Brief van de tijdelijke commissie Grondrechten en Constitutionele toetsing over een advies over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de verstrekking van een aanvullende tegemoetkoming aan studenten die onder het studievoorschotstelsel hebben gestudeerd

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 922Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 inverband met de verstrekking van eenaanvullende tegemoetkoming aan studenten dieonder het studievoorschotstelsel hebbengestudeerdNr. 6 BRIEF VAN DE TIJDELIJKE COMMISSIE GRONDRECHTEN ENCONSTITUTIONELE TOETSING Aan de LedenDen Haag, 21 mei 2026De tijdelijke commissie Grondrechten en Constitutionele toetsing (hierna:de tijdelijke commissie) heeft tijdens haar procedurevergadering van23 april 2026 besloten, gelet op het dictum en het advies van de Afdelingadvisering van de Raad van State (Raad van State), een adviestraject testarten voor het wetsvoorstel Wijziging van de Wet studiefinanciering2000 in verband met de verstrekking van een aanvullende tegemoet-koming aan studenten die onder het studievoorschotstelsel hebbengestudeerd (36 922). De vaste commissie voor commissie voor Onderwijs,Cultuur en Wetenschap is hierover geïnformeerd met een brief van23 april 2026 (2026Z08895).De Raad van State heeft de regering twee adviezen gegeven in het kadervan de bescherming van persoonsgegevens. De tijdelijke commissieconstateert dat zij, gezien de reactie van de regering op dezeadviezen, geen verdere opmerkingen heeft. Dit wordt hierondertoegelicht, nadat eerst een korte toelichting op het wetsvoorstel isgegeven.Inhoud wetsvoorstelIn 2015 is – na bijna dertig jaar – de basisbeurs afgeschaft en het«leenstelsel» ingevoerd, waarbij de basisbeurs een lening werd. Na eenperiode van acht jaar is het leenstelsel in 2023 weer teruggedraaid en debasisbeurs opnieuw ingevoerd. Omdat het als wrang werd gezien datstudenten die onder het leenstelsel hebben gestudeerd geen gebruikhebben kunnen maken van de basisbeurs, is bij de herinvoering van debasisbeurs een financiële tegemoetkoming aan hen verstrekt. Dezestudenten hebben gemiddeld gezien namelijk een hogere studieschuld enhebben vaak meer moeten werken of een groter beroep moeten doen ophun ouders. Omdat de regering de hoogte van de eerdere tegemoet- kst-36922-6ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 922, nr. 61 koming te laag vindt, wordt met het onderhavige wetsvoorstel eenaanvullende tegemoetkoming geregeld.1 Verder bevat dit wetsvoorsteleen uitbreiding van de groep (oud-)studenten die een (aanvullende)tegemoetkoming krijgt. Studenten die vanwege bijzondere omstandig-heden hun diploma niet hebben behaald of daar langer dan tien jaar overhebben gedaan, krijgen ook de tegemoetkoming en de aanvullendetegemoetkoming. De regering wil met de aanvullende tegemoetkoming indit wetsvoorstel een sluitend, betekenisvol financieel gebaar maken alserkenning.2Afweging bij verdere gegevensverwerking toelichten: opgevolgdOm de aanvullende tegemoetkoming te kunnen verstrekken is het nodigom persoonsgegevens te verwerken van studenten. De tijdelijkecommissie merkt op dat het verwerken van deze gegevens raakt aan hetrecht op bescherming van persoonsgegevens zoals geregeld in artikel 10van de Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechtenvan de Mens. Dit recht is concreet uitgewerkt in de Algemene VerordeningGegevensbescherming (AVG). Op basis van de AVG moeten persoonsge-gevens worden verwerkt op een transparante, juiste en behoorlijkemanier.Voor de uitvoering van het wetsvoorstel zijn de benodigde gegevens albekend, maar deze gegevens zijn voor een ander doel verzameld. Hetgebruik van al verzamelde gegevens voor een ander doel wordt ook wel«verdere verwerking» genoemd. De AVG bevat een aantal criteria om tewegen of een verdere verwerking te verenigen is met het doel waarvoorde gegevens in eerste instantie zijn verzameld.3 Voor deze weging isbijvoorbeeld relevant of er een verband is tussen het doel van de verdereverwerking en het oorspronkelijke doel bij het verzamelen van degegevens. Ook moet worden gewogen wat de gevolgen zijn van deverdere verwerking voor de betrokkenen en of er passende waarborgenzijn ingesteld. Omdat in de toelichting hierop nog niet werd ingegaan,adviseerde de Raad van State de regering om dit alsnog te doen.4 Detijdelijke commissie merkt op dat de regering hieraan gevolg heeftgegeven.5Noodzaak verwerken bijzondere persoonsgegevens toelichten enopnemen waarborgen ter bescherming: opgevolgdHet andere onderdeel van het wetsvoorstel waarvoor persoonsgegevenszullen worden verwerkt, betreft de uitbreiding van de groep studenten diede (aanvullende) tegemoetkoming zal ontvangen. Daarvoor zullengegevens worden verwerkt over de gezondheid. De tijdelijke commissiemerkt op dat dit bijzondere persoonsgegevens zijn, die door de AVG extraworden beschermd omdat deze gegevens zien op de meest persoonlijkedelen van het privéleven. Daarom is op grond van de AVG verwerking vanbijzondere persoonsgegevens «niet toegestaan, tenzij». In welke gevalleneen uitzondering op het verbod mag worden gemaakt, staat ook in deAVG. Denk bijvoorbeeld aan de situatie waarin de betrokkenetoestemming geeft of wanneer de verwerking nodig is vanwege redenenvan zwaarwegend algemeen belang. In dat geval schrijft de AVG voor dat1De eerdere tegemoetkoming betrof EUR 35,31 per maand, wat voor een studie van vier jaarneerkomt op EUR 1.697. De aanvullende tegemoetkoming bedraagt EUR 44.50 per maand ofEUR 2.136 voor een studie van vier jaar.2Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 3, p. 1–3.3Artikel 6, vierde lid van de AVG.4Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 4, p. 4.5Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 3, p. 12–15.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 922, nr. 62 de verwerking evenredig moet zijn in verhouding tot het beoogde doel endat er passende en specifieke waarborgen worden getroffen.6 In dat kaderadviseert de Raad van State de regering om in de toelichting duidelijk temaken vanwege welke uitzondering het verwerken van bijzonderepersoonsgegevens in dit geval noodzakelijk is. Als inderdaad een beroepwordt gedaan op de uitzondering dat sprake is van redenen van zwaar-wegend algemeen belang, moeten ook passende en specifiekewaarborgen worden genomen ter bescherming van de privacy van debetrokkenen.7 De tijdelijke commissie constateert dat de regering inreactie op het advies de toelichting heeft aangevuld en in het wetsvoorstelheeft geregeld dat gegevens over de gezondheid mogen wordenverwerkt. Ook heeft de regering op het niveau van de wet in waarborgenvoorzien, te weten een bewaartermijn en een beperking van de personendie de gegevens mogen verwerken.8 Verder signaleert de tijdelijkecommissie dat de regering uit eigen beweging de wet nog heeftaangevuld. Voor de Voorziening Prestatiebeurs staat nu ook in de wet datgegevens over de gezondheid mogen worden verwerkt en welkewaarborgen daarvoor gelden, zodat ook daarbij aan de regels uit de AVGwordt voldaan.9De hiervoor genoemde punten kunnen betrokken worden bij de verderebehandeling van het wetsvoorstel.De voorzitter van de tijdelijke commissie Grondrechten en Constitutioneletoetsing,BushoffDe griffier van de tijdelijke commissie Grondrechten en Constitutioneletoetsing,Kling6Artikel 9, eerste en tweede lid van de AVG.7Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 4, p. 4.8Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 3, p. 15–19 en Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 2, ArtikelI, onderdeel A.9Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 3, p. 16–19 en Kamerstukken II 2025/26, 36 922, nr. 2, ArtikelI, onderdeel A.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 922, nr. 63