Geannoteerde agenda bijeenkomst NAVO-ministers van Defensie en Nederlandse bijdrage anti-drone capaciteiten in Denemarken

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202628 676NAVONr. 552 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 29 september 2025Op 15 oktober 2025 komen de NAVO-Ministers van Defensie (DMM) bijeenin Brussel. In deze brief informeer ik uw Kamer over de Nederlandse inzetvoor de DMM. Daarnaast informeer ik u met deze brief dat Nederland op 1en 2 oktober 2025 een bijdrage levert aan de bescherming van hetluchtruim van Denemarken met anti-drone capaciteiten.Defence Ministers Meeting (DMM)De DMM staat in het teken van de actualiteit en verdere implementatievan de besluiten die bondgenoten op de NAVO-top in Den Haag hebbengenomen. Vooralsnog bestaat het programma uit twee delen. In het eerstedeel gaat het over de versterking van de afschrikking en verdediging vanhet bondgenootschap, waarin verschillende gerelateerde onderwerpenaan de orde zullen komen. Daarna volgt een informele NATO UkraineCouncil (NUC). Daarnaast vindt ook nog een bijeenkomst plaats van deUkraine Defence Contact Group (UDCG) om te spreken over de steun aanOekraïne.Afschrikking en verdedigingTijdens de DMM spreken de bondgenoten over uiteenlopende onder-werpen omtrent afschrikking en verdediging. Naar verwachting zal defocus liggen op het versterken van de bondgenootschappelijke luchtver-dediging, de implementatie van de Capability Targets 2025 (CT25), en deintensivering van de defensieproductie.Ontwikkelingen/laatste stand van zaken IAMD/BMD.De versterking van de NAVO’s Integrated Air and Missile Defence (IAMD)komt deze DMM nadrukkelijk ter tafel. De recente, onacceptabeleincidenten met Russische drones in Polen en Roemenië en Russischejachtvliegtuigen in Estland laten zien dat IAMD functioneert, maar ook datverdere investeringen op de korte termijn nodig zijn om over de hele linie kst-28676-552ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5521 van dreigingen effectief, (kosten-)efficiënt en geloofwaardig te kunnenreageren. De onlangs aangekondigde activiteit Eastern Sentry zal de IAMDafschrikking en verdediging op korte termijn versterken middelsuitbreiding van de beschikbare middelen en verbeterde coördinatie.Nederland levert reeds een aanzienlijke bijdrage aan de luchtverdedi-gingscapaciteiten in Polen door de inzet van vier F-35»s, de MultinationalMulti Role Tanker Transport Unit (MRTT, waarvan de bijdrage onlangsverlengd is tot en met 31 december 2025) en vanaf december eenluchtverdedigings-taskforce bestaande uit twee Patriot-systemen,NASAMS en anti-drone systemen. Tevens werkt Defensie al geruime tijdaan het versterken van de eigen luchtverdedigingsmiddelen, onder anderedoor de investeringen in anti-drone kanonsystemen.Tegen de achtergrond van deze ontwikkelingen zullen de bondgenotenbesluiten nemen over de te nemen volgende stappen in het structureelverbeteren van de NAVO IAMD. Nederland zet zich in dit kader in voorgeoptimaliseerd en doelmatiger gebruik van schaarse IAMD-capaciteitenen de doorontwikkeling van de militaire plannen.Hague Investment Plan & Capability Targets 2025Tijdens de NAVO-top in Den Haag hebben de Europese bondgenoten enCanada zich gecommitteerd om meer verantwoordelijkheid te nemen voorde veiligheid op het Europese continent. Tijdens de DMM zullen debondgenoten verder in gesprek gaan over hoe de NAVO, en het Europeseaandeel daarin, verder te versterken. Als onderdeel hiervan zullenbondgenoten hun voorziene groeipad van defensie-uitgaven bespreken.Dit is een eerste opvolging van de tijdens de NAVO-top overeengekomenafspraak om in 2035 5% van het bbp aan defensie en bredere veiligheid-en defensie-gerelateerde investeringen uit te geven. Dit is onderverdeeldin 3,5% voor defensie-uitgaven en 1,5% voor bredere veiligheids- endefensie-gerelateerde investeringen. Nederland verwacht in 2026 2,24%van het bbp aan defensie te besteden volgens de Nederlandse bereke-ningswijze, inclusief militaire steun aan Oekraïne. Verdere invulling vanhet The Hague Investment Plan is aan het volgend kabinet. Momenteelvindt interdepartementaal overleg plaats over de uitgaven die mogelijkonder de 1,5% vallen.De afgesproken hogere defensie-uitgaven moeten in de eerste plaatsleiden tot een versterking van eigen capaciteiten van de bondgenoten. Opde DMM van afgelopen juni zijn de CT25, inclusief NATO Priority Targets,vastgesteld en geaccepteerd door de bondgenoten. Het is nu zaak dat debondgenoten onverwijld invulling geven aan deze doelstellingen, omdreigingen het hoofd te blijven bieden en een significante stap te zettennaar een grotere Europese verantwoordelijkheid voor Europese veiligheid.Nederland heeft hier reeds vooruitgang geboekt met de investeringen uitde Voorjaarsnota 20251 en Defensienota 20242, zal blijven doorpakken opde eigen Capability Targets, en zal aan blijven dringen op spoedigeinvulling van alle doelstellingen door alle bondgenoten.Defensie-industrieOm de CT25 te realiseren zijn investeringen in en opschaling van dedefensie-industrie van cruciaal belang. Daarom kunnen de defensiemi-nisters tijdens de DMM hun inzichten delen over de knelpunten en kansenvoor het verhogen van de industriële productiecapaciteit. Nederland werkt1Kamerstuk 36 725, nr. 12Kamerstuk 36 592, nr. 17Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5522 nauw samen met NAVO-bondgenoten om de Europese defensie-industriete versterken.Verder behandelen de defensieministers het implementatieplan (eerstefase) van het NATO Commercial Space Strategy Implementation Plantijdens de DMM. Deze strategie heeft drie kerndoelen: het gebruikmakenvan commerciële oplossingen, continuïteit van toegang tot commerciëlediensten en het opbouwen van een samenhangende relatie met decommerciële sector. Dit heeft een directe relatie met de NederlandseDefensie Strategie voor Industrie en Innovatie, waarin ruimtetechnologieals een van de prioritaire gebieden is aangemerkt.Missies en operatiesTijdens de DMM staan de Ministers stil bij de lopende missies, operatiesen activiteiten van de NAVO. De veiligheid van Nederland is onlosmakelijkverbonden met de veiligheid in en rondom Europa. Beide staan onderdruk. Dat vergt onze absolute aandacht en inspanning. Terrorisme,gewelddadig extremisme, ondermijning en grensoverschrijdendecriminaliteit vormen een constante dreiging voor onze democratischerechtsstaat en nationale veiligheid. In missies en operaties verdedigtNederland concrete belangen en waarden tegen onveiligheid en destabili-satie. De verwachting is dat tijdens de DMM de situatie in de WestelijkeBalkan, waar de missie KFOR bijdraagt aan veiligheid en stabiliteit, aan deorde komt. Andere missies die aan bod komen zijn de NAVO-missie in Iraken de maritieme inspanningen van de NAVO, waaronder Operation SeaGuardian.Oekraïne (UDCG)Aanhoudende en onverminderde militaire steun is belangrijker dan ooitvoor Oekraïne om de dagelijkse Russische agressie te weerstaan, omOekraïne in staat te stellen vanuit een positie van kracht te onderhandelenover een duurzame vrede, en toekomstige agressie af te schrikken.Daarom zal naast de DMM een Ukraine Defence Contact Group (UDCG)bijeenkomst plaatsvinden om te spreken over het versterken van steunaan Oekraïne.Nederland zet de militaire steun aan Oekraïne onverminderd voort. Defocus van de Nederlandse steun ligt hierbij op luchtverdediging (inclusiefF16»s), drones, munitie en maritieme systemen. Daarbij richt Nederlandzich in het bijzonder op het instandhoudings- en voortzettingsvermogenvan de door Nederland geleverde wapensystemen, op industriëleopschaling en op innovatie.Naast steun aan het huidige gevecht op de korte termijn, werkt Nederlandmet internationale partners ook aan de ontwikkeling en moderniseringvan de Oekraïense krijgsmacht op de lange termijn. Dit gebeurt ininternationale Capability Coalitions, onderverdeeld in verschillendecapaciteiten zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van de Oekraïenseluchtmacht en op maritiem gebied. Tevens blijft Nederland zich samenmet partners inzetten voor de training van Oekraïense militairen, o.a. viaEU- en NAVO-initiatieven.Nederlandse bijdrage anti-drone capaciteiten in DenemarkenDenemarken heeft Nederland verzocht om een bijdrage te leveren aan debescherming van het Deense luchtruim tijdens de Informele EuropeseRaad en de 7th European Political Community Summit op 1 en 2 oktoberTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5523 2025. Nederland heeft toegezegd om anti-drone capaciteiten te leverenvanuit het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando(DGLC).De Minister van Defensie,R.P. BrekelmansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 28 676, nr. 5524