Rapport commissie overlast jaarwisseling

31700VIIVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties(VII)voorhetjaar2009Nr.47BRIEFVANDEMINISTERVANBINNENLANDSEZAKENENKONINKRIJKSRELATIESAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,5december2008HierbijbiedikumedenamensmijnambtgenotenvanJustitieenvanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,hetrapport«Eenprettigejaarwisseling»aan.1HetrapportisopgestelddoordeCommissieOverlastJaarwisseling(hierna:commissie),dieiknaaraanleidingvandeongeregeldhedenronddejaarwisseling2007/2008hebingesteld.Decommissie,ondervoorzitterschapvandeheerDeGraaf,haddeopdrachtteadviserenoverdeaanpakvanongeregeldheden,geweldenoverlasttijdensdejaarwisseling.Decommissieheefteeninventarisatiegemaaktvanontwikkeldeinitia-tieventerbeteugelingvanongeregeldheden,geweldenoverlastbijdejaarwisseling.Gemeenten,brandweer-enpolitiekorpsenenambulance-dienstenhebbeninputgeleverdvoordezeinventarisatie.Opbasisvandeinventarisatieendeaanbevelingendieaanhaarzijngedaan,heeftdecommissiehaaradviesuitgebracht.Hetadviesgaatkortenbondiginopdemeestgeschiktevormenvanaanpakinhetbestrijdenenvoorkomenvanongeregeldheden,geweldenoverlasttijdensdejaarwisseling.Indezebriefgaik,medenamensdeministersvanJustitieenvanVolkshuisves-ting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,inopdenegenaanbevelingendiedecommissieheeftgedaan.Hetrapportisalbeschikbaargesteldvoorgemeenten,politieenbrandweerkorpsenenambulancediensten,zodatzebijdevoorbereidingvoordekomendejaarwisselingalgebuikkunnenmakenvandeveletipsinhetrapport.Anderevoorgesteldeactiesinhetrapportvragenommeer-jarigeinspanningen,zoalshetbewerkstellingenvaneencultuur-veranderingwaardoorveroorzakersvanongeregeldhedentijdensdejaarwisselingdoorhungeheleomgevinggezienwordenalsgastendienietwelkomzijnophetfeestvandejaarwisseling.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1258220809tkkst31700VII-47ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.471 AlgemeenbeeldUitdeinventarisatiekomtnaarvorendatdeproblemenronddejaarwis-selingpergemeenteenperjaarergverschillenendatnietkanwordengesprokenvanéénlandelijkuniformprobleem.Decommissieheeftgeconstateerddateropveelgebiedennietstructureelwordtgewerktaanlokaleofregionalevoorbereidingen.Ookblijktdatergeengoedinzichtisindecijfers,dewerkwijzeendesamenwerkingtussendepartijen.Ondanksdeernstvandeproblematiekendenoodzaakvoordaadkrachtiglokaalenregionaaloptredenishetdecommissienietgeblekendathethuidigewettelijkinstrumentariummoetwordenuitgebreid.Evenminiserdenoodzaakvooreennationalerijksbredeaanpak.Decentraleoverheidheeftechteropdiverseterreinenweleenstimulerendeofondersteunenderol.Decommissieisvanmeningdatdebetrokkenpartijenzichmoetengaanrichtenopvroegtijdigelokaleenregionalevoorbereidingeneneenmulti-disciplinaireaanpakvandeproblemen.Ermoetmeeraandachtkomenvoordeaanpakvandeveroorzakersvandeongeregeldhedenenvoordeplekkenwaardezeplaatsvinden.Hetalgemenebeeldwordtdoormijonderschreven.Hiernagaikinopdeafzonderlijkeaanbevelingen.1.Dejaarwisseling:eengrootschalig,risicovolevenementIndezeaanbevelinggeeftdecommissieaandatdejaarwisselinghetbesttebenaderenisalseengrootschalig,risicovolevenementzoalseenrisico-wedstrijd,zijhetdathetgaatomeenveelgrotergebied.Overeenkomstendiedecommissienoemtzijnondermeereengrotekansopordeversto-ringen,groependiedeconfrontatiezoekenenrisicovolgedragincombi-natiemetdrugsenalcohol.Omtochoverzichttehebbenishetdaarombelangrijk(potentiële)hotspotsinkaarttebrengenenbijdeaanpakhiervanookbijvoorbeeldbewonersenhorecatebetrekken.Decommissiepleitvooreengoedebalanstussenpreventieeneengerichterepressieveaanpak.Eencombinatievangebieds-enpersoonsgerichtemaatregelendienttewordeningezetzodatindividuenengroepenuitdeanonimiteitwordengehaald.Operationeelkanhieronderanderedeveelplegersaanpakendemethodevanhet«groepenpellen»1(ookwelBeke-Ferwedamethodiekgenoemd)wordentoegepast.Metdecommissiebenikvanmeningdathetlokalebestuurgebruikkanmakenvanbestaandeeninontwikkelingzijndeinstrumentenvoordeaanpakvanoverlastgevendencrimineelgedragingroepsverbandinhetpubliekedomein.1.1.BestaandeinstrumentenAllereerstkanwordengewezenophetopnemenenhandhavenvanarti-kelenindeAlgemenePlaatselijkeVerordening(zoalsverbodsbepalingenoversamenscholing,hinderlijkgedragopdeopenbareweg,hinderlijkdrankgebruikenhetverbodophetmeevoerenvanvoorwerpenenderge-lijke),detoepassingvangebiedsverboden(gebiedsontzeggingen)opgrondvandeAPVofartikel172,derdelid,vandeGemeentewet,deinzetvancameratoezichtopopenbareplaatsen(opbasisvaneengemeentelijkeverordeningvastgesteldkrachtensartikel151cvandeGemeentewet),detoepassingvannoodbevoegdheden(ingevolgedeartikelen175en176vandeGemeentewet)engebruikmakingvandebestuurlijkeophouding(opgrondvanartikel154aof176aGemeentewet).1Dezemethodetrachtdebehoeftevandeoverlastgevendegroep(endeomgeving)endeindividuelebehoeftenbinnendegroepteherkennen,inkaarttebrengenentebespre-ken.Meerinformatieovermethodiekenistevindenopwww.hetccv.nl.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.472 1.2.ToekomstigeinstrumentenDaarnaastbiedthetthansbijdeKameraanhangigeWetsvoorstelmaatre-gelenbestrijdingvoetbalvandalismeenernstigeoverlast1extrainstru-menten.Deburgemeesterkaningevalvanstructureleengroepsgewijzeoverlastterhandhavingvandeopenbareordeeengebiedsverbod(even-tueelgekoppeldaaneenmeldingsplicht)ofeengroepsverbod(omonge-wenstegroepsvormingtegentegaan)opleggen.Deofficiervanjustitiekaningevalvaneengepleegdstrafbaarfeitwaardoordeopenbareordeernstigisverstoord,danwelinverbandwaarmeevreesbestaatvoorernstigbelastendgedragvandeverdachtejegenspersonendanwelaanhoudendevernielingeneengedragsaanwijzingopleggen,vooruitlo-pendopdeuiteindelijkebehandelingdoordestrafrechter.Degedrags-aanwijzingvandeofficiervanjustitiebetrefteengebiedsverbod,eencontactverbod,eenmeldingsplichten/ofeenaanwijzingzichtedoenbegeleiden.DenotanaaraanleidingvanhetverslagisaandeKamertoegezonden.Voortszal,zoalsookaangekondigdinhetkabinetsstandpuntinzakehetrapport«Bestuur,rechtenveiligheid;bestuursrechtelijkebevoegdhedenvooropenbareordehandhavingenterrorismebestrijding»2,demogelijk-heidvaneenbestuurlijkeophoudingvoorlichtegevallennaderwordenonderzocht.2.KendehotspotsenhotshotsDecommissiedoetdeaanbevelingperhotspotspecifiekbeleidteontwik-kelenopbasisvaneenrealistischerisicoanalyse.Belangrijkhierbijisdatdemaatregelenzoveelmogelijkinoverlegmeteigenaren,gebruikersenomwonendenwordengenomen.Preventiefkunnendebetrokkenlokalepartijenalvelemaatregelentreffenvariërendvanhettijdigweghalenvanafvalcontainerstothetinstellenvanextrabewaking.Naastdehotspotsdienenookdehotshotsgoedinbeeldtezijn.Zozijninmeerderegemeentengoedeervaringenopgedaanmethetdirectaanschrijvenvandadersdiebijvorigejaarwisseling(en)overlasthebbenveroorzaakt.Naastdergelijkepreventievemaatregelenkaneengemeentewaarnodignatuurlijkookgebruikmakenvanmeerrepressievemaatre-gelen(groepsverboden,gebiedsverbodenen/ofmeldingsplicht)zoalshierbovenbeschreven.Hetkabinetonderschrijftdeaanbeveling.3.HaaldedaderuitdeanonimiteitDecommissienoemteenscalavanmaatregelendielokalepartijenkunneninzettenomdeanonimiteitvan(potentiële)daderstevermin-deren.Bijvoorbeeldhetgebruikvanmobielecamera’sopdevoertuigenvanhulpdiensten,hetgebruikvanstrafrechtelijkesanctieszoalsdevoor-waardevaneenmeldplichttijdensdevolgendejaarwisselingbijeenvoor-waardelijkestrafenhetverhalenvanschadeopdedaders.3.1.PilotsvoorvergrotenpakkansDeafgelopentijdhebik€2miljoensubsidieverstrektvoorpilotsdiedepakkansvandadersvanagressieengeweldenmogelijkhedenvanbewijs-verzamelingtegendezedadersmoetenvergroten.Hetbetrefteensubsidievan€1miljoenaandeambulancezorgvooreenpilotmetcamera’s.Degesprekkenomdezepilotoperationeeltekrijgenzijnonder-tussengestart.Opditmomentwordtbekekenofambulancesdiezijnvoorzienvancamera’sofversneldkunnenwordenvoorzienvancamera’singezetkunnenwordeningebiedenwaardekansopverstoringenvandeopenbareordehistorischgeziengrootis.Aandepolitieiseveneens€1miljoensubsidieverstrektvooreenvergelijkbarepilot.Dezezal,geletop1KamerstukkenII2007/08,31467.2KamerstukkenII2007/08,28684en29754,nr.134.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.473 delatestart,naarallewaarschijnlijkheidnietoperationeelkunnenzijnronddekomendejaarwisseling.Inmijnbriefvan10november20081overaanvullendemaatregeleninhetkadervanhetProgrammaVeiligePubliekeTaakhebikuoverbeidepilotsgeïnformeerd.3.2.AnoniemmeldenenaangevenTijdensdevorigetweejaarwisselingenzijncampagnesgedraaidvanuitStichtingM.StichtingM.biedtdemogelijkheidaanburgersomanoniemtemeldenwanneerzijgetuigezijngeweestvanstrafbarefeitenenzijdedaderkennen,maardedaderookhenkent.MetStichtingM.zijnvoordekomendejaarwisselingafsprakengemaaktoverhetgratisterbeschikkingstellenvanpostersendefilmvandecampagne«Stankvoordank»vanhetprogrammaVeiligePubliekeTaakaangemeenten,veiligheidsregio’senpolitiekorpsen.Waarnodigenmogelijkkunnendezeookeenlokaleinkleuringkrijgen.MijnambtgenootvanJustitieenikhebbeneenbeleidsreactiegegevenbijhetrapport«Anonimiteitinhetstrafproces»2.Indezereactiewordtgevolggegevenaaneengrootaantalaanbevelingendiehierinzijngedaan.Erzijnnualveelmogelijkhedenvoorhetvergrotenvandeanonimiteit,zoalshetdomiciliekiezenvandewerkgeverofvanhetpolitiebureau.DekomendeperiodezullenmijnambtgenootvanJustitieenikgebruikenominhetkadervananonimiteitinhetstrafprocesafsprakentemakenmethetCollegevanProcureurs-Generaal,depolitieenandereorganisatiesenbetrokkenen.4.BegintijdigenwerkcyclischZoalshiervooralaangegevenvraagtdevieringvandejaarwisselingomeengedegen,multidisciplinairevoorbereiding,waarbijallerelevantepartijenmeedenkenenmeedoen.Naastvoordehandliggendepartijenalsgemeenten,politie,OpenbaarMinisterie,brandweerenambulance-zorgmoetdaarbijookaandachtzijnvoordeinbrengenrolvanbewoners,welzijnswerk,horecae.d.Decommissieheeftgeconstateerddaternogeenwereldtewinnenis,alshetgaatomeentijdige,brede,voorbereiding(enkelemaandenvantevorenenmetallerelevantepartijen),registratievanrelevantegebeurtenissenengoedgestructureerdeevaluatieswaaruitmenleringkantrekkenvooreenvolgendejaarwisseling.Ikhebbegrependatdeverschillendepartijenzowelbinnendeeigenorganisatiealsinsamenwerkingmetelkaarmetdeaanbevelingenuithetrapportaandegangzijngegaan.Hetkabinetondersteuntdezeaanbeveling.5.Lokaalmaatwerk,regionaleafstemmingDevoorbereidingvandejaarwisselingisvooraleenlokaleaangelegen-heid,maardecommissieconstateerttegelijkertijddathetnoodzakelijkisombepaaldezakenopregionaalniveauteregelen.Dematewaarinditnugebeurt,verschiltsterkperregio.Deveiligheidsregiokanhierbijdienenalsregionaaloverlegplatform.Opditniveaukunnenbijvoorbeeldonder-werpenalshandhavingcapaciteit,eengezamenlijkenormstelling(tolerantiegrenzen)enafsprakenrondomregistratieenevaluatiewordengemaakt.Ronddejaarwisselingwordteraandachtbesteedaandehulpdienstenindehuis-aan-huisbladen.Debedoelingisomdeveiligheidsregio’senpolitiekorpsentebetrekkenbijdezecampagneenhunlokaleaspectendoortevoerenineigenmedia.Deplanningisomdezepublicatiesinweek51en52telatenplaatsvinden.Delandelijkenorm,zoalsdezeop29mei2008isgepresenteerd,heefthierineenplaats.Dezelandelijkenormheeftalsuitgangspuntdatagressieengeweldnooitwordengetolereerd.Daar-1KamerstukII,vergaderjaar2008–2009,28684,nr.185.2KamerstukII,vergaderjaar2008–2009,28684nr.176.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.474 naastgeeftdenormaandatdeprofessionalderuimtemoetkrijgenbijdeuitvoeringvanzijntaak,hunaanwijzingenopgevolgddienentewordenendeordeterplaatsewaarhijoptreedtnietmagwordenverstoord.Voordegemeenten,veiligheidsregio’senpolitiekorpsenstelthetprogrammaVeiligePubliekeTaakvanmijnministerieinstrumentenbeschikbaarzoalshetbeeldmerk,ansichtkaarteneneenflyeroverdenormendiegebruiktkunnenwordenvoorkomendejaarwisseling.6.Geengeweldenagressietegenhulpverleners!Werknemersmoeteninstaatwordengesteldomhunwerkveiliguittevoeren.Agressieengeweldtegenhulpverlenerszijnvolstrektonaccep-tabel.Dezeboodschapmoetenallepartijen,ookdemedia,blijvencommunicerenaanhetpubliek.Dezeboodschapwordtdoormijnminis-terieondersteundinhetprogrammaVeiligePubliekeTaak1datikuop19oktober2007hebaangeboden.Ditprogrammaheeftalsdoelomvoor-vallenvanagressieengeweldtegenwerknemersmeteenpublieketaakteverminderenmet15%-puntin20112tenopzichtevandemetingin2007.DeaanpakvanhetprogrammaVeiligePubliekeTaakkentdriesporen:Grenzenstellen,hethelpenvanwerkgeversenhetaanpakkenvandaders3.Hetaanpakkenvandadersisdaarbijdemeestduidelijkebreukmethetverleden.SamenmethetministerievanJustitieheefthetprogrammaVeiligePubliekeTaakeenbrochure«reactiemogelijkheden»ontwikkeldwaarinvelejuridischemogelijkhedenstaanhoetereagerenopagressieengeweldtegenwerknemersmeteenpublieketaak.Bijdeonder5genoemdebriefvan10november2008hebikuwKamergeïnformeerdovermaatregelendieaanvullendzijnopdeeerdereaanpakvanagressieengeweldtegenwerknemersmeteenpublieketaak.InditaanvullendepakketvanmaatregelenkondigikaanafsprakentewillenmakenmetsectorenRijkenpolitieomagressieengeweldverplichttemelden.Daarnaastkondigikdeoprichtingaanvaneenkennisenexpertisecentrumvoorwerkgeversenwerknemersaanombijhetverhalenvanschadehenteondersteunenenteadviseren.Allepolitiekorpsen,deambulancezorg,deNederlandseVerenigingvoorBrandweerzorgenRampenbestrijding(NVBR),deVNG,dewerkgeversor-ganisatiesendeziekenhuizenhebikoverdemaatregelenvoordekomendejaarwisseling2008/2009geïnformeerd.Ikhebhengevraagdhetpersoneelenvooralleidinggevenden,goedvoortebereidenenteinstruerenopderisico’stijdensdejaarwisseling,alsmedeombijhetpersoneelaantedringenophetmeldenvanallevormenvanagressieengeweldvoor,tijdensenkortnadejaarwisseling.Ikheballebetrokkenenaangegevenwelkeregistratiemetbetrekkingtotagressieengeweldtegenhulpverlenersvanhenwordtverwacht.InhetkadervansnelrechtheeftdeministervanJustitiemethetOpenbaarMinisterieafsprakengemaaktoverextrazittingsdagenkortnaNieuwjaarominvullingtegevenaanuwwensdedaderzorgvuldigensnelvoorderechtertebrengenenomtevoorkomendathijvoordathijderechterheeftgezieninvrijheidwordtgesteld.DeministervanJustitiegafinzijnbriefoversnelrecht4aandathijditinstrumentinhetkadervandejaarwisselingbreedbeschikbaarwilhebben.HijisdaarommetdeRaadvoordeRecht-spraakovereengekomendatinhetkadervandekomendejaarwisselingindegrotestedensupersnelrechtzittingenwordengeorganiseerd.7.EenduidigeregistratieRegistrerenisgeendoelopzich,maareengoederegistratievergrootwelhetlerendvermogen.Decommissiebenadruktdatregistratiedeverant-woordelijkheidisvaniederebetrokkenorganisatieafzonderlijk.Erisgeen1TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,28684,nr.117.2Nulmetingin2007:66%.Streefcijfervoor2011:51%.3KamerstukII,vergaderjaar2008–2009,28684,nr.164.4KamerstukII,vergaderjaar2008–2009,31700VI,nr.9.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.475 behoefteaaneenlandelijkuniformsysteem,maarbinnenelkeorganisatiedientdeinformatieweleenduidigenuniformtezijn.Pasdanisbijvoor-beeldookeengoedevergelijkingvanverschillendejaarwisselingenmoge-lijk.Omtotdieeenduidigeregistratietekomenzoudendeverschillendepartijenhiervooreeneenvoudigregistratieformatvoorhuneigenorgani-satiekunnenmaken.Ineendergelijkformatmoetiniedergevalaandachtzijnvoorgeledenschade,geweld(tegenhulpverleners),inzetvanperso-neele.d.Ikhebbegrependatdepartijeninhetveldzichbewustzijnvandenoodzaakvaneenadequateregistratieendatookondersteuningdoordeeigenorganisatiewordtgebodeninhetverwezenlijkenvaneendeug-delijkeregistratievandegebeurtenissenronddejaarwisseling.DecommissiegeeftverderaandathetnoodzakelijkisomdecijfersenoverigegegevensopeencentraalpuntteverzamelenendathetVeiligheidsberaad1hiervoordemeestaangewezenpartijzouzijn.Ikdeeldeopvattingdathetbelangrijkisomgegevensopeencentraalpuntteverzamelen,maarhetisvoormijnoggeenuitgemaaktezaakdathetVeiligheidsberaadhiervoordemeestgeschiktepartijis.Voordekomendejaarwisselingisvooralvanbelangdatallebetrokkenorganisatiesopeeneenduidigeenuniformemanierbinnenhuneigenorganisatierelevantegegevensverzamelen.Alleenopdiemanierkanergoedgeëvalueerdwordenenisvergelijkingmogelijk.IkhebhetKorpslandelijkepolitiedienstendeopdrachtgegevendegege-vensvandekomendejaarwisselingvoormijteinventariserenbijdepolitiekorpsenenhebdeambulancezorg,deNVBR,deVNG,derelevantewerkgeversorganisatiesendeziekenhuizenverzochtomdebenodigdegegevensbeschikbaartestellenaanderegionalepolitiekorpsen.8.InzettenopcultuurveranderingDecultuurdateenbepaaldemateoverlast,agressieengeweldnueenmaalbijoudennieuwhorenmoetwordendoorbroken.Decommissiegeeftaandatdezecultuurveranderingeenmeerjarigeinspanningvergtvanzowellandelijkealslokaleoverheden.Zijpleitvooreenlandelijkecampagne,metmogelijkhedenvoorlokaleinkleuring,dielaatzienwelkegevolgenenagressieengeweldhebbenvoordeslachtoffersendaders,maarookbredervoorde(lokale)gemeenschap.Zoalsbijpunt5alaange-geveniservanuitheteerdergenoemdeprogrammaVeiligePubliekeTaakeenlandelijkecampagneopgezetomaandachttevragenvoorgeweldtegenwerknemersmeteenpublieketaak.Ronddejaarwisseling(week51en52)wordtspecifiekaandachtbesteedaanagressieengeweldtegenwerknemersdiemetoudennieuwwerken.9.HandhavinginspanningenopvuurwerkoverlastHierondergaikinopdedoordecommissiegenoemdeonderwerpenafsteektijdenvuurwerk,illegaalvuurwerkenhetinstellenvaneenmilieu-belasting,alsmedeopdetijdenshetAlgemeenOverlegvan29januari2008aanuwKamergedanetoezeggingen.9.1.AfsteektijdenVuurwerkOmheldertemakendathetafstekenvanvuurwerkalleentotvergrotenvandefeestvreugdeleidtwanneerditplaatsvindtindeperiodedirectronddejaarwisselinghebbenmijnambtgenotevanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheereniktijdenshetAlgemeenOverlegvan29januari2008metuwKamerverkennendgesprokenoverdemoge-lijkheiddeafsteektijdenvanvuurwerktebeperken.1Hetveiligheidsberaadbestaatuitdevoorzittersvandeveiligheidsregio’senfungeertalsleidendbestuurindeontwik-kelingvanveiligheidsregio’s.HijistevensaanspreekpuntvoorhetRijkomafsprakenmethetveldtemakenophetgebiedvanrampen-bestrijdingencrisisbeheersing.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.476 Decommissieisvanmeningdatheteventueelbeperkenvandeafsteek-tijdeneffectiefmoetkunnenwordengehandhaafd.DoorhetOMendepolitieisaangevendathetbeperkenvandeafsteektijdenveelhandhaving-capaciteitvandepolitiezalvergen.Dezecapaciteitkandannietwordeningezetvoorhetbestrijdenvanandereongeregeldheden.Deafwegingtussendenoodzaakvaneffectievehandhaving,dewensomnormentestellenenhetfeestdatdejaarwisselingmoetzijn,heeftdecommissiedoenbesluitenteadviserennietovertegaantothetaanpassenvandeafsteektijdenvanvuurwerk.Ookhebikindezomereenenquêtelatenuitvoerennaarideeëndielevenmetbetrekkingtotdeafsteektijdenvanvuurwerk.DeNederlandsebevol-kingishieroverzeerverdeeld.Erzijnnietalleenevenveelvoor-entegen-standersvanhetbeperkenvandeafsteektijden,destandpuntenliggenooknogeensveruitelkaar.Zezijnbreedgespreidvanpertinentevoor-standerstotuitdrukkelijketegenstanders.WelvaltuitdeenquêteoptemakendatdeNederlandsebevolkingnietdehoogsteprioriteitbijhethandhavenvandeafsteektijdenwilleggen.Aanpakvanvandalisme,rellenengeweldtegenhulpverlenerskrijgenvoorrang.Omdatzoweluithetrapportvandecommissiealsuitdeenquêteblijktdatergeensteunisvoorhetvoornemenomdeafsteektijdentebeperken,zaldaartoenietwordenovergegaan.Mochtdaarindetoekomstwelredenvoorzijn,dankandaaruiteraardalsnogtoewordenbesloten.9.2.IllegaalvuurwerkDecommissieadviseertomextrarecherche-enjustitiëlecapaciteitvrijtemakenvoordeaanpakvandeinvoerenhandelinverbodenconsumenten-vuurwerk.ZoalsmijnambtgenotevanVROMenikuwKamerinonzebriefvan25januari20081hebbenlatenweten,vraagthetverbodenconsumen-tenvuurwerkomeenstevigeaanpak.Indeafgelopenjarenzijnopbasisvande«InterventiestrategieVerbodenconsumentenvuurwerk»vanhetLandelijkOverlegMilieuhandhaving(LOM)innauwoverlegmethetFunc-tioneelParketvanhetOMaldiverseinitiatieveninganggezetomhetillegalevuurwerktebestrijden.OndermeerwordendoordeVROM-Inlichtingen-enOpsporingsdienst,deVliegendeBrigadeVuurwerkendemilieuteamsvandepolitiegerichteinterventiesuitgevoerdtegenpersonenenbedrijvendieverbodenconsumentenvuurwerkopdemarktbrengen.DaarbijwordtookmetDuitslandenBelgiësamengewerktaanhetbestrijdenvandeopslagenhettransportvanillegaalvuurwerk.Zoisditjaaral230tonverbodenconsumentenvuurwerkinbeslaggenomen.OmdatverbodenconsumentenvuurwerkdemeesteschadeveroorzaaktismijnambtgenotevanVROMinChinageweestomonderanderemetdeChineseoverheidafsprakentemakenomdesamenwerkingteintensi-veren.Zokanhetverschepenvangevaarlijkvuurwerkwordenvoorkomenenhetprobleembijdebronwordenaangepakt.Doordesuccessenindezestrategiekanernu–zonderdatdaarvoorextrarecherche-ofjusti-tiëlecapaciteitvoormoetwordenvrijgemaakt–gerichtenmetresultaatwordenopgetreden.9.3.MilieubelastingDecommissiesteltvoorhetgebruikvanvuurwerkteontmoedigenviaeenmilieubelastingopconsumentenvuurwerk.Tegelijkachtdecommissiehetbezwaardatdansnellergekozenwordtvoorillegaalvuurwerkzeerrele-vant.Eenheffingopvuurwerkmoetdaaromgepaardgaanmeteeninten-sieverebestrijdingvandeimportenhetgebruikvanillegaalvuurwerk.InafwijkingvanhetvoorstelvandecommissieachtenmijnambtgenotevanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerenikeen1TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31200XI,nr.86.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.477 heffingopvuurwerknietheilzaam.Medegebaseerdopdebevolkingsen-quêteisteverwachtendateenprijsprikkel,tenzijdezezeerhoogis,weinigeffectopdeverkoopvanconsumentenvuurwerkzalhebben,terwijldekansopaankoopvanillegaalvuurwerktoeneemt.EenonderzoekdathetMinisterievanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerin2002heeftlatenuitvoerendoorhetEIM(onderzoekvoorbedrijfenbeleid),endatbijbriefvan12november2002aanuisaangeboden,bevestigtditbeeld.Daarnaastisdevuurwerkbelastingin2001ookonderzochtalseenmogelijkefiscalevergroeningsmaatregeldoordewerkgroepVergroeningvanhetfiscalestelselII.Dezewerkgroepkwamtoteennegatiefadvies.Opbasisvandezeoverwegingenzijninhetverledenmeerderemotiestothetinstellenvaneenvuurwerkbelastingafgeraden.Hetinvoerenvaneenbelastingopvuurwerkwordtdaaromnietoverwogen.9.4.ToezeggingenOp29januari2008vondeenAlgemeenOverlegplaatsovervuurwerkendejaarwisseling.TijdensditAlgemeenOverlegisondermeergesprokenoverdemogelijkheidvanstrafrechtelijkegroepsaansprakelijkheid.Wanneererbijvoorbeeldsprakeisvanopenlijkegeweldpleginginvereni-ging,danishetonderomstandighedenmogelijkomeenhelegroepstraf-rechtelijkaansprakelijktestellen.TevensistijdenshetAOdevraaggesteldhoeveelmensenzijnopgepaktvoordeaangestokenbranden.Ikhebditlandelijkopgevraagdenuitdepolitiesystemenblijktdatindeperiode1januari200800:00uur–1januari20086:00uurintotaal169mensenzijnaangehoudenwegensbrandstich-ting/ontploffing.1OokistijdenshetAOkortgesprokenoverdemogelijkheidomdebestuur-lijkeboeteintezettenomdeoverlastveroorzaaktdoorvuurwerkaantepakken.DebestuurlijkeboeteoverlastisalleenmogelijkbijovertredingenvandeAPVendeafvalstoffenverordening.GedragingenuitdeAPVdiekunnenleidentotoverlastindeopenbareruimteennietindealgemenemaatregelvanbestuurzijnuitgeslotenindezogehetennegatievelijst,vallenonderdewetbestuurlijkeboeteoverlast(verwachteinwerkingtre-dingbegin2009).Daarhoeftvanrijkswegenietsmeervoortewordengeregeld.Gemeentendienenwelbijverordeningdebepalingenaantewijzendiezijonderdebestuurlijkeboetewillenlatenvallen.Alleovertre-dingenvanwet-enregelgevingrondomvuurwerkkunnenstrafrechtelijkwordengehandhaafd.VoordeoverlastfeitenuitdeAPVenafvalstoffen-verordening,diedoorgemeentelijkebuitengewoonopsporingsambte-narenwordengehandhaafdmeteentransactieofeenstrafbeschikking,vloeitviadezogehetenpv-vergoedingsregelingeendeelvandegeldboeteterugnaardegemeente.2DeafsteektijdenvanvuurwerkwordeninhetVuurwerkbesluitgeregeldenovertredingenvanditbesluitwordenaangemerktalseeneconomischdelictdatstrafrechtelijkkanwordengehandhaafd.Deoverlast,bijvoor-beeldgeluidhinder,schadeofzwerfvuil(overtredingenvandeAPV),diegepaardgaatmethetovertredenvandeafsteektijdenkan,zoalshiervooraangegeven,zowelviaderoutevandebestuurlijkeboetealsviadetrans-actieendestrafbeschikkingvooroverlastfeitenwordengehandhaafd.DeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,G.terHorst1Bron:LandelijkeGids-database.2Voormeerinformatieoverbestuurlijkeboeteenstrafbeschikkingzienaderwww.servicecentrumhandhaving.nlTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.478