Stand van zakenbrief Ziekenhuizen

32012GovernanceindezorgsectorNr.2BRIEFVANDEMINISTERVANVOLKSGEZONDHEID,WELZIJNENSPORTAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,25augustus2009Op19juni2009verzochtdevastecommissievoorVolksgezondheidWelzijnenSportomeenbriefmetdaarin«destandvanzakenoverdemajeureonderwerpendieindedesbetreffendevoorgaandeoverleggenmetdekameroverdeZeeuwseZiekenhuizen,deIJsselmeerziekenhuizen,hetVlietlandziekenhuisenhetziekenhuisOrbisaandeordezijngeweest».Metdezebriefvoldoeikgaarneaandatverzoek.Alvorensnaderintegaanopdegenoemdeindividueleinstellingenhechtikeraanterinleidingenkeleopmerkingentemaken.Inmijnbrievenoverdezeinstellingenenindedebattendieikmetuhebgevoerd,hebikaangekondigdintezullengaanopdeleringdieikuitdezecasusenanderecasuïstiektrek.Indebriefgetiteld«Ruimteenrekenschapvoorzorgenondersteuning»(TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012nr.1.)bepleitendestaatssecretarisenikeenversterkingvanhetbestuurenhetinternetoezichtoverdevollebreedtevandezorg.Recentecasuïstiekheeftlatenziendatmeeraandachtnodigisvoordekwaliteitvanhetbestuurenhetinternetoezicht.Indevoornoemdebriefstellenwijeenaantalgovernancemaatregelenvoor,waaronderhetaanscherpenenwettelijkverankerenvandetakenenbevoegdhedenvanhetbestuurendeinterneraadvantoezicht,deverbeteringvandemaatschappelijkeinbed-dingenhetverbeterenvandeafrekenbaarheidbijfalen.Ookhebbendestaatssecretarisenikindehiervoorgenoemdebriefaangegevenhoeindetoekomstdecontinuïteitvancrucialezorggeborgdkanworden,indiendezewordtbedreigdalsgevolgvanfinanciëleen/ofkwaliteitsproblemenbijeenzorgaanbieder.ZeeuwseziekenhuizenKorteterugblikOp9maart2009(kamerstuk27295,nr.133)hebikuwKamerperbriefgeïnformeerdoverdeuitkomstvanhetonderzoekdoorhetCollegesane-TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1341380809tkkst32012-2ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.21 ringzorginstellingen(CSZ)naardeaardenomvangvande(financiële)problemenbijdeZeeuwseziekenhuizen,waarnaop12maart2009(kamerstuk27295,nr.137)overlegheeftplaatsgevondenmetdevastekamercommissieoverhetdossierZeeuwseziekenhuizen.Op26maart2009(kamerstuk27295,nr.136)hebikuwKamerperbriefgeïnformeerdoverhetbesluitvandeNMaoverdefusietussendeZeeuwsezieken-huizen.Uwkamerheeftvervolgensinapril2009tweemoties,ingediendop2april2009,aangenomen:demotievanhetlidVanderVliesc.s.overeen«kleinvolwaardigzieken-huisopWalcheren»(kamerstuk27295,nr.140)demotievanhetlidSapc.s.overhetRIVMonderzoeknaardebereikbaar-heidvandeacutezorginZeeland(kamerstuk27295,nr.139)StandvanzakenZeeuwseziekenhuizenOpmijnverzoekrapporterendeZeeuwseziekenhuizenmijregelmatigoverdestandvanzakenenmonitorthetCSZactiefdeontwikkelingenbijdeZeeuwseziekenhuizen.DeIGZhoudtgeïntensiveerdtoezichtopdeZeeuwseziekenhuizen.DeIGZheeftaangegevenopditmomentgeenindicatiestehebbendatdekwaliteitenbereikbaarheidvanzorginZeelandzorgelijkis.DeZeeuwseziekenhuizenenhetCSZhebbenmijgerapporteerddathetjaar2008isafgeslotenmeteen(voorbeideZeeuwseziekenhuizengeaggregeerd)positiefresultaatvan€2miljoen,waardoorheteigenvermogenisgegroeidvan(geaggregeerd)€2miljoennaar€4miljoen.Hetpositieveresultaatisbehaalddankzijeenaantalincidentelemaatre-gelen(vacaturestop,investeringsstopeninkooptaakstelling).DeZeeuwseziekenhuizenwerkennogaanverderestructurelebesparingen.StichtingZiekenhuisWalcherenisalsdeelnemeraangeslotenbijhetWaarborgfondsvoordeZorgsector(WfZ).HetWfZheeftleningenvanhetziekenhuisWalcherengeborgd.DaarommoetdevoorgenomenfusiedoorhetWfZwordengoedgekeurd.HetWfZheeftalsvoorwaardegestelddatheteigenvermogenvandefusiestichtingminimaalophetniveaublijftvandehuidigedeelnemer(ZiekenhuisWalcheren).Hetziekenhuisheeftaangegevendittewillenrealiserendoorhetaantrekkenvanachterge-steldeleningen.InafwachtingvanformeleresultatenopditgebiedheefthetWfZvanuithaarpositiebijderechtbankbezwaaraangetekend.Hetziekenhuisheeftmijaangegeventeverwachtendatdebetreffendeachter-gesteldeleningenvoor1september2009rondzullenkomen.DeZeeuwseziekenhuizenhebbenvoortsookaangegevendatzijverwachteninhetnajaaronderbouwdefusieplannen,inclusieffinanciëleparagraaf,gereedtehebben.Daarnazoudejuridischefusietussenbeideziekenhuizenop1/1/2010zijnbeslagkunnenkrijgen.HetCSZmonitortopmijnverzoekooknauwlettenddetotstandkomingvandezefusieplannen.Ikzaldekomendetijddeverdereontwikkelingennauwgezetvolgen.ZoalshiervoorreedsaangegevenrapporterendeZeeuwseziekenhuizenopmijnverzoekmijregelmatigoverdestandvanzakenenmonitorthetCSZactiefdeontwikkelingenbijdeZeeuwseziekenhuizen.IkzaluwKamer,indientoekomstigeontwikkelingendaartoeaanleidinggeven,naderinformeren.MotieVanderVliesc.s.enmotieSapc.s.InhetkadervandemotievanhetlidVanderVliesc.s.overeen«kleinvolwaardigziekenhuisopWalcheren»endemotieSapc.s.overhetRIVM-onderzoeknaardebereikbaarheidvandeacutezorgwijsikeropdatdeZeeuwseziekenhuizenmijhebbengeïnformeerddaterop1septemberTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.22 2009eenbusinesscasezalliggen.Ditplanvormtdegrondslagvoordefusieplannen.Indefusieplannenzalaandachtwordenbesteedaandefunctieverdelingoverdeverschillendelocaties.VooruitlopendhieropheefthetziekenhuisaangegevendateropWalchereneenziekenhuis-voorzieningzalkomendiedevolgendefaciliteitenzalkennen:–SEH(innauwesamenwerkingmetdeHAP)–Poliklinischefuncties(spreekuren,functieonderzoeken)–Beeldvormendetechnieken(röntgen,echo,etc.)–Frontofficelaboratorium–OK-complex–IC,level1–Verpleegafdeling–DeopnamesvoorInterneGeneeskunde,Neurologie,Cardiologie,–Longgeneeskunde,Kindergeneeskunde,ObstetrieenTraumatologiezullenplaatsvindenteGoes.TenaanzienvandemotievanhetlidSapc.s.overhetRIVMonderzoeknaardebereikbaarheidvandeacutezorginZeelandwijsikernogopdatbijdedefinitievefunctieverdelingoverdetoekomstigelocatiesdeuitkomstvannaderRIVM-onderzoeknaardebereikbaarheidvandeacutezorgbinnen45minutenzalmoetenwordenmeegenomen.IJsselmeerziekenhuizenKorteterugblikEind2008enbegin2009hebikuregelmatiggeïnformeerdoverdestandvanzakenmetbetrekkingtotdeIJsselmeerziekenhuizen.Inseptember2008constateerdedeIGZdatdeoperatiekamersindeziekenhuizennietvoldedenaandevoorwaardenvoorverantwoordezorgverlening,waar-doorpatiëntenonnodigeenvermijdbarerisico’sliepen.NagesprekkenmetdeIGZbesloothetziekenhuisbeideoperatiecomplexenbuitengebruiktestellentotdatzeiniedergevalweerzoudenvoldoenaande,inhetkadervanverantwoordezorgaanoperatiepatiënten,minimaaltestelleneisenaanluchtkwaliteit.Daarnaastdiendehetziekenhuiseenfunc-tionerendkwaliteitssysteemteontwikkelenmetbetrekkingtotinfectie-preventie.OpbasishiervanheeftdeIGZdeIJsselmeerziekenhuizendestijdsonderverscherpttoezichtgeplaatst.Op17november2008zijndeoperatiekamersinEmmeloordweeringebruikgenomen.Op24november2008zijninLelystadtweetijdelijkeoperatiekamersingebruikgenomen.DezetijdelijkeoperatiekamerswordeninLelystadnogsteedsgebruikt.MCLelystadverwachtdeverbouwdeoperatiekamershalverwegeaugustus2009tekunnenopeneneninseptemberweervolledigingebruiktehebben.Op2februari2009beslootdeNZatotsteunverleningaandeIJsselmeer-ziekenhuizen.Inmijnlaatstebriefvan3februari2009(TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,27295nr.126)hebikugeïnformeerdoverhetNZabesluit,waarbijikhetfinanciëlearrangementhebtoegelicht.StandvanzakenOp13februari2009heeftdeMCgroepdebestuurlijkeverantwoordelijk-heidvoordeziekenhuizenovergenomen.InmiddelsisdenaamvandeziekenhuizengewijzigdinMCZuiderzeeinLelystadenMCEmmeloord.NadebestuurlijkeovernamedoordeMCgroepishetverscherpttoezichtvandeIGZvankrachtgebleven.DatbetekentdatdeIGZdeinstellingelkezeswekenbezoekt.DeIGZheeftaangegeveneengoedealgemeneindruktehebben.DeIGZistevredenoverdevoortgangenzietenherkentdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.23 verbeteringendieoverdevollebreedtebinnendeorganisatieplaats-vinden.Ditgeldtmetnamevoorhetoplossenvandeproblematiekvaneenaantaldisfunctionerendespecialistenenmedewerkersdieinmiddelshetziekenhuishebbenverlaten,hetaantrekkenvannieuwespecialistenenmedewerkers,hetoplossenvaneenaantalorganisatorischeenlogistiekeknelpunten,hetverbeterenvandeserviceaandepatiënt.Hetisnuwelvanbelangdathetziekenhuisookophetgebiedvanprofessionelekwali-teitenpatiëntveiligheidduidelijkedoelstellingenformuleertendezenaardeorganisatietoevertaaltenoperationaliseert.Hetziekenhuisismomen-teel,ondersupervisievandeIGZ,bezigmethetontwikkelenvanzo’nkwaliteits/veiligheidsplan.Ditplanishalverwegeseptember2009gereedenzalbinnendekomendetweejaarvolledigwordeningevoerd.Hetverscherptetoezichtblijftvooralsnoginstand.Uitdejaarrekeningvan2008blijktdathettotaleverliesvandeStichtingover2008ruim€26mlnbedraagt.Deresultatenin2008zijndaarmeeinlijnmetdeverwachtingenzoalsdestijdsverwerktindebalanssteun-aanvraag.NadebestuurlijkeovernameisdeMCgroepvoortvarendgestartmetdereorganisatieennoodzakelijkebezuinigingen.DeMCgroepgeeftinhaarrapportageoverheteerstekwartaalaanfinancieelopkoersteliggenenverwacht2009meteenlichtpositiefresultaattekunnenafsluiten.Iklaatmijgeregeldinformerenoverzoweldefinanciënalsdekwaliteitvandezorg.Indiendaartoeaanleidingiszalikunaderinformeren.MotieSapc.s.Inhetalgemeenoverlegop18december2008isdemotieSapc.s.aanvaard.Dezemotievroegomversterkingvanhetinternetoezichtvanuitdeoverheid,geletopdeomvangrijkepubliekebetrokkenheid.Opbasisvandezemotiezijneenaantalextrawaarborgeningebrachtterverster-kingvanhetinternetoezichtvandeStichting.Dezewaarborgenhebikbeschreveninmijnbriefvan3februari2009.EénvandezewaarborgenbetreftdebenoemingvaneenlidvandeRaadvanToezichtdoordegeza-menlijkeoverheden:degemeenteLelystad,deprovincieFlevolandenhetRijk.Inmiddelsismevrouwir.J.M.Leemhuis-Stoutdoordeoverhedenvoorgedragenenbenoemdinderaadvantoezicht.OrbisMedischenZorgconcernKorteterugblikOp2april2009iseeninterpellatiedebatgewijdaandezezorginstelling.DatgebeurdenaaraanleidingvaningrijpendemaatregelendiedoordeRaadvanBestuurvanOrbisop15maart2008warenbekendgemaakt.Op20mei2009heefteenspoedAOplaatsgevonden.IndatAOstondhetontbrekenvanfinancieringvoorhetsociaalplancentraal.ToenishetinitiatiefvandeRaadvanBestuuromeenrondetafelconferentietebeleggen,vanuitdeKamergesteund.DeKamerontvingop29mei2009eenafschriftvanmijnbriefaandeRaadvanBestuuroverdierondetafel-conferentie.StandvanzakenDehiervoorgenoemderondetafelconferentieheeftinmiddelsop18juni2009plaatsgevonden.Dezerondetafelconferentiehadmedetotdoelpartijentebetrekkenbijdefinancieringvanhetsociaalplan,zodathetsociaalplandaadwerkelijktotuitvoergebrachtzoukunnenworden.UitvoeringvanhetsociaalplanisnoodzakelijkomdeexploitatieopordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.24 tebrengen.Eenordentelijkeensluitendeexploitatieisophaarbeurtmedenodigomde(her)financieringvaneenleningdievorigjaarvooréénjaarwerdverstrekt,rondtekunnenkrijgen.Perbriefvan21juli2009heefthetziekenhuismijgeïnformeerdoverhetfeitdatdeborgstellingvoordefinancieringvanhetsociaalplanrondis.Banken,gemeenteSittard-Geleen,provincieLimburg,CZ-zorgverzekeraarenmedischspecialistenhebbenborgstellingenafgegeven.Naarverwach-tingvanhetzorgconcernkandereorganisatienádezomervakantiedaad-werkelijkvanstartgaanwaardoorhetbusinessplan2009–2013geïmple-menteerdkanworden.Dejaarcijfers2008zijnopditmoment(nog)nietbeschikbaar.Deinstellingisgemaanddezecijferstensnelstetepubli-ceren.Ineenpersberichtvan20juli2009gevenOrbisMedischCentrum(onder-deelvanOrbisMedischenZorgconcern)enAtriumMCParkstadaanopkortetermijneenhaalbaarheidsonderzoektestartennaareenintensievesamenwerkingtussendebeideziekenhuizen.Hetonderzoek,dathelder-heidmoetbiedenoverdevoordelenvanzo’nsamenwerking,dientop1januari2010tezijnafgerond.IndiendesamenwerkingtotstandkomtiseensplitsingvanOrbisMedischenZorgconcern(OMC)noodzakelijk,waardoorOrbisThuis(verpleeg-enverzorgingshuizenenthuiszorg-organisaties)zonderOMCverdergaat.DeIGZheeftookdezezorginstelling(zoweldecurealscare-instellingen)ondergeïntensiveerdtoezichtgeplaatst.OpverzoekvandeIGZisdoordeinstellingeenrisicoanalysegemaakt:inwelkematewordtdepatiënten-zorgbedreigddoordebredeinstellingsproblemenenwatdoethetbestuuromdezerisico’stevermijdenc.q.optevangen?DeIGZbrengtaangekondigdeenonaangekondigdebezoekenbijdeinstellingenzietopditmomentgeenaanleidingnaderestappentezetten.Gegevenhetfeitdatditziekenhuisnietnoodzakelijkisvoordebereikbaar-heidvandespoedeisendehulpbinnen45minuten,zieikvoorshandsgeenaanleidingvooraanvullendemaatregelenvanuithetoogpuntvanhetwaarborgenvandecontinuïteitvancrucialezorg.Welzalikmijdekomendetijdlateninformerendoorondermeerhetziekenhuisoverdeontwikkelingentenaanzienvandesaneringensamenwerkinginderegio.HetverheugtmijdatdegezamenlijkepartijendesaneringvanhetOrbisMedischenZorgconcernactieflijkenoptepakken.VlietlandziekenhuisIndeachteronsliggendemaandeniserenigemalencontactgeweesttussenmijndepartementenhetVlietlandziekenhuis.Ineenbriefvand.d.5augustusjl.aanmijndepartementonderscheidtdeRaadvanBestuurvanhetVlietlandziekenhuis,inaansluitingopeerderecorrespondentie,eenaantalvraagstukkenwaarmeehetziekenhuiswordtgeconfronteerd.Allereerstishetziekenhuisgeconfronteerdmetbouwschadetengevolgevanhetoptredenvancomplicatiesbijdenieuwbouw.HetCollegeBouwZorginstellingenheeftonderzoeklatenverrichtennaardezekwestieenheefteeneindafrekeningvastgesteld.Ookheefthetziekenhuiseenarbitragezaakaangespannen.Deuitkomstdaarvanisdateenderdedeelvandebouwschadebijdeaannemerkonwordenneergelegd.DeNZaheeftrecentelijkeenvoorhetziekenhuispositiefbesluitgenomenophetverzoekomde(resterende)bouwschadeversneldtemogenafschrijven.Terverduidelijking,hetgaathieromeenhardheidsclausuleopbasisvandebeleidsregelAfschrijvingvandeNZaennietomdehardheidsclausulekapitaallasten.DeNZaheeftrekeninggehoudenmetdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.25 huidigefinanciëlepositieendeomstandigheden(overmacht)waaronderdehogerebouwkostenzijnontstaan.HetonverkortvasthoudenaandebeleidsregelAfschrijvingzounaarhetoordeelvandeNZaonevenredignadeligegevolgenhebbenvoordeinstelling.DeRaadvanBestuurvanhetVlietlandziekenhuisgeeftingenoemdebriefvan5augustusjl.aandathetbouwschadeprobleemvoorhetVlietlandziekenhuisalsafgeslotenenookopgelostkanwordenbeschouwd.DeaanvraagbijdeNZahandeldebehalveoverdebouwschadeookovereennegatiefverschiltussendehuidigeboekwaardeendeindetoekomstterealiserenwaarde(hetzgn.impairment).IndehierbovengenoemdebriefvanhetVlietlandziekenhuisvan5augustus2009wordtdaarookaangerefereerdenwordtaangegevendatinhetJaardocumentVliet-landziekenhuis2008indatkadereenvorderingvan€60miljoenopdeoverheidisopgenomen.DeNZaheeftdatdeelvandeaanvraagafgewezen.DeNZaoverweegtdaarbijdatdievorderingopdeoverheidvoorhetverslagjaar2008geengevolgenheeftvoorhetinstellingsbudgetengeenernstigegevolgenheeftvoordebedrijfsvoeringvandeinstelling.DeNZaoverweegtvoortsdatdegevolgenmogelijkerwijsgedeeltelijkzullenkunnenwordenopge-vangendoorhetovergangsregimekapitaallasten.NaasthiervoorbeschrevenvraagstukkengeefthetVlietlandziekenhuisaanproblementehebbentenaanzienvandeliquiditeit.Ookisersprakevanexploitatieproblemenoverdeeerstemaandenvan2009tengevolgevandeovergangnaarhetnieuweziekenhuisper1januari2009.Indebriefvan5augustus2009geefthetziekenhuisaandatdeliquiditeitsproblemengeenenkelverbandhebbenmetexploitatieproblemenoverdeeerstemaandenvanditjaardanwelmethetkapitaallasten-en/ofbouwschade-probleem.Deliquiditeitsproblemenwordenveroorzaaktdooreenvertra-gingindeleveringdoorhetziekenhuisvandeoudelocatieteVlaardingenaandekoperendientengevolgeookeenvertragingvandebetalingvandekoperaanhetziekenhuis.HetVlietlandziekenhuisheeftaanmijgevraagdeengarantstellingteverlenen,terhoogtevandekoopsomvandeoudelocatieteVlaardingen(€18miljoen),vooreendoordebankteverstrekkenoverbruggings-krediet.RichtingdeRaadvanBestuurvanhetVlietlandziekenhuishebikaangegevendatikdegevraagdegarantienietzalgeven.Ikhebdaarvoorgeentitel.DathoudtverbandmethetfeitdathetVlietlandZiekenhuisnietnoodzakelijkisvoordecontinuïteitvancrucialezorg(bereikbaarheidvanacutezorgbinnen45minuten).Bovendienstaathetliquiditeitsprobleemlosvandeafschaffingvandenacalculatieopdekapitaallasten.Tenaanzienvandegeconstateerdeexploitatieproblemenoverdeeerstemaandenvan2009heefthetVlietlandziekenhuisaanmijaangegeveninmeijl.tezijngestartmetdeontwikkelingvaneenombuigingsprogrammavancirca€10miljoen,waarvandehelftnogditjaaristerealiseren.Hiertoerichteentaskforcezichopadherentie-enproductiegroei,personeelsreductie,kwaliteitszorg,zorginnovatieenkostenbeheersing.HetVlietlandziekenhuisverkeert,zoschrijftdeRaadvanBestuur,onder-tussenvanwegehetacuteliquiditeitsprobleemnogaltijdingroteonzeker-heidomtrentdecontinuïteitvanhetziekenhuisindeeerstkomendemaanden.HoewelhetVlietlandZiekenhuisnietnoodzakelijkisvoordecontinuïteitvancrucialezorgachtikhetwelvanhetgrootstebelangdatdezorgleveringvanvoldoendekwaliteitblijft.DaaromvoertdeIGZookvoorditziekenhuisgeïntensiveerdtoezichtuit,vergelijkbaarmetdatbijdeZeeuwseziekenhuizenenOrbisMedischenZorgconcern.Ookvindikhetvangrootbelangdatcliëntenzominmogelijklasthebbenvandefinan-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.26 ciëleproblemenbijhetziekenhuis.IkgaervanuitdatdedominanteverzekeraarsuitdebetreffenderegiozichvoorbereidenopeenuiterstscenariowaarbijhetVlietlandZiekenhuisalsgevolgvandeliquiditeits-problemennietlangerzorgzoukunnenleveren.Inzo’nuiterstgevalhebbenzorgverzekeraarsopgrondvanhunzorgplichtdeverantwoorde-lijkheidomtevoorzienincontinueringvanzorgvoorhuncliënten,even-tueelinnauwesamenspraakmetandereaanbiedersvanziekenhuiszorginderegio.Ikhoopuopdezemaniervoldoendetehebbengeïnformeerdopuwvraagnaardeindebriefvandegriffiergenoemdevierziekenhuizenenzalu,zodradaaraanleidingtoeis,naderinformeren.DeministervanVolksgezondheid,WelzijnenSport,A.KlinkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,32012,nr.27