Verslag van een algemeen overleg over het standpunt op het burgerinitiatief Vroeg Op Stap

27565AlcoholbeleidNr.79VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld5november2008DealgemenecommissievoorJeugdenGezin1,devastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties2endevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport3hebbenop9oktober2008overleggevoerdmetministerRouvoetvoorJeugdenGezinenministerTerHorstvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesover:–hetstandpuntophetburgerinitiatiefVroegopStapd.d.18juni2008(27565,nr.72).Vanditoverlegbrengendecommissiesbijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.Voorzitter:SterkAdjunct-griffier:ClemensVragenenopmerkingenuitdecommissiesVoorzitter:VoordewindMevrouwSterk(CDA):Voorzitter.Allereerstverdiendefelicitatiesvooreeninitiatiefwaarbijzoveeloudersmet120000digitalehandtekeningensteunbetuigen.Ditverdientpolitiekeaandacht,daaromsprekenwijervandaagopnieuwover.AlcoholmisbruikonderjongerenbaartdeCDA-fractiezorgen.Erisnietsmismeteenbiertjeopz’ntijd,maarwelmet15biertjesofmeeropeenavond.Uitonderzoekwordtsteedsduide-lijkerhoeschadelijkdegevolgenzijnvoordehersenenvanjongemensen.1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Cqörüz(CDA),Tichelaar(PvdA),Gerkens(SP),ondervoor-zitter,Sterk(CDA),VanMiltenburg(VVD),VanDijken(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Kos¸erKaya(D66),Jonker(CDA),Teeven(VVD),Wolbert(PvdA),Voordewind(Christen-Unie),Zijlstra(VVD),Bouchibti(PvdA),Lang-kamp(SP),Ouwehand(PvdD),Agema(BVV),Leijten(SP),Dibi(GroenLinks),Heijnen(PvdA),voorzitter,VanToorenburg(CDA)enUitslag(CDA).Plv.leden:Omtzigt(CDA),Heerts(PvdA),Kant(SP),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),VanderBurg(VVD),Eijsink(PvdA),Biskop(CDA),VanderHam(D66),DePater-vanderMeer(CDA),Verdonk(Verdonk),Bouwmeester(PvdA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(Christen-Unie),Schippers(VVD),Timmer(PvdA),Gest-huizen(SP),Bosma(PVV),DeWit(SP),Azough(GroenLinks),Arib(PvdA),JandeVries(CDA),JanJacobvanDijk(CDA)enKarabulut(SP).2Samenstelling:Leden:VanBeek(VVD),Halsema(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),DePater-vanderMeer(CDA),VanBochove(CDA),Hessels(CDA),Gerkens(SP),Sterk(CDA),Leerdam(PvdA),voorzitter,DeKrom(VVD),ondervoorzitter,Griffith(VVD),Boelhouwer(PvdA),Irrgang(SP),Kalma(PvdA),Schinkelshoek(CDA),VanderBurg(VVD),Brinkman(PVV),Pechtold(D66),VanRaak(SP),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Leijten(SP),Heijnen(PvdA),Bilder(CDA)enAnker(ChristenUnie).Plv.leden:Teeven(VVD),Azough(Groen-Links),VanderVlies(SGP),VandeCamp(CDA),Smilde(CDA),Knops(CDA),Polderman(SP),Spies(CDA),Wolbert(PvdA),Aptroot(VVD),Zijlstra(VVD),Vermeij(PvdA),VanGerven(SP),Heerts(PvdA),Cqörüz(CDA),Remkes(VVD),DeRoon(PVV),VanderHam(D66),VanBommel(SP),Ouwehand(PvdD),Timmer(PvdA),DeWit(SP),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA)enCramer(ChristenUnie).3Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),Kant(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Ferrier(CDA),ondervoor-zitter,Joldersma(CDA),JandeVries(CDA),Smeets(PvdA),voorzitter,VanMiltenburg(VVD),Schippers(VVD),Smilde(CDA),Kos¸erKaya(D66),Willemse-vanderPloeg(CDA),VanderVeen(PvdA),Schermers(CDA),VanGerven(SP),Wolbert(PvdA),Heerts(PvdA),Zijlstra(VVD),Ouwehand(PvdD),Agema(PVV),Leijten(SP),Bouwmeester(PvdA),Wiegman-vanMeppelenScheppink(Christen-Unie)enSap(GroenLinks).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),VanVelzen(SP),Neppérus(VVD),Atsma(CDA),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Ormel(CDA),VanDijken(PvdA),Verdonk(Verdonk),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Vietsch(CDA),VanderHam(D66),Uitslag(CDA),Gill’ard(PvdA),Omtzigt(CDA),Langkamp(SP),Vermeij(PvdA),Arib(PvdA),Kamp(VVD),Thieme(PvdD),Bosma(PVV),Luijben(SP),Tichelaar(PvdA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),Halsema(GroenLinks)enDeWit(SP).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1239180809tkkst27565-79ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.791 Dedapperemoeders,MyriamLoonenenHannieGorter,hebbenditterechtaangekaart.Hetkanbijdragenaandedoelstellingdaterminderenmeergecontroleerdwordtgedronken,alsmenvroegeropstapgaat.Hetishennietalleentedoenomhetterugdringenvanalcoholgebruik,maarvroegeruitgaanheeftmeerderedoelen,dieopdesitevanVroegopStapwordenopgesomd.Latenwijvooropstellendathetdrinkenvandejongerenenhetvroegeruitgaanallereersteenzaakisvandeouders.Zijstellenderegelsenbepalenhoelaatkinderenthuismoetenzijn.Zijzijnineersteinstantieverantwoordelijkenwijmoetenhendaaropkunnenaanspreken.Maartegelijkertijdwillenwijonzeogennietsluitenvoordewerkelijkheiddatookanderenvaninvloedzijnopjongerenindetienerleeftijd.Daaromishetbelangrijkomanderehulpmiddelenintezetten.Hetministerieheeftaleenaantalzakenopgepakt.DeCDA-fractievindtdezepositiefenzalergeenvragenoverstellen.MijncollegaJoldersmaheeftaleenaantalzakeninganggezet,zoalseenexperimentmetleeftijdsgrenzen,eengedragscodevoorveiligalcohol-gebruikinhokkenenketenenvoorvroeg-op-stap-tijdenindehoreca.Watisdestandvanzakenopdezepunten?Demoederswillenmeerenvoelenzichonvoldoendeserieusgenomen.VroegopStapverzoekthetkabinetomnaderonderzoektedoennaardemeningen,beweegredenenenachtergrondenvandiegenendieophunoproepreageerden.Daarnaastvindenzijhetbelangrijkdatdewerkwijzenenresultateninkaartwordengebrachtvangemeentenenregio’swaardaadwerkelijkmaatregelenzijngenomenomhetalcoholgebruikvanjongerenonder18jaarinhetuitgaansleventebeheersen.DegegevensvaneendergelijkonderzoekkunnenwordenbetrokkenbijdebesprekingvandewijzigingvandeDrank-enHorecawet.Wijhorengraageenreactievandeministeropdievragen.IkwilervoorpleitenomeenVroeg-op-Stap-prijsintestellenvoordezevrouwendiezoveelpuntennaarvorenhebbengebrachtwaarhetCDAzichookbijthuisvoelt,zoalsveiliguitgaanenoptijdthuiszijn.MinisterRouvoetkandezeprijssamenmetdemoederseenmaalperjaaruitreikenaanhetbesteinitiatiefophetterreinvanveiliguitgaan.Hetisveiliger,gezonder,gezelligervoorhetthuisfrontdevolgendedag,betervoordesportclubs,enlatenwijdekerknietvergeten,alsmensengewoonoptijdinhunbedkunnenliggen.WijkunneneenheleboelzakenregelenvanuitDenHaag,maarookeenheleboelzakenniet.Datwetenwijendatwetendemoedersook.Wijkunneniniedergevalwelstimulerendatdecreativi-teitwordtbeloonddieerindesamenlevingis,zoalsblijktuitditinitiatief,wantergebeurtvanalles.GisterenisernogeeninitiatiefgenomeninWest-Friesland.GraageenreactieophetpleidooivandeCDA-fractievooreenVroeg-op-Stap-prijs.MevrouwLangkamp(SP):Inhetinitiatiefwordtduidelijkgepleitvooreenlandelijkerichtlijnvoorsluitingstijden.Bentudaareenvoorstandervan?MevrouwSterk(CDA):MijncollegaJoldersmaheeftalgezegddatditnietkan,omdatditisgedelegeerdaandegemeenten.Zijmoeteninsamen-spraakmetdehorecaendepolitieafsprakenmakenoverhoelaatcafésmoetensluiten.Watonsbetreftkandatbestwatvroeger,maarhetmaaktnogalverschilofjedatinUtrechtwilofinwatkleinereplaatsenindeprovincieFriesland.Daaromvindenwijdatjeditnietlandelijkmoetregelen,maaraandegemeentenmoetoverlaten.Voorzitter:SterkDeheerVoordewind(ChristenUnie):Voorzitter.NamensdeChristenUniespreekikmijnwaarderinguitvoorhetinitiatiefVroegopStap.BeidemoedersendeondertekenaarsvanhetinitiatiefhebbenduidelijklatenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.792 ziendathetprobleemvanalcoholmisbruikonderjongerennietalleenleeftindemedischewetenschap,maarvooralonderdebevolking.Erzijn120000handtekeningenverzameld.Wijvoereneendebatomtebezienhoewijhetovermatigdrinkenonderjongerenenhetindrinkenkunnentegengaan.Wijwetenwatdeschadelijkeeffectenzijn,wantdaaroverhebbenwijeerdergesprokenenhetstaatookuitgebreidindeAlcohol-brief.Mijnfractieneemtdituiterstserieusenheeftereerdervoorgepleitomdeleeftijdsowiesoteverhogentot18jaar.WijondersteunenhetinitiatiefvanVroegopStap.Ikbenweleenbeetjeteleurgestelddoordereactievandeministerindebrief.IkconstateerdatereenpatstellingistussendedamesvanVroegopStapenhetministerie,datvierregionalebijeenkomstenheeftgeorganiseerdomhetdraagvlakteonderzoeken,terwijlermassaalhandtekeningenzijngezetdooroudersenanderegeïnteresseerden,zoalsmensendieoverlastervaren.Devraagisofereenlandelijkerichtlijnkomt.Deministererkentdatereenkoppelingmoetkomentussendesluitingstijdenenleeftijden.Hoezalhijdithandenenvoetengevenmetconcretevoorstellen?Inhetveldcirculerenverschillendeideeën.Jezoueenonderscheidkunnenmakentussenavond-ennachthoreca,waarbijdeavondhorecatotéénuuropenisvoorjongerenonder18jaar,dusnetoverderandenvandenacht,terwijldenachthorecatoegankelijkisvoormensendie18jaarofouderzijn.Mijnfractieondersteuntditideevaneenscheidingtussenavond-ennachthoreca.Ikhoorhieropgraageenreactievandeminister.Eenanderideeishetorganiserenvaneeneen-drie-viertje,zodatdehorecaomeenuurnietmeertoegankelijkisvoornieuwebinnenkomers,detapomdrieuurdichtgaatendetentomvieruurwordtgesloten.Hetgaaternietommensenhunbiertjeteontnemen,maaromoverlasttegentegaanvanhorecaindichtbewoondewijken,enomhetovermatigdrank-gebruikonderjongerentegentegaan,vooralonder18jaar.Somspratenwijhierlangoverzakendiealinhetveldzijnopgepakt.TiengemeenteninWest-FrieslandzijntoteenconvenantgekomenvooreensterkereinzetdanwaarvoorVroegopStappleit,namelijkomtwaalfuurgeennieuwemensenmeerenomtweeuursluiten.Datsoortinitiatievenondersteuntmijnfractievanharte,maardaarmeereddenwijhetniet.Wijhebbeneenintegraleaanpaknodig.IndemotiedieisondersteunddoordeheleKamer,hebbenwijgepleitvoorhetsluitenvancommerciëledrankketen.HoestaathetmetdepilotprojectenvandeVWAopditgebied?MevrouwBouwmeester(PvdA):DeheerVoordewindwijsterterechtopdateraleenaantalgoedeinitiatievenzijn.Erzijnconvenantengesloten.Sommigegemeentenpakkenditprobleemheelgoedaan.Erzijngoedevoorbeeldenindepraktijk.Watvraagthijdeministeromtedoen?DeheerVoordewind(ChristenUnie):IkgeefdeministerinoverwegingombijdewijzigingvandeDrank-enHorecawetonderscheidtemakentussennachtenavondhoreca.Ikbegrijpdatinhetvelddraagvlakisvoorditvoorstel.Hetlijktmijnfractieeengoedinitiatiefomduidelijkheidtebiedenaandegemeentendiemetdezezaakworstelenensomsindegemeenteraadheftigeweerstandondervinden.Ikvraagmijafofdemensendielijdenonderoverlastvanhetuitgaan,ookopdieregionalebijeenkomstenzijngeweest.Opdievierbijeenkomstenzijnmisschien250mensengeweest,terwijler120000handtekeningenzijngezet.MevrouwLangkamp(SP):Voorzitter.Omtebeginnenspreekikmijnbewonderinguitvoorhetdoorzettingsvermogenvandeinitiatiefneem-stersHannieGorterenMyriamLoonen.Zijhebben120000handteke-ningenverzameldonderhunpetitievooreenlandelijkesluitingstijdvoorkroegenendiscotheken.VroegopStapisnietalsburgerinitiatiefgeaccep-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.793 teerd,omdathetgingomdigitalehandtekeningen.HetisgoeddatdeKamerditinitiatiefwelserieusneemtenervandaagoverspreekt.IkkanmijdezorgenvandezetweeFriesemoedersheelgoedvoorstellen.Netalsheelveelanderejongerengaanhunzoonseerstindrinken,voordatzijuitgaan.Waaromdoenzijdat?Omdatheteerderopdeavondnognietgezelligisomuittegaan,omdaterdannogbijnaniemandis.Dehorecabiedttegenelkaarop.Laatisdenormgeworden,dusgaanjongerenpaslaatuit,komenpasvroegindeochtendthuisenliggeneengrootdeelvandedaginhunbed.DeSP-fractiedeeltdeconstateringdatditeenprobleemis,nietalleeninFriesland,maarookinanderelandelijkegebiedenwaarjedeopkomstvandrankketenziet.Hetindrinkenthuisofinketenkanleidentotoverlastofovermatigalcoholgebruik,metallerisico’sengevolgenvandien.Opstapavondenisdanookvaakveelpolitie-inzetnodig.Somsstelteengemeenteeensamenscholingsverbodinoferwordtopgetredentegendeketen.Hetnadeelvandatsoortingrepenisdaterpaswordtopgetredenalserproblemenzijn.Decrucialevraagishoewijervoorkunnenzorgendatvroegopstapweerdenormwordt,omovermatigdrankgebruikenoverlastzoveelmogelijktevoorkomen.Hetlastigeisdatdesituatieophetplattelandsterkverschiltvandieindestad.Erzijnookgroteverschillenbinnenhetuitgaanspubliekwatbetreftleeftijd,levensstijlenwensen.Inveelstedenziejedatsommigegelegenhedenlangeropenblijvendanandere.Alseréénsluitingstijdiseniedereentegelijkopstraatkomttestaan,leidtdatsomstotoverlast,zoalsinArnhem.Daarwashetiedereweekraakmetvechtpartijenwaardepolitieeigenlijkgeengripophad.Daaromzijndesluitingstijdendaarjuistverruimd.Eenandervoorbeeldzijnstranddorpen,waar’szomersheelveeltoeristenkomen.Daarhebjevaaksluitingstijdendieverschillenperseizoen.Jehebtookheteen-twee-drie-systeem;omeenuurgeennieuwegastenmeer,omtweeuurdetapdichtenomdrieuurdedeurdicht.InHaarlemiseenduidelijkonderscheidtussennacht-clubsenandereuitgaansgelegenheden.DaaromisdeSP-fractienietvooreenlandelijkenorm,maarzijzietweldatdesluitingstijdenopveelplaatsenruimerzijngeworden.Mijnvraagaandeministersisofzijbereidzijnominkaarttebrengenwaardesluitingstijdenzijnverruimdofaange-scherpt,welkeredenendaaraantengrondslaglagenenwatdeeffectendaarvanzijnophetdrankgebruikonderjongeren.DeheerVoordewind(ChristenUnie):IkconstateerdatdeSP-fractienietvooreenlandelijkenormis.Datisjammer,geziendeurgentievanhetprobleem.Zietzijwelwatindatonderscheidtussennacht-enavond-horeca?MevrouwLangkamp(SP):Ja,iknoemdedatnetookalsvoorbeeld.Ikdenkdatervooraloplokaalenregionaalniveaugoedeafsprakenmoetenwordengemaakt.Daarbijmoetendehoreca,dejongerenzelfendeoudersbetrokkenzijn,omtebepalenwatdebehoeftenenwensenzijn.Dankanmendaaropaansluitenmetdesluitingstijden,goedevoorlich-ting,eendeurbeleidmeteenleeftijdscheck,zodatkinderenjongerdan16jaarernietinkomen,enbusvervoerregelingen.Erzijnallerleimogelijk-hedenwaarjeaankuntdenken.Ikroepdeministersopomteonder-steunendatmendatoplokaalofregionaalniveauregelt.DeheerVoordewind(ChristenUnie):IkmistocheengevoelvanurgentiebijmevrouwLangkamp,diehetvooraloplokaalniveauwilregelen.EriseindelijkeenconvenantvantiengemeenteninWest-Friesland,maarerzijn450gemeenteninNederland.Voordatwijzoverzijndatallegemeentendieurgentiezien,zijnwijweervijfofzesjaarverder.MevrouwLangkamp(SP):Uvraagtofikvoorlandelijkerichtlijnenvoorsluitingstijdenben,maarikvraagomgoedinkaarttebrengenhoehetzitTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.794 inverschillendegebieden.Alsdaaruitblijktdatditleidttotminderdrank-misbruikbijjongeren,zoudenwijmoetenoverwegenomietslandelijkteregelen.Ikwileerstheldervoorogenhebbenhoehetzitindeverschil-lendegebiedenvoordatikdaarovereendefinitievebeslissingneem.DeheerVanderStaaij(SGP):Mevrouwdevoorzitter.IkvervanginditdebatmijncollegaVanderVlies,dievandaagvroegopstapmoest,zijhetvooralcoholvrijeactiviteiten.Wijhebbenveelwaarderingvoorhetinitia-tiefVroegopStapvandetweeFriesemoeders,omtekomentotvroegeresluitingstijdenomdedrankproblematiekintedammen.Ikvindditzomoedigomdathetbepaaldnietmakkelijkisomdraagvlakvoorzo’nvoor-steltevinden.Datkantochallemaalnietzomaar?Hetisnodigomonsnietblindtestarenopwatbijeenpeilingeengoedegedachtewordtgevonden,maaromdoorbestaandekadersheentebrekeneninderdaadverdergaandemaatregelentenemen,geziendeernstigeconsequentiesdieovermatigdrankgebruikheeft.Alsikzomijnwaarderinguitspreekvoorditinitiatief,zalhetnietverbazendatwijdereactievanhetkabinetwatteleurstellendvinden.Daarinwordtafgezienvanconcretemaatregelendiekunnenleidentoteenduidelijkeverankeringvandegedachteomechtvroegeropstaptegaan.Erwordtwelsympathieuitgesproken,maardaarwordtverderweinighandenenvoetenaangegeven.DoormevrouwSterkvandeCDA-fractieisgesprokenovereenprijs,maarnaardemeningvandeSGP-fractiekunnenwijhetbestegaanvoordehoofdprijs:vervroegdesluitingstijdenalslandelijkenormofrichtlijn.Wijziennietinwaaromjedatnietwettelijkzoukunnenregelen.Bijdewinkel-tijdenwordtookruimtegebodenvoorlokaalmaatwerk,terwijlmenbinneneenlandelijkebandbreedtedientteblijven.Hoeveelflexibiliteitjedaarbijwilbieden,isdanweervraagtwee.Hetisniettochnietófeenrigidelandelijkenormófhethelemaalaandegemeentenoverlaten,zonodigregionaal?Waaromkunnenwijnietbekijkenofwijtoteensterkerenationalenormeringkunnenkomen?DeSGP-fractieisdaarvaneenvoor-standerenpleitvooreenverdergaandereactiedanindestukkentelezenis,envooronderzoeknaaraanleidingvanhetinitiatiefvandeFriesemoeders.Jekuntjeafvragenofderepresentativiteitvanhetonderzoeknaarhetdraagvlaknietwatbeperktis.Moetbijdebeoordelingvanzo’nkwestiedoorslaggevendzijnoferbijeenaantalregionalebijeenkomstendraag-vlakvooris,zoalsderegeringzegt?Inhoeverreisopditterreinweten-schappelijkonderzoekbeschikbaar?STAPheefteropgewezendatuitEngelsonderzoekblijktdatderuimesluitingstijdendiewijinNederlandkennen,gepaardgaanmetmeeroverlastopstraatenmeeralcohol-gerelateerdeongelukken,terwijlvroegeresluitingstijdenkunnenbijdragenaanverminderingvanoverlastenminderalcoholgebruik.Kunnendeministersdaaropingaan?Isereeninternationaalbeeld?IkhebweleensgehoorddatNederlandeenzeerliberaaluitgaansklimaatheeft,maarerzijnookvoorbeeldenvanlandendienogveelruimeremogelijkhedenhebben.WatisdeNederlandsepositieenwatkunnenwijlerenvandeervaringinanderelanden?DeheerZijlstra(VVD):Voorzitter.OokdeVVD-fractiespreekthaarwaar-deringuitvoorhetduidelijkeinitiatiefvandedamesGorterenLoonendatuitgaatvandebreedgedeeldeopvattingdatalcoholgebruiknietgoedisbijkinderenjongerdan16jaar.Daarissteedsmeerbewijsvanendaar-overzijnwijhetweleens,maarvervolgensisdevraagwelkemaatregelenwijnemen.DedameswetendatdeVVD-fractiehetnieteensismethetvoorstelvooreenlandelijkesluitingsnorm.WijvindenhetonvergelijkbaarofjeinDantumeradeelofindestadGroningenuitgaat,ommaarinhetNoordenteblijven.Daarmoetjeweloogvoorhebben.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.795 Erwordenallerleivraagtekensgezetbijdebijeenkomstendiezijngeorga-niseerdoverhetvervroegenvandesluitingstijd.Alsdatdestandaard-opstellingis,kunnenwijdatsoortbijeenkomstenbeterhelemaalnietmeerdoen.Hetheeftnietzoveelzinalswijergeenwaardeaanontlenen.Watonsbetreftkomtereenaantaldingenhelderuitnaarvoren.Dealge-meneverwachtingisdathetvervroegenvandesluitingstijdnietleidttotminderalcoholgebruik,omdathetindrinkendannadrinkenwordt,zoalswijooksteedshebbengezegd.DeSP-fractiezeidatdenormisgewordenomzolaatmogelijkuittegaan.Datisnietzozeerdenormvandehoreca,maarvandejongerenzelf.Alsdiepremisseblijftstaan,kandehorecaweleerderdichtgaan,maardanzoekenzijergensanderseenalternatief.Watonsbetreftisdatnietdeoplossing.Hetisheelgoeddatduidelijkwordtgewezenopdeverantwoordelijkheiddieoudershebben.Ikkrijghetideedatwijalleheilverwachtenvandeoverheiddiehetmoetgaanregelen.Deoverheidkanweldeaankoopvanalcoholdoorjongerenstrafbaarstellen,zoalswijhebbenvoorgesteld.Hetistochgekdatwijdeverant-woordelijkheidvolledigleggenbijdehorecaondernemerofdedetaillistdiedealcoholverkoopt?Dejongerenmoetenjuistdeprikkelkrijgendathetgedragdatzijvertonen,nietgoedis.Alszijdaarcontinumeewegkunnenkomenenalleendehorecaondernemereropwordtaangesproken,treftdeprikkelvolgensmijnietdegoededoelgroep.MevrouwBouwmeester(PvdA):DeheerZijlstrawijsterterechtopdatjongerenzelfookmoetenvoelendatalcoholnietgoedis.Danhebjeeenstokachterdedeurnodig.DefractievandePartijvandeArbeidheeftvoorgesteldomhetinbezithebbenvanalcoholonder16jaarstrafbaartestellen.Deregeringheeftdaarmeeingestemdenisdatnujuridischaanhetuitwerken.Daarmeekanookhetdoorgevenenhetinhetparkofergensandersdrinkendoorjongerenwordenaangepakt.Daarheeftdepolitieookomgevraagd.Alsjedekoophandelingstrafbaarstelt,isdateenheelkleinmomentineenwinkel.Jekuntveelmeerbereikendoorhetstrafbaartestellenalszijdathebbeneneenstapbuitendewinkelzetten.DeheerZijlstra(VVD):Indebriefvanderegeringvan30septembergaathetomdekoophandeling,hetdoorverkopenenzelfshetaanwezighebben.DeVVD-fractiezegtdaarnietbijvoorbaat«nee»tegenvanwegedegroteproblematiekbijjongerenonder16jaar.Eennormvoordeslui-tingstijdenlijktonsnietdeoplossing.Jemoetdiegroepdeprikkelgevenomtevoelendatwatzijaanhetdoenzijn,nietgoedis.Daarmoetdeveranderingplaatsvinden.Deoudersmoetendaarinookhunverantwoor-delijkheidnemen,maarookdegroepmoetdatvinden.Volgensmijverschillenwijhierovernietvanmening.MevrouwBouwmeester(PvdA):Wijhebbenvoorgesteldomhetinbezithebbenvanalcoholstrafbaartestellen.Datwordtnujuridischmogelijkgemaakt,dusdatgaatookgebeuren.Uzegtdatwijookhetkopenstraf-baarmoetenstellen.Mijnvraagiswatdetoegevoegdewaardeisomnaasthetinbezithebbenvanalcoholookdekoophandelingstrafbaartestellen.DeheerZijlstra(VVD):Hetgaatomdekoophandelingendedoorver-koophandeling.Diecombinatieisessentieel,omdatmensendiegeenhorecaondernemerzijn,ermeewegkomenalszijietskopenenvervolgensdoorverkopenofdoorgevenaaniemandjongerdan16jaar.Datvindenwijeenslechtezaak.Uiteindelijkisdehorecaondernemernogsteedsaansprakelijkindiesituatie.Datvindenwijvandegekke.Daaromwillenwijdekoophandelingendedoorverkoophandelingdaarinmeenemen.Devoorzitter:LatenwijonswelbeperkentotdebriefoverVroegopStapdieaandeordeis.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.796 DeheerZijlstra(VVD):Volgensonsligthetgrootsteprobleemnietin,maarbuitendehoreca.Wijkunnenwelalleheilverwachtenvandeslui-tingstijdenindehoreca,maarvolgensmijgevenwijdaneenverkeerdevoorstellingvanzaken.WijvindenhetconvenantinWest-Frieslandhele-maalnietzogoed.Alsomtwaalfuurniemandmeernaarbinnenmagenalsdesluitingstijdtweeuuris,zienwijdediscussieoplokaalniveauvaneenpaarjaargeledenalaankomen.Toenwasereendiscussieoververlengingvandesluitingstijdvanwegealleoverlastdiedetekrappesluitingstijdenmetzichbrachten.Daarwordtnuvolledigaanvoorbijge-gaan.Wijvindenditsoortoplossingenwelergkortdoordebocht.Daarmeebrengjenaarmijnmeningookdehorecaindeproblemen.Erisaleenrookverbodendangaanwijditsoortzakendoen.Wijmogenookweleenbeetjeconsideratiehebbenmetdezebedrijfstak,dienietdegroteschuldigeindezenis.DeheerVanderStaaij(SGP):DeheerZijlstraisduidelijkgeenvoor-standervandeoplossingsrichtingvanhetactiecomitéVroegopStap.Ziethijwelhetprobleemalsmenomeenuurgaatstappenenalsdattotvijfofzesuurduurt?Ofvindthijdateengezond,aantrekkelijkuitgaansklimaatdathijwilbevorderen?DeheerZijlstra(VVD):Ikvinddatudatopeenleukemanierweetintezetten.Hetantwoordopdezevraagis«nee».Wijvindennietdatjedatgezondeuitgaansklimaatvaneentotvijfuurmoetbevorderen.Natuurlijkniet.Devraagisalleenofdeaangebrachteoplossingdeoplossingvoorhetprobleemis.Naaronzeinschattingisdatnietzo,omdathetnietdestreefnormindehorecais,maarvooralstoerheidonderjongerenomhetzolaatmogelijktemaken.Alsjedehorecaeerderdichtdoet,hebbenwijinhetverledenervarendatzijelkaarbuitendehorecaopzoekenengaannadrinken.Danhebjenogsteedshetzelfdeprobleem.DeheerVanderStaaij(SGP):Uzietdushetprobleemenvindtdatereigenlijkwelveranderingenmoetenkomen,maaruzoekthetvooralindeouderlijkeverantwoordelijkheid.Hoewiltudezeinvullen?DeheerZijlstra(VVD):IkbeneenzoonvaneenpolitieagentuitFrieslandenikkanuzeggendatikniettelaatthuiskwam.MinisterTerHorst:Duszouiedereenbijdepolitiemoetengaanwerken.DeheerZijlstra(VVD):Datzouvooruookeenheelfijneoplossingzijn.Hetisookeenkwestievanhelderenormenengrenzenstellenvoorkinderen.Natuurlijkisdatweleensproblematisch.Maarnogmaals,alswijhetheilverwachtenvandeoverheid,denkikdatwijnietgoedbezigzijn.DeheerVanderStaaij(SGP):Unoemtuzelfalsvoorbeeldenzegtdatdeoudersdaarineenrolhebben,maaralshetindepraktijkgebruikelijkisenalveellangerduurt,krijgenzijhetnietmeervoorelkaaromtezeggendateenkindnietmag,terwijlhetpasgezelligwordtalsdeanderenallemaalwelgaan.Datiswathetcomitésignaleert.Jemoetietsmetelkaardoenomveranderingtekrijgen.Hoewiltudieveranderingbewerkstelligen?DeheerZijlstra(VVD):Volgensmijbegintelkeveranderingbijjezelf.Alsnietiemandbegintmettegenzijnofhaarkindtezeggendathijofzijzolaatthuismoetzijn,gaathetsowiesomis.Ikhebeenvoorbeelduiteigenervaring.DatspeeldeinZuidoost-FrieslandendekopvanOverijssel.BijSmittie’sPalaceinSteenwijkerwoldgingendesluitingstijdennaarachteren.Opeengegevenmomentzeidendejongerenzelfdatzijdaarnietzoveelzinmeerinhadden.Zijkwamennietmeerengingennaareenanderegelegenheid.DattoontookaandathetandersgaatalsdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.797 jongerenhetzelfnietwillen.Dangaatdiehorecaondernemerechtwelmee.Danmoetjedaardusweldiestreepzetten.Jemoetnietverwachtendatdeoverheiddiestreepgaatzetten,maardatmoetechtdoordegroepzelfofdoordeoudersgebeuren.Alshetdaarnietgebeurt,zalhetprobleemnietwordenopgelostdoordesluitingstijdindehoreca,wantdangaanzijnadrinken.DeheerVoordewind(ChristenUnie):DeheerZijlstraerkenthetprobleemenlegtdeverantwoordelijkheidbijdeouders.Datisprachtig.VandaaggaaterweereenTrimboscampagnevanstart.DeVVD-fractiezegtdatwijnietaandesluitingstijdenmoetenkomen.Wijhebbenmotiesaange-nomenovercommerciëledrinkketenengesprokenovermixdrankjesenanderemaatregelen.Watvindthijnudatermoetgebeuren?DeheerZijlstra(VVD):Volgensmijzijnwijbuitengewoonduidelijkgeweestoverdecommerciëledrinkketen.Datkanniet,omdatcommer-ciëleinstellingenonderdeHorecawethorentevallen.Achterdatsoortzakenmoetjegewoonaangaan.BijhetministerievanVerkeerenWater-staatissamenmetdealcoholbrancheeenfantastischecampagneopgezet;deBob-campagne,diebijiedereenbekendisengoedwerkt.Erligteenaanbodvandealcoholbrancheomeenstevigevoorlichtings-campagnevooroudersenjongerenonder16jaaroptezettenoverdenadeligegevolgenvanalcoholgebruikopdieleeftijd.Waaromkomtdezenietvandegrond?Ikzieweldegelijkeenbelangrijkerolvoorvoorlichting,waardoormensenzichermeerbewustvanworden.Dankomjevolgensmijdichterbijeenoplossingdandoorhetinstellenvaneenrigideslui-tingstijd.Volgensmijisdatnietdeoplossing.DeheerVoordewind(ChristenUnie):Diecampagne«onderde16nogevenniet»looptallangenwordtzelfsaangescherpt.ErkomtweereenTrimboscampagne,dusdatsoortdingengebeurenal.Devoorzitter:Iedereenheeftdrieminuten.Latenwijonsbeperkentotdebriefdieoptafelligtenergeencompleetalcoholdebatvanmaken.MevrouwBouwmeester(PvdA):Mevrouwdevoorzitter.Hetiseengrootprobleemalsjongekinderendievolopinontwikkelingzijn,vaak,veel,inheelkortetijddrinken.DaaromheeftdefractievandePartijvandeArbeidinhetverledenaleenaantalmaatregelenvoorgestelddiezijngerichtoppreventie,handhavingvanderegelsenherstelalshettelaatis.Deactie-groepVroegopStapsteltterechtdatereenprobleemiswaarwataangedaanmoetwordenensteltvooromallehorecainNederlandomtweeuur’snachtsdichttelatengaan.Datheeftveelaandachtgekregen.Wijwaarderendemanierwaaropzijheelveelmensenachterzichhebbengekregen.Wijdelendezorgenoverhetprobleem,maarwijhebbenvanafhetbegingezegddatwijnietvoordezelfdeoplossingkiezen.Alsallekroegenomtweeuur’snachtsdichtgaan,isdatgeengarantiedatdekinderennaarhuisgaanofdatdeoudershunverantwoordelijkheidnemenomervoortezorgendatkinderenoptijdthuiskomenennietlave-looszijn.Erisookeenrisicodatkinderennietgaanindrinken,maargaanuitdrinken.Wijzijnerookgeenvoorstandervan,omdathetoplokaalniveaugeregeldkanworden.IndeKamerismeerderekerenoverditonderwerpgesprokenenwijhebbenookverschillendekerenmetdemoedersgesproken.Toenwijhoordendathetgeenofficieelburger-initiatiefwerdendathetwelopdeagendavandeKamerkwam,hebiksamenmetmijncollega-KamerliduitFriesland,RuthJacobi,metdemoederseenbijeenkomstgeorganiseerdinFrieslandonderhetmotto:latenwijkijkenwatwijwelkunnendoeninplaatsvaninDenHaagaandeministertevragenwatwijkunnendoen,wanthetveldwilwel.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.798 DeheerVanderHam(D66):Nietpiemelenmaarpoetsen.MevrouwBouwmeester(PvdA):Ikmaghetnietopz’nRotterdamszeggen,omdatwijgeenrarewoordenmeermogengebruiken.WijhebbenduseenbijeenkomstgehadinFrieslandmetheelgemotiveerdemensenuitdezorg,burgemeestersenleraren.Erkwamzelfseencompleteschoolklasbinnen.Hetwasheelinteressant.Uitdiebijeenkomstkwamentweeopvallendepunten.Teneerstezeidenenkeleburgemeestersdatzijditwelwillen,maardatzijerdehandennietvooropelkaarkrijgenendaterzoveelgedoekomtmetdehoreca.Ikzeidathethunverantwoor-delijkheidis,datzijerovergaanendatzijhetkunnendoen,dusdatzijdekansmoetenpakkenomdattedoen.IkhooreenaantalKamerledenvragenomrichtlijnen,maarhetkanal,dushetisgewooneenkwestievanaanpakken.AldiemensendieVroegopStaphebbengesteund,kunnendedrukopvoerenopdelokalepolitiek.Dieburgemeestershebbendebevoegdheidommaatregelentenemenenmoetendieooknemen.Hettweedebelangrijkepuntisdateralheelveelwordtgedaanaanpreventie,maardatmensenelkaarsomsnietkunnenvindenofnietwetenwelkevoorstellenoplokaalniveauzijngedaan.Wijhebbeneenaantalkerengezegddatjeomhierietsaantedoenmoetinvesterenopdrieterreinentegelijkertijd:preventie,handhavingenherstel.MinisterRouvoethoudtzichbezigmetpreventieendatisgoed,wantvoorkomenisbeterdangenezen.Maarikzouookgraagwillendatwordtdoorgepakt.Daaromhebiktweevragenaandeminister.Vanmiddagwordteennieuwepreventiecampagnegestartomouderstewijzenopdegevaren.Hetbegintbijkennis,voordatzijhunkinderenhieropkunnenaanspreken.Watvindtdeministervanoudersdiehunkinderenbewustalcoholgeven?Verderisdebeschikbaarheidvanalcoholeengrootprobleem.Ikhebmeerderekerengezegddatdesupermarktenmeerwerkmoetenmakenvanhetvoorkomenvandeverkoopvanalcoholaanjongerenendatgaanzijnuookdoen.Opwelkemaniergaanwijdatcontroleren?Ikhebhier-overeenmotieingediendwaaropdeministernognietheeftgereageerd.DeheerDibi(GroenLinks):Voorzitter.Hetistijddatdenuchterheidterug-komtinhetalcoholdebat.Erkomensteedsweernieuwemaatregelenoponsaf,terwijldebestaandemaatregelennietwordengehandhaafd.Ikhoordedat15-jarigeninAmersfoortgewoonalcoholkunnenkopen,endatisgeenincident.Daarvankrijgikspontaaneenkater.Vande80pogingenvanpubersomalcoholtebemachtigenwarener80geslaagd.DefractievanGroenLinkswilprioriteitgevenaanhandhaving.Deminis-terskomenmeteenlandelijkverbodophetbezitvanalcoholvoor16-minnersindepubliekeruimte,waardeoverheidervolgenshenvoorverantwoordelijkisdatergeenalcoholaanwezigis.Mijneerstevraagisofpappaenmammanieteensmeereenroseetjemogendrinkenbijdepick-nick.IkkanmijherinnerendatouderssamenmetallerleikinderenindezomerinhetVondelparkaanhetdrinkenzijn.Erisjuridischgegoocheldeneris«aanwezig»vangemaakt.Watzijndeconsequentiesvandezenieuwemaatregelen?Graageenreactie.Hetwordtgemeentenooktoegestaanomkroegenenclubsopteleggendatsluitingstijdenwordengekoppeldaanleeftijden.Betekentditdatdeburgemeestertegeneenbepaaldeclubkanzeggendat16-jarigennatienuurnietmeernaarbinnenmogenofdatzijnaeenuurdestraatopwordengestuurd?Ditishetzoveelstevoorbeelddathetkabinetderolvandeouderswilovernemen.Ikkenalhetberichtdatkinderendiezonderontbijtopschoolzitten,ontbijtkrijgen.Alszijnietaanwezigzijnopschool,wordenzijdooreenpolitieagentwakkergeschudennaardeschool-bankjesgestuurd.Alszijnaeenbepaaldtijdstipopstraatrondhangen,wordenzijnaarhuisgebracht.GaanwijnuooknogeensvoordeoudersbepalenwanneerhunkinderenuitgaanenwanneerzijweernaarhuisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.799 gaan?Ikvinddathiermeeverwachtingenwordengecreëerddienietwaar-gemaaktkunnenwordendoordeoverheid.IkbegrijpdeteleurstellingvandemoedersvanVroegopStapheelgoed.Iedereendieeengesprekmethenheeftgehad,weetdatzijbijzonderovertuigendkunnenzijn.Zijmakenzichterechtzorgenoverdehoeveel-heidalcoholdiejongerenwekelijkswegdrinken,maarikmoetzeggendatikvraagtekenshebbijhetvervroegenvandeopenings-ensluitingstijden.Alsjongerenvroegopdeavonduiteenkroegofclubwordenweggedweild,gaanzijnietnaarhuis,maaropzoeknaareenandereplek.Zijbelandenopeenbrug,eenpleintjeofeenkeet;eenplekwaargeentoezichtofcontroleis,integenstellingtotbijeenclub.Daarkanhetalleenmaarmeeruitdehandlopen.Mijnfractievindtdatdeopenings-enslui-tingstijdenopbepaaldegebiedenmisschienwelverruimdmoetenworden.Alsdekroegennietallemaaltegelijksluiten,leidtdattotminderoverlastopstraat.Graaghoorikhieropeenreactie.Ikbenadrukdatikmijvolledigbewustbenvanhetfeitdaterietsaandehandismetdedrinkendejeugd,wantzijdrinkenheelveel,somszelfstotineencoma.Wijwillenonsdaaromrichtenoptweespecifiekepunten.Heteersteisvoorlichting,voorlichting,voorlichting.Kinderenenoudersmoetenwetendatdegezelligheiddiealcoholmetzichbrengt,ookeenkeerzijdeheeft.Aldieschadelijkeeffectenopkorteenzekerookoplangeretermijnmoetenbijiedereenbekendzijn.Daaromsteunenwijvanhartedevoorlichtingscampagne.Hettweedeishandhaven,handhaven,handhaven.DefractievanGroenLinkswilnietdatjongerenonder16jaaraanalcoholkunnenkomen.Ditisalverbodenindewet,diestriktgehand-haafdmoetworden.VerderkunnenwijopenbaredronkenschapstrafbaarstellenendeVoedsel-enWarenautoriteitveelmeerenscherperhotspotslatencontroleren.Kortom,wijkunnenalheelveel,maarwijdoendatnogniet.Waaromkomenerdanweerallerleinieuwemaatregelen?MevrouwBouwmeester(PvdA):Deeersteplekwaarkinderenalcoholkrijgen,isthuisendetweedeplekisdesupermarkt.WijhebbensameneenmotieingediendomervoortezorgendatdeVoedsel-enWaren-autoriteitzogoedmogelijkgaatcontrolerenofdesupermarktenstrikteremaatregelennemen,zodatkinderennietaanalcoholkunnenkomenenindiehokkenminderkunnenzuipen.Bentuookzobenieuwdwanneerdeministerzijntoezeggingzalnakomenomantwoordtegevenoponzevraaghoedatkanwordenverbeterd?DeheerDibi(GroenLinks):Hetgaateromdateensupermarktdiewordtbetraptophetdriekeerverkopenvanalcoholaan16-minners,wordtgesloten,volgenshetthree-strikes-out-systeem.Ikvraagmijinderdaadafhoehetdaarmeezit,wantdatzijndingendieechtafschrikwekkendwerkenentotgedragsveranderingleiden.DaarnaastwasernogeenmotiedieiksamenmetdeheerVanderHamhebingediend,waarinwijvroegenommeeruitgaansgelegenhedenvoor12-tot18-jarigen.Datiseigenlijkhetzelfdealsdeavond-ennachthorecawaardeheerVoordewindopdoelt.Hoestaathetmetdeuitvoeringvandiemotie?DeheerVanderStaaij(SGP):IkbegrijpdatdeheerDibiervanuitgaatdatelkevervroegingvandesluitingstijderperdefinitietoeleidtdatjongerendanopeenandereplaatsverdergaanmetdrinken.Kanhetinzijnvisienietzozijndateenbepaaldgedeelteeraanwentenzegt:alsditdenormis,ishetomtweeofdrieuurafgelopen.Bestaandiejongerenook?DeheerDibi(GroenLinks):Ikweetzekerdatdeactiegroepeenbelangrijkerolheeftgespeeldinhetdebatenbijheelveeloudersenjongereneengedragsveranderingteweegheeftgebracht.Ikdenkookdathetvervroegenvandeopenings-ensluitingstijdenindehorecainbepaaldeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7910 gebiedeneffectheeft,maardatmoetenwijoverlatenaangemeentenzelf.Degemeentendiedatdoen,zoalsinWest-Friesland,moetenzichreali-serendathetvervroegenookkanleidentotmeeroverlasteneentoenamevanillegalezuipketen.Erzijnvoordelen,maarerzijnooknadelen.Ikvinddatjedatlokaalmoetregelen,omdatjedaarhetbesteweetmetwelkemensenjetemakenhebt.JemoetdatnietvanuitDenHaagopleggen.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.Sorrydatiklaterbinnenkwam,maarikwasanderekleineschepseltjesaanhetreddenindegrotezaal,tewetendenertsen.HetburgerinitiatiefVroegopStapisteleurgesteldoverdekabinetsbrief.ErwordtgewezenophethogealcoholgebruikvanNederlandsejongeren.Menisvanmeningdatvervroegingvandeslui-tingstijdenhelptbijhetterugdringenvanditprobleem.Ikbegrijpdeanalysevandeinitiatiefnemers,maardezekloptniethelemaal.HetRIVMheeftbecijferddaterondankseeneerderesluitingstijdmeerwordtgedronkeninIerland,dushetisnietperdefinitiealtijdaanelkaargekop-peld.Zijzeggenookdatdeoverheidmoetingrijpenendatoudershierineenbeperkteretaakhebben.HetInstituutvoorOnderzoeknaarLeefwijzenenVerslavingheefthiernaareenpaarjaargeledenonderzoekgedaan,waaruitblijktdatoudershetbelangrijkstzijnbijhetgedragvankinderenalshetgaatomalcohol.Naarmatedekwaliteitvandecommunicatietussenoudersenkinderentoeneemt,neemtdekansafdateenjongereperweekveelalcoholdrinkt.Daaruitblijkthetgrotebelangvanouders.UitCanadeesenAmerikaansonderzoekblijktdatdeverondersteldeafnamevanalcoholgebruikdoorvervroegingvandesluitingstijdenniethelemaalbewijsbaaris.WatdatbetreftishetgeenkrachtigestellingvanVroegopStap.Eerdersluitenkanookleidentotmeeroverlast,zoalsanderenalhebbenopgemerkt.Wijvindenheteenbeetjeraardatderege-ringzegtdatzijheteensympathiekinitiatiefvindtendatzijelementeneruitoverneemt,zoalshetkoppelenvandesluitingstijdenaanleeftijden.Hoemoetikdatpreciesvoormijzien?Moetenwijmeteenzaklantaarnomeenuuroftwaalfdediscoinduikenenkijkenwie16jaariseneruitmoet?Hoewilderegeringdatindepraktijkgaanuitvoeren?Wijwarenomprin-cipiëleredenengeenvoorstandervandemotie-Joldersma,maarookomdepraktischeredendatdezebijnanietuittevoerenis.Graaghoorikhieropeenreactievanderegering.VroegopStapmaaktzichnatuurlijkterechtzorgenoverhetalcohol-gebruikvanjongerenendatdoetdefractievanD66ook.Wijzijnvoorhardaanpakkenonder16jaar.Wijsteunenookdestrafbaarstellingvanhetbezitvanalcohol.IndebriefvanVroegopStapkomtnaarvorendathetbelangrijkisomtezoekennaareenoplossingdieechtwerkt.Ermoetnietalleenhardwordenopgetredentegenalcoholbij16-minners,maarermoetenookalternatievenwordengeschapen.DeheerDibinoemdealdemotie-VanderHam/Dibidieeenjaargeledenisaangenomen,waarinwordtgevraagdomtekijkennaaralternatieveuitgaansmogelijkhedenvoor16-minnersenomtekijkennaar16-tot18-jarigen,waardegrootsteproblemenmeezijn.Watisdestandvanzakenbijdeuitvoeringvandiemotie?Bijdeproblemenbijhetindrinkengaathetvooralomdedrank-keten,waaroveranderenookhebbengesproken.Alsjedesluitingstijdengaatterugdringen,vreesikdatiedereendaarnaweerindieketenduikt.Hoedenktderegeringdatwaterbedeffecttegentegaan?MevrouwBouwmeester(PvdA):Usteltterechtdatjesamenhangendemaatregelenmoetnemenomietsaanditprobleemtedoeninplaatsvanmaatregelenwaardoorweerandereproblemenwordenveroorzaakt.Dooreenaantalmensenisgesprokenoverhetgevenvaneenprijsaangemeentenwaardehorecaeerderdichtgaat.Vindtuookdaterzo’nprijsmoetkomenvooreengemeentedieeengoede,samenhangendeaanpakheeft?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7911 DeheerVanderHam(D66):Ikbegrijpdatditinuwinbrengstond,maardatudezezeersympathiekegedachtenognietkwijtkon.Ikdenkdatelkezichzelfrespecterendegemeentegewooneengoedsamenhangendbeleidmoetvoeren.Ikdenkdatderijksoverheidgoedevoorbeeldeninzichtelijkmoetmaken,zodatanderegemeentendezekunnenovernemen.Ikvinddatgezondekinderenaleenheelmooieprijszijn.AntwoordvandebewindsliedenMinisterRouvoet:Voorzitter.IkbrengeveninherinneringwatvoorafisgegaanaandebriefoverVroegopStapdieopdeagendastaat.Innovember2007hebbenwijdehoofdlijnenbriefaandeKamergestuurdoverwatwijinbredezinwillendoenophetgebiedvanalcohol,meteenscherpefocusopalcoholgebruiken-misbruikonderjongeren.Wijhebbendaarovereenuitvoerigalcoholdebatgehad.Ineenprocedurevergaderingistoenaangegevendatmenoverditpuntapartwildespreken.EenaantalKamerledenheeftgevraagdnaardestandvanzakenbijdieanderepunten.IkzaldeKamerhieroverzoveelmogelijkinformerentijdensditdebat,samenmetcollegaTerHorst.WijzijngraagbereidomdeKamerzonodigschriftelijkteinformerenoverzakenmetbetrekkingtotVroegopStapofopandereterreinen,zondertoteenreprisevanhetbredealcohol-debattekomen.Eenaantalvragenkwamenmijlichtbekendvoor.Wijzullenkijkenofwijdaaropvernieuwendeantwoordenkunnengevendanweldeeerderuitgezettelijnkunnenbevestigen.DefocusligtophetinitiatiefVroegopstap.IksluitmijvanharteaanbijdecomplimentenendeblijkenvanwaarderingdiedoordeKamernaarvorenzijngebrachtoverditinitiatief.Demoederswetenuitdegesprekkendiezijmetmijenmijncollega’shebbengehad,daterookwaarderingisbijhetkabinet.Inverbandmetdeformelevereistendieaaneenburger-initiatiefwordengesteld,ishetnietofficieelalszodanigerkenddoorhetparlement,maardittypeburgerinitiatiefheeftweldegelijkgewichtdoordatheteenmaatschappelijkeprioriteitnaarvorenbrengtmetargu-mentendiewijserieuswillenwegen.Enkelewoordvoerdershebbenookgezegddathierdoorhetnodigeinbewegingisgebracht.Wijwarenaldrukbezigmetalcoholenjongeren,maarditinitiatiefvanbezorgdeoudersdiehieraanheelveeltijdenenergiebesteden,helptwelomditpuntopdemaatschappelijkeenpolitiekeagendatezetten.Datblijktookweluithetfeitdatereenapartdebataanwordtgewijd.DeheerVanderStaaijzeidathetkabinetnietsconcreetsdoetopditterrein.Indehoofdlijnenbriefzijnechterheelveelconcretemaatregelenopgenomenophetgebiedvanalcoholenjongeren.Doordemoedersisaandachtgevraagdvoorhettijdstipwaaropjongerenopstapgaan.Hetkabinetheeftindehoofdlijnenbriefaangegevendathetdeurgentievanditprobleemziet.Wijziendaterlokaalproblemenkunnenontstaanalsjongerenopeentelaattijdstipuitgaan,metallegevolgenvandien.Wijziendiebezwarenendaarwillenwijaantegemoetkomendoorgemeentenindegelegenheidtestellenombijvoorbeelddesluitingstijdentekoppelenaandeleeftijden.DeheerVanderStaaij(SGP):Terverduidelijking,ikzeidathetkabineternietsconcreetsmeedoet,maardaarbijdoeldeikuitsluitendopdevervroegingvandesluitingstijden.Ikhebdaarmeegeennegatiefoordeeloverhetbeleidopanderepuntenuitgesproken,wantdaarvoorhebbenwijveelwaardering.MinisterRouvoet:Blijftstaandatueraanvoorbijgaatdatwijopditpuntwelietsconcreetsdoen.Wijstellengemeentenindegelegenheidietstedoenwatzijtotnutoenietkunnen,namelijkdesluitingstijdenkoppelenaanleeftijden.Ikhoornogtevaakdeopvattingdatdealgemeneplaatse-lijkeverordeningdemogelijkheidvoorandereopenings-ofsluitingstijdenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7912 zoubieden,maarjekuntnietbepaaldesluitingstijdenkoppelenaanleef-tijden.IkhoefdeheerVanderStaaijnietuitteleggendatditsamenhangtmetinternationaalrechtelijkebepalingendatjenietzomaaronderscheidnaarleeftijdkuntmaken,maardatjedaarvooreenwettelijkebasisnodighebt.DaaromishetnodigomdeDrank-enHorecawetaantepassen.Hetkabinetheeftindehoofdlijnenbriefalaangegevendatwijdatvanplanwaren.DatiseenheelconcretemaatregelmetbetrekkingtothetpuntdatdoorhetinitiatiefVroegopStapaandeordeisgesteld,namelijkomeeninstrumenttevindenomlaatuitgaanaantepakkenenvoorbepaaldeleeftijdentevervroegen.Hetkabinetzegtdatwijdatopdiemaniergaandoen.Depolitiekeenmaatschappelijkediscussiegaatvooraloverdevraagofhetnietbeterisomditlandelijktedoen.Ikhebvorigeweekineengesprekmetdeinitiatiefnemersonderstreeptdatikhetpositiefvinddatwijhetvrijbreedeenszijnoverdeonderliggendevraagominstrumententezoekenomhetprobleemzelfaantepakken.Wijhebbentoengezegddathetkabinetdaartoebereidisendatisindetussentijduiteraardnietveranderd.Erwasheelveelaandrangomhetlandelijkteregelen.IndeKamerwerdgevraagdomdattebekijken.Daaromhebbenwijgezegd:latenwijdaarovereenaantalbijeenkomstenorganiseren,maarnietzozeeromtebekijkenwiehetwintinaantallen,wantdiekenikook.Eenvanderedenenwaaromhetnietofficieelalsburgerinitiatiefkonwordenaange-merktisdathetgaatomaantallendigitalesteunverlening,maardatlaatikgraagaandeKamer.Vooronswasvanbelangomindiebijeenkomstenpanelstehebbenmetvertegenwoordigersvanverschillenderelevantegroepen.Wijwildendeverschillendeargumententoetsenvoordiespeci-fiekevertalingvandegemeenschappelijkedoelstellingineenlandelijkebepaling.Dievierbijeenkomstenhebbengoedzichtgebodenopdevraagoferdraagvlakisvooreenlandelijkebepalingvoorallegemeentenenhoreca-instellingenomdietijdentegaanhanteren.Indebriefvan18juniheeftdeKamerkunnenlezendatdeconclusieuitdievierbijeenkomstenvrijhelderis.Doordebankgenomeniseronvoldoendedraagvlakvooreenvertalingvanditgoedeinitiatiefineenlandelijkebepaling.Datisnatuurlijkeenkwestievanwegen.MevrouwBouwmeesterendeheerZijlstrahebbenaangegevendateenlandelijkebepalingnietzondernadelenis.Erisveelvoortezeggenomtelettenopdemanierwaaropdeverantwoordelijkhedeninonslandzijnverdeeld,waarbijdelokaleautori-teitengaanoverdesluitingstijden.IkonderstreepdewoordenvanmevrouwSterk,deheerZijlstraenanderendatdeeersteverantwoorde-lijkheidbijdeouderszelfligt.Dieopvattingwordtoverigensgedeelddoordeinitiatiefnemers.Vervolgenszoekenwijnaarwatdeverantwoordelijk-heidisvandeoverheid.Alsjehetalseenverantwoordelijkheidvandeoverheidzietomietstedoenindesfeervanreguleringvandeopenings-ensluitingstijdenvandehoreca,ishetverstandigomtebekijkenwelkeoverheidhetmeestisgeëquipeerdomzichttehebbenopwatindiesituatieaangewezenis.Naaronzeovertuiging,waarinwijzijngesterktdoordiebijeenkomsten,heeftdelokaleoverheiddaarhetbestezichtop.Ditisdelijndiehetkabinetheeftgevolgd.Wijhebbenhetgewichtvanhetinitiatiefvollediggehonoreerd,maarookbekekenwatdemeestverstan-digerouteisomdaaraangevolgtegeven.MijncollegavanBinnenlandseZakenzalstraksspecifiekingaanopdemogelijkhedenenbevoegdhedenvangemeenten.HetpleidooivanVroegopStapvaltinfeiteuiteenintweevragen:omeenlandelijkesluitingstijdteintroducerenvoordehorecaenomteproberendezetevervroegen.Indedebattenbleekdaternietvoldoendedraagvlakisvooreenlandelijke,centralehorecasluitingstijd,omdathetinDantumeradeelandersligtdaninGroningen.DeKamerheeftdebrochuremetmeningenoverVroegopStapontvangen.Eenvandeschaduwzijdenvanvervroegingvandeslui-tingstijdenisdatdezealleengeldtvoordehorecaennietvoordethuis-situatieendedrankketen.Zoalsbekendgaanwijdecommerciëledrank-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7913 ketenopeenanderewijzeaanpakken.Ditpaletoverziendevoelthetkabinethetalseenbevestigingomopdeingeslagenwegdoortegaanendegemeentenzosnelmogelijktoeterustenomietstedoenaandekoppelingvansluitingstijdenaanleeftijden,zoalswijbijnaallemaalwillen.Watgaanwijdoenomdatteregelen?Indehoofdlijnenbriefiseenvoor-steltotwijzigingvandeDrank-enHorecawetaangekondigdomgemeententoetestaansluitingstijdentekoppelenaanleeftijden.AandeVNGisgevraagdomtewerkenaaneenmodelverordening,waarnaarmevrouwSterkheeftgevraagd.Bijmijnwetengaanzijdaardrukmeeaandeslag,zodatgemeentendaarmeeuitdevoetenkunnen.Uiteraardiserookveelmogelijkindesfeervanmanagementbyspeechdoorhetkabinet,alsonderdeelvanhetbestuurlijkoverlegdatwijhebbenmetdeVNG,omaantegevenwathetbelangisvandezediscussieenhettreffenvanmaatregelenindatverband.Wijwillendegemeentenwijzenopdevoordelenvandiekoppelingenaanzettenomdaarvangebruiktemaken,maarzijmoetendatuiteindelijkzelfbeoordelen.Ikhebveelvertrouwenindelokaledemocratie,zegikinderichtingvaneenaantalwoordvoerders.Doordevertegenwoordigersvandezelfdepartijenalshieraantafelzitten,wordtookdaardeverantwoordelijkheidgevoeldvoorhetwelzijninverbandmethetdrankgebruikdoorjongeren.Ookzijkunnendeverant-woordelijkheidnemenomzichsterktemakenvooreengoedelokaleaanpakendatdoenzijookvaak,wantzijkennendelokalesituatie.DaarnaastiserdevoorlichtingscampagnevanhetTrimbosinstituutoverhetvoorkomenvanalcoholschadebijkinderen.Zijblijvenadviserenoverhetstellenvanregels,ondermeeroverhoelaatjongekinderenthuismoetenkomen.Hetgaatdanomcommunicatieinderichtingvandeouders,diedeverantwoordelijkheidhebbenvoordeopvoeding.Wijkunnendaarviavoorlichtingwelheelveelaandoen.DeheerDibi(GroenLinks):GemeentenkrijgennadewijzigingvandeDrankenHorecawetdemogelijkheidomdeopeningstijdentekoppelenaanleeftijden.Gaatudatopleggenofmogenzijdatnogsteedszelfbepalen?Hoemoetenzijdatvolgensuhandhaven?Moetjedanineendiscotheekgaankijkenwieerjongerofouderdan16jaaris,zoalsdeheerVanderHamzei?Hoeveelgevallenvandrankmisbruik,zoalscomazuipenofopenbaredronkenschap,wordenveroorzaaktdoorjongerendieindehorecadrinken?Ikdenkdatdiegevallenvandrankmisbruikonderjongerenhelemaalnietplaatsvindenindehoreca.Alsdezegevallenvoor-namelijkbuitendehorecavoorkomen,neemikaandatuditallemaalweerintrekt.MinisterRouvoet:DeeerstevraagheeftdeheerDibizelfalbeantwoorddoortevragenofikdiemogelijkheiddwingendgaopleggen.Nee,natuur-lijkniet,daarisheteenmogelijkheidvoor.WijnemenindeDrank-enHorecawetdemogelijkheidopvoorgemeentenomdattedoenalszijdatwenselijkachten.Ikweetdatdaaraandrangvoorisgezienderegionaleontwikkelingen.Vervolgensisdehandhavingookeenkwestievandegemeenten,maardatisnietandersdanhetnuis.Zijzullenerzelfenergieinmoetensteken,zoalsdecontroleopdeopeningstijdennuookeenverantwoordelijkheidvangemeentenis.Opzichzelfverandertditsysteemniet.Wanneerwijlandelijkdiemogelijkheidgeven,ishetaangemeentenomergebruikvantemaken.Alszijdatdoen,zijnzijookverantwoordelijkvoordehandhavingendaarvanzijnzijzichzeerbewust.Ikhebgeeninzichtinhetaantalgevallendatdoorheteenofanderwordtveroorzaakt.Datisookgeendragendargumentvoordelijndiehetkabinetheeftgekozen,namelijkomhetovertelatenaandelokaledemocratie.IkbenervanovertuigddatdepartijgenotenvandeheerDibiindegemeente-radenzichzullenmengenindediscussieoverdevraagofdatinhunsituatiewelofnietgewenstisalsinstrumentomdrankproblemenindieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7914 gemeenteaandeordetestellen.Ikhoopdatalledemocratischgekozenlokalevertegenwoordigersditinitiatiefzullennemen.DeheerDibi(GroenLinks):Ikvindditweleenbelangrijkargument.Ikvindhetverbazingwekkenddatuhelemaalnietweethoeveeljongerenzichindehorecaklemzuipen,vooroverlastzorgeneninhetziekenhuisbelanden.Indebeleidsmaatregelenmaaktudehorecaverantwoordelijkvoordatalcoholmisbruik.Ikkandatnietrijmenmetelkaar.Vindtuhetnietbelache-lijkomaluwpijlenterichtenopdehoreca,terwijlunieteensweetofhetprobleemdaarwordtveroorzaakt?Misschienwordthetwelergensandersveroorzaakt.Moetenwijhetbeleidnietspecifiekrichtenopdeplekkenwaaralcoholmisbruikplaatsvindt?MinisterRouvoet:IkvraagdeheerDibiomdeboeleveninperspectiefteblijvenzien.Wijrichtennatuurlijknietalonzepijlenopdehoreca.Ditisonderdeelvaneenbreedpakketmaatregelen,waarbijwijallebetrokkenenophunverantwoordelijkheidaanspreken.Datbegintoverigensbijdejongerenzelfenhunouders,maarerzijnookanderepartijen.Wijsprekengemeentenaanophunverantwoordelijkheidenwijgevenzeextramoge-lijkhedenomdieverantwoordelijkheidwaartemaken.Inonzebenaderinghebbendegemeentenzichmetdehorecateverstaanalshetgaatomsluitingstijden.Ikdenkdatheteenvertekeningisomtezeggendathetkabinetmetditvoorstelallepijlenrichtopdehoreca.Voormijisnietdecrucialevraaghoeveelgevallenvancomazuipenindehorecabeginnen.Wijzieneengrootalcoholprobleemonderjongeren.Erzijnverschillendemanierenomdataantepakken.Wijdenkenenverwachtenopdezemanierbijtedragenaanhetaanpakkenvanhetgrotemaatschappelijkeprobleemvanalcoholmisbruikonderjongeren.DeheerVanderHam(D66):Uitdecijfersiswelafteleidendatderisico’skleinerzijnbijgebruikvanalcoholendrugsopfeestenofindehoreca,omdathetdanplaatsvindtonderomstandighedenmetmeercontrole,maargoed,daaroverzullenwijhetongetwijfeldnogweleenshebben.Mijnvraagishoewijditgaanhandhaven.Deministerzegtdatzedatlokaalmoetenbekijken,maarjemoetvantevorenbedenkenofjeveeltijdenaandachtmoetbestedenaanhetmakenvaneenwetdieindepraktijkeigenlijkniettehandhavenis.Iknoemalsvoorbeeldeenjongetjevan17jaardatergensnaardediscoBeverlyHillsgaat,waarookveel18-jarigenen18-plusserskomen.Steldatdegemeentezegtdatallemensendiejongerzijndan18jaarom12uurnaarhuismoeten,watgebeurterdanconcreet?Hoezienwijdatvoorons?MinisterRouvoet:IktwijfelernietaandatmijncollegavanBinnenlandseZakenheelboeiendebespiegelingenkangevenoverdepreciezeuitoefe-ningvandebevoegdheden,maariklaatdekansnietaanmijvoorbijgaanomutelatendeleninmijneigenervaringinditverband.IkbeneenkeermetpolitiemensenindestadGroningenoppadgegaan,’savondslaat,omtekijkenhoehetmetdecontrolegaat.Datgaatprecieszoalsuonge-veeraangeeft.Alsjeleeftijdsgrenzenstelt,geldtaltijddatjedezewelmoetwillencontroleren.Wijzijnmetelkaareencoffeeshopbinnengegaanenhebbengevraagd:hoeoudbenjij?Zijmoestenhunidentiteitskaartlatenzienenzijhaddeneenprobleemalshetnietdeugde.Alswijdegemeentendegelegenheidgevenomietstedoenmetleeftijdsgrenzen,zaldehandhavingdaaropwordenaangepast.Vergisjeniet,gemeentenwillenditzelfookenzijzullenzichechtwelbekommerenomeenadequatehandhaving.DeheerVanderHam(D66):Datisechtietsanders.Iemandvan16jaarmagnietineenkoffieshopzitten;nietomeenuur,maarooknietomvijfuur.Wanneerhetgaatomeen17-jarigedieergensbinnenkomtendaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7915 omtienuurmagzijn,maaromtwaalfuurnietmeer,isdateendiffusesituatie.Danmoetjebijwijzevansprekenmeteenzaklantaarnnaarbinnengaanomtekijkenofdiejongenofdatmeisjevan17ernogsteedsisenofdezeweloptijdweggaat.Datwordtongelofelijklastig.Datisechtietsandersdandeleeftijdsgrenzenbijkoffieshops,waarmenüberhauptnietmagzijn.Devoorzitter:Enuwvraagis?DeheerVanderHam(D66):Erkentdeministerdatditeengrootverschilis?KanhijnaderingaanophoedatindepraktijkzalgaanofmoetenwijdattochaanministerTerHorstvragen?MinisterRouvoet:Evenlosvandezaklantaarndenkikdatueentamelijkadequatebeschrijvinggeeftvanhoedatzalgaan.AlsdegemeenteindeAPVeenbepalingopneemtdatiemandmeteenbepaaldeleeftijdnietnatwaalfuurbinnenmagkomen,ishetheelgoeddenkbaardateromhalfeeniemandbinnenstaptomtekijkenofdatongeveerdeugt.Danhoefthijnietomnegen,tienofelfuurbinnentekomen,maardanishalfeenvroeggenoeg.Voorhetoverigedenkikdatuervanuitmaggaandatgemeentendiehiervangebruikmaken,ereenheelsterkeopvattingoverhebben,datzijhetprobleemonderkennenenwillenaanpakkenenbereidzijnteinves-terenindehandhaving.DeheerVoordewind(ChristenUnie):Deministerheeftveelvertrouweninhetlokalebestuur,gezienhetfeitdathijderegionalebijeenkomstenleidendlaatzijnbijzijnbeleid.Bijhetaanpakkenvandedrankketenwildelandelijkeoverheidookgraagdathetlokalebestuureenpakketmaatre-gelenneemt.DeVWAheefthieropeenpilotlosgelaten.Hetblijktdatdegemeentennietstaantetrappelenomaandiepilotmeetedoen.Hoestaathetdaarmee?Alsoverhetrookverbodeenzelfdesoortbijeenkom-stenwasgehouden,wetenwijdatdehorecaendepolitieooknietstondentetrappelenomdattedoen.Kunnenwijnietalslandelijkeover-heidonzeverantwoordelijkheidnemen?Alshetgaatomdiedrankketen,hebikgehoorddatburgemeestersvragenomeenzetjeinderug.Zijvragenaandelandelijkepolitiekomtoteenrichtlijntekomen,zodatzijbijdeweerstandendestrijddiezijkrijgeninhungemeente,kunnenzeggendatzijeenduwkrijgenvanhetRijkendatzijdaaromhunverantwoorde-lijkheidmoetennemen.MinisterRouvoet:Wijzullenlaterindebeantwoordingterugkomenopdedrankketen.Ikbenuitvoerigingegaanopdegedachtebepalinginhetkabinet.Wijwillenietsdoenwataansluitbijdehuidigebestuurlijkeverantwoordelijkhedenalshetgaatomsluitingstijden.IkhebgeennieuweargumentenvoordeheerVoordewind.Wijhebbengoedgeluisterdopdebijeenkomsten,waarmenzegtdaterwelietsmoetgebeuren.Devraagishoejedathetmeesteffectiefrealiseert.Wijhebbenervoorgekozenomaantesluitenopdeverantwoordelijkheidvandegemeentenvoordesluitingstijden.Wijvindenhetgewenstdatgemeentendatgaandoen.Wijkunnendaarvoormeerwegenbenuttendanalleenmaarmanagementbyspeech,omdaterallerleioverlegmomentenzijn.Wijzullengemeentenzeeraanmoedigenomditregionaaloptepakken,juistomnegatievebijverschijnselentevoorkomen.Hetisechtdeverantwoordelijkheidvandelokaleautoriteitenomditoptepakken.Datisonderstreeptindiebijeenkomsten.Devoorzitter:Ikziedaternogmeermensenwilleninterrumperen,maardeministergaatdevragenvandeafzonderlijkeKamerledennogbeant-woorden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7916 DeheerVanderStaaij(SGP):Ikhebnogeenvraagoverdekoppelingvandesluitingstijdenaanleeftijden.Ishetindevisievanhetkabinetvooraleengemeentelijkeverantwoordelijkheidomtebepalenofenhoedezewordengekoppeldofheefthetkabinethieroverzelfeenduidelijkeopvatting?MinisterRouvoet:Ikhebnetaangegevendathetmogelijkwordtvoorgemeentenomdattedoen.DegemeentekandehorecanatijdstipXalleentoegankelijklatenzijnvooreenleeftijdvanzoveeljaar.OfhetkanzijndatnatijdstipXgeenjongerenmeerwordentoegelatendiejongerzijndanzoveeljaar.Erzijnverschillendevariantendieeffectiefophetzelfdeneerkomen,namelijkdatjeborgtdatjongerenondereenbepaaldeleeftijdvanafeenbepaaldmomentnietmeerindehorecawordentoegelaten.Hetgaatomdetoelating.Daarkandehorecazijnverantwoordelijkheidnemenendatkunjevervolgenscontroleren.Erzijnverschillendeoptiesdenkbaar.Daaromwordthetzogeformuleerddatdemogelijkheiderkomtomsluitingstijdenenleeftijdenaanelkaartekoppelen.DeheerZijlstra(VVD):Detoelatingtotdehorecaisvooronsjuisthetmoeilijkepunt.Alsjeomhalfeenbinnenkomtenomtwaalfuurligtdegrens,ishetmakkelijk.Danvraagjeomeenpaspoortofidentiteitsbewijsendanisereenprobleemalsiemandtejongis.Maarwieheefthetprobleem?Dehorecaondernemer,wanthijkrijgtdeboete.Omproblementevoorkomenisdehorecaondernemerongeveerverplichtombijdevoor-deurtegaanstaanomervoortezorgendatwiebinnenkomt,niettejongis.Datishetmakkelijkedeel,maarhoemoethijervoorzorgendatdegenendietejongzijn,eruitgaan?Danmoetjeeveneengrotedisco-theekvoorogenhouden.ZijnwijnietbezigomdehorecaondernemereenzwaardvanDamoclesbovenzijnnektehangenbijditissue,terwijljuistblijktdatindehorecahetminstfoutgaat?Deministerschrijftzelfdat40%vandejongerenvan14of15jaaraldronkenopstraatloopt,alvorensbijdehorecaaantekomen.Nogevenlosvanhetpuntdatzijnieteensalcoholmogengebruiken,datgeefttochaandatwijbezigzijndehorecatetreffenterwijlhetprobleemeldersligt?Zijnwijdannietbezigsymbool-wetgevingintevoeren?MinisterRouvoet:BijhetvoorsteltotwijzigingvandeDrank-enHorecawetkunnenwijhetdebatnogvoerenoverdemanierwaaropditwordtvertaald.Ikhebhetinalgemenetermenaangegevenenuhebtgezegdhoeuertegenaankijkt.Zohoorthetooktegaanbijwetgeving.Diediscussiekomtnoguitgebreidterug.Hetgaaternuomwelkekantwijopwillengaanenwatwijwillenbereiken.Ikwilnietonderstoelenofbankenstekendatwijhetnoodzakelijkvindenomiedereenaantesprekenopzijnverantwoordelijkheid,endatgeldtnietuitsluitendmaarookvoorhorecaondernemers.Zijhebbennuookaleenverantwoordelijkheidbijhetschenken,detoelatingenhethandhavenvandebestaandesluitings-tijden.Hetisnietgekomeenextraaccenttezetten,alsdiemogelijkheiderkomtvoorgemeentenenalsdaargebruikvanwordtgemaakt.Wijgaanhetnoghebbenoverdepreciezevormgevingenhandhaving.Alsdienieuwemogelijkheiddoorgemeentenwordtgebruikt,betekentdateenaccentindeverantwoordelijkheidvandehorecaondernemers.Ikdenkdatdaarnietzoveelmismeeis,alsjekijktnaarhetprobleemdatmaatschap-pelijkisgesignaleerdendatwijmetelkaarwillenoplossen.Ikhebdaarnietzoveelproblemenmee,juistomdatheteentotaalbenaderingis,waarinjeiedereenopzijnverantwoordelijkheidaanspreekt.Devoorzitter:Ikvraagiedereenomwatkorterteantwoordenenteinter-rumperen.Detijdtiktdoorendeandereministerwilooknogingaanopvragen.MevrouwBouwmeestermagnogeeninterruptieplegen.IkstelTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7917 voordatwijdaarnaverdergaan,omdatwijditAOomhalfvijfmoetenafronden.MevrouwBouwmeester(PvdA):Ikbenervoorstandervandatdegemeentenmeerbevoegdhedenkrijgenomeffectiefbeleidtevoeren,maarikhoordeookeenaantalkerendatdegemeentenhetzolastigvinden,dusdatwijinDenHaagmaarwatregelsmoetenbedenken.Daarbeniktegen,wantdatmaaktgemeentenlui.Danzeggenzij,alsDenHaaghetoplegt:ja,sorry,maardatmoetvanDenHaag.Devoorzitter:Enuwvraag?MevrouwBouwmeester(PvdA):Dankomtereennieuweregel,maarhetgrootsteprobleemzitbijdesupermarkten,waarteweinigcapaciteitisvoorhandhaving.Depolitiezegtdaterteweinigagentenzijnvooropen-bareordeenveiligheid.Wiemoeterdangaanhandhaven?Ikkanmijvoorstellendatdepolitiegeenkinderengaatweghalenuithetcafé,noglosvandeprioriteit.Wiegaatdatdoenvolgensdeminister?Andersbenikhetermeeeensdatjehetgoeddoetofniet.Wijgaangeensymbool-wetgevingmakendievervolgensnietgehandhaafdkanworden.Kuntumijdaarvanovertuigen?MinisterRouvoet:Wijmoetenniethetbredealcoholdebatgaanvoeren,metaspectenzoalsdehandhavingbijdesupermarkten.WijhebbenalgesprokenoverdepolitiecapaciteitvoordehandhavingenmevrouwTerHorstzalerwellichtnogietsoverzeggen.NatuurlijkkomenaldievragenterugbijhetvoorsteltotwijzigingvandeDrank-enHorecawet.Inpoli-tiekezingaathetnuomdevraaghoewijhetinitiatieftotvervroegingvandesluitingstijdenkunnenoppakken.Hetvoorstelvanhetkabinetoverhoewijdatwillendoen,ishelder.Natuurlijkzittenerallerleivervolgvragenaanvastoverdecapaciteitvoordehandhaving.Dealgemenevraagisalinheteerderedebatbeetgepakt.Hetverandertdelijnvanhetdebatnietechtomtevragenhoehetzitmetdesupermarkten.Daarkomenwijzekeropterug,maarwatmijbetreftnietinhetkadervanditdebat.Hetbrengtonsiniedergevalnietafvanhetvoornemenomhierechteenstaptezetten,juistomdatgoedeinitiatieftehonorerenenervoortezorgendatgemeentendiedatwillen,datookkunnendoen.Devoorzitter:Ikstelvoordatdeministerzijnbeantwoordingvervolgt.MinisterRouvoet:WijhebbenhetgrotepaletvandehoofdlijnenbijVroegopStapnugehadenikkomnubijdeconcretevragen.DeheerVoordewindvroegofwijonderscheidmoetenmakentussenavond-ennachthoreca.NadiewijzigingvandeDrank-enHorecawetisdateenvandemogelijkhedenbijhetkoppelenvandeopeningstijdenenleeftijden.Jekuntdanonderscheidmakentusseneenavondhorecavooriedereeneneennachthorecauitsluitendboveneenbepaaldeleeftijdofvoorvolwas-senen.Diewijzigingzalzodanigvormgegevenwordendatditinderdaadmogelijkis.Verschillendewoordvoerdershebbengesprokenoverheteen-twee-drie-beleid.DeheerVoordewindsprakovereen-drie-vier,maardaarbijginghetomdeurenennietomdestappen.HetconvenantinWest-Frieslandisgenoemd.WijkennenhetvoorbeeldvandeNoordoostpolder.Daargaatomeenuurdedeurdicht,zodatniemandmeernaarbinnenmag,maarnogwelnaarbuiten.Omtweeuurgaatdetapdichtendemuziekuitofdezewordtheelzachtenhetlichtgaataan,dusdezaklantaarnkanweeruit,zegiktegendeheerVanderHam.Stapdrieisdathetlichtuitgaatendatdegelegenheidsluit.Erzijnverschillendeinitiatievenindezerichting.Hetkabinetvindtdezesympathiek,omdatzijbijdragenaanmeerregule-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7918 ringvandesluitingstijden,enwildatondersteunenmethetwetsvoorsteldatwijnogmetelkaarzullenbespreken.IkdenkdatikdevraagvandeheerVanderStaaijoverdebandbreedteimpliciethebbeantwoorddoorintegaanophetleggenvanverantwoor-delijkheidbijdegemeentenenhendegelegenheidgevenomdattedoen.Desluitingstijdenzijneenaangelegenheidvandegemeenten,dievolgensonsookdeeventuelebandbreedtehierbijhetbestekunnenbekijken.MevrouwLangkampvroegofwijdelokalesluitingstijdeninkaartwillenbrengen.Metonzebenaderingvanwiewaarvoorverantwoordelijkis,ligthetnietvoordehandomuitvoeriginkaarttebrengenwaarverruimingofaanscherpingvandetijdenheeftplaatsgevonden.Wijvindendateenlokaleverantwoordelijkheidenwijgeveneenextramogelijkheidomeffec-tieftekunnenoperereninderichtingvanjeugdigen.Ikdenkdateenonderzoeknaarrecenteontwikkelingenbijallegemeenteninhethelelandwatbetreftsluitingstijdenaandatbeeldnietveelkantoevoegen,maardoorextramogelijkhedenstellenwijzeinstaatomeffectiefbeleidtevoeren.VolgensdeheerVanderStaaijisinEngelandgeblekendatruimeopeningstijdenslechtwerken.IkwijseropdatdeproblemeninEngelandalsgevolgvannieuwesluitingstijdenvaneenandereordezijnenslechtvergelijkbaarmetdieinNederland,waardelokaleautoriteitenaldecenniaverantwoordelijkzijnvoorhetsluitingstijdenbeleid.Overhetalgemeengaatdatookgoed.Onsvoorstelsluitdaarbijaan.Indiezinisdevergelij-kingmetEngelandrelatief,maarwijlerenweldelesdatwijniettemakke-lijkmoetenomgaanmetverruimingvandeopeningstijden.Dezestapisjuistdeanderekantop,dusindiezinhebbenwijookwelnaardeinterna-tionalecontextgekeken.Ikhebalietsgezegdoverdemodelverordening,waarnaarmevrouwSterkheeftgevraagd.DeVNGgaatdaarmeebezig,zoalswijhebbengevraagd.InhetverderetrajectvandewijzigingvandeDrank-enHorecawetzaldatuiteraardbijdeKamerterugkomen.Danzullenwijrapporterenoverhoehetdaarmeestaat.Indehoofdlijnenbriefzijnwijuitvoerigingegaanopdevraagwaaromwijhebbengekozenvoorstrafbaarstellingvanjongeren,waaroverdeheerZijlstraeenaantalvragenheeftgesteld.Wijhebbengekozenvoorstraf-baarstellingvanhetaanwezighebbenennietvanhetbezit,omdatbeziteennauwerejuridischebetekenisheeft.Hetaanwezighebbenisfeitelijker,alsikhetzomagzeggen.Bezitzitjuridischgesprokentussenaanwezig-heideneigendominenisvaakwatlastigeraantetonen,terwijldatbijaanwezighebbenheeleenvoudigis.Datheetindevolksmondookinbezithebben,maar«aanwezighebben»isdetermdieookbijanderegenotmid-delenwordtgebruikt.Hetinbezithebbenisweereenanderecategorie.DeheerZijlstraheeftookgevraagdofhetwelfairisomalleendeverkoperstrafbaartestellenennietdekoper.Wijgaannueenstapverderdoorjongerenstrafbaartestellenvoorhetaanwezighebbenvandrank.IndehuidigeDrank-enHorecawetwordtoverigensalbepaalddateenondernemergeenalcoholmagverstrekkenzondervoorafdeleeftijdvandekopertecontroleren,dusdieleeftijdscontroleziteralin.Alsjedejongekoperookstrafbaarstelt,geeftdatproblemenmetdehandhaving,waaroverikookmetdeministervanJustitiehebgesproken.Alseenjongereopstraatwordtaangesproken,zegthijvaaknietsvermoedenddathijbijkassa5drankheeftaangeschaft,wanthijisnunietstrafbaar.Wanneerhijstrafbaaris,hebbenwijinjuridischetermeneenduodelict.Danhebbenbeidepartijenheelveelaandrangomzichteberoepenophunzwijgrechtendanhebjeeenprobleemmetdebewijslast.Omdatwijhetaanwezighebbenstrafbaargaanstellen,ishetnietmeernodigomhetheelkortemomentvanverkoopwaarmevrouwBouwmeesteropwees,enhetzelfdegeldtindirectvoordoorverkoop,strafbaartestellen.Heteffectisaltijddatiemanddrankbijzichheeft.Alsjedatstrafbaarstelt,hebjedekortsteroutenaareenstevigeaanpak.OokhiergeldtmijnGroningseTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7919 ervaringalslichtendvoorbeeld.Daarfietsteikmettweeagenteninburgerachterjongerenaanenwijmoestenwachtentotdeflesopenging,voordatwijkondeningrijpen.Alsjeietstevroegwas,mochtjenietsdoen.Daarinmoetechtwatveranderen,endatgaanwijookdoen.ZoweldeheerDibialsdeheerVanderHamheeftgevraagdhoehetstaatmetdeuitvoeringvanhungezamenlijkemotieoveruitgaansmogelijk-heden.IkhebgezegddatwijdatmetdeVNGzoudenbespreken.BijmijnwetenstaatheteindoktoberopdeagendavanhetoverlegdatwijvoerenmetdeVNG.Uiteraardkomthieroverberichtzodraerietsspannendstemeldenis.DeheerVanderHam(D66):Datisfijn,maardemotieisnietvoornietsaangenomendoordeKamer.Wijwillendaterechtstappenwordengezet.DeChristenUnieheeftgezegddatavondhorecainteressantisvoordezegroependathebtuomarmd.IkvinddatubijhetvolgendeoverlegmetdeVNGechttotresultaatmoetkomen.Erzijnveelgemeentendieproblemenhebbenmetjongerenonder16jaaroftussen16en18jaar.Ikhoopdatuzichervoorinspantdaterechtietsuitkomtendatwijdaaroverberichtkrijgenennietdathetweergezelligwas.MinisterRouvoet:Alshetgezelligwas,zalikdatookmelden,maardestrekkingvanmijnopmerkingisdatikelkemotiediedoordeKamerisaangenomen,zeerserieusneem.Datgeldtookvoordeze,zoalsikeerderhebaangegeven.Wijhebbeneropgewezendathetprimairaandelokaleautoriteitenisomtevoorzieninvoldoendeuitgaansmogelijkheden.WijgaanniethiervandaanregelenhoemendaarinDantumeradeelinvoor-ziet.Inhetkadervandezecomplexeproblemenvindenwijhetwelvanbelangomermetgemeentenserieusovertespreken,omdatheteenbijdragekanvormenaandeoplossinghiervan.IkhebtegendeheerVoor-dewindnietgezegddatikhetinteressantvind,maardatditmogelijkwordtvoorgemeenten.Hetonderscheidtussennacht-enavondhorecazitalindeplannen.Deoproepisduidelijk.Watmijbetreftstaathetserieusopdeagendavoorhetoverleg.Ikzaloverdeuitkomstdaarvanberichten.MevrouwBouwmeesterheeftgevraagdhoewijomgaanmetoudersdiehunkinderentochdrankgeven.Datiseenmoeilijkevraag.Onzeinspan-ningenzijneropgerichtomiedereenaantesprekenopzijnverantwoorde-lijkheid;omtebeginnendejongerenendeouderszelf.Wijinvesterenheelveelinvoorlichtingscampagnes.Datiswatwijkunnen,willenenmoetendoen.IkbenervoortdurendmeebezigomdecampagnevanhetTrimbosinstituutzoscherpmogelijktekrijgenendeouderstewijzenopdegevarenenrisico’s.Watdoethetmetjekind?Ikmagtochwerkelijkhopendatwijhetstadiumvoorbijzijndatveeloudersdenkendateenkeerindeweekeenpilsjenietzoergis,alshetthuiswordtgedronken.Onzeboodschapisaangescherptomhieroptewijzen.Hetisnietmeeronder16jaarevenniet,maaronderde16absoluutnietendaarboveneigenlijkookniet,wanthetisnietvanafdezestiendeverjaardagineenkeerveiligomalcoholtedrinken.Daarisdeboodschapopgericht.Alshetfoutgaat,hebbenwijeengoedwerkendsysteemvanpreventieenopvang,ooklokaal,totenmetjeugdzorgalshetgaatomechteproblemen,maardiewillenwijgraagvoorkomenendaarsprekenwijzeopaan.MevrouwBouwmeester(PvdA):Mijnvraagisofwijhetalleenhoudenbijpreventie,waarjealtijdmeemoetbeginnen,ofdatjemogelijkverdergaatdandat.Erisnogeenopenstaandevraag,maarmisschienkomtudaarnogopterug.Devoorzitter:Latenwijonswelbeperkentotwaarwijhetvandaagoverhebben:VroegopStap.Datwilikookgraagaandeministermeegeven.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7920 MevrouwBouwmeester(PvdA):VroegopStapheeftonseenbriefgestuurd,waarinzijhethebbenoverderolvandeouders.Indiebriefstaatookdathettegengaanvandeverkoopinwinkelseengrootverschilkanmaken.Datstaatdusopdeagenda.Ikvindhetheelrelevantdatdeministerhetdaaroverheeft,alswijdekernvanhetprobleemwillenaanpakken,ennietalleenoversluitingstijdenvandehoreca.Datiseenonderdeelvandeoplossing,maarnietdeoplossing.MinisterRouvoet:ErzitgeenspoorvanlichttussendeinbrengvanmevrouwBouwmeesterendeinzetvanhetkabinet.Zijheeftgewezenopdedrieslagpreventie,handhavingenherstel.Indehoofdlijnenbriefisteziendatwijopaldieterreinenvoortgangboeken,datditingangisgezetendatwijdaarmeeaandeslagzijn.WijzigingvandeDrank-enHorecawetisnietalleenpreventie.Preventieiseenheelbelangrijkonderdeelvoorditkabinet.Omdaterdriebewindsliedenbijbetrokkenzijn,wordtopdiedrieaspecteninsamenhangheelveelnadrukgelegd.Preventieisgoed,daarmoethetmeebeginnen,maaralshetfoutgaat,moetjezorgendatjehandhaaft.Alserbijdehandhavingtochdingenmislopen,moetjeervoorzorgendatjeookherstelhebt.Ukijkterongeduldigbij.Uvraagtvanmijofikmeerdoedanpreventieenhetantwoordis«ja».Devoorzitter:IkstelvoordatmevrouwBouwmeesterhaarverderevragenbewaarttotdetweedetermijn,alswijdaarnogtijdvoorhebben,maardatisookaanhaar.MinisterRouvoet:Misschientenovervloede,deVWAzetinopextrahandhavingvandeleeftijdsgrenzen,ookinsupermarkten.IkkanmevrouwBouwmeesteropditpuntgeruststellen.TotslotkomikopdevraagvanmevrouwSterkovereenprijs.Ikvinddatweleenaardigegedachte,maarikzouoverdevormgevingwillennadenken.Wijzijnerdrukmeebezigomhetinitiatieftehonorerendoorheteenvervolgtegeveninderegelgeving.Ikbenvoortdurendingesprekmetgemeentenomtezorgendatinitiatievenwordenopgepakt.Ikwilechtbekijkenofdatdevormvaneenprijsmoetkrijgen.Ikhebgemeenteneenprijsinhetvooruitzichtgesteldvoorjongerenparticipatie,waarbijhetgaatomcreativiteit.Alsumijdaarvoorderuimtegeeft,wilikerbesteensmetcollega’soverpratenhoewijdatvormkunnengeven.Devraagisofwijonsdanmoetenrichtenopgemeentenofopmaatschappelijkecreativiteit.Ikvinddesuggestieaardiggenoegomoptepakken.Gemeentenhebbennietalleendeverantwoordelijkheidomietsmetdesluitingstijdentedoen,maarookopandereterreinen,waarbijikkijknaardeherenDibienVanderHam.Ikdenkdathetgoeddenkbaarisomeenaantaldingenbijelkaartebrengenenomnietvoorallerleideelsectorenaparteprijzenuitteloven.Inhetcomplexvanjongerenerlokaalbijbetrekken,hetopzettenvangemeentelijkevoorzieningenenhetbelonenvanlokalecreativiteitwilikbestkijkenhoewijdatkunnenverbreden.WatmijbetreftkunnenwijVroegopStapdaarineenherkenbareplekgeven.Devoorzitter:HetleekerevenopdatuinderdaadeenVroeg-op-Stap-prijszougaantoekennen,maardatzwaktunutochweereenbeetjeaf.HebikhetgoedgehoorddatergeenVroeg-op-Stap-prijskomt,maardatuditmeeneemtindejongerenparticipatieprijs?MinisterRouvoet:Ikkanmoeilijkbeoordelenofumijgoedhebtgehoord,maarikweetwelwatikhebgezegd,namelijkdaterverschillendeinitia-tievenzijnopditterrein.Wijzijnbezigomincontactmetgemeentenopverschillendepunteninitiatieventehonoreren.Eriseenjongeren-participatieprijs.ErisaandrangvandeKameromgemeentenaantezettenomdingentedoenophetgebiedvanuitgaansmogelijkheden.DatmaaktdeeluitvandekabinetsmaatregelenomexcessiefalcoholgebruikTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7921 onderjongerenaantepakken.IndatverbandhoorikwelmuziekinietsalseenVroeg-op-Stap-prijs.Alsuvraagtomdatmeteenmorgenuittevoeren,naastwatalloopt,zegikdatikeerstwilbekijkenofwijerietsleuksmeekunnendoenwatduidelijkherkenbaartemakenheeftmetVroegopStap.Indiezinwilikdesuggestiepositiefoppakken.MinisterTerHorst:Voorzitter.Erisnogeengeringaantalvragenblijvenliggenwaarvanikdebeantwoordingmagdoen.MevrouwSterkheeftgevraagdnaardestandvanzakenbijdegedragscodeenhetexperimenteerartikelvoorhokkenenketen.HetTrimbosinstituutisbegonneneenhandreikingteontwikkelen,waarindiegedragscodeookterugzalkomen.Wijverwachtendatdiehandreikingmedio2009beschik-baaris.HetexperimenteerartikelwordtmeegenomenbijdewijzigingvandeDrank-enHorecawet,dieinhetvoorjaaraandeKamerzalwordenaangeboden.Erisverschilvanmeningoverwaarhetminstgereguleerdwordtgedronken,maarikgeloofweldatwijheterallemaalovereenszijndatdiehokkenenketenoverhetalgemeentotgrootgebruikc.q.misbruikvanalcoholleiden,dusdathetvangrootbelangisomdezeaantepakken.DeheerVoordewindheeftgevraagdnaardepilotvandeVoedsel-enWarenautoriteitmetdebedoelingomdehokkenenketenaantepakken.Ikhebmedenamensmijncollega’svanVWS,JeugdenGezin,WWIenVROMeenbriefgestuurdaanallegemeentenmetdevraagofzijhieraanmeewillendoen,maardezeheeftnietveelreactiesopgeleverd.NugaatdeVWAdegemeentenactiefbenaderen.MevrouwLangkampheeftgevraagdofdeverschillendesluitingstijdeninkaartkunnenwordengebracht.Wijzijnbeidenvanmeningdatdeslui-tingstijdeengemeentelijkeverantwoordelijkheidis.Jemoetdaaropgeenlandelijkbeleidwillenvoeren.Mijncollegaheeftalaangegevendatwijlokaleofvoormijnpartregionaleinitiatievensteunenomtotminderdrankgebruiktekomen.Hetisnogmaardevraagofdataltijdzitinhetvervroegenvandesluitingstijden.Ineenaantalgemeentenismenover-gegaantotvrijesluitingstijden,ookalwasmendaarnietenthousiastover.Ikkennietalhetonderzoekopdatterrein,maardeervaringisdatditerghelptvoordeopenbareorde.AlsjeinNederlandéénsluitingstijdzouinvoeren,zouiedereenophetzelfdemomentdekroeguitgaan.Datiseenopenbareordeafweging.Ikdenkdatonzeinzetisdatjongerenmindermoetengaandrinken.DathoorikookbijdeKamer.Hetismaarzeerdevraagofdattemakenheeftmetdiesluitingstijden.Wijdenkendatereffectievereinstrumentenzijnomdattedoen.Ikbenheterwelmeeeensdatjemoetproberenomdatinregionaalverbandmetelkaartebespreken.Datiseenverantwoordelijkheiddieburgemeestershebben.Hetisweinigzinvolalsindeenegemeenteheelanderesluitingstijdenzijndanindeandere,behalvealszijdatnietergvinden.DeheerDibi(GroenLinks):Ikvinddathetdebateenleukewendingneemt,wantuzegteigenlijkdatugrotetwijfelhebtofhetvervroegenvandeopenings-ensluitingstijdenzalleidentotminderalcoholmisbruik.Hebtuerzichtophoeveelgevallenvanalcoholmisbruikwordenveroorzaaktindehoreca?IkhoordeministerRouvoetnetzeggendathijervoorstandervanisdatheelveelhorecagelegenhedenhunopenings-ensluitingstijdengaanvervroegen.MinisterTerHorst:IkbenaltijdonderdeindrukvandevragendiedeKamerweettestellen.Datisechtfantastisch,maarhetzijnmeervragendanwijkunnenbeantwoorden.Datwetenwijnatuurlijkniet.Erwordtheelveelgedronkenvoordatmensennaardehorecagaan.Dankunjewelproberenomdehorecasluitingstijdennaarvorentebrengen.Volgensmijisdaarnietsoptegen.Wijzeggen:laatdataandegemeentenover.Degedachteligtvoordehanddaterminderwordtgedronkenalsjedeslui-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7922 tingstijdennaarvorenbrengt,behalvealserdaneerderwordtvoor-gedronken.Danverandertdetotalehoeveelheiddiemendrinktniet.AandebasisvanaldezemaatregelenenaandatgenewathetkabinetenvolgensmijookdeKamerwil,ligtdatwijjongeren,maarookouders,ervanmoetenovertuigendatveeldrinkenechttotgroteschadelijkeeffectenleidt.IndeVolkskrantstondenlaatsttweefotootjesvanhetverschilinhersenactiviteitbijeenvijftienjarigedieveeldronkeneenvijftienjarigedienietdronk.Jeschriktjehelemaaldood.Volgensmijmoetenwijheelveelenergiestekenindemaatregelendiewijhierbespreken,maarookinhetovertuigenvanoudersdathetdrinkenvanveelalcoholopjongeleeftijdergschadelijkis.Wijgaannietpratenoverdrugsbeleid,maarikdenkdatjemetterugwerkendekrachtmoetzeggendatsoftdrugsheelveelaandachthebbengehadinhetbeleid,waarbijiknietzegofdatterechtofonterechtis,enalcoholgebruikheelweinig.Datzijnwijnumetz’nallenaanhetinhalen.MevrouwLangkamp(SP):Volgensmijkomenwijnubijdekernvanhetdebat.ToenministerRouvoetaanhetwoordwas,konikalleenmaarinstemmendknikkendathetgoedisdatdiemogelijkheidvoorgemeentenindeDrank-enHorecawetwordtopgenomen,maaruwerptnuweertwijfelopoverheteffectvansluitingstijden.Wiltudieonduidelijkheiddanwegnemen?MinisterTerHorst:Ikprobeerdeaantegevendatdeproblematiekernstigis.Ikvinddusookdatjeelkemaatregelmoettreffendieeffectkanhebben,ookeenmaatregeldiemisschienmaareenkleineffectkanhebben.Ikbenereengrootvoorstandervandatgemeentendatgaandoen.MevrouwLangkamp(SP):Vervolgenszegtudatunietgaatonderzoekenofdatwelofgeeneffectheeft.MinisterTerHorst:EriseenpilotgestartinNoord-Holland-Noorddieooktemakenheeftmetvervroegingvandesluitingstijden.WijgaannietproberenomdatvoorheelNederlandinkaarttebrengen.HetleukevandemogelijkheidvandifferentiatieisdatwijinNoord-Holland-Noordkunnenbekijkenwatdeeffectiviteitdaarvanis.Datisnietdeenigemaat-regeldiewordtgetroffeninNoord-Holland-Noord,omdatzijzichdaarrealiserendatjeeenaantalmaatregelenmoettreffen.Latenwijnaaraanleidingvandiepilotkijkenwathetoplevert.MevrouwBouwmeesterheeftgevraagdnaardemanierwaaropdealcoholverkoopinsupermarktenwordtgecontroleerd.HettoezichtdatonderverantwoordelijkheidvandeVWAgebeurt,gaatzoalsbekendnaardegemeenten.Datbetekentdathetstraksaandegemeentenisomdaaroptoezichtuitteoefenen.Eriseeninteressantvoorstelgedaanvoorthreestrikesout,uithethonkbal.Debedoelingisdatdegemeentenookdeverantwoordelijkheidvoordehandhavingkrijgen.DeheerDibiendeheerVanderHamvroegenhoehetzitmetdemogelijk-heidomdetoegangtotdehorecavoorjongeremensenvanafeenbepaaldtijdstipmoeilijkertemaken.Ikhebbegrependathetnietgaatommensendiealbinnenzijn,maaromdetoelating.Watjewil,isdatjongemensenopeenbepaaldtijdstipdehorecanietmeerinkomen.Eengemeentezoukunnenzeggendatmensenvanaf18jaartotvijfuurnaarbinnenmogen,maardatjongereleeftijdscategorieënmaartottweeuurmogenbinnenkomen.Datwilnietzeggendatjedeheleavondmeteenzaklampmoetgaankijken,maardatjenatweeuurniemandmeerbinnen-laat.Hetisookmogelijkomhorecagelegenhedendievooreenbepaaldeleeftijdsgroepzijn,vroegerdichttelatengaandananderehoreca-gelegenhedenwaarookouderemensenmogenkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7923 NaderegedachtewisselingDevoorzitter:Ikstelvoordatwijmaximaaleenminuutnemenvoordetweedetermijn,wantwijwillenallemaalomhalfvijfweernaaronzevolgendeafspraak.DeheerVoordewind(ChristenUnie):Dankaanbeideministersvoorhunbeantwoording.Overcommerciëledrankketenhebikeenmotieingedienddiebreedisaangenomen.DeopdrachtwasomnadezomertebekijkeninhoeverredeVWAeringeslaagdwasomdiecommerciëleketentesluiten,wantdatwasdeopzet.Ikbegrijpdatditnogsteedsnietisgelukt.DeVWAgaatdegemeentenwatactieverbenaderen.Kunnendeministerseenbriefsturenoverdeuitvoeringvandemotie-Voordewinddievoordezomerisaangenomen,waarinzijingaanopdevraaghoehetmetdiehokkenenketenstaat?IkbedankministerRouvoetvoorzijntoezeggingomtekijkennaardeoptieomonderscheidtemakentussenavond-ennachthoreca.Ikdenkdatwijdaarmeeookeenhooponduidelijkheidwegnemenalshetgaatomleeftijdsdifferentiatie.Metdieoptiekunjeonderscheidmakenbijdedeurendanzitjenietmetdiezaklantaarn,waarbijjemensendiealbinnenzijn,alsnogdedeurmoetwijzen.MevrouwLangkamp(SP):Hetkabinetheeftduidelijklatenziendathetgemeententegemoetkomtmetdemogelijkheidomtevariërenmetslui-tingstijdenofomdezeaantescherpen.Ikdenkdatwijeraanmoetenwerkendateruiteindelijkeencultuuromslagkomt,zodatvroegopstapdenormwordt.Daarombedankiknogmaalsdeinitiatiefnemersdieditzonadrukkelijkopdeagendahebbengeplaatst.DediscussiewordtvervolgdalswijhethebbenoverdeinvullingindeDrank-enHorecawet.DeheerVanderStaaij(SGP):Allereerstdankikdebewindsliedenvoordebeantwoording.Eriseenbrieftoegezegdoverdemotie-Voordewindoverhokkenenketen.Ikneemaandatdeanderemotie,metalseersteondertekenaarhetCDA,waarinwerdgevraagdomeenhandreikingbijdezeproblematiek,insamenhangdaarmeewordtbehandeld.Hethoofdpuntisdatlaatopstapnietnormaalisendatvroegopstapnormaalmoetworden.Hetisgoedomoudersaantesprekenophunverantwoordelijkheidenomervoortezorgendatzijopz’nminstwordenondersteundenversterktdoorhetoverheidsoptreden.Wijzoudengraagverdergaandoortoteenlandelijkeinkaderingtekomen.Dangaathetnietomeenuniformtijdstipvoorelkekroeg,maaromeenbepaaldmaximumwaarbinnenlokaledifferentiatiezoukunnenplaatsvinden.Datzoumeeraanonsideaalbeantwoorden.Ikvinddeargumentatiedatheteenlokaleverantwoordelijkheidis,wantdatishetaltijdgeweest,nietovertuigend.IkdenkdatuitditdebatjeisgeblekendaternogeenhoophakenenogenzittenaandewijzigingvandeDrank-enHorecawetwatbetreftdekoppe-lingvandetoegangaanbepaaldeleeftijden.Alsiemandvroegbinnenisenergeeneindtijdis,weetiknietwelkprobleemjevoordiejongerehebtopgelost.Bijdewetsbehandelingzullenwijhierovergraagdenaderediscussieaangaan.DeheerZijlstra(VVD):Iksluitevenaanbijhetlaatstepunt,datnieuwvooronswas.Ikhaddeindrukdatdeinsteekwasomdesluitingstijdtedifferentiëren,waarwijnietvoorzijn,maarikbegrijpdathetnualleengaatomdetoelating.Danhebjehetwelovereenheelanderemaatregel.MinisterTerHorst:Evenvoordehelderheid,jekunttweedingendoen.Jekuntzeggendatjongerenvaneenbepaaldeleeftijdnaeenbepaaldtijdstipnietmeerwordentoegelaten.Enbijeenhorecagelegenheidwaaralleenmaarjongerenkomen,kunjekiezenvooreenvroegesluitingstijd.Hetkanallebei.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7924 DeheerZijlstra(VVD):Bijeendiscotheekdiebeidebedient,wordthetlastig,envolgensmijzijndatdemeeste,maardatzullenwijbijdewets-behandelingwelmetelkaardoornemen.DeVVD-fractieblijftbijdemeningdatdezemaatregelvooralisgerichtopdehoreca.HetistochwelinteressanthoedestopoptoegangindekopvanNoord-Hollandomtwaalfuurendesluitingomtweeuurgaanuitwerken.Erisooknogeenrookverbod.Watgebeurteralsiemandomvijfovertwaalfeensigaretjewilopsteken?Komthijerdannietmeerin?Hoegaatdat?Eenkleinprak-tischpuntjedatmeespeelt,iswatdeconsequentieszijnvoordeoverlast.Geziendediscussiedenkikdatditsoortmaatregelenmeersymbolischzijndaneffectief.MevrouwBouwmeester(PvdA):Ikdenkdatheelduidelijknaarvorenisgekomendatalleeneensamenhangendeaanpakwerkt.Nieuwewettenkunnendegemeentenhelpenendatishartstikkegoed,maarhetkannooitzozijndatdegemeentenzichachterderegelsvandiewetverschuilen,omdatzijhetoverlegmetdehorecazolastigvinden,engeenflankerendbeleidgaanvoeren.Losvandiesluitingstijdenmoetenzijookaldieanderemaatregelennemen,anderswerkthetniet.Graaghoorikhieropeenreactie.Eenanderpuntisdathetbeleidhandhaafbaarmoetzijn.Alsdepolitiewelbevoegdwordt,maarnietgaatcontroleren,omdatzijhetdrukheeftmetoverlastenanderezaken,hebjeeenlegewet.Ikzougraageenschriftelijketoelichtinghebbenvandeministeropdevraaghoehetzitmetdehandhaving.Voorzoverikweet,zouereenpilotwordengestartoverdevraagwiegaathandhaven:deVWAofdegemeente.Nuhoorikdathetdegemeentewordt.Wijhebbennuteweinigtijdomeruitgebreidopintegaan,dusgraageenschriftelijketoelichting.MijnlaatstevraagiswanneerdenieuweDrank-enHorecawetkomt.Andersklinkthetmooi,maarduurthetnogweleven.DeheerDibi(GroenLinks):Mijnfractiesteuntdemeestemaatregelenvanbeidebewindslieden.Hetishardnodigdatdiemaatregelenerkomen.Ikbegonmijninbrengmetdeopmerkingdathettijdwasdatdenuchterheidterugkeertinhetalcoholdebat.Hetwasevenwachten,maartoenkwamministerTerHorstaanhetwoordenkregenwijeennuchterHollandsgeluid.Zijzeiletterlijkdatjesomsmaatregelenmoetnemendiemisschienmaareenkleineffecthebben.Zijhadhetdaarbijoverhetvervroegenvandeopenings-ensluitingstijden.Daarnazeizijdathetverruimenvandeopenings-ensluitingstijdeninbepaaldegemeentenpositievegevolgenheeftvoordeoverlast.IndeBibleBeltzijnheelveelgemeentendiedeopenings-ensluitingstijdenhebbenvervroegdnaartwaalfoftweeuurof16-minnersnietmeertoelaten,maarzijhebbenjuisttemakenmetheelveelalcoholmisbruikenillegalezuipketen.Devoorzitter:Enuwvraagis?DeheerDibi(GroenLinks):IkconstateerdatdeministervanBinnenlandseZakengehaktheeftgemaaktvandezesymbolischewetgeving.DeheerVanderHam(D66):Allereerstdankvoordetoezeggingoverdemotie-VanderHam/Dibi.Evennaardepraktijk.Straksmageenzestienjarigeomtwaalfuurnietmeernaarbinnen.Datisinteressantwanthijgaatnatuurlijkergensandersstaanofdrinken,bijvoorbeeldindieketen.Hetkanookdathijomelfuuralvastmeteenaantalvriendjesnaardediscogaat.Danishetnognietzodruk.Enwatdoejedan?Vooraldrinken,wanterisnietzoveelanderstedoen.Watdatbetreftisernietzoveelopgelost.Jekrijgtookdaterindisco’sencafésmetbandjeswordtgewerktmeteenbepaaldekleurvooreenbepaaldeleeftijd.Dankrijgjedaarweerontzettendehandelin.Alsiemandvoordiesluitingstijdbinnenisenevenwatgaatroken,komthijerdannogin,zoalsdeheerZijlstraTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7925 ookvroeg?Watvoordiscussieskrijgjedanbijdeingang?Alsikhetalle-maalbijelkaaroptelenlinkmetdepraktijk,ishetpuursymbolischewetgevingwaardoorheelweinigwordtopgelost.Ikdenkdatdeministerzijnambtenarenerechtgeenenergieinmoetlatenstekenomdituittewerken.Volgensmijgaathetnietsworden.MevrouwSterk(CDA):Danbenikzovrijomzelfooknogevenhetwoordtenemen.Ikdankdeministersvoordebeantwoording.Ikbenblijmetdesteunvanhetkabinetvoorhetinitiatiefvandezedapperemoeders.Ikdankookvoordetoezeggingoverdehokkenenketen.Ikwilnogweleentoezeggingdatwordtgekekennaarderesultatenvandegemeentendieconvenantensluitenenafsprakenmakenendathieroverbijvoorbeeldovereenjaarinformatiekomt,zodatdeKamerinzichtkrijgtindeeffectivi-teitvandezeafspraken.IkbenniethelemaalgerustgesteldoverdeVroeg-op-Stap-prijs.IkbezinmijeropofikhieroverwellichteenVAOzalaanvragen.MinisterRouvoet:Voorzitter.Ikloopdeverschillendesprekersevenkortlangs.ZoalstoegezegdzullenwijbijdewijzigingvandeDrank-enHorecawetingaanopdemogelijkheidvanavond-ennachthoreca,waardeheerVoordewindnaarvroeg.Deboodschapdiewijhiermeeuitstralen,isdatvroegopstapdenormmoetzijn,zoalsmevrouwLangkampbena-drukte.Wijfaciliterengemeentenomdatafhankelijkvandelokalesituatielangsdezewegvormtegeven.DeheerVanderStaaijweesopdeverschillendeverantwoordelijkhedenvanoudersenoverhedenendaarbenikhetmeeeens.Hijgafaanwaardevoorkeurvanzijnfractienaaruitgaat.Ikproefbijhemwelsteunvoordestapdiewijgaanzetten,maarzijnideaalisomeenstapverdertegaan.WatbetreftdevormgevingheeftcollegaTerHorstinderichtingvandeheerZijlstraaangegevendatertweeoptieszijn.Zijheeftdezevoortreffelijkgeschetst,zodatikdatniethoefteherhalen.Beidezijnmogelijkbinnendewijzigingdiewijgaanvoorstellen,waardoordieproblemenkunnenwordenondervangen.Omhetpositiefoptepakken,deheerZijlstraheeftgewezenopdemoge-lijkheiddatdegezondheidvaneenjongerediebuiteneensigaretjegaatroken,tweekeerwordtgediend,endaarheefthijgelijkin.MevrouwBouwmeestervroegnaardesamenhangmetanderemaatregelendieindehoofdlijnenbriefzijngenoemd.OpinitiatiefvandeKamerhebbenwijgraagdefocusgelegdopditbelangrijkeonderdeel,maarzijheeftgelijkdatdesamenhangmetpreventie,handhavingenherstelbewaardmoetblijven.ZijheeftgevraagdomeenschriftelijkeuiteenzettingoverhoehetprecieszitmetderolvangemeentenenvandeVWAbijdehandhavingendepilotdiewijhouden.Wijzijngraagbereidomuitteschrijvenhoewijtegendehandhavingaankijken.Zijvroegwanneerhetwijzigingsvoorstelkomt.OmdeheerVanderHam,diezichzorgenmaaktoverdeaanwen-dingvanenergiedooronzeambtenaren,gerusttestellen:zijzijneenheeleind.Deverwachtingisdatditwijzigingsvoorstelnadeconsultatierondeeindvanditjaarindeministerraadbehandeldkanwordeneninhetvoor-jaarnaardeKamergezondenkanworden.Datisdeplanning.IkbeniederekeerweerbenieuwdopwelkecreatievemanierdeheerDibiprobeerttestokeningoedehuwelijkenbinnenhetkabinet.Ookhierspreekthetkabinetmetéénmondenweleennuchtere.Ikmoethemopnieuwteleurstelleninzijnpogingen.Wijzullendewerkwijzeuiteraardvolgen,zoalsmevrouwSterkvroeg.Wijvindenhetbelangrijkeontwikkelingen,duswijvolgendatenkijkennaarderegio.Iktwijfelernietaandatwijbijkomendedebattenoverhetalcoholbeleidookoverditaspectzullenspreken,nietalleennaaraanlei-dingvanhetwetsvoorstel,maarookbijanderegelegenheden.DanzullenwijdeKamergraagdeonsbekendeinformatiegevenoverdeinitiatievenenwerkwijzenvangemeentenenregio’sdiehieralmeebezigzijn.Ikmeenoprechtdatikhaarsuggestievooreenprijspositiefhebopgepakt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7926 Hetluistertnauwhoejedatpreciesvormgeeft,maarikhebdeintentieomdaarpositiefnaartekijken.Hetisaanhaaromtebeslissenofzijhetnodigvindtomdatnogeenkeernaaraanleidingvaneenmotietehoren,maarmijnintentieispositief.MinisterTerHorst:Ikdachtnietdaterspecifiekevragenaanmijwarengesteld.Eriseenverzoekomeenbriefendatlijktmijgeenenkelprobleem.Datdoenwijgewoonsamen.MevrouwBouwmeester(PvdA):Kanereendatumwordengekoppeldaanbeidetoezeggingendiewijhebbengekregen?MinisterRouvoet:Ikhebeentoezegginggedaanoverhetopdehoogtehoudenoverdewerkwijzevanregio’sendergelijke.Datkomtophetmomentdatwijdaarmeerzichtophebben.Detoezeggingoverdehand-havingkunnenwijopbetrekkelijkkortetermijn,kortnahetherfstreces,uitvoeren.Devoorzitter:IkzalproberenomdetoezeggingeninditAOnogevenvastteleggen.HetwetsvoorsteltotwijzigingvandeDrank-enHorecawet,waarindesluitingstijdenwordengekoppeldaandesluitingstijden,komteindditjaarindeministerraad.MinisterRouvoet:Datisgeentoezegging,maaronzeplanning.IkganietoverdeplanningvandeRaadvanState,maarmijnverwachtingisdathetinhetvoorjaarbijdeKamerkanzijn,alsheteindvanditjaaraandeRaadwordtvoorgelegdvooradvies.Toezeggingen–Erkomtinformatieoverdeinitiatievenenwerkwijzenvangemeentenenregio’swaarmaatregelenzijngenomenomhetalcoholgebruikvanjongerenonderde18jaarinhetuitgaansleventebeheersen.–Erkomteenbriefoverdeaanpakvandrankketendoorgemeenten.–DeKamerwordtgeïnformeerdoverdeuitkomstvanhetoverlegmetdeVNGoverdemotie-VanderHam/Dibi.–NahetherfstreceskomtereenbriefaandeKameroverhettoezichtendehandhaving.DevoorzittervandealgemenecommissievoorJeugdenGezin,HeijnenDevoorzittervandevastecommissievoorBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,LeerdamDevoorzittervandevastecommissievoorVolksgezondheid,WelzijnenSport,SmeetsAdjunct-griffiervandealgemenecommissievoorJeugdenGezin,ClemensTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27565,nr.7927