Reactie op petities 'Dicht het AOW-gat!' en 'Repareer het AOW-gat'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 043Toekomst pensioenstelselNr. 715 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 juli 2026De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op3 maart 2026 een brief ontvangen van I. H. met als bijlage de petities«Dicht het AOW-gat!» en «Repareer het AOW-gat» (zie bijlage 1 en 2). Inde procedurevergadering van 10 maart 2026 heeft de commissie gevraagdom een reactie op deze petities. Met deze brief geef ik invulling aan ditverzoek. Middels deze brief informeer ik bovendien uw Kamer over devervolgstappen die ik heb ondernomen om gevolg te geven aan eenrecente uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) in het kadervan het Tijdelijk besluit eenmalig bedrag ouderen van Surinaamseherkomst (het Besluit).De aangeboden petities gaan over Nederlanders van Surinaamseherkomst. De eerste petitie uit 2018 roept op tot het opheffen van hetonderscheid tussen ingezetenen van Nederland en Suriname voor deSurinaamse afhankelijkheid bij de opbouw van AOW-pensioen. De tweedepetitie uit 2025 gaat over het gebaar van erkenning en verzoekt devoorwaarden om in aanmerking te komen voor de eenmalige tegemoet-koming van € 5.000 te verzachten.Onvolledige AOW-opbouw van Surinaamse NederlandersEen grote groep Surinaamse Nederlanders die rond de onafhankelijkheidvan Suriname naar Nederland is gekomen heeft een onvolledige AOW. DeAOW is sinds de invoering in 1957 een Nederlandse nationale wet. DeAOW gold niet in andere landen in het Koninkrijk, zoals Suriname tot deonafhankelijkheid in 1975. Ingezetenen van Nederland bouwen in de vijftigjaar voor het bereiken van de AOW-leeftijd een volledige AOW op. Dejaren in Suriname tellen dus niet mee voor de opbouw van NederlandsAOW-pensioen.Surinaamse Nederlanders vragen al geruime tijd aandacht voor hunonvolledige AOW-opbouw. Bij de komst naar Nederland hadden zij kst-32043-715ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 043, nr. 7151 verwachtingen over rechten en plichten. Zij kwamen naar Nederland omhun Nederlanderschap te behouden. Later bleek dat de jaren in Surinameniet meetelden voor de opbouw van AOW-pensioen. Mede daardoorbestaan er gevoelens van onrecht in de Surinaamse gemeenschap. Ikbegrijp die gevoelens goed.Er zijn in het verleden meerdere rechtszaken geweest over de vraag of degroep Surinaamse Nederlanders moeten worden gecompenseerd. Zowelde CRvB als de Commissie Gelijke Behandeling (nu: College voor deRechten van de Mens) zijn tot het oordeel gekomen dat er geen juridischeverplichting bestaat voor de Nederlandse overheid om deze groep tecompenseren. Vorige kabinetten trokken zich de positie van SurinaamseNederlanders aan en er ontstond een politiek-bestuurlijke wens om degroep tegemoet te komen.Gebaar van erkenningDe commissie-Sylvester adviseerde om een onverplichte tegemoetkominguit te werken. Hier is het gebaar van erkenning uit ontstaan, in de vormvan een eenmalig bedrag van € 5.000. Het eenmalig bedrag is geencompensatie en is niet gerelateerd aan de gemiste AOW-opbouw. Hetgebaar is bedoeld als erkenning van de gevoelens van onrecht diebestaan bij Nederlandse ouderen van Surinaamse herkomst. Het gebaar isbestemd voor mensen die voor de onafhankelijkheid van Suriname debewuste keuze maakten om naar Nederland te komen en een duurzameband met Nederland hebben. De precieze voorwaarden zijn te lezen in deAMvB1. Voor hen geldt een unieke samenloop van omstandigheden.De SVB heeft inmiddels aan bijna 25.000 mensen het eenmalige bedraguitgekeerd. Mensen weten de SVB goed te vinden.Uitspraken CRvBNiet alle aanvragen voldeden aan alle criteria. Een groot deel van deafwijzingen betreft mensen die na de onafhankelijkheid van Surinamenaar Nederland zijn gekomen. Tot op heden hebben bijna 400 mensenbezwaar gemaakt na een afwijzing. Dit heeft tot ongeveer 100 beroep-zaken geleid en 20 hogere beroepen bij de CRvB. De CRvB heeft op 9 april,28 mei en 11 juni 2026 uitspraak gedaan in totaal 10 beroepszaken. In éénvan deze zaken is de Minister van SZW in het ongelijk gesteld. Graag lichtik u in over de invulling die ik aan deze uitspraak heb gegeven.De CRvB heeft d.d. 9 april 2026 inzake beroepszaakECLI:NL:CRVB:2026:362 de eerdere uitspraak van de rechtbankbekrachtigd dat gehuwde minderjarigen onder de Toescheidingsovereen-komst als meerderjarig beschouwd dienen te worden. Gehuwde personenvan Surinaamse herkomst die vóór of op 25 november 1975 in Nederlandzijn komen wonen, zijn voor toepassing van het Besluit volledig verge-lijkbaar met personen die op dat moment de achttienjarige leeftijd haddenbereikt.Ik heb naar aanleiding van de uitspraak van de CRvB besloten om de SVBde groep gehuwde minderjarigen proactief te laten identificeren en henambtshalve het Besluit van € 5.000 uit te keren.Omdat er weinig gebruik (0,01% van de oorspronkelijke rechthebbendenhebben hier beroep op gedaan) is gemaakt van de mogelijkheid om het1wetten.nl – Regeling – Tijdelijk besluit eenmalig bedrag ouderen van Surinaamse herkomst –BWBR0048840Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 043, nr. 7152 eenmalige bedrag te weigeren (de opt-out optie), heb ik besloten om deopt-out optie als bedoeld in Artikel 6 van het Besluit achterwege te laten.Dit verkort de procesdoorlooptijd waardoor de groep gehuwde minderja-rigen spoediger het Besluit kunnen ontvangen. Daarnaast vermindert hetachterwege laten van de opt-out optie de uitvoeringslast en -kosten.Burgers die het eenmalig bedrag niet willen ontvangen, kunnen hetachteraf aan de SVB terugstorten.Bij de SVB zijn 333 gehuwde minderjarigen in beeld waaraan het Besluitwordt uitgekeerd. De geraamde uitkeringslasten voor 333 personenbedraagt ca. € 1,67 mln. De SVB raamt de uitvoeringskosten op € 75.000.Het vermoeden bestaat dat er een groep is die aan de voorwaarden vanhet Besluit voldoen maar niet in beeld is. Hierdoor kunnen de uitgavennog oplopen. Er zal daarom in totaal € 1,80 miljoen worden gereserveerd.Het Besluit wordt in juli uitgekeerd aan de groep gehuwde minderjarigendie bij de SVB in beeld is.De aanvraagtermijn zoals die is opgenomen in het Besluit loopt af op 1 juli2026. De AMvB wordt niet aangepast. De AMvB is zodanig vormgegevendat de SVB aanvragen die na 1 juli 2026 worden ingediend ambtshalvemag toekennen gedurende de gehele looptijd van de AMvB, ook indien deaanvraagtermijn reeds is verstreken. Daarnaast biedt de huidige juridischegrondslag de mogelijkheid om aanvragen die na het verstrijken van deAMvB nog in behandeling zijn, te verwerken en uit te keren.AfsluitendDat er nog steeds gevoelens van onrechtvaardigheid bestaan in deSurinaamse gemeenschap begrijp ik. Een gebaar kan nooit alle pijn engevoel van onrecht volledig wegnemen. Toch is gekozen om iets te doen.Daarmee is naar mijn oordeel recht gedaan aan de situatie vanSurinaamse Nederlanders. Hoewel ik geen aanleiding zie om aanvullendemaatregelen te treffen of het bestaande beleid aan te passen, hoop ik hetongemak van een vertraagde tegemoetkoming te hebben verzacht doorproactief het Besluit uit te keren aan de groep jonggehuwden naaraanleiding van de uitspraak van de CRvB.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.A. VijlbriefTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 043, nr. 7153