-enprijsont-wikkelingwordtvoorallezorgsectorenineersteinstantiegereserveerdopnominaalenonvoorzien.Daarstaatderamingvoor2008–2013.Detranche2008wordtnutoebedeeldaandesectoren(ondergelijkmatigeverlagingvanartikel99).846,8859,9892,5926,7959,5959,4VerdiepingshoofdstukPersexemplaar199 Beleidsartikel43:LangdurigezorgBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008506886851739865251965534224053397785339778MutatieNvW2008000000Mutatieamendement2008000000Mutatie1esuppletorebegroting2008210978–678–9307–16556845845Nieuwemutaties39595235308583295544023523179582573Standontwerpbegroting2009531944154086165825953586970758638025923196Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008000000Mutatie1esuppletorebegroting2008NieuwemutatiesStandontwerpbegroting2009000000Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013Loonbijstellingtranche20081188512151127061210480978095BijstellingvandeRijksbijdrageindekostenvankortingen(BIKK)n.a.v.deactueleramingenvanhetCPB(hetCEP)0194700181900186800190800274100BijstellingvandeBijdrageinkostenvankortingen(BIKK)n.a.v.deactueleramingenvanhetCPB(dekMEV)10391440720000BijstellingvandeBijdrageinkostenvankortingen(BIKK)n.a.v.deactueleramingenvanhetCPB(decMEV)126095628111900120300160400194900BijstellingvandeBijdrageinkostenvankortingen(BIKK)n.a.v.deactueleramingenvanhetCPB(deMEV)5800–20000–103500–164800–230600–294000Wtcg:Forfaitschronischziekenengehandicapten00340540349485354078358666Wtcg:Tegemoetkomingspecifiekezorgkosten0040000404004080441212VerdiepingshoofdstukPersexemplaar200 PremiePremie-uitgavenUitgaven(x€1000000)2007200820092010201120122013A.Opbouwuitgavenvanafontwerp-begroting2008Uitgavenniveaustandontwerpbegroting200822542,220150,020522,221044,021623,621621,221621,2MutatiesJaarverslag2007/1eSW–200835,8–113,180,680,680,680,680,7Nieuwemutaties–135,9822,11177,7624,8842,11128,31202,9Uitgavenniveaustandontwerpbegroting200922442,120859,021780,521749,422546,322830,122904,8B.FinancieringAWBZ22433,321097,221780,521749,422546,322830,122904,8Particuliereverzekering1,81,4Mutatiefinancieringsachterstand7,0–239,6C.AansluitingopBudgettairKaderZorgBrutoBKZ-uitgaven22435,121098,621780,521749,422546,322830,122904,8BKZ-ontvangstenNettoBKZ-uitgaven22435,121098,621780,521749,422546,322830,122904,8Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013OpbasisvandegegevensvandeNZaenhetCVZzijndeuitgaven,hetbouw-programmaendekapitaallastenraming2007geactualiseerd.Uitdezeactualisatievolgtpersaldoeenmeevallervan€82,7mlnin2009–135,9–120,4–82,7–20,912,5100,9175,4AanvullendeoverhevelingnaardebegrotingvanhetministerievanJustitieinverbandmetdeovergangvanforensischezorg.Dezeaanvullingbetrefto.a.demiddelenvooreentweetalinstellingendiebijdevaststellingvandeoorspronkelijkeoverheveling(HoeveBosschoordenTactus)nietwarenmeegenomen,eenaanvullingopbasisvannaderonderzoeknaarforensischezorgendeexploitatiegevolgenindekomendejarenvandoorVWSvóór1januari2007goedgekeurdebouwplan-nen.–19,1–19,8–21,0–33,7–33,7–33,7Ondersteunende,activerendebegeleidingenbehandelingwordenomgevormdtottweefuncties:begeleidingenbehande-ling.Deaanspraakbegeleidinggeldtvanaf1januari2009alleenvoormensenmeternstigebeperkingendiezonderdezebegeleidingniet(langer)instaatzijnomzelfstandigteblijvenwonenofnaarschooltegaan.–91,0–712,0–776,0–840,0–840,0VerdiepingshoofdstukPersexemplaar201 Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013DePGB-regelingkenteensterkegroei.Volgensdehuidigeinzichtenzaldeinstroominderegelinggroterzijndanwaarmeeinderamingenrekeningisgehouden.31,0388,0593,0835,01076,01076,0Verbeteringkwaliteitgehandicaptenzorg.N.a.v.hetrapport«Gehandicaptenzorgonderdruk»doordeInspectievoordeGezondheidszorg(IGZ)wordenerextramiddelenbeschikbaargesteldvoordekwaliteitvandezorgvoorgehandicapten.42,072,072,072,072,0InvoeringvaneensysteemvanbestpracticesisvolgensdeNZanietmogelijkper1januari2009.Invoeringisnuvoorzienper2010.Ditleidttoteenincidentelemee-entegenvallerin2008en2009.–35,040,0Demaatregelomper1januari2008omalleondersteunendebegeleidingvoormensenmeteensomatischegrondslagafteschaffenwordtgeïntegreerdindenieuwepakketregelbegeleiding.Daarommoetenallehuidigegebruikerswordengeherindiceerd.Ditbrengtmetzichmeedateendeelvandezegroepalsnogzijnaanspraakbehoudtendatderesterendegroeppasindeloopvan2009zijnrechtopOBverliest(inplaatsvanper1januari2009).200,0Per1januari2009wordendegemeententegemoetgekomenvoorhetschrappenvanpsychosocialegrondslagvoordefunctieondersteunendebegeleiding(algemeen).Verderwordter36mlnnaardeVWS-begrotingovergeheveld.–53,0–53,0–53,0–53,0–53,0Gewenningsregelingopdeovergangs-regelingZmV.DekostenvanhetCAKtenbehoevevandeuitvoeringvandegewenningsbijdrageindeeerstemaandenvan2008bedragen€3,8mln,ditondergelijkmatigeverhogingvandeontvangsten.3,8Per1januari2008isdegeneeskundigeGGZovergehevelduitdeAWBZnaardeZvw.OpbasisvanonlangsvandeNZaontvangengegevensmetbetrekkingtotrealisatiecijfers2007isdeindeGGZaangebrachteafbakeningtussenZvwenAWBZgeactualiseerd.Alsgevolghiervanvindteenadditioneleverschuivingplaatsvanartikel43(AWBZ)naarartikel42(Zvw).–17,3–17,3–17,3–17,3–17,3–17,3DeinvoeringvandeWtcggaatgepaardmetuitvoeringskosten,metnamebijhetCAKdatdeforfaitszaluitkerenendekortingopdeeigenbijdrageAWBZenWmozalverwerken.15,015,015,015,015,0VerdiepingshoofdstukPersexemplaar202 Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Toedelingvaneencorrectieopdemiddelendieeerdervoordejaarlijkseindexeringvanbudgettenentarievenvoordeloonkostenstijging,deova,warengereserveerd.Ditbetreftdejaren2008e.v..14,814,814,514,514,514,5Devergoedingvoordeloon-enprijsont-wikkelingwordtvoorallezorgsectorenineersteinstantiegereserveerdopnominaalenonvoorzien.Daarstaatderamingvoor2008–2013.Detranche2008wordtnutoebedeeldaandesectoren(ondergelijkmatigeverlagingvanartikel99).723,1745,2758,0776,5797,3797,4VerdiepingshoofdstukPersexemplaar203 Beleidsartikel44:MaatschappelijkeondersteuningBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008535532536777535436531944530503530503MutatieNvW2008400001000010000100001000010000Mutatieamendement20081000000000Mutatie1esuppletorebegroting200811788571717171Nieuwemutaties146855463155383552025505455054Standontwerpbegroting2009601395601493600890597217595628595628Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008000000Mutatie1esuppletorebegroting2008NieuwemutatiesStandontwerpbegroting2009000000Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013Loonbijstellingtranche2008140901412914085140141396613966EnveloppemiddelenVeiligheid.Detranche2009vanuitdeenveloppe«capaciteitveiligheidsketen»enpreventiewordtingezetvoordeverbeteringvandeopvangenhulpverleningaanslachtoffersvaneergerelateerdgeweldenhuiselijkgeweld.DeAdvies-enSteunpuntenHuiselijkGeweldzullenwordenversterktenhetaantalopvangplaatsenvoorslachtoffersvaneergerelateerdgeweld,huiselijkegeweldenmensenhandelwordtuitgebreid.040004000400040004000Amendement7:ongewenstezwangerschaptieners.DoorhetamendementWiegman-VanMeppelenScheppinkiser€10miljoenbeschikbaargesteldvooreeneenmaligeimpulsvoorpreventie,onderzoek,hulpverleningenopvanggerichtopongewenstezwangerschapbijtieners.Voorditbedragzulleneenaantalprojectenwordengesubsidieerdenzalereenimpulswordengegevenaandehulpverleningenopvangvantienermoedersdooreendeelvandemiddelentoetevoegenaandedoeluitkeringvrouwen-opvang.1000000000VerdiepingshoofdstukPersexemplaar204 PremiePremie-uitgavenUitgaven(x€1000000)2007200820092010201120122013A.Opbouwuitgavenvanafontwerp-begroting2008Uitgavenniveaustandontwerpbegroting2008160,1163,5167,2171,0175,1175,1175,1MutatiesJaarverslag2007/1eSW–20086,02,6–1,1–4,9–9,0–9,0–9,0Nieuwemutaties6,16,26,46,56,76,7Uitgavenniveaustandontwerpbegroting2009166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8B.FinancieringAWBZ166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8MutatiefinancieringsachterstandC.AansluitingopBudgettairKaderZorgBrutoBKZ-uitgaven166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8BKZ-ontvangstenNettoBKZ-uitgaven166,1172,2172,3172,5172,6172,8172,8Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Toedelingvaneencorrectieopdemiddelendieeerdervoordejaarlijkseindexeringvanbudgettenentarievenvoordeloonkostenstijging,deova,warengereserveerd.Ditbetreftdejaren2008e.v..0,10,10,10,10,10,1Devergoedingvoordeloon-enprijsont-wikkelingwordtvoorallezorgsectorenineersteinstantiegereserveerdopnominaalenonvoorzien.Daarstaatderamingvoor2008–2013.Detranche2008wordtnutoebedeeldaandesectoren(ondergelijkmatigeverlagingvanartikel99).6,06,16,36,46,66,6VerdiepingshoofdstukPersexemplaar205 Beleidsartikel46:SportBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008117444121297121582114951114951114951MutatieNvW2008000000Mutatieamendement2008000000Mutatie1esuppletorebegroting2008–1104510001000100000Nieuwemutaties31011533713862132581337613375Standontwerpbegroting2009109500137634136444129209128327128326Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008870870870870870870Mutatie1esuppletorebegroting200815500000Nieuwemutaties000000Standontwerpbegroting20091025870870870870870Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013Loonbijstellingtranche2008338135053515332733283327EnveloppeSporttranche2009.Demiddelenwordeningezetomtezorgendatjongerendagelijkskunnensportenenbewegen,binnenenbuitendeschooluren.Daartoewordtgeïnvesteerdincombinatiefunctiessport,onderwijsennaschoolseopvang.Daardoorwordensportverenigingenversterkt,zodatzebetertoegerustzijnvoordeuitvoeringvanmaatschappelijketaken.TevenswordtgewerktaaneendekkendaanbodvanbredescholenindekrachtwijkenenaanextrabredescholeninderestvanNederland.075007500750075007500EnveloppeSporttranche2009.Demiddelenwordeningezetvooreenextraimpulsvoortalentontwikkeling.Daarbijzalvoornamelijkwordeningezetopverbeteringvandecombinatievantoptrainingenenonderwijs-enstudiefaciliteitenvoortalenten,deontwikkelingeninrichtingvanenkeleextraCentravoorTopsportenOnderwijs,eenextraimpulsvoortalentcoaching,evenalsophetleverenvaneenduurzamebijdrageaanhoogwaardige(internationale)trainings-enwedstrijd-programma’s.025002500250025002500VerdiepingshoofdstukPersexemplaar206 Beleidsartikel47:OorlogsgetroffenenenherinneringenWOIIBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008388402376621357438341728328528328528MutatieNvW2008000000Mutatieamendement2008000000Mutatie1esuppletorebegroting20082268411782114791042510315–2328Nieuwemutaties156915581409130613061306Standontwerpbegroting2009412655389961370326353459340149327506Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008000000Mutatie1esuppletorebegroting2008NieuwemutatiesStandontwerpbegroting2009000000VerdiepingshoofdstukPersexemplaar207 Niet-beleidsartikel98:AlgemeenBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008296514295498285883276938277198277198MutatieNvW2008000000Mutatieamendement2008000000Mutatie1esuppletorebegroting20081185753311828641–5093–4035Nieuwemutaties1759594078070866574547454Standontwerpbegroting2009325966310236295781286244279559280617Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008338033803380338033803380Mutatie1esuppletorebegroting2008000000Nieuwemutaties0700700700700700Standontwerpbegroting2009338040804080408040804080Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013ProjectherhuisvestingIGZvanaf2009.DeIGZheefteenspecifiekeopdrachtgekregeninhetkadervandetaakstellingBalkenende-II.Daartoeiseenplanvanaanpakopgestelddatondermeereennieuwewerkwijzemeteennieuwkantoorconceptendeherlocatievaneengrootaantalmedewerkersbehelst.Eenenanderisneergelegdinhetprojecther-huisvestingdatvoorzietindeverhuizingvanhethoofdkantoornaarUtrecht,eenverminderingvanhetaantalregionalekantoreneneenombouwvandekantorenvolgenshetnieuwekantoorconcept.DezeuitgavenzijnbestemdvoordeherinrichtingvaneennieuwpandinUtrechtendeherhuisvestingvandevestiginginRijswijk.035001500150010001000OverboekingnaarhetministerievanFinanciëninverbandmetdeoverdrachtvandeADnaardeRijksauditdienst.0–3372–3163–2746–2744–2744VerdiepingshoofdstukPersexemplaar208 Niet-beleidsartikel99:NominaalenonvoorzienBegrotingOpbouwuitgavenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008–42118–38548–32672–36034–8507–8507MutatieNvW2008000000Mutatieamendement2008–450000000Mutatie1esuppletorebegroting200810810411371610993510920510060297383Nieuwemutaties–99014–113223–117336–114768–101794–96190Standontwerpbegroting2009–37528–38055–40073–41597–9699–7314Opbouwontvangstenx€1000200820092010201120122013Standontwerpbegroting2008000000Mutatie1esuppletorebegroting2008NieuwemutatiesStandontwerpbegroting2009000000Toelichtingbelangrijkstenieuwemutaties(bedragenx€1000)200820092010201120122013Loonbijstellingtranche2008–131532–130828–132559–132529–128795–128791Loonbijstellingtranche2008(aanvullend)–8188–7945–8016–7750–7784–7784Prijsbijstellingtranche2008voorhetopleidingsfonds–5974–6024–6094–6110–6110–6110Loonbijstellingtranche2008(corrigerenddeelprogramma-ministerieJ&G)528875186752530533105330253302OverboekenEnveloppemiddelenCBRNnaarartikel41–5700–11300–11300–11300–11300–5700Overboekenmiddelenuithetcoalitieakkoordnaarartikel41t/m98terdekkingvanbegrotings-problematiek0–6030–4405–208000Overboekenmiddelenuithetcoalitieakkoordnaarartikel41t/m98terdekkingvanbegrotings-problematiek00–6090–693400VerdiepingshoofdstukPersexemplaar209 PremiePremie-uitgavenUitgaven(x€1000000)2007200820092010201120122013A.Opbouwuitgavenvanafontwerp-begroting2008Uitgavenniveaustandontwerpbegroting2008–26,61640,43360,45008,26970,710794,610794,6MutatiesJaarverslag2007/1eSW–200880,6–57,883,444,8–133,6164,84532,9Nieuwemutaties–8,4–1489,6–1479,1–1488,3–1616,2–1755,2–1854,8Uitgavenniveaustandontwerpbegroting200945,693,01964,73564,75220,99204,213472,7B.FinancieringAWBZ–1657,5–1709,3–750,8–114,2358,61927,23580,7EigenbetalingAWBZ1657,51731,61622,31583,21773,31824,01894,4EigenbetalingenZvw2047,01310,71371,21463,41552,91648,01744,4Zvw–2001,4–1240,0–278,0632,31536,13805,06253,2MutatiefinancieringsachterstandC.AansluitingopBudgettairKaderZorgBrutoBKZ-uitgaven45,693,01964,73564,75220,99204,213472,7BKZ-ontvangsten3704,53042,32993,53046,63326,23472,03638,8NettoBKZ-uitgaven–3658,9–2949,3–1028,8518,11894,75732,29833,9Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Dezereeksismetnamehetresultaatvandeactualisatievanhetbouwprogrammaendekapitaallastenraming,medeopbasisvannieuwerealisatiecijfers,enverwerkingvanopdeaanvullendepostgereserveerdemiddelen.–6,7119,3109,2137,739,9–61,4–164,8Gereserveerdemiddelenvooropnamevankosteneffectievepreventieveinterventies(ondersteuningstoppenmetroken,beweegkuur,zelfmanagementchronischeziektenendepressiepreventie)inhetbasispakketvandeZvw.Viadebegrotinglopenthanspilottrajectenhiervoor.25,937,950,050,0Conformhetadviesoverhetmacrobud-gethuishoudelijkeWmo-hulpvoor2009wordtervoorindexatieeenpercentagevan6,15toegekend,waarvan2,39voordevolumecomponent(reeleindexatie)en3,67voordeprijscomponent(nominaleindexatie).–78,8–78,8–78,8–78,8–78,8Deramingvandeloon-enprijsbijstellingisaangepastopbasisvandemeestrecentemacro-economischeinzichtenindeMacroEconomischeVerkenning2009vanhetCentraalPlanbureau(CPB).90,8142,1160,7164,7168,4VerdiepingshoofdstukPersexemplaar210 Toelichtingbelangrijkenieuwemutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013Toedelingvaneencorrectieopdemiddelendieeerdervoordejaarlijkseindexeringvanbudgettenentarievenvoordeloonkostenstijging,deova,warengereserveerd.Ditbetreftdejaren2008e.v..–28,1–29,2–29,8–30,6–31,4–31,4Devergoedingvoordeloon-enprijsont-wikkelingwordtvoorallezorgsectorenineersteinstantiegereserveerdopnominaalenonvoorzien.Daarstaatderamingvoor2008–2013.Detranche2008wordtnutoebedeeldaandesectoren(ondergelijkmatigeverlagingvanartikel99).–1579,7–1614,8–1660,3–1713,1–1766,9–1766,9Toelichtingbelangrijkeontvangstenmutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013VoordeintramuraleeigenbijdrageAWBZisdeovergangsmaatregelper1januari2008beëindigd.Eind2007blekendeinkomenseffectendaarvangroterdaneerderverwacht.Methetoogdaaropisvoordeeerstemaandenin2008eenovergangsmaatregel(gewennings-bijdrage)inhetlevengeroepen.Hetkostenplaatjedaarvanwas€20mln,dievolledigwerdengedektuitdeverwachtehogereeigenbijdragen(structureel€20mln).20,020,020,020,020,0Deinvoeringvaneenvermogensinko-mensbijtellingbijdevaststellingvandeeigenbijdragenwordtomuitvoerings-technischeredeneneenhalfjaaruitgesteld.Ditleidttoteenlagereopbrengstvaneigenbijdragenvan€40mln.Per1januari2010wordeneigenbijdrageningevoerdbijdenieuwefunctiebegeleiding.–40,087,096,0105,0105,0Uitbreidingcompensatieverplichteigenrisico(DKG’s).Deno-claimindeZvwisper1januari2008vervangendooreeneigenrisico.Bepaaldegroepenmetmeerjarigonvermijdbarekostenontvangendaarvooreenspecifiekecompensatie.Metingangvan2009wordtdezegroepuitgebreidmetverzekerdendieintweeachtereenvolgendejarenineenDiagnoseKostengroep(DKG)zijningedeeld.–2,5–2,6–2,7–2,9–3,1VerdiepingshoofdstukPersexemplaar211 Toelichtingbelangrijkeontvangstenmutaties(bedragenx€1000000)2007200820092010201120122013VerrekeningeigenbijdragenWmo.DoorverschillenindeuitvoeringbijhetCAKvanderegelingeigenbijdrageWmoenderegelingeigenbijdrageintramuraalverblijfAWBZzijngemeenten€3mlnaaneigenbijdragenmisgelopen.DegeraamdeeigenbijdragenAWBZwordenhiervoorin2008en2009met€3mlnverhoogd;degeraamdeeigenbijdragenWmowordtmet€3mlnverlaagdendeintegratieuitkeringWmostijgtmet€3mln.Vanaf2010isdoorhetadviesvandeonafhankelijkederdeaparteverrekeningvandegeïndeeigenbijdragenietmeernoodzakelijk.3,03,0Gewenningsregelingopdeovergangs-regelingZmV.DekostenvanhetCAKtenbehoevevandeuitvoeringvandegewenningsbijdrageindeeerstemaandenvan2008bedragen€3,8mln.Inverbanddaarmeevindteenoverheve-lingplaatsnaarartikel43(beheerskostenAWBZ).3,8InhetkadervandeWtcgvindenenkelewijzigingenplaatsindeeigenbijdrageAWBZenWmo.Veruitdebelangrijksteisdeintroductievaneenkortingopdeeigenbijdragen.Dekortingopdeeigenbijdrageextramuraal(AWBZenWmo)bedraagt33%.Dekortingopdeeigenbijdrageintramuraalbedraagt8%voor65-plussersen16%voor65-minners.Dekortingopdeeigenbijdrageextramuraal2009wordtkasmatiguitgekeerdin2010.Naastdekortingenwordtookdeinko-mensgrensindeeigenbijdrageextramu-raalvoor65-minnersmet€5000ver-hoogd.Ditbetekentdathetinkomenwaarbovendeeigenbijdragebegintmeetestijgenmetdatinkomenwordtverhoogd.HierdoordaaltdeeigenbijdrageAWBZ.Ditgebeurtookdoordeverlagingvanhetvrijlatingspercentageindeeigenbijdrageintramuraal.–230,0–433,0–323,0–331,0–342,0VerdiepingshoofdstukPersexemplaar212 ZBO’SENRWT’SArtikelNaamZBORWTBegroting2009Uitbegrotingsmiddelen411.ZorgOnderzoekNederland/MedischeWetenschappen(ZonMw)ZBORWT1,7412.KeuringsinstantiesopgrondvandeWarenwetZBO–423.StichtingKoppelingZBORWT–424.RegistratiecommissiesenopleidingscollegesKNMG,KNMPenNMTZBO0,7425.SanquinRWT177,4426.KeuringsinstantiesopgrondvandeWetopdeMedischeHulpmiddelen(KEMA)ZBO–437.StichtingFondsPatiëntenGehandicaptenenOuderen(PGO)ZBORWT–438.CentrumIndicatiestellingZorg(CIZ)ZBORWT146,6449a.SocialeVerzekeringsbank(mantelzorgcompliment)ZBORWT0,5429b.SocialeVerzekeringsbank(onverzekerdenZorg-verzekeringswet)ZBORWT6,14410.ArgonautZBO1,34711.Pensioen-enUitkeringsraad(PUR)ZBORWT26,64712.CommissieAlgemeneOorlogsongevallenregelingIndonesië/SAIPZBO1,94713.ZBO’sRechtsherstel(HetGebaarenSintienRoma)ZBO–9814.CentraleCommissievoorMensgebondenOnderzoek(CCMO),inclusiefMedischEthischeCommissies(METC’s)ZBO1,59815.ZorgZBO’s(NZa,CVZ,CBZ,CSZ)ZBORWT87,0–16.CollegeterbeoordelingvanGeneesmiddelenZBOZiepar.aCBGUitpremiemiddelen4217.NederlandseTransplantatieStichting(NTS)ZBORWT16,74218.ZorgverzekeraarsZvwRWT18221,74319.StichtingUitvoeringOmslagregelingenWTZ(SUO)ZBORWT–4320.UitvoeringsorganenAWBZinclusiefCAKZBORWT171,1Toelichting2.Erzijncirca25keuringsinstantiesopgrondvandeWarenwet.HetbetreftprivateorganisatiesdievoorwatbetreftdekwaliteitvanhunwerkzaamhedenondertoezichtstaanvandeVWA.ZijontvangengeenbijdrageuitdebegrotingvanVWS.3.DetakenvandeStichtingKoppelingwordennaaanvaardingvanhetwetsvoorstelper1januari2009overgedragenaanhetCVZ.ErisdaaromgeenbudgetmeervoordeStichtingKoppelinggeraamd.6.EriséénkeuringsinstantieopgrondvandewetMedischeHulpmiddeleninNederland,namelijkKEMA.KEMAontvangtgeenbijdrageuitdebegrotingvanVWS,maarwordtvolledigdoordeindustriebekostigd.7.DetakenvanhetFondsPGOwordenmetingangvan1januari2009overgeheveldnaardebaten-lastendienstCIBG.13.DeliquidatiedatavandeStichtingHetGebaarendeStichtingRechtsherstelSintienRomazijnverschovennaar2009en2010.Mogelijkbrengtditextrauitvoeringskostenmetzichmee.Dezezijnnognietinderamingopgenomen.18.BijinvoeringvandeZvwisdeWTZ1998ingetrokken.DeSUOheefttotzorgtaakdewerkzaamhedendievoortvloeienuitdewetaftewikkelen.Vanaf2009wordeneventuelenogresterendewerkzaamhedengedaandoorhetCVZ.Persexemplaar213 MOTIESAANGENOMENMOTIESKAMERSTUKSTANDVANZAKENMotie-VanMiltenburg/Smitsoverdiagnostiekenbehandelingvandyslexie29200XVI,nr.98AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.13november2007(31200XVI,nr.71)Motie-Hermannoverduidelijkevermeldingalcoholpercentageenleeftijdsgrensopverpakkingenintensiveringleeftijdscontrolebijverkoop27565,nr.5AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.20november2007(27565,nr.35)Motie-Mosterdc.s.overzorgenondersteuningvanmensendienietvoordefunctieverblijfzijngeïndiceerd,maarwelblijvendveelAWBZ-zorgnodighebben30131,nr.75AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26oktober2007(26631,nr.230)Motie-Mosterd/BakkeroverdeeigenbijdragevoorextramuraleAWBZ-zorg30131,nr.76AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.13juni2008(30597,nr.15)Motie-Kantc.s.overeenplanvoordeimplementatievandePerinataleAudit29323,nr.24AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.3september2007(29323,nr.31)Motie-Bussemakerc.s.overeeneffectieveaanpakvanstagesenpraktijkbegeleidingindezorgopleidingen30800XVI,nr.75AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.5november2007(29282,nr.46)Motie-Bussemaker/Omtzigtoverhetaantrekkelijkermakenvanwerkenindezorg30800XVI,nr.76AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.5november2007(29282,nr.46)Motie-VanderVeenoverhetverruimenvandeleeftijdsgrensvoortandheelkundigezorgvoorjeugdigenvan18naar21jaar29689,nr.141AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26juli2007(29689,nr.147)Motie-Buijsc.s.overinzichtinnieuwecriteriavoorhetgeneesmid-delenvergoedingssysteem(GVS)29359/28494,nr.86AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.3juli2008(29477,nr.62)Motie-Spies/NijsoverdeplaatsvandeRMObinnenderijksdienst28101,nr.5AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.19oktober2006(28101,nr.8)Motie-Kraneveldtc.s.overaandachtvoorkwaliteitenkwantiteitvangemeentelijkeondersteuningvanhetvrijwilligerswerk30131,nr.93AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9oktober2007(30169,nr.11)Motie-Ouwehandc.s.overopenbaarmakingvandejaarverslagenvanDierexperimentencommissies30800-XVI,nr.108AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.19oktober2007(30168nr.3/27428)Gewijzigdemotie-Heerts/Omtzigtoverhetnietverstrekkenvandezorgtoeslagaanwanbetalers30918,nr.20AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.2oktober2007(30918,nr.26)Motie-Omtzigt/HeertsovereenmasterplanvoorNederlandseverzekerdeninhetbuitenlandenbuitenlandseverzekerdeninNederland30918,nr.16AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.21november2007(30918,nr.27)Motie-Omtzigt/Heertsovereenoplossingvoormensenmeteenbetalingsachterstand30918,nr.15AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.12november2007(29689,nr.43)Motie-Omtzigt/Heertsoverhetindividueelbenaderenvanmensenzonderzorgverzekering30918,nr.14AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.4maart2008(29689,nr.180)Persexemplaar214 AANGENOMENMOTIESKAMERSTUKSTANDVANZAKENMotie-Kantovergeorganiseerdejeugdtandzorg30800XVI,nr.84AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.25oktober2007(29689,nr.158/31200XVI)Motie-VanMiltenburgoverdehoogtevannieuwePGB’svoormensenmeteenverblijfsindicatie26631,nr.218AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.30juli2007(26631,nr.221)Motie-Joldersmaovereennadereomschrijvingvanderookruimteindehoreca30800XVInr161AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.4oktober2007(31200/22894,nr.7)Motie-Timmer/VanderStaaijoverafsprakenovermaatregelenophetgebiedvanhappyhoursenstuntenmetalcoholprijzen29894,nr.5AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.20november2007(27565,nr.35)Motie-Joldersmac.s.overonderbrengingvanversepaddo’senqatindeOpiumwet30515,nr.12AFGEHANDEDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.17januari2008(24077,nr.208)Motie-Schippers/Agemaovereenregelingvantijdelijketoelatingtothetpakketvanveelbelovendeinnovaties30800XVI,nr.92AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.13november2007(31200XVI,nr.72)Motie-VanderVeenc.s.overopnamevanpreventieinhetbasispakket30800XVI,nr.74AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.24september2007(22894,nr.134)Motie-Schermersc.s.overhetachterdetoonbankplaatsenvanzelfzorggeneesmiddelenindeUAD-categorie30800XVI,nr.151AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.18maart2008(29477/31200XVI,nr.44)Motie-Ouwehandc.s.overinventarisatievandoelenwaarvooronderzoekmetprimatenwordtverricht30800XVI,nr.110AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9juni2008(31200XVI,nr.152)Motie-Ouwehandc.s.overinventarisatievanproevenopongewerveldedieren30800XVI,nr.111AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9juni2008(31200XVI,nr.152)Motie-VanderVeenc.s.overeenonderzoeknaareenzodanigevormgevingvandeAWBZdathetrechtopzorgkanwordengegarandeerdencliëntenstopswordenvoorkomen30800,nr.55AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.13juni2008(30597,nr.15)Motie-Kantc.s.overhetverbeterenvanderechtspositieeninkomenspositievanalfahulpen29538,nr.44AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26september2007(29538,nr.58)Motie-Wiegman-vanMeppelenScheppinkc.s.overhetvormge-venvandeaanbestedingvanhuishoudelijkezorgalseentoelatingsmodel29538,nr.48AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26september2007(29538,nr.58)Motie-Willemse-VanderPloegc.s.overhetdaadwerkelijkleverenvanHH2bijeengecombineerdeindicatieHH1enHH229538,nr.49AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26september2007(29538,nr.58)Motie-Wolbertc.s.overdepositievanalfahulpen29538,nr.47AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26september2007(29538,nr.58)Motie-Joldersmac.s.overeenlandelijkdekkendeencontinueregistratievanalcohol-endrugsgerelateerdeincidenten23760,nr.22AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.14februari2008(23760,nr.27)MotiesPersexemplaar215 AANGENOMENMOTIESKAMERSTUKSTANDVANZAKENMotie-Verbeetc.s.overdehuishoudelijkeverzorgingaancliëntenmeteenernstigeverstandelijke,lichamelijkeen/ofzintuiglijkebeperking30131,nr.80AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26september2007(29538,nr.58)Motie-Verbeet/Bakkeroverdemediatiecommissie30131,nr.81AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.26september2007(29538,nr.58)Motie-VanderVeenc.s.overonderzoeknaareeneenduidigeindicatiestellingvoordeAWBZ30800XVI,nr.73AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9juli2008Gewijzigdemotie-Ariboverhetwegnemenvanverschilleninhetvoorkomenvangezondheidsproblemenbijverschillendebevolkingsgroepen31316,nr.13(gewijzigd)AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9juli2008(22894,nr.176)Motie-VanderVeenc.s.overeenbeleidsplanvoorhetverkleinenvansociaal-economischegezondheidsverschillen31200XVI,nr.49AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9juli2008(22894,nr.176)Motie-Wiegman-vanMeppelenScheppinkc.s.oververhogingvanhetpercentagemoedersdatvijfofzesmaandenborstvoedinggeeft31200XVI,nr.58AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.4juli2008Motie-JandeVriesc.s.overhetvoorkomenvandevoorgenomenfusie31420,nr.2,(gewijzigd,wasnr.1)AFGEHANDELDZiebriefvandeministervanWWIaandeTweedeKamerd.d.30juni2008(31420,nr.8)Motie-VanderVeenc.s.overonderzoeknaareeneenduidigeindicatiestellingvoordeAWBZ30800XVI,nr.73AFGEHANDELDZiebriefaandeTweedeKamerd.d.9juli2008Motie-Aribc.s.overaanscherpingvandeaanrijtijden29835,nr.32Wordtmeegenomenindefollow-upreferentiekaderdieinseptember2008naardeKamerwordtgestuurd.Motie-KoserKayaoverdemaximaleaanrijtijd29835,nr.33Wordtmeegenomenindefollow-upreferentiekaderdieinseptember2008naardeKamerwordtgestuurd.Motie-Atsmac.s.overeenherkenbaaranti-dopingbeleidvoorsportscholenenfitnesscentraeneenkwaliteitskeurmerkvoordezesector30300XVI,nr.72BeginvanditjaarisdoorTNOeenonderzoekgestartnaardepreventievandopinggebruikindeongeorgani-seerdesport,waarbijvooralwordtgekekennaarmogelijkgebruikinsportscholenenfitnesscentra.Deresultatenvanditonderzoek,dateindvanhetjaarwordtafgerond,zullenmedebepalendzijnvoordeaanpakvanhetdopingvraagstukindezebranche.DaarnazaldeKamerz.s.m.wordengeïnformeerd.Motie-Bussemakerc.s.overbeperkingvanadministratievelastendooreenscherpenormstelling30800XVI,nr.77Dezemotiewordtmeegenomeninhetplanvanaanpakontbureaucrati-seringdatinseptember2008naardeTweedeKamerwordtgezonden.Gewijzigdemotie-Bouwmeesterc.s.overdeinvullingvandenieuwenormvoordwangbehandeling30492,nr.22(gewijzigd)AandeNVVPisgevraagdzichhieroveruittespreken.Reactieafwachten.Planning:september2008.MotiesPersexemplaar216 AANGENOMENMOTIESKAMERSTUKSTANDVANZAKENMotie-Joldersmac.s.overeenfamilievertrouwenspersooninelkeggz-instelling30492,nr.23Wachtenopderapportageonderzoekfamilievertrouwenspersoonvoorggz-instellingen.opgrondvanbevindingenvanhetrapportzalbesluitvormingplaatsvindenoverdewijzewaaropuitvoeringwordtgegevenaandemotie.Planning:september2008.Motie-Voordewindc.s.overdwangmedicatieversusnood-medicatieinrelatietotdebijwerkingen30492,nr.25AandeNVVPisgevraagdzichhieroveruittespreken.Reactieafwachten.Planning:september2008.Motie-JandeVriesc.s.overeenplanvanaanpakgerichtophetverminderenvandebeleefdeadministratievelastenmet25%in201131200XVI,nr.78NOC*NSFheeftdestandvanzakenvanhetrapport«minderregels,meersport»geëvalueerd.MetNOC*NSFisnuafgesprokendateeninventarisatienaarbereikteresultatenenreste-rendeknelpuntenwordtopgesteld.DeKamerzalhieroverinhetnajaarmiddelseenplanvanaanpakwordengeïnformeerd.Motie-Schippersoverhetbundelenvandebeleidsvoornemens29282,nr.50Inseptember2008zalereenbriefnaardeKamerwordengestuurdoverdevoortgangvandemotie.Aangehoudenmotie-KoserKayac.s.overeenplanvanaanpakarbeidsmarktbeleidindezorg31200XVI,nr.63Inseptember2008zalereenbriefnaardeKamerwordengestuurdwaarindezemotiewordtafgedaan.Motie-JandeVriesc.s.overeenplanvanaanpakgerichtophetbehoudenenversterkenvandekrachtvansportverenigingen31200XVI,nr.76NOC*NSFzalsamenmethaarleden(sportbonden)onderzoekenwelkeknelpuntenzichopditmomentvoordoenbijwervingenbehoudvansportvrijwilligers,zowelbijbondenalsbijverenigingen.Vervolgenszalwordennagegaanwelkebeleids-instrumenten,zowelvanuitdeoverheidalsvanuitdesport,opditmomentreedswordeningezetomdezeproblematiekaantepakken.OpbasisdaarvanzaleenplanvanaanpakwordenopgestelddatkomendnajaargereedisenaandeKamergestuurdzalworden.Motie-Leijten/Bouwmeesterovereenplanvoorbredespreidingvanalcoholpoli’s27565,nr.69DeKamerishieroverop14juli2008geïnformeerd.Motie-Voordewindovereenafzonderlijkstreefpercentagevooralcoholgebruikonder12-jarigen27565,nr.65Eriseenstreefcijfervoor12jarigengeformuleerd,dezeisopgenomenindezebegroting.Motie-Schermersc.s.overaanpakvangezondheidsproblemendievoortvloeienuitexcessiefalcoholgebruikvanouderen27565,nr.70DeKamerzalhieroverinhetvoorjaarvan2009wordengeïnformeerd.Motie-Schermersc.s.overaanscherpingvandecriteriavoordeafbakeningtussengeneesmiddelenenkruidenmiddelen31200XVI,nr.46DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-Omtzigtc.s.overdefinanciëleeffectenvansubstitutie29689,nr.170DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.MotiesPersexemplaar217 AANGENOMENMOTIESKAMERSTUKSTANDVANZAKENMotie-VanGervenovertussentijdsdeclarerenmogelijkmakeninhetDBCGGZsysteem25424,nr.71Momenteelwordtoverleggevoerdmetpartijenoverdeplanninghiervan.DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnfor-meerd.Motie-VanGervenoverhetmetterugwerkendekrachtcompense-renvanchronischziekenengehandicapten29689,nr.203DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-JandeVriesc.s.overhetopdelangetermijnbeschikbaarblijvenvandeAWBZvoorlangdurigeintra-enextramuralezorg30597,nr.19DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-VanMiltenburgc.s.overconcretevoorstellenomdesubsidieregelingpgbopteheffen30597,nr.21(herdruk)DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-Wiegman-vanMeppelenScheppinkc.s.overduidelijkheidoverdenadereinvullingvandebeperkingaanspraakbegeleiding30597,nr.23DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-Wolbertc.s.overdecollectieveverantwoordelijkheids-verdelingvoornoodzakelijkezorgenbegeleiding30597,nr.24DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-Wolbertovereengevalideerdediagnose-enIndicatiestelling30597,nr.25DeKamerzalhieroverinseptember2008wordengeïnformeerd.Motie-Wolbert/VanMiltenburgoverwaarborgingvanhetaanbiedenvanADL-clusterwonen26631,nr.265DeKamerontvangtvóór1oktober2008toelichtingopdewijzewaaropzalwordengemonitoordofvol-doendeADL-clusterwoningentotstandkomenna01-01-2009.Motie-Kantovereenmedicationreview31200XVI,nr.43Reactie/standpuntwordtmeegeno-menindevoortgangsrapportageKoersopkwaliteit.Planning:september2008.Motie-Smilde/Wiegman-vanMeppelenScheppinkovervoorlich-tingaanverzekerdenoverdeconsequentiesvandedoorhengekozenpolis31200XVI,nr.144DeministerkomttegemoetaandezemotieviahetRichtsnoerinformatie-verstrekkingvoorverzekeraarsvandeNZaenviadeuitkomstenvanhetonderzoekvandeNZanaardecontracteercyclus(MonitorZorg-verzekeringsmarkt).DeKamerwordtnahetverschijnenvandezerapportengeïnformeerd.Motie-Joldersmac.s.overeenlandelijkegedragscodevoorveiligalcoholgebruikinbuurt-enhuiskamerketens27565,nr.37VNGwordtverzochthiervoorvooreind2008eenhandreikingteontwikkelen.DaarnazaldeKamerz.s.m.wordengeïnformeerd.Motie-Bouwmeesteroverhetsluitenvandealcoholafdelingvansupermarkten27565,nr.43WordtmeegenomeninwetsvoorstelDrank-enHorecawetdatvoorjaar2009aandeKamerzalwordenaangeboden.Motie-Voordewind/Leijtenovereenlabelwaarinwordtgewezenopdeschadelijkeeffectenvanalcoholgebruik27565,nr.56Vóórheteindevan2008zullendeuitkomstenvanhetonderzoeknaardeKamerwordengestuurd.Motie-VanGervenovereenvoorlichtingscampagneaanzorg-verzekeraarsoververgoedingvanzorgaanonverzekerdeillegalen31249,nr.24DeKamerismiddelsbriefZ/VV-28516492851649opdehoogtegesteldvanhetfeitdatVWSenCVZinafstemmingmetJustitiedevoorbereidingvandevoorlichtingterhandnemen.MotiesPersexemplaar218 AANGENOMENMOTIESKAMERSTUKSTANDVANZAKENMotie-Ariboverdebehandelingvanillegalekinderenmeteenkinderbeschermingsmaatregel31249,nr.26DezemotiewordtuitgevoerdmetdeVWS-verzekerdenmonitorinjuni/juli2009.DeKamerishierovergeïnfor-meerdmiddelsbriefZ/VV-2851649d.d.30-5-2008.Motie-Smildec.s.overeenanalysevandecontracten31249,nr.16DezemotiewordtuitgevoerdmetdeVWS-verzekerdenmonitorinjuni/juli2009.DeKamerishiervanopdehoogtegesteldmiddelsbriefZ/VV-2851649d.d.30-5-2008.Motie-VanGent/Ariboverhetmonitorenvandeuitvoeringvanderegeling31249,nr.25DezemotiewordtuitgevoerdmetdeVWS-verzekerdenmonitorinjuni/juli2009.DeKamerishiervanopdehoogtegesteldmiddelsbriefZ/VV-2851649d.d.30-5-2008.Motie-Aribc.s.overeeninventarisatievanproblemenindekraamzorg29282,nr.60Inseptember2008gaatereenplanvanaanpaknaardeKamer.Motie-VanderVliesc.s.overhetbiedenvanmeertijdaannabestaandenomdekamerineenverpleeg-ofverzorgingstehuisteontruimen31200XVI,nr.70Deleegstandnaoverlijdenwordtbetrokkenbijhetharmoniserenvanderegelsrondzorghuizentervervan-gingvandehuidigeaparteregelsvoorverpleeghuizenenverzorgings-huizen.Deinvoeringvanzorg-zwaartepakkettenvoordebekosti-gingvanintramuralezorgmaakthetnoodzakelijk,datderegelgevingoverleegstandnaoverlijdenenookhethoudenvaneenkamernaziekenhuis-opnameofandereoorzakenvantijdelijkeafwezigheidgeharmoni-seerdwordt.Ditprocesvanharmo-nisatiezaldeNZain2008voltooien.DeKamerzalgeïnformeerdwordenzodradeNZahierovereenbeslissingheeftgenomen.MotiesPersexemplaar219 TOEZEGGINGENWATISTOEGEZEGD?VINDPLAATSSTANDVANZAKENNaasthetinhetregeerakkoordtoegezegdeonderzoeknaardepsychosocialegevolgenvanabortus,vindterookonderzoekplaatsnaardepsychosocialegevolgenvanadoptie.DebatoverdeRegeringsverkla-ringd.d.1maart2007ZonMwvoertdeonderzoekenuit.Uitkomstvandezeonderzoekenisteverwachtentussen2010en2015.DaarnawordtdeKamergeïnfor-meerd.Notaovergewicht.BegrotingsdebatJ&G2008d.d.22november2007DeKamerzalinhetnajaarvan2008wordengeïnformeerd.DeKamerontvangteenbriefoverdewijzewaaropdeovertijdbehandeling(metflexibeleberaadtermijn)onderdeWetafbrekingzwangerschapzalwordengebracht.AOAfbrekingzwangerschap/levensbeëindigingbijpasgebo-renend.d.19maart2008DeKamerzaleind2008wordengeïnformeerd.IndezomerzaldeKamereenplanvanaanpakinzakedeschaalvergrotingvanGGD’enwordentoegezonden.BehandelingWetsvoorstelPubliekeGezondheid(31316)d.d.15mei2008Planvanaanpakzalinseptember2008aandeKamerwordenverzonden.Deministerzalkijkennaarverschilaccijnssigarettenenshag;ditmogelijkaanpakkenalsergedragseffectenzijn.AOtabakd.d.3juli2007DeKamerzalinnajaar2008wordengeïnformeerd.Kamerinformerenoverresultatenvanliteratuuronderzoeknaardeeffectenvanalcoholreclameophetdrinkgedragvanjongeren.BegrotingsbehandelingVWS2008d.d.14november2007DeKamerzalinseptember2008wordengeïnformeerd.NadererapportageaandeKameroverdevraaghoedeactiviteitenvandeinspectiezichverhoudentothaarfeitelijkeenbudgettaireformatie.BehandelingvandeWetuitbreidingbestuurlijkehandhavingvolksgezondheids-wetgeving(31122,nr.1)d.d.14mei2008DeKamerzalinseptember2008wordengeïnformeerd.BinnenenkelemaandenzaldeKamerhetonderzoekvandeCCMOendeInspectievoordeGezondheidszorgnaardeprobiotica-affaireinhetUMCUontvangen.MondelingevragenvanAgema(PVV)overhetberichtdat40tot80procentvandemedischeproefpersonenslechtopdehoogtezijnvandewerkelijkedoelstellingenvanhetonder-zoekwaarzijaandeelnemen.(Telegraaf,21maart2008)DeKamerzalinseptember2008wordengeïnformeerd.Integraledrugsnota.Debatdrugsbeleidd.d.6maart2008Denotazalin2010naardeKamerwordengestuurd.DeKamerzalschriftelijkwordengeïnformeerdoverdemogelijkhedenvanvoorkerntransplantatie.VervolgAOEthiekd.d.11maart2008DeKamerzalinseptember2008wordengeïnformeerd.VóórdezomerontvangtdeKamereenbriefoverkleinschaligwonen.Daarinzalaandachtwordenbesteedaandevraaghoeanderepartijenookkunnenmeedoenenalmeedoenbijdetotstandkomingvankleinschaligewoonvoorzieningen.VervolgdebatOuderenbeleidd.d.6februari2008TijdenshetAOverpleeghuiszorgvan3juli2008ismeegedeelddatdebriefinoktober2008naardeKamerwordtgestuurd.DeKamerzalzospoedigmogelijkgeïnformeerdwordenoverheteventueelopnemenvanhetrijksvaccinatie-programmaindeWetpubliekegezondheid.BehandelingWetsvoorstelPubliekeGezondheid(31316)d.d.15mei2008DeKamerzalinnajaar2008wordengeïnformeerd.InhetnajaarbriefaandeTweedeKamersturenmetrapportageoverervaringenvergunningverleningPCI’senICD’sentoetsingvanverrichtingenaanuitstroomcriteriaWBMV.VAOInterventiesaanhethartd.d.20december2007DeKamerzalinnajaar2008wordengeïnformeerd.Inhetnajaarinformerenoveraanpassingrisicoverevening/afschaffingnacalculatieverzekeraars.AODBC’s/kapitaallasten/maatstafconcurrentied.d.18juni2008DeKamerzalinnajaar2008wordengeïnformeerd.Persexemplaar220 WATISTOEGEZEGD?VINDPLAATSSTANDVANZAKENDeKamerzalwordenberichtoverdeuitkomstenvanhetoverlegmetdeorganisatiesoverdeimplementatievaneenrichtlijnoverabortushulpverlening.AOAfbrekingzwangerschap/levensbeëindigingbijpasgebo-renend.d.19maart2008DeKamerzaleind2008wordengeïnformeerd.In2008zaldeKamerwordengeïnformeerdoverdeuitkomstenvaneenonderzoeknaardeactueleenpotentiëlesportdeelnamevanmensenmeteenhandicapenhetopbasisdaarvanoptestellenactieplan,waarbijookNOC*NSFenNebasNsgwordeningeschakeld.WetgevingsoverleginzakeSportbegroting2008d.d.19november2007Deuitkomstenvanhetparticipatie-onderzoeknaargehandicaptensportzullenkomendnajaargereedzijn.DeKamerzaleind2008wordengeïnformeerd.Indeloopvan2008zaldeKamereentussentijdseevaluatievandenotaTijdvoorSportenhetuitvoerings-programmaSamenvoorSportontvangen.WetgevingsoverleginzakeSportbegroting2008d.d.19november2007Overdevoortgangvandeuitvoeringvandeprioritairebeleids-programma’suitdenota’sTijdvoorsport,Samenvoorsport,alsmededebeleidsbriefDekrachtvanSport,zaldeKameraanheteindvan2008eentussenrapportageontvangen.DeKamerzalwordengeïnformeerdoverdeonderzoeks-vrageninhetonderzoekvandeVUenhetErasmusMC(Euthanasie).Alsdeonderzoeksresultateneraanleidingtoegeven,zalderegeringzichdaaroverberadenenzaldeKamerdaaroverwordengeïnformeerd.AOevaluatieEuthanasiewetd.d.19maart2008Onderzoeksresultatenafwachten.DeKamerzalzomogelijkeind2008wordengeïnformeerd.WetsvoorsteloverstructurelemaatregelenvoordeoplossingvandewanbetalersproblematieknogvoorheteindevanditjaarnaarKamer.VoortzettingbehandelingWijz.vandeZorgverzekeringswetenanderewetten(verzwarenincassoregimepremieenanderemaatregelenzorgverzekering,30918)d.d.20juni2007Wetsvoorstelzalseptember2008aandeKamerwordenaangeboden.DeKamerzalgeïnformeerdwordenoverderesultatenvaneensamenmetdebrancheengezondheidsinstellingenuittevoerenonderzoeknaardemogelijkhedenomtekomentoteenduidelijkzichtbaarlabeloverdeschadelijkeeffectenvanovermatigalcoholgebruik.VAOAlcoholbeleidd.d.20december2007DeKamerzalhierovereind2008wordengeïnformeerd.DeKamerzalwordengeïnformeerdalsdecommissievanwijzenconstateertdatersprakeisvaneenpatroonindeproblemenvanziekenhuizendiezichtotdecommissiewenden,opbasiswaarvancriteriadanwelspelregelsvoorhaarwerkwijzekunnenwordenopgesteld.VAOKapitaallasten(Transpa-rantetarieven)d.d.18oktober2007DeCommissiekondigtaan1oktober2008meteenadviestekomen.Inhetnajaarvan2008zaldeKamerwordengeïnformeerd.DeministerzaldeKamereenbriefdoentoekomenoverwinstindezorg,waarintevenszalwordeningegaanopdemaatschappelijkeonderneming,devisievanhetkabinetopmarktwerkingindezorgenanderetoekomstigeontwikkelingenindezorg.VAOKapitaallasten(Transpa-rantetarieven)d.d.18oktober2007DeKamerzaleind2008wordengeïnformeerd.Nadatin2009eenverdereverfijningisaangebracht,zalin2010hetnieuwesysteemwordengeëvalueerd.Hierbijzulleninelkgevaldezelfdevragenalsbijdeevaluatievandeno-claimteruggavewordenbetrokken.Hierbijwordtmeegenomendevraagofmensennaardehuisartsgaaninplaatsvannaardespoedeisendehulp.BehandelingWijz.Zorg-verzekeringswet;vervangingno-claimteruggavedooreenverplichteigenrisico(31094)d.d.26september2007Deevaluatiewordtindezomervan2010aandeKameraangeboden.Kamerbijaanbiedingreferentiekaderberichtenoverdewetenschappelijkeonderbouwingvande15minutenaanrijtijdenookingaanopdevoor-ennadelen(inclusiefkosten)omdezenaar8minutentebrengen.AOAmbulancezorgd.d.29november2007Wordtmeegenomeninfollow-upreferentiekaderdieinseptember2008naardeKamerwordtgestuurd.DeKamerontvangtderesultatenvanhetonderzoekdatdeIGZinfebruari2008internafrondtnaardemarketingvannieuwecholesterolverlagers.AOStandvanzakenIGZd.d.13februari2008DeIGZisbezigmetdeafrondingvanhetonderzoek.NaarverwachtingzaldeKamerseptember2008hetresultaatdaarvanontvangen.ToezeggingenPersexemplaar221 WATISTOEGEZEGD?VINDPLAATSSTANDVANZAKENZodradestudievanZorgverzekeraarsNederlandenhetVerbondvanVerzekeraarsoverhetopdehoogtestellenvanpatiëntenencliëntenvandenota’senhenteinformerenoverdezorgkosten,isontvangen,zaldezez.s.m.naardeKamerwordengestuurd.MondelingevragenvanhetlidSchippers(VVD)overdeomvangvanfraudeindezorg,hetgebrekaanactievanzorgverzekeraarsalspatiëntenaangevendatdedeclaratieonjuistisenhetfeitdatpatiëntengeenafschriftontvangenvanderekening/declaratie.(Kassa,19april2008)(d.d.22april2008)DestudievanZNenhetVerbondvanVerzekeraarswordteindjuni/beginjuliverwacht.DaarnawordteenreactieophetstukgemaaktwaaroverdeKamerz.s.m.wordtgeïnformeerd.IndekabinetsreactieophetadviesoverdewetBopzzalwordeningegaanopderolvandeIGZ.AOKwaliteitszorgcure/cared.d.29november2007HetkabinetsstandpuntwetBopzisaandeKamerverzonden.OverditonderwerpwordtdeKamerapartinseptember2008geïnformeerd.DeKamerontvangteennieuwklachtenoverzichtm.b.t.deuitvoeringvandevervoersregelingValysdoorCon-nexxion.AOValysd.d.5februari2008DeKamerzalinhetnajaar2008wordengeïnformeerd.RonddezomerzaldeKamereenreactieontvangenopdeuitvoeringstoetsvandeNZainzakedemogelijkheidvanéénvandefinanciëleruimtebinnendeAWBZdiezoveelgeldtvoordezorginnaturaalsvoorhetpgb.SpoeddebatoverPGBsd.d.12maart2008DeuitvoeringstoetsvandeNZaisnognietgereed.Zodradezegereediszaldeuitvoeringstoets,voorzienvaneenreactie,aandeKamerwordengestuurd.Planning:september2008.SchriftelijkereactieinnovatieenDBCs(procesvanopnamenieuweontwikkelingenineenDBC)enexperi-menteleDBC.OokingaanophetverschiltussenhetNederlandseenBelgischesysteemendebetekenisvanZBCsinrelatietothetB-segment.AODBC’s,kapitaallasten,maatstafconcurrentied.d.18juni2008DeKamerzalinseptember2008wordengeïnformeerd.DeKamerwordtschriftelijkgeïnformeerdovereenmogelijkeoplossingvooractiverendezorgdienietwordtvergoedopbasisvandeZvwenoverdefinancieringvandesteunpunten.AOOverhevelingGGZd.d.7november2007DeKamerzalinseptember2008wordengeïnformeerd.DeministerzaldeKameropdehoogtebrengenvandeuitkomstenvanhetoverlegtussendeIGZendeNZainhetkadervandeCentraleApotheek(zieooktoez.nr.2342).ZiebriefaandeTweedeKamermetantwoordenopkamer-vragenvanSchermers(CDA)overdeCentraleApotheekd.d.2-6-2008IGZendeNZawerkenaaneenonderzoek.Hetresultaatdaarvanwordtbinnenkortverwacht.DeKamerzalnaarverwachtinginoktober2008wordengeïnformeerd.DeKamerzalwordengeïnformeerdoverderesultatenvanhetoverlegmetdestaatssecretarisvanOCWoverdeaanpakvansportenbewegenophetMBO,medeopgrondvandeevaluatievandepilotsinhetkadervandeAlliantieSchoolenSport.WetgevingsoverleginzakeSportbegroting2008d.d.19november2008Per1-8-2008houdtdeAlliantieSchoolenSportformeeloptebestaan.DestaatssecretarisisinoverlegmetOCWovereengezamen-lijkprogrammaalsfollow-upvandealliantie.DaarinzalookaandachtwordenbesteedaansportenbewegenophetMBO.NahetzomerreceszaldeKamerhierovergeïnformeerdworden.Onderzoeknaargezondheidsschadebijkinderendoormeerokeninauto’s.AOKaderbrief2007/2011overpreventiebeleidd.d.5december2007NaontvangstvanhetRIVMrapportwordthetnaardeKamergestuurd.Planning:september2008.DeKamerzalschriftelijkwordengeïnformeerdoverdedieetvergoedinginbasispakket.AOKwaliteitszorgcure/cared.d.29november2007DeKamerzalinnajaar2008wordengeïnformeerd.DeKamerwordtnajuli2008geïnformeerdoverdestandvanzaken/uitkomstenprojecthomo-ouderen(HandelingenII,2007–2008,nr.45,blz.3418–3419).VervolgdebatOuderenbeleidd.d.6februari2008DeverwachtingisdeKamereindoktober2008hieroverteinformeren.ToezeggingenPersexemplaar222 WATISTOEGEZEGD?VINDPLAATSSTANDVANZAKENDeKamerinformerenoverdeontwikkelingenterzakevandeRijkswetAntillen,waarbijopditmomentwordtgewachtopeenreactievandeAntilliaanseambtsgenootoverdeinhetAntilliaanseparlementaangenomenmotieomtevoorzienineenvrijwilligeverzekering.AOMasterplanbuitenlandd.d.29mei2008NabeslissingvandeRijks-ministerraadtotintrekkingvanhetwetsvoorstelkandezetoezeggingdefinitiefwordenafgedaan.Zodrahieroverduidelijkheidis,wordtdeKamergeïnformeerd.Schriftelijkereactieopdevraagofverouderdeapparatuurinhetprogrammaveiligezorgkanwordenmeegenomen.Daarbijmoetookaandeordekomeninhoeverreminimumnormennodigzijn.AOKwaliteitszorgcure/cared.d.29november2007DeKamerzalhierovernajaar2008wordengeïnformeerd.OnderzoekenauditnaarfunctionerenCentraalAdminis-tratieKantoorBijzondereZorgkosten(CAK).SpoeddebateigenbijdrageAWBZd.d.6maart2008Eindseptember2008ishetconcept-rapportvanBerenschotgereed.DaarnazaldeKamerz.s.m.wordengeïnformeerd.DeKamerontvangtinhetnajaarvan2008deSCP-rapportageinzakeverhoudingtussenmaatschappelijkeparticipatieenarbeid.AOVrijwilligerswerk/Mantelzorgd.d.20maart2008DeplanningisomdeKamereindnovember2008hieroverteinforme-ren.Eindnovemberwordteentaskforceingestelddieervoorzorgtdatdeproblematiekvandeoverfinancieringvandeziekenhuizenopgelostzalzijn,zodanigdatdievalttoeterekenenaanafzonderlijkeverzekeraars.Wetgevingsoverlegoverdefinanciëleverantwoordingoverhetjaar2007d.d.16juni2008Eentaskforceisinmiddelsopgezet.NaafwikkelingwordtdeKamergeïnformeerd.Planning:najaar2008.WetZorgendwangvolgendjaarnaardeTweedeKamer.AOKwaliteitszorgcure/cared.d.29november2007IndieningbijdeTweedeKamerzalnaarverwachtingrondnovember2008plaatsvinden.DeKamerontvangtderesultatenvanhetonderzoekvandeIGZnaardeseedingtrailsindetweedehelftvan2008.AOStandvanzakenIGZd.d.13februari2008DeKamerzaleind2008wordengeïnformeerd.DeKamerzalwordengeïnformeerdoverderesultatenvaneentehoudenonderzoeknaardemogelijkhedenomalcoholpromotiesgerichtopjongerenzoveelmogelijktebeperkenenzomogelijkteverbieden.VAOAlcoholbeleidd.d.20december2007PlanningisomdeKamereind2008teinformeren.DeKamerzalwordtgeïnformeerdzodradeinternetsite«EenvoudigGoed»operationeelis.AOVrijwilligerswerk/Mantelzorgd.d.20maart2008Verwachtwordtdatdeinternetsiteindecember2008operationeelwordt.DeKamerzalhierovervóórhetkerstreces2008wordengeïnfor-meerd.HetonlangsontvangenstandpuntvandeEuropeseCommissieoverdeelektronischesigaretzalzospoedigmogelijkvergezeldvaneenkabinetsreactieaandeKamerwordentoegezonden.AOEU-overlegWSBVCRaadd.d.4juni2008DeKamerzaleind2008wordengeïnformeerd.DeKamerzaleenoverzichtsstudieoverdeschadelijkheidvanalcoholgebruikindeleeftijdsgroepvan16tot18jaarontvangen,zolangnognietvaststaatdatdeleeftijdsgrensvoorhetverstrekkenvanzwakalcoholhoudendedrankenop16of18jaarmoetwordengesteld.AOAlcoholbeleidd.d.18december2007OpdrachtvooronderzoekisuitgezetbijTrimbos-Istituut.PlanningisdeKamerhieroverbegin2009teinformeren.Onderzoeknaardebasiselementendieeenrolspelenbijdevaststellingvandeprijsendemarges,alsmedenaarhetongewensteeffectvanverzorgersdievooreenlagersalarismoetengaanwerken.AOWmod.d.11juni2008Ditonderzoekwordtvoorzieninhetnajaar2008.DaarnazaldeKamerz.s.m.wordengeïnformeerd.Onderzoeknaardetarievenindethuiszorg.Hetbetrefthierdetarievenvoorhuishoudelijkhulpindethuiszorginvergelijkingmetanderesectoren.VAOWmod.d.25juni2008DeKamerzalhieroverinhetnajaar2008wordengeïnformeerd.ToezeggingenPersexemplaar223 WATISTOEGEZEGD?VINDPLAATSSTANDVANZAKENOverzichtvanverschillendeAWBZ-regelsbij(tijdelijke)afwezigheidvandecliënt.AOVerkeerdebedden-problematiekd.d.13december2007DeKamerzalgeïnformeerdwordennauitkomstvanhetonderzoekdoordeNZa.Planning:eind2008.DeKamerzalnaderwordengeïnformeerdoverderapportagevandeStuurgroepVerantwoordeZorgGehandicaptenoverhetmetingsinstrument.AOGehandicaptenzorgd.d.12december2007Naarverwachtingwordeninseptember2008deuitkomstenvandepilotsbekend.DeKamerzaldaarnaz.s.m.wordengeïnformeerd.DeIGZvoertonderzoekuitophetgebiedvanmedischestralingstoepassingen.Alsderapportenoverdezeonderwerpenklaarzijn,zaldeministerdeKamereenintegralereactiegevenopdezeinspectierapporten.ZiebriefaandeTweedeKamerd.d.2juni200831200XVI,nr.149PlanningisomdeKamereind2008hieroverteinformeren.RisicoschattingcannabisdoorCAMenonderzoeknaarderelatierisico’svaneenaantalstoffen(diversedrugsmaarookalcoholentabak)doorhetRIVM(conformLancet-studie2007).Debatdrugsbeleidd.d.6maart2008DeKamerzalinhetvoorjaarvan2009wordengeïnformeerd.Naeenhalfjaarevaluerenhoedeinvoeringvanhetrookverbodincoffeeshopsindepraktijkwerkt.Debatdrugsbeleidd.d.6maart2008DeKamerzalinhetvoorjaarvan2009wordengeïnformeerd.DeKamerinformerenoverdejaarlijkseactualiseringvandeindelingvanzelfzorggeneesmiddelendoorhetCBG.AOGeneesmiddelenbeleidd.d.20juni2007DeKamerzalvóórhetzomerrecesvan2009wordengeïnformeerd.DeKamerontvangtt.z.t.deEIZ-rapportage,medevoorzienvaneenreactieinzakehetonderzoeknaardeverhoudingtussenprofessionelezorg/beroepskrachtenenmantelzorg.AOVrijwilligerswerk/Mantelzorgd.d.20maart2008HetstrevenisdeKamervóórhetzomerrecesvan2009teinformeren.DeKamerwordtt.z.t.geïnformeerdoverhetterugdringenvandebureaucratie/administratievelasten/regeldrukindemantelzorg/vrijwilligerswerk,ditmedeinhetlichtvandeCommissie-Wallage.AOVrijwilligerswerk/Mantelzorgd.d.20maart2008Medio2009wordtdeKamergeïnformeerd.Onderzoeknaardegevolgenvoorkinderendieoudershebbendiedaklooszijn.Hetgaathieromeenbeknoptonderzoek.AOMaatschappelijkeopvangd.d.7juni2007Verwachtwordtvóórhetzomerrecesvan2009eenbriefmetderesultatenvanhetonderzoeknaardeKamertesturen.DeKamerzaleenanalyseontvangenvanhetaantalgeslotencontractenendematevanspreidingoverhetland.BehandelingWijz.Zorg-verzekeringswet;verstrekkingbijdragenaanzorgaanbiedersaanbepaaldegroepenvreemde-lingen(31249)(re-endupliek)d.d.9april2008Dezetoezeggingzalwordenafgedaaninsamenhangmethetvoldoenaanmotie-Smilde(31249,nr.16).Planningisvóórhetzomerrecesvan2009.Eénjaarnainwerkingtredingvandewetzullendeuitvoeringvanderegelingenendegevolgenvoordezorgaanbiederswordengemonitoord;deKamerzaldaaroverwordengeïnformeerd(31249,nr.26).BehandelingWijz.Zorg-verzekeringswet;verstrekkingbijdragenaanzorgaanbiedersaanbepaaldegroepenvreemdelingen(31249)(re-endupliek)d.d.9april2008DezetoezeggingzalwordenafgedaaninsamenhangmethetvoldoenaanMotie-VanGent/Ariboverhetmonitorenvandeuitvoeringvanderegeling(31249,nr.25).Planningisvóórhetzomerrecesvan2009.DeKamerwordtgeïnformeerdinzakededekkingsgraadencontracteringvanzorgaanbiedersdoorhetCvz(blz.71–4988).Nr.33.BehandelingWijz.Zorg-verzekeringswet;verstrekkingbijdragenaanzorgaanbiedersaanbepaaldegroepenvreemde-lingen(31249)(re-endupliek)d.d.9april2008Dezetoezeggingzalwordenafgedaaninsamenhangmethetvoldoenaanmotie-Smilde(31249,nr.16).Planningisvóórhetzomerrecesvan2009.ToezeggingenPersexemplaar224 WATISTOEGEZEGD?VINDPLAATSSTANDVANZAKENDeKamerontvangtt.z.t.eenintegralebeleidsbriefovermantelzorgers/vrijwilligers.Daarinzalo.m.wordenberichtoverdebasisfuncties,deverhoudingtussenvrijwilligers-werk/mantelzorgenregulierezorg,casemanagementenhetprotocolgebruikdoorhetCIZeneenbrededefinitiewordengegevenvanmantelzorgers/vrijwilligers/respijtzorgenderelatietotdeAWBZ/Wmo.AOVrijwilligerswerk/Mantelzorgd.d.20maart2008Debeleidsbriefovermantelzorg/vrijwilligerszaleind2009naardeKamerwordengestuurd.ToezeggingenPersexemplaar225 AFKORTINGENLIJSTAALAmbiëntAssistedLivingaCBGAgentschapCollegeterBeoordelingvanGeneesmid-delenAORAlgemeneoorlogsongevallenregelingASHGAdvies-enSteunpuntHuiselijkGeweldA-topsportersTopsportersopwereldniveauenolympischniveauAwbAlgemenewetbestuursrechtAWBZAlgemeneWetBijzondereZiektekostenAZRAWBZ-bredezorgregistratieBDBureauDiergeneesmiddelenBIGWetopdeberoepenindeindividuelegezondheids-zorgBIKKBijdrageindekostenvankortingenBKZBudgettairKaderZorgBMCBureauMedicinaleCannabisBMRBof,mazelen,rodehondBNVBureauNieuweVoedingsmiddelenBOPZ(Wet-)WetBijzondereopnemingenpsychiatrischeziekenhui-zenBOSRegelingbuurt,onderwijsensportBRGBureauregistratiegeneesmiddelenBSNBurgerservicenummerBZKBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,ministerievan–CAKCentraalAdministratieKantoorCAORCommissieAlgemeneOorlogsongevallenregelingIndonesiëCBGCollegeterBeoordelingvanGeneesmiddelenCBOGCollegeBeroepenenOpleidingenindeGezondheids-zorgCBRNChemische,biologische,radiologischeofnucleairemiddelenCBSCentraalBureauvoordeStatistiekCBZCollegebouwzorginstellingenCCECentravoorConsultatieenExpertiseCCMOCentraleCommissieMensgebondenOnderzoekCEGCentrumvoorEthiekenGezondheidCGLCentrumGezondLevenCG-RaadChronischziekenenGehandicaptenRaadNederlandCHMPCommitteeonHumanMedicinalProductsCIBGCentraalInformatiepuntBeroepenGezondheidszorg,agentschapCIZCentrumIndicatiestellingZorgCOPDChronicObstructivePulmonaryDiseaseCPBCentraalPlanbureauCQConsumerQualityIndexCSOCoördinatieorgaanSamenwerkendeOuderen-organisatiesCSZCommissiesaneringzorginstellingenCTOCentrumvoorTopsportenOnderwijsC&VConsumentenVeiligheid,stichting–CVMPCommitteeonVeterinaryMedicinalProductsCVZCollegevoorzorgverzekeringendbcDiagnose-behandelcombinatiePersexemplaar226 DGOBRDirectoraat-GeneraalOrganisatieenBedrijfsvoeringRijkDHWDrank-enHorecawetDISDBCInformatieSysteemDKGDiagnosekostengroepDKTPDifterie,kinkhoest,tetanusenpolioDKTP-Hib(hep)Difterie-,kinkhoest-,tetanus-,polio-,Haemophilusinfluenzaetypeb-vaccinHepatitisEHBOEersteHulpBijOngelukkenEKEuropeesKampioenschapEMExpertisecentrumMantelzorgEMEAEuropeanMedicinesAgencyepdElektronischpatiëntendossierERPEnterpriseResourcePlanningEUEuropeseUnieEUGHSEuropeseUnieGloballyHarmonizedSystemEZEconomischeZaken,ministerievan–FarmatecFarmacieenMedischeTechnologieFESFondsEconomischeStructuurfteFulltimeequivalentG31De31grootstegemeentenvanNederlandG4ViergrootstegemeentenvanNederland(Amsterdam,DenHaag,RotterdamenUtrecht)GGDGemeentelijkeGezondheidsdienstGGZGeestelijkegezondheidszorgGHORGeneeskundigeHulpverleningbijOngevallenenRampenGRGezondheidsraadGSBGrotestedenbeleidGTGefaseerdtoezichtgvsGeneesmiddelenvergoedingssysteemHBSCHealthBehaviourofSchoolChildrenHGISHomogeneGroepInternationaleSamenwerkingHibHaemophilusinfluenzatypebHivHumanimmunodeficiencyvirusHPVHumaanPapillomavirusHRMHumanResourceManagementIABInkomensafhankelijkebijdrageIARCInternationalAgencyforResearchonCancerICIInformatie&CommunicatieInfrastructuurICTInformatie-encommunicatietechnologieIGZInspectievoordeGezondheidszorgIVZInformatievoorzieningZorg,stichting–JMWJoodsMaatschappelijkWerkKBKoninklijkBesluitKNOVKoninklijkeNederlandseOrganisatievanVerloskundi-genKWFKoninginWilhelminaFondsLAREBLandelijkeRegistratieenEvaluatievanBijwerkingenLEBALandelijkeEvaluatievanhetBevolkingsonderzoeknaarBaarmoederhalskankerLETBLandelijkeEvaluatieTeamvoorBevolkingsonderzoeknaarBorstkankerLHVLandelijkeHuisartsenVerenigingLNVLandbouw,NatuurbeheerenVoedselkwaliteit,ministerievan–AfkortingenlijstPersexemplaar227 LPZLandelijkePrevalentiemetingZorgproblemenLSPLandelijkschakelpuntLTVGLangetermijnvisieGeneesmiddelenvoorzieningLVGLichtVerstandelijkeGehandicaptenMaSMaatschappelijkestageMenCMeningokokkentypeCMJBMeerjarenbeleidsplanMOMaatschappelijkeOpvangMOgroepMaatschappelijkOndernemersGroepMRPMutualRecognitionProcedureMSRCMedischSpecialistenRegistratieCommissieNADNationaalActieprogrammaDiabetesNASBNationaalActieplanSportenBewegenNIGZNederlandsInstituutvoorGezondheidsbevorderingenZiektepreventieNIVELNederlandsinstituutvooronderzoekvandegezond-heidszorgNNGBNederlandseNormGezondBewegenNOC*NSFNederlandsOlympischComité*NederlandseSportFederatieNOVNederlandseOrganisatiesVrijwilligerswerkNPNursepractitionerNVINederlandsVaccinInstituutNVVNationaleVaccinVoorzieningNVZNederlandseVerenigingvanZiekenhuizenNZaNederlandseZorgautoriteitOB-algemeenOndersteunendeBegeleidingOBiNOngevallenenBewegeninNederlandOCWOnderwijs,CultuurenWetenschap,ministerievan-ODOperationeledoelstellingOESOOrganisatievoorEconomischeSamenwerkingenOntwikkelingOGGZOpenbaregeestelijkegezondheidszorgOGZOpenbaregezondheidszorgOHRAOnderlingeziektekostenverzekeringsfondsvanHoogereRijksAmbtenarenOVOpenbaarvervoerPAPhysicianassistantPCBPolychloorbifenylPGBPersoonsgebondenbudgetPGOPatiënten-,gehandicapten-enouderenorganisatiesPGO,Fonds-FondsvoorPatiënten-,GehandicaptenorganisatiesenOuderenbondenPG/ZPPubliekeGezondheid/ZiektepreventiePkbPersoonlijkkilometerbudgetpNBprijsontwikkelingNationaleBestedingenPOLSPermanentOnderzoekLeefSituatiePURPensioen-enUitkeringsraadRADRijksauditdienstR&DResearchandDevelopmentRGORaadvoorGezondheidsonderzoekrhbRijkshoofdboekhoudingRIBIZRegistratieeninformatieberoepsbeoefenarenindezorgRIVMRijksinstituutvoorVolksgezondheidenMilieuRMORaadvoorMaatschappelijkeOntwikkelingAfkortingenlijstPersexemplaar228 RMSReferenceMemberStateRSVRespiratoirsyncytieelvirusRVPRijksvaccinatieprogrammaRVZRaadvoordeVolksgezondheidenZorgRWTRechtspersoonmeteenwettelijketaakSAIPStichtingAdministratieIndonesischePensioenenSAPSysteme,Anwendungen,ProdukteinderDatenverar-beitungSBOHStichtingBeroepsopleidingtotHuisartsSCPSociaalCultureelPlanbureausehSpoedeisendehulpSERSociaalEconomischeRaadSGZStaatvandeGezondheidszorgSNPGStichtingNationaalProgrammaGrieppreventiesoaSeksueeloverdraagbareaandoeningStivoroStichtingVolksgezondheidenRokenSVBSocialeVerzekeringsbankSVOPStrategischVaccinOnderzoekProgrammaTBCTuberculoseTBOTijdsbestedingsonderzoekTBUTijdelijkbesluittegemoetkomingbuitengewoneuitgavenTKTweedeKamerTNOToegepastNatuurwetenschappelijkOnderzoekTNSNIPONederlandsInstituutvoordePubliekeOpinieenhetMarktonderzoekTPLZTransitieprogrammaindeLangdurigeZorgUNODCUnitedNationsOfficeonDrugsandCrimeUZIUniekeZorgverlenerIdentificatieVGVVrouwelijkegenitaleverminkingVHNVerenigingHuisartsenpostenNederlandvmsveiligheidsmanagementsysteemVNVerenigdeNatiesVNGVerenigingvanNederlandseGemeentenVNVVeiligheidsbeoordelingNieuweVoedingsmiddelenVOVrouwenopvangVROMVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieube-heer,ministerievan-VTVVolksgezondheidToekomstVerkenningenVUVrijeUniversiteitV&VVerplegingenverzorgingV&WVerkeerenWaterstaat,ministerievan–VWAVoedselenWarenAutoriteitVWSVolksgezondheid,WelzijnenSport,ministerievan–WBPWetbeschermingpersoonsgegevensWgbh/czWetgelijkebehandelingopgrondvanhandicapofchronischeziekteWHOWorldHealthOrganisation–Wereldgezondheidsorga-nisatieWIAWerkenInkomennaarArbeidsvermogenWKWereldkampioenschapWmgWetmarktordeninggezondheidszorgwmlwettelijkminimumloonWmoWetmaatschappelijkeondersteuningwoWereldoorlogAfkortingenlijstPersexemplaar229 WtcgWettegemoetkomingchronischziekenengehandi-captenWTZiWettoelatingzorginstellingenWUBOWetuitkeringenburger-oorlogsslachtoffers1940–1945WUVWetuitkeringenvervolgingsslachtoffers1940–1945WWIWonen,WijkenenIntegratie,programmaministerievoor–ZboZelfstandigbestuursorgaanZbTKZorgbredeTransparantievanKwaliteitZIPZorgInnovatiePlatformZNZorgverzekeraarsNederlandZonMwZorgonderzoekNederlandMedischeWetenschappenZvwZorgverzekeringswetZZPZorgzwaartebekostigingAfkortingenlijstPersexemplaar230 TREFWOORDENREGISTERAbortus26,32,35,54,55,220,221Administratievelasten5,6,17,41,56,86,89,90,95,135,139,216,217,224Alcohol11,35,37,39,41,43,55,214,215,217,218,220,221,223,224Ambulances15,33,60,66,68,179Arbeidsmarktbeleid22,67,72,81,93,97,217Arbeidsmarkt13,22,23,24,67,68,69,93,98,148Arbeidsproductiviteit13,62AWBZ5,10,16,17,18,20,28,29,58,68,69,74,81,82,84,85,88,89,92,93,94,97,98,99,100,101,115,116,119,144,170,176,177,182,183,185,186,188,190,191,192,193,195,197,199,201,202,205,210,211,212,213,214,215,216,218,222,223,224,225,226Begrotingsuitgaven9,10,27,30,31,36,37,43,45,46,51,53,55,57,58,62,72,79,83,87,90,97,101,105,110,113,117,121,124,127,131,133,136,139,141,143,152,193Betaalbaarheid9,13,17,56,57,60,81,82,89BKZ29,33,176,177,178,179,182,183,184,185,186,193,194,195,197,201,205,210,226BOS129,131,226Bouw2,4,17,30,31,69,74,75,79,92,99,100,122,128,129,133,136,137,144,152,153,162,167,171,172,180,185,192,193,194,195,196,197,198,200,201,204,205,206,207,208,209,210,216,217,218,221,226,227Breedtesportimpuls129,131BudgettairKaderZorg29,176,193,195,197,201,205,210,226Bureaucratie13,18,81,224Burger6,17,18,20,23,24,26,28,30,32,34,35,36,39,43,45,56,57,58,60,61,62,66,68,73,74,81,83,85,86,97,103,104,105,106,107,108,109,110,113,116,117,122,123,125,126,138,139,146,147,148,149,159,160,185,188,190,226,230Care14,33,65,67,70,85,92,95,97,98,146,179,191,222,223CentrumGezondLeven39,40,43,226Chronischzieken181Chronischeziekten11,34,36,37,39,46,47,48,49,51,210CIZ17,82,88,90,99,213,225,226Consumenten35,41,44,45,46,62Curatievezorg8,12,13,19,29,31,33,34,47,56,57,59,62,144,149,179Cure67,70,191,222,223DBC14,31,58,59,66,76,78,79,80,177,182,218,220,222,227Depressie19,23,31,34,49,51,75,181,210Diabetes18,19,22,23,31,34,37,48,49,51,63,69,75,91,127,228Dierproeven44,169DigiMV86,87Doelmatigheid4,11,55,56,57,65,80,89,102,137,142,147,158,162,163,167,168,173Donor26,54,56,66,72,159,160,161,163Doping125,133,216Drugs37,39,42,43,145,215,220,224,229Ecotax129,131Eergerelateerdgeweld24,25,117,119,204Eerstelijnszorg15,19,22,52,64,68,69,146,147Efficiency88,158,162,165,168,173Embryowet35,55,150Erfgoed27,32,135,136,140,141Ethiek26,32,34,35,54,55,149,220,226Persexemplaar231 Euthanasie26,54,160,221Extramuralezorg29,59,94,218Geboorte64,72Geestelijkegezondheidszorg5,29,59,84,91,147,185,191,192,227,228Gehandicapten5,11,22,25,26,31,33,60,61,76,87,92,94,95,100,101,115,117,122,125,129,131,159,160,180,181,182,198,200,202,213,218,224,226,228Gehandicaptensport32,129,221Gehandicaptenzorg20,29,33,84,85,91,92,93,147,179,181,191,192,202,224Geneesmiddelen2,14,56,60,65,70,71,72,76,77,80,153,155,156,157,159,180,184,199,214,215,217,224,226,227,228Genitaleverminking24,25,117,120,229Gezondleven11,18,19,34,39,40,52Gezondevoeding39,40,43Gezondheidsraad19,30,34,38,143,144,149,150,227Gezondheidsschade36,37,39,42,43,45,46,222GGZ16,20,21,29,31,42,56,58,59,60,63,64,66,71,72,76,79,80,84,97,109,121,182,186,188,190,191,199,202,218,222,228Heroïne42,43Huisartsen15,20,23,29,33,48,59,60,62,63,67,68,69,72,78,179,181,182,199,227,229Huisartsenzorg15,48,60,62,68,78,181,199ICT13,22,31,49,69,72,79,159,161,175,227IGZ4,9,35,61,63,82,92,144,146,147,165,181,202,208,221,222,223,224,227,228Indicatiestelling17,18,82,87,88,90,99,102,115,213,216,218,226Infectieziekten19,35,39,46,47,51,145,147,169Inhuurexternen160,171,174Innovatie12,13,15,22,23,28,31,42,43,52,56,57,58,62,65,67,69,70,71,72,81,90,92,93,97,130,133,196,215,222,230Internationalesamenwerking4,7,30,65,130,143,144,145,146Intramuraleinstelling94Jeugdgezondheidszorg126Jeugd5,17,25,26,27,30,41,60,84,93,99,122,126,127,129,136,137,140,141,143,144,148,151,214,215Kanker18,23,34,38,39,50,51,72,180,195,227Kapitaallasten176,177,180,191,210,220,221,222Keuzevrijheid17,81,94Kraamzorg15,20,29,59,64,219Kwaliteit2,6,9,11,12,13,14,15,16,18,19,20,21,22,23,24,26,28,31,33,42,43,50,53,56,57,58,60,61,62,63,64,65,67,69,71,72,73,75,77,78,81,82,85,86,87,89,90,91,92,95,96,97,98,107,108,112,115,120,121,127,137,145,146,147,153,158,160,161,167,170,173,174,179,181,202,213,214,216,218,222,223,227,230Langdurigezorg1,5,7,8,9,13,16,17,29,30,31,33,59,81,82,84,85,90,92,93,97,98,144,148,149,179,184,200Leefstijl11,18,30,36,37,39,40,41,122,125,127,130Levensverwachting8,35,36Maatschappelijkekosten81,98MaatschappelijkeVerantwoording61,82,86,160Medicatieveiligheid64,65,72Medischspecialisten29,59,67,177Medischwetenschappelijkonderzoek35,36,37,39,54,150Milieu2,4,19,35,51,144,149,150,157,164,165,228,229Motivering39,43,45,46,51,54,60,62,73,85,87,90,98,106,110,113,117,125,127,131,137,140TrefwoordenregisterPersexemplaar232 Movisie108,110,111Naschoolseopvang123,129,206NZa14,68,70,73,74,76,82,89,92,100,114,144,177,180,197,199,201,202,213,218,219,222,224,228OlympischeSpelen132Onverzekerden13,73,74,79,213Oorlog1,9,27,32,135,137,138,139,140,141,213,226,229,230Oorlogsgetroffenen1,9,27,30,32,135,136,137,138,139,207Opleidingsfonds67,72,184,185,196,209Orgaandonatie26,27,32,56,66,182Ouderen11,16,22,25,46,60,61,69,70,87,92,93,94,95,96,97,147,159,160,213,217,220,222,226,228Overgewicht11,37,39,41,43,55,75,220Pakketmaatregelen14,33,60,76,179Palliatievezorg18,28,31,81,94,97Participatie8,24,31,89,90,103,104,105,106,107,108,109,110,113,129,134,149,221,223Patiënt9,11,12,13,15,16,19,20,21,22,23,28,31,48,49,51,54,57,58,60,61,62,63,64,65,66,67,69,72,76,77,81,82,85,86,87,92,96,127,146,147,149,159,160,213,222,227,228PerinataleAudit62,214Premie-uitgaven9,10,38,48,59,60,84,85,106,152,176,193,195,197,201,205,210Preventie12,13,16,18,19,22,23,28,29,31,33,34,35,37,38,40,41,42,43,47,48,49,51,52,53,56,58,60,64,69,70,71,72,75,119,127,145,147,149,164,170,179,180,181,204,210,215,216,222,228,229Productveiligheid43,44,65,147PUR135,137,138,139,213,228MaatschappelijkeVerantwoording95RaadvoordeVolksgezondheidenZorg30,143,144,149,229RaadvoorGezondheidsonderzoek150,228RaadvoorMaatschappelijkeOntwikkeling30,143,144,149,228Rampen35,37,51,53,227Rechtspositie22,60,61,85,86,215Rijksvaccinatieprogramma18,29,33,34,38,48,164,166,170,179,180,194,195,220,229Risicoverevening15,75,79,80,220Roken11,19,31,34,39,40,43,49,75,92,126,162,174,176,181,210,217,222,229Rookvrij39,43SCP4,8,9,108,110,111,121,144,147,148,223,229Seksualiteit25,47,51Seksuelegezondheid47,51SGBO53,107Soa25,47,51,55,229SociaalCultureelPlanbureau107,123,128,144,229Solidariteit11,13,16,17,18,24,27,81,89,98Specifiekeuitkeringen5,6,7,43,131,146,174,182SportenBewegen26,32,52,124,125,126,127,222,228Sport1,2,3,4,6,9,25,26,30,32,34,35,39,46,112,122,123,124,125,126,127,128,129,130,131,132,133,134,145,146,153,206,216,217,221,222,226,228,229Subsidiebeheer174Taakstelling30,88,152,165,168,170,171,174,198,208Tabak35,39,220,224TBU101,229Tienermoeders25,28,31,103,118,119,121,204TrefwoordenregisterPersexemplaar233 Topsport6,9,26,32,123,124,125,127,131,132,133,134,146,206,226Transparantie12,15,20,56,58,61,62,64,74,87,147,230TweedeWereldoorlog27,135,140Vaccinatie18,31,33,34,38,47,48,72,93,151,169,170,179,180,194,195Vandebegrotingsuitgaven193Veiligheid6,12,15,16,19,20,21,22,23,31,40,43,44,45,46,53,56,57,58,62,63,64,65,68,72,81,84,87,90,91,96,117,119,122,127,146,147,153,164,199,204,226,229Vereenvoudiging4,31,41,88,135,139Verpleeghuiszorg96,191,220Verpleging20,29,82,84,85,86,91,95,99,192,229Verslavingszorg42,77,180,198Verzorging11,20,24,29,82,84,85,86,91,95,96,99,192,216,219,229Verzorgingshuiszorg191Voeding37,40,41,43,45,52,90,91,92,125,149,153,154,155,156,164,216,226,229Voedsel2,6,30,35,36,37,39,40,43,44,45,153,156,227,229Voorlichtingsbeleid27,140Vrijheid13,17,56,85,94,95,135,136,140,141Vrijwilliger16,24,28,31,94,103,107,110,111,112,113,121,122,128,129,214,217,223,224,225,228VTV8,229Wachttijd66Wetmaatschappelijkeondersteuning24,103,108,229WHO51,70,145,146,165,229Wmo5,9,24,29,68,99,103,104,107,108,109,110,112,115,117,121,176,182,183,184,212,223,225,229WOII27,30,135,136,137,140,141,207Zelfdoding58,72Ziekenhuiszorg14,19,22,28,78,96,146,191Ziekenhuizen13,14,15,16,20,21,23,28,29,31,46,56,59,60,61,63,64,66,68,69,78,177,183,186,187,192,221,223,226,228ZonMw9,19,31,34,35,40,42,44,47,49,51,53,54,70,72,230Zorgaanbieder9,12,13,14,15,20,21,23,30,57,58,60,61,62,69,73,75,77,81,82,85,86,87,89,94,95,97,98,100,144,146,159,224Zorgaanbod22,30,57,58,60,62,63,74,89,97Zorgautoriteit14,82,144,177,228Zorgbalans7,8,13,35,50,57,66,82,87Zorgconsument57,146,176Zorginstelling20,22,23,31,56,57,61,78,81,86,92,93,94,96,100,112,144,147,160,192,226,230Zorgkantoorstructuur88Zorgplan95Zorgstelsel8,11,12,30,56,57,58,60,62,81,82,83,85,144Zorgtoeslag6,8,57,74,79,190,196,214Zorgverzekeraar9,12,14,18,22,23,30,34,35,39,49,57,58,60,68,73,74,75,77,78,87,88,177,181,183,185,199,218,222,230Zorgverzekeringswet8,10,13,31,57,73,75,80,144,185,213,221,224,230Zorgvoorziening26,30,36,37,39,51,53,129Zorgzwaartebekostiging17,31,93,94,95,96,97,230Zorgzwaartepakket219Zwangerschap25,26,32,54,64,72,160,204,220,221Zwerfjongeren103,120,121TrefwoordenregisterPersexemplaar234