Definitieve berekeningen balanced approach-procedure

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 665Evaluatie SchipholbeleidNr. 523 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 december 2024Schiphol vervult een belangrijke rol voor Nederland. De luchthavenverbindt ons met de wereld, biedt werk aan tienduizenden mensen en isonmisbaar voor onze economie en het bedrijfsleven. Schiphol is eenbelangrijk knooppunt in de luchtvaart en voor onze mobiliteit. Dat wil hetkabinet behouden. Tegelijkertijd realiseert het kabinet zich ook datomwonenden overlast ervaren van Schiphol en geen rechtszekerheidhebben. Daar wil het kabinet verbetering in brengen.In het hoofdlijnenakkoord, en daarna geconcretiseerd in het regeerpro-gramma, heeft dit kabinet daarom afgesproken om door te werken aan deEuropese balanced approach-procedure. Het kabinet hanteert eengefaseerde aanpak, waarbij in stappen wordt toegewerkt naar eenreductie van de geluidbelasting met 20%.Op 4 september jl. is het notificatiepakket ingediend bij de EuropeseCommissie. Het spoedig afronden van deze balanced approach procedureen het advies van de Europese Commissie daarin is van cruciaal belangom opvolging te kunnen geven aan het vonnis van de rechter in deRBV-zaak. Alleen dan kan het kabinet de rechtspositie van omwonendenherstellen en de overlast verminderen. Ook de luchtvaartsector heeftbehoefte aan duidelijkheid. Gelet hierop moet het kabinet de balancedapproach-procedure nu snel vervolgen. Het vaststellen van het aantalvliegtuigbewegingen is in deze procedure het sluitstuk.Met deze brief wordt de Kamer geïnformeerd over de resultaten van decontrole van de berekeningen, die zijn uitgevoerd om het effect te bepalenvan het maatregelenpakket en het bijbehorend maximum aantal vliegtuig-bewegingen op Schiphol waarmee het geluidsdoel behaald wordt. kst-29665-523ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5231 Resultaten controleberekeningenIn de brief van 4 september (Kamerstuk 29 665, nr. 517) is uiteengezet dathet kabinet ervoor heeft gekozen het in het regeerprogramma opgenomengeluidsdoel van -20% ernstig gehinderden in twee stappen te behalen:-17% per 2025, en de overige 3% later in de tijd. In diezelfde brief heeft hetkabinet aangegeven om voor het maximale aantal vliegtuigbewegingeneen bandbreedte van 475.000–485.000 op te nemen in het notificatiedo-cument. Die keuze is gemaakt omdat op dat moment de berekeningen nietstabiel waren. Daarom zouden de berekeningen worden nagelopen. Dezecontrole is de afgelopen periode uitgevoerd en leidt – naast het eerdergecommuniceerde maatregelenpakket – tot een aantal van 466.000–467.000 vliegtuigbewegingen om het geluiddoel van -17% per november2025 te behalen. In de controleberekeningen is rekening gehouden met demeest actuele gegevens over onder andere nieuwe vliegtuigtypes. Hetaantal vliegbewegingen dat volgt uit de controleberekeningen – uitgaandvan -17% van het geluidsdoel – is lager dan de bandbreedte die op4 september jl. is genotificeerd.Bij de bespreking van de resultaten van de berekeningen heeft Schipholaanvullende informatie aangeleverd over de maatregel tariefdifferentiatieen de mate waarin vliegtuigmaatschappijen in staat zijn om hun gedragaan te passen. Deze aanvullende informatie was aanleiding, inafstemming met Schiphol, om twee experts naar de aannames te latenkijken en een extra berekening uit te voeren. Deze externe experts gevenaan dat de aannames van Schiphol en het ministerie allebei realistischlijken. De nieuw aangeleverde informatie van Schiphol is waardevol maarmist ook cruciale onderbouwing. Daardoor blijven bepaalde onzekerhedeneen grote rol spelen. Deze externe experts geven aan dat de aannamesvan het ministerie mogelijk conservatief zijn en die van Schiphol mogelijkoptimistisch.Besluit en afweging verschillende belangenHet kabinet heeft bij haar besluit betrokken dat er een ernstig risico is dateen getal onder de genotificeerde bandbreedte onacceptabel is in hetkader van het lopende Europese notificatieproces. Het kabinet heeft naaraanleiding van de controleberekeningen opnieuw een afweging van allebetrokken belangen gemaakt. Belanghebbend zijn overeenkomstig deGeluidsverordening de lokale bewoners, lokale ondernemingen, Schiphol,luchtvaartmaatschappijen, luchtvaartnavigatiediensten, de netwerkbe-heerder en de slot coördinator.Afweging bijstellen geluidsdoel eerste faseKijkend naar alle belangen en gelet op de resultaten van de controlebere-keningen kiest het kabinet ervoor om de fasering voor het bereiken vanhet geluidsdoel van -20% anders vorm te geven. Het kabinet neemtdaarbij ook het internationale perspectief in overweging en de voorspel-baarheid naar luchtvaartmaatschappijen en andere landen.Het kabinet kiest er voor om het geluidsdoel in de eerste fase bij te stellennaar -15%. Daarbij wordt meegenomen dat externe experts aangeven datde effecten van de maatregel tariefdifferentiatie weliswaar onzeker enmoeilijk in te schatten zijn, maar in de huidige berekeningen wellicht watconservatief zijn meegenomen. Met de keuze voor 15% wordt nog altijdeen groot deel van het geluidsdoel in de eerste fase ingevuld, maar wordtook voorkomen dat in korte tijd een scheve balans ontstaat voor watbetreft de gevolgen voor de Nederlandse economie en de luchtvaart-sector. De afweging om het geluidsdoel in de eerste fase aan te passenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5232 naar -15% betekent dat er, naast de andere maatregelen die het kabinet inde eerdere brief heeft aangekondigd, vanaf november 2025 477.000–478.000 vliegtuigbewegingen mogelijk zijn, waarbij het kabinet uitgaat van478.000 bewegingen. Deze keuze biedt ruimte en tijd om het effect van demaatregelen, waaronder tariefdifferentiatie, nauwkeurig te monitoren enmee te wegen bij de nog te bereiken 5% geluidsreductie. Indien blijkt dathet pakket meer of minder dan -15% doet, dan zal dit worden betrokken bijde invulling van het resterende percentage. Een maximaal aantalvliegtuigbewegingen van 478.000 betekent een reductie in relatie tot hethuidige aantal slots waar luchtvaartmaatschappijen historische aanspraakop maken. De onafhankelijk slot coördinator ACNL heeft aangegevenmogelijkheden te onderzoeken om de impact hierop waar mogelijk temitigeren.Het kabinet acht het van groot belang om de omwonenden zekerheid tebieden, dat het afgesproken geluidsdoel onverkort overeind blijft. Daaromhecht het kabinet eraan te benadrukken dat het bijstellen van hetgeluidsdoel in de eerste fase per november 2025 op geen enkele wijzeafbreuk doet aan het geluidsdoel zoals vastgelegd in het Actieplan GeluidSchiphol 2024–2029: -20% voor het etmaal en -15% voor de nachtbovenop de autonome ontwikkelingen. Het kabinet streeft ernaar ditvolledige geluidsdoel zo snel mogelijk te realiseren binnen de huidigeactieplanperiode, waarbij geldt dat -15% in de nacht binnen deze balancedapproach-procedure al wordt behaald. Het totale geluidsdoel blijft dusonveranderd. Het kabinet is voornemens om nog binnen deze kabinetspe-riode een besluit te nemen over de maatregelen waarmee de overige 5%ingevuld zal worden. Daartoe zal het kabinet gedurende het eerste jaar nainvoering van de maatregelen, dus gedurende het jaar 2026, actiefmonitoren of de gestelde doelen worden gehaald. Vanaf november 2026zal politieke besluitvorming plaatsvinden over concrete maatregelenwaarmee het resterende percentage zal worden ingevuld, en zalvervolgens zo nodig een nieuwe balanced approach-procedure wordenopgestart om deze maatregelen te realiseren. Het kabinet kijkt hiervooronder andere naar operationele procedures, eventuele verdergaandetariefdifferentiatie en additionele vlootvernieuwing die in dat jaargerealiseerd worden. Ook onderzoekt het kabinet aanvullende maatre-gelen in de nacht, beperking van hinder bij secundaire banen, beperkingvan privévliegtuigen, en het sterker weren van lawaaiige toestellen. Eencapaciteitsbeperking kan ultimo een middel zijn nadat een BalancedApproach is doorlopen. Als een dergelijke procedure nodig blijkt, wordtdeze uiterlijk de eerste helft van 2027 opgestart. Hiermee wordt gewaar-borgd dat uiterlijk voor het einde van de planperiode van het ActieplanGeluid Schiphol 2024–2029 de volledige 20%-reductiedoelstelling wordtbehaald.Nadat het volledige geluidsdoel gerealiseerd is, kan er ook weerperspectief komen voor de sector.Monitoring en handhavingZoals ook in de Kamerbrief van 4 september jl. gecommuniceerd, is hetmaatregelenpakket niet vrijblijvend. Het kabinet maakt daarom duidelijkeen bindende afspraken met de sectorpartijen over de invulling en nalevingvan de afspraken. Er zijn inmiddels verschillende gesprekken gevoerd metKLM en Schiphol. Het doel van deze gesprekken is om bindende afsprakenvast te leggen in bijvoorbeeld convenanten. Zodra de uitkomst van dezegesprekken vast staat, wordt de Kamer hierover geïnformeerd.Zoals is aangekondigd worden de maatregelen gemonitord om het effectin beeld te brengen. Er wordt zo spoedig mogelijk gestart met deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5233 monitoring. In de komende periode wordt de wijze van monitoring verderuitgewerkt. Het kabinet zal de Kamer hier via de voortgangsbrievenProgramma Omgeving Luchthaven Schiphol over informeren.StakeholdersHet kabinet heeft met dit besluit de verschillende belangen op eenzorgvuldige wijze afgewogen. Tegelijkertijd realiseert het kabinet zich datniet iedereen tevreden is met de uitkomst van die afweging. Het kabinetheeft over het voorgenomen besluit op verschillende momentengesproken met zowel vertegenwoordigers van de sector. Ook zijn deomwonenden via Maatschappelijke Raad Schiphol en de BestuurlijkeRegie Schiphol geïnformeerd over de uitkomsten van de berekeningen enhet voorgenomen besluit. De sectorpartijen zijn van mening dat debeperking van hun groeimogelijkheden ver gaat en pijn doet. De MRSwijst er aan de andere kant op dat er op dit moment minder vluchtenplaatsvinden dan met dit besluit mogelijk wordt gemaakt. Van eenserieuze verbetering van de geluidssituatie is volgens hen dan ook geensprake. De Bestuurlijke Regie Schiphol is blij dat het kabinet stappen zetom de rechtspositie van omwonenden te verbeteren. Zij ziet de spanningwaarin het kabinet zit tussen de economische belangen van de luchthavenmet veel werkgelegenheid aan de ene kant, en de hinder voor deomwonenden aan de andere kant.VervolgprocesOpvolgend op dit kabinetsbesluit wordt de Europese Commissiegeïnformeerd over het aantal vliegtuigbewegingen dat volgt uit dedefinitieve berekeningen. Deze berekeningen zijn ook gepubliceerd opwww.luchtvaartindetoekomst.nl en voor iedereen te raadplegen. Naontvangst van het advies van de EC zal het kabinet een definitief besluitnemen over het uiteindelijke maatregelenpakket dat in regelgeving wordtvastgelegd.Hiermee geef ik ook invulling aan mijn toezegging in het Luchtvaartdebatvan 24 oktober jl. Door de doorlopende berekeningen en controles in hetkader van de balanced approach-procedure, is de oplevering van deimpactanalyse nachtsluiting verder vertraagd. Deze zal zo snel mogelijk nahet kerstreces met de Kamer gedeeld worden.Een deel van de resultaten van de balanced approach-procedure, namelijkhet uiteindelijk toegestane aantal vliegtuigbewegingen, moet in hetLuchthavenverkeerbesluit (LVB) worden vastgelegd. De andere maatre-gelen uit het Balanced Approach pakket worden niet in het LVBvastgelegd, maar in een ministeriële regeling en in een bindendconvenant met verschillende sectorpartijen. Een algehele wijziging vanhet LVB zal echter niet tijdig gereed zijn om het maximum aantalvliegtuigbewegingen per november 2025 in te kunnen voeren. Dit komtmede doordat het LVB dan al in het voorjaar gereed moet zijn om een rolte kunnen spelen bij de capaciteitsverdeling. Het kabinet wil echteronverkort vasthouden aan invoering per november 2025 en zal gelethierop op korte termijn een alternatief voor tijdige verankeringvoorleggen. Over deze vervolgstappen zal de Kamer worden geïnfor-meerd.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 665, nr. 5234