Beantwoording vragen inzake besluit wijziging verdeelsleutel stedelijke vernieuwing 2010-2014

30136HerstructureringenuitvoeringStedelijkevernieuwing31757Stedenbeleidvanaf2010Nr.24LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld8mei2009DealgemenecommissievoorWonen,WijkenenIntegratie1heefteenaantalvragenvoorgelegdaandeministervanWonen,WijkenenInte-gratieoverhetBesluitWijzigingverdeelsleutelstedelijkevernieuwing2010–2014(kamerstuk30136,nr.22).Deministerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan7mei2009.Vragenenantwoorden,voorzienvaneeninleiding,zijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,VanGentDegriffiervandecommissie,VanderLeeden1Samenstelling:Leden:VandeCamp(CDA),VanGent(GL),voorzitter,VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),Poppe(SP),Weekers(VVD),ondervoorzitter,Dijsselbloem(PvdA),Depla(PvdA),VanBochove(CDA),VanderHam(D66),Sterk(CDA),DeKrom(VVD),Verdonk(Verdonk),Jansen(SP),Ortega-Martijn(CU),Wolbert(PvdA),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Bouchibti(PvdA),VanDijk(SP),Thieme(PvdD),Fritsma(PVV),VanToorenburg(CDA),Vacature(CDA)enVacature(SP).Plv.leden:Bilder(CDA),Dibi(GL),Vacature(SGP),Timmer(PvdA),Kant(SP),Blok(VVD),Bouwmeester(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Haverkamp(CDA),Pechtold(D66),Blanksma-vandenHeuvel(CDA),Nicolaï(VVD),Neppérus(VVD),DeWit(SP),Voordewind(CU),Heijnen(PvdA),Zijlstra(VVD),Vietsch(CDA),Leerdam(PvdA),Ulen-belt(SP),Vacature(PvdD),Madlener(PVV),Willemse-vanderPloeg(CDA),Vacature(CDA)enKarabulut(SP).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1324030809tkkst30136-24ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30136,nr.241 InleidingMetbelangstellinghebikkennisgenomenvandevragen,zoals12maart2009gestelddoordealgemenecommissievoorWonen,WijkenenInte-gratie.Ditnaaraanleidingvanhetbesluitwijzigingvandeverdeelsleutelstedelijkevernieuwingvoorhetinvesteringstijdvak2010totenmet2014(KamerstukkenII,2008/09,30136,nr.22).Hiernavolgendzalikdezevragenbeantwoorden.Tevensmaakikvandegelegenheidgebruikomu,conformmijntoezeg-gingtijdenseenalgemeenoverlegmetvoornoemdecommissieop12februari2009(KamerstukkenII,2008–09,31757,nr.3),eenpresentatievanhetstedenbeleidvanaf2010indeDrechtstedentedoentoekomen.1Ditterillustratiedatdeinvullingvanhetnieuwestedenbeleidvanaf2010zowelophetniveauvandestadalsvanderegioplaatsvindt(ziebijlage).Vragenenantwoorden1HoetechnischisdeherijkingvandeverdeelsleutelvanhetInvesterings-budgetStedelijkeVernieuwing(ISV)?Klopthetdaterstedenzijndieer30totruim40%opachteruitgaan?ZoalsindeNotavanToelichtingbijbovengenoemdbesluitisaangegeven,betekentdetechnischeherijkingvandeverdeelsleutelvooraldatgebruikisgemaaktvanactuelegegevens.Voortszijndedeelbudgettenvoorcultuurimpulsenvoorgrootschaliggroeninenomdestadvervallen.HetministerievanOC&W,respectievelijkLNVstelthiervoorgeenbudgetbeschikbaarvoorhetkomendeISV-investeringstijdvak2010–2014.Voorhetdeelbudgetvoordesaneringvanlandbodemsverwijsikunaardebeantwoordingvanvraag6.Daarnaastisindeverdeelsleutelvoordedeelbudgettenvoorstadsver-nieuwingenherstructureringdefactorinvesteringspotentieelgewijzigd.Ditbetekentdatvoortaanalleenwordtgekekennaardekoopprijs-ontwikkelingvanverkochtewoningenennietmeernaardebaan-ontwikkelingalscorrectiefactor.Hiervoorisgekozenomdatdeverkoop-prijsvanwoningendedominantefactorisomtebepalenhoeveeldemarkten/ofeengemeentezelfkanbijdragenaanstedelijkevernieuwing.DeverlagingvanhetISV-budgetvan€1.6naar€1.2miljardverklaartdeachteruitgangvanhetISV-IIIbudgetmetcirca25%.Incombinatiemetdegeactualiseerdeverdeelsleutelskandezebudgetverlagingertoeleidendaterstedenzijndiecirca30tot40%minderbudgetontvangenvoorhetinvesteringstijdvak2010–2014.2Waaromwordtindeverdeelsleutelnietgebruikgemaaktvandeleefbaar-ometer?Omdatsprakeisvaneentechnischeherijking,isbeslotengeennieuweelementenaandeverdeelsleuteltoetevoegen.Overigensmakendelenvandeleefbaarometeraldeeluitvandeverdeelsleutel,zoalsgegevensomtrentdewoningvoorraadenaanwezigheidvanvoorzieningen.Deleefbaarometerkenteenbrederehorizondanstedelijkevernieuwing.3Waaromwordtindeverdeelsleutelgebruikgemaaktvancijfersuit2006inplaatsvanmeeractuelegegevensvoorbijvoorbeelddewoningvoorraad?Watzijndegevolgenvanhetgebruikenvanouderegegevensvoordeinkomstenvangemeentendieindeperiode2006–2009veelnieuwbouw1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30136,nr.242 hebbengerealiseerdindeordevangroottevaneenpaarduizendwoningen,zoalsinLeidscheRijn?Voorhetsamenstellenvandenieuweverdeelsleutelisgebruikgemaaktvandemeestactuelebeschikbarecijfers.Watbetreftdevoorraadcijfersisdatdesituatiepereind2006/begin2007.Inhetlichtvandeverdelingwordtuitsluitendgekekennaarwoningentotenmet1980endusnietnaarnieuwbouwzoalsinLeidscheRijn.4Hoestaathetmetdeuitvoeringvandemotie31700-XVIIInr.40overdeherzieningvanhetbekostigingsstelselvoordeopbouwdanwelafbouwvanvoorzieningenzoalsbuurthuizen,sportveldenenjongerenvoorzie-ningen?KlopthetdatmetdehuidigesleuteleenstadalsAlmereslechts€40000voorvijfjaaruithetISV-IIIkrijgt?Voorwatbetrefteeneventueleherzieningvanbekostigingsstelselsinrelatietotdeafbouwvanvoorzieningenvoorgemeentendietemakenhebbenmetkrimpvandebevolking,ishetvoornemendathetkabinet,insamenhangmetdein2008uitgebrachteadviezenvandeRaadvoordefinanciëleverhoudingenendeRaadvoorhetopenbaarbestuur,hierovereenstandpuntinneemtinhet«Aktieplanbevolkingsdalingalsnieuwekans».DitAktieplanwordtnaarverwachtingnajaar2009naardeTweedeKamergezonden.Metbetrekkingtotdevraagnaarbekostigingsstelselsvoordeopbouwvanvoorzieningenvoorgemeentendietemakenhebbenmetgrootscha-ligenieuwbouwis,inopdrachtvanhetministerievanVROMendegemeenteAlmere,eenonderzoekinuitvoering.Opbasisvandeuitkom-stenvanditonderzoekzalnaderbeslotenwordenwelkeconclusieshetrijkhieraanverbindt.Ikverwachtdatdezeconclusiesvóórdezomer2009bekendzijn.VoordeprovincieFlevoland(exclusiefLelystad)isderijksbijdrageISV-IIIbepaaldop€600000.DeprovincieFlevolandverdeeltditbudgetoverdegemeenteninFlevoland,waaronderAlmere.5Watzijndegevolgenopdelangeretermijnvoorsterkgroeiendegemeenten(NewTowns),alsernugeenrekeningmethenwordtgehouden?GaaterbijvoorbeeldbinnendezetermijnnogeenaanpassingvoordeNewTownskomen?HetISVisgerichtophetwegwerkenvanachterstandenindebestaandestad.HoeouderdewoningvoorraaddestezwaarderditdoorteltbijdeverdelingvandeISVmiddelen.MetdeNewTownswordtopditmomentbezienopwelkewijzeermeernadrukkanwordengelegdoppreventieenbeheer.Tervoorbereidinghiervanwordtsamenmetdezogenoemde«Ortega-gemeenten»(Almere,Apeldoorn,Ede,HaarlemmermeerenZoetermeer)geanalyseerdhoedeproblemenenkansenvandeNewTownsvertaaldkunnenwordenineennieuweaanpakwaartoeexperi-menten,aanpassingvanderegelgevingofwerkenmetslimmealliantieseenrolkunnenkrijgen.Ikzaluhierovernadezomer2009naderinfor-meren.Deop1apriljl.inwerkinggetredenverdeelsleutelbepaalttevenshetaantalrechtstreeksegemeenten.Hetaantal(31)isvoordeinvesterings-periode2010–2014ongewijzigdgebleven.Mijnvoorgangerheeftde«Ortega-gemeenten»hierovergeïnformeerd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30136,nr.243 6Looptuniethetrisicoopversnipperingvanhetbudget,zoalseerderhetgevalwas,doormaarliefstdrievandezevendeelbudgettenuithetISVtehalen?Waaromisdezekeuzegemaakt?Welkemaatregelenzijnergenomenomditeffectzogoedmogelijktebeperken?Waaromisergeenrisicoopversnipperingvanhetbudget?HetISVisminderbreeddanvoorheen,maarISVisgeendoelopzichzelf.Vanbelangisdatregelingenaansluitenbijde(wijzigende)beleidsdoelenvanhetrijkendatoplokaalniveauhieroverafstemmingis.Voorgroenencultuurzijnergeenbudgettenmeerbeschikbaarinhetkadervanstedelijkevernieuwing.InhetkadervandewijkaanpakzijnwelmiddelenvoorgroenencultuurbeschikbaargestelddoorhetministerievanLNVrespectievelijkOC&W.BodemblijftdeeluitmakenvanhetISV.VoorbodemsaneringwordtnuinvullinggegevenaandewensvandeTweedeKameromspoedlocatiesmetvoorrangtesaneren.IndatkaderzalhetRijkmetpartnerseenconve-nantbodemsaneringafsluiten.OnderdeelvandatconvenantiseenversleutelingvandebodemmiddelenwelkeaanhetISVwordentoege-voegd.DebodemmiddelenzullendoormiddelvaneenAmvb,opbasisvanartikel18,tweedelidvandeWetstedelijkevernieuwing,indeloopvanditjaarbekendwordengemaakt.7,8en9Isbijdeaanpassingvandeverdeelsleutelstedelijkevernieuwingvoorhetinvesteringstijdvak2010–2014gebruikgemaaktvandedoordeministeriesvanVROMenFinanciëngevraagderapportage«Vaneenaanbodgestuur-denaareenmeervraaggestuurdewoningmark;AdviesAanbodzijdeWoningmarktenFinancieringWoningbouw»vandeheerKremersvan29september2008?Zoja,welkdeelvandeanalyseisconcreetgebruiktenwelkeaanbevelingenzijnovergenomen?Kuntuookuiteenzettenwaaruitdatpreciesblijktenwelkedeconsequentieshiervanzijn?Zonee,waaromniet?IshetadviesvandeheerKremersovergenomenomdeafsprakenvanhetRijkendecentraleoverhedennietmeerallereerstteconcentrerenopdenieuwbouw,maaropdedoorstroming?Zoja,waarblijktdituit?Zonee,waaromniet?Isereenkwantitatievemeetlatontwikkeldomdedoorstrominginalleregio’sopgangtebrengenenzijnhieroverafsprakengemaaktinhetkadervandeverdeelsleutelstedelijkevernieuwingvoorhetinvesterings-tijdvak2010–2014?Zoja,welkeafsprakenzijndatenhoewerkendieconcreetuitindeaangepasteverdeelsleutelvoordezeperiode?Zonee,waaromnietenwatzijnhiervandeconsequenties?Metbetrekkingtotdeaanpassingvandeverdeelsleutelstedelijkevernieu-wingisgeengebruikgemaaktvanhetrapportvandeheerKremers.Deredenenhiervoorzijnalsvolgt.DeverdeelsleutelvoorhetISV-IIIdiende,ingevolgehetbepaaldeindeWetstedelijkevernieuwing,uiterlijkper1april2009inwerkingtezijngetreden.TentijdevanhetverschijnenvanhetrapportvandeheerKremerswasdeverdeelsleutelvoorhettijdvak2010–2014ophoofdlijnengereed.DaarnaaststeltdeheerKremersinzijnadviesdathetaanbevelingverdientomdeISV-regelinginessentievanaf2010tecontinueren.BijdeevaluatievanderegelingisgeblekendathetISVeffectiefisenzorgtvooreengoedefinancieringvaneenprioriteitinhetrijksbeleid.Overdoorstromingwordeninhetkadervanhetstedelijkvernieuwings-beleidgeenafsprakengemaakt.DaaromzouhetnietgepastenookonjuistzijnomdebetreffendeaanbevelinguithetadviesvandeheerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30136,nr.244 KremersteverdisconterenindeafsprakenvoorISV-IIIendeverdeel-sleutel.DaarkomtbijdatinhetkadervanISV-IIIdegemeenten/provinciesprestatiesopout-comeniveauopstellenendathetbijdenadereinvullinggaatomhetrealiserenvanconcreteresultaten,passendbijdiedoelen.DeISV-afsprakengaandusnietoverdeinzetvan,tussenstedenvariabelintezetten,middelenzoalsbijvoorbeelddoorstroming.DaaromisookgeenmeetlatontwikkeldvoorhetopgangbrengenvandoorstrominginhetkadervandeverdeelsleutelvoorISV-III.Dewoningproduktieenachterliggenddedoorstromingopdewoning-marktmakenweldeeluitvanhetoverlegvanhetrijkmetdecentraleoverhedenoverdeverstedelijkingsafsprakenvoordeperiode2010tot2020.10HeefthetCPBdeonderliggendesystematiekvandewoningbehoefte-berekeninginmiddelsdoorgerekend?Zoja,zijndeuitkomstenhiervandanookmeegenomenindenieuweverdeelsleutelstedelijkevernieu-wing?Zonee,waaromnietenkuntudanaangevenofuditnogvanplanbenttelatendoen?DeheerKremersadviseertomeeneconoom,bijvoorbeeldvanuithetCPB,eensecondopiniontelatengevenopdewoningbehoeftesystematiekvanWWI.HetCPBheefthier,medeinverbandmetdewerkzaamhedenvoordekredietcrisis,onvoldoendetijdvoor.InmiddelsisafgesprokendathetPlanbureauvoordeLeefomgeving(PBL)dezesecondopinionuitvoert.OverigenswordendeuitkomstenvandewoningbehoefteberekeningenoverdetoekomstigeontwikkelingvandevraagnaarenhetaanbodvanwoningennietgebruiktvoordeverdeelsleutelISV.11Waaromheeftuerbijdenieuweverdeelsleutelstedelijkevernieuwingnietvoorgekozenomtekiezenvooreenverschuivingvansubsidie-verleningnaaroverheidsparticipatieinpassendevormenvan«riskenbenefitsharing»?VanhetadviesvandeheerKremersoveroverheidsparticipatiesgeba-seerdopriskandbenefitsharingzijnopditmomentdeconsequentiesnietbekend,ooknietinfinanciëlezin.Omdieredenisernietvoorgekozen.12Watwordternupreciesvoorgesteldalshetgaatomdewijzigingvandeverdeelsleutelvoorhetdeelbudgetvoorgeluidshinder?WatzijndegevolgenvanhetoverbrengenvandemiddelennaarhetministerievanVerkeerenWaterstaatvoordewoningen?Degeluidssaneringvanderijkswegenen-spoorwegenbestaatuiteenaantalelementenwaarvoordemiddelendeelsopdebegrotingvanhetministerievanV&WendeelsopdebegrotingvanVROM/WWIstaan.OmdezesaneringefficiënterenvoorburgersbegrijpelijkertekunnenuitvoerenzaldetotalesaneringvoordezerijksinfrastructuurbijV&Wwordenondergebracht.Nietlangerdegemeente,maarRijkswaterstaatdanwelProRailzalzorgdragenvooreentijdigeaanpak.VanhettotaleISV-III-budgetwordtdatdeelnaarV&Wovergehevelddatbetrekkingheeftopgevelisolatievoorwoningenlangsrijkswegenenspoorwegen.VoordeISV-IIIperiodebetreftdit€35miljoen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30136,nr.245 Doelisomuiterlijk2020desaneringvoorallegeluidsbelastewoningenlangsrijkswegenenspoorlijnenenvandeA-lijstendeRaillijstwaarophetdeelbudgetvoorgeluidhinderzichricht,afteronden.13Inhoeverrekomthetprogramma«GroenendeStad»overeenmetdeaandachtenfinanciëlemiddelenvoorgroeninenomdestadinhettweedetijdvakvanhetISV?Deinvullingvanhetprogramma«Groenendestad»iseenonderdeelvandegroen-opgaveninISV-II.HetministerievanLNVheeftvoorISV-II€11,7miljoenbeschikbaargesteldvoorgroenindeG31-gemeenten.Hetminis-terievanVROMheeftditverdubbeldtot€23,5miljoen.In2006heefthetministerievanLNV,samenmetdeministeriesvanBZKenVROM,deG31,deprovinciesenanderemaatschappelijkepartners,hetprogramma«GroenePartners»,nadien«GroenendeStad»opgezet.Ditprogrammavormteenaanvullingophetonderdeel«groen»vanISV-IIenisgefinancierdmeteenLNV-budgetvan€2,5miljoen.Binnendatprogrammazijnvanaf2007in9stedenimpulstrajectengefinancierd.Hierbijwordenrelatiesgelegdtussengroenenanderethema’szoalssport,recreatie,integratie,engezondheid.Verderiseenkennisnetwerkgestartenzijnpraktijknetwerkenopgezet.Eenvoorbeeldvaneenimpulsprojectishetproject«GroenopZuid»inRotterdam.HierbijvormteenverpauperdterreineenbelangrijkeschakeltussenhetZuiderparkendeValkeniersweide.Omditterreinmeereensocialefunctietegevenwordensportieveencultureleactiviteitengeorga-niseerd.DaarnaastwordtdirectgrenzendaanhetZuiderparkeensport-enevenemententerreingerealiseerd.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,30136,nr.246