Vereenvoudigingen conditionaliteiten Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202428 625Herziening van het GemeenschappelijkLandbouwbeleidNr. 363 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR ENVOEDSELKWALITEIT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 juni 2024In het Commissiedebat van 9 april 2024 heb ik toegezegd uw Kamer tezullen informeren over de mogelijkheden die de inmiddels vastgesteldevereenvoudiging van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)biedt. Dit is tevens in navolging van mijn Kamerbrief van 19 maart jl.(Kamerstuk 28 625, nr. 360), waarin ik de voorgestelde wijzigingen hebtoegelicht. De wijzigingen van het GLB zijn op 24 april 2024 door hetEuropees Parlement aangenomen. Op 24 mei 2024 is de aangepasteverordening door de Europese Commissie gepubliceerd.De Verordening biedt de lidstaten meer flexibiliteit bij de toepassing vande GLMC-voorwaarden. Dit zijn goede landbouw- en milieucondities dieverplicht zijn voor alle boeren die grondgebonden GLB-subsidieontvangen. De aanpassingen hebben deels directe werking voor agrariërsin Nederland en deels bieden ze mij de ruimte om in het NationaalStrategisch Plan (NSP) voor Nederland eigen afwegingen te maken.De afgelopen weken heb ik de mogelijkheden afgewogen en de vereen-voudigingsvoorstellen van de Europese Commissie besproken metuitvoeringsorganisaties, sectorvertegenwoordigers en andere stake-holders. Hierbij is rekening gehouden met de praktische impact op het erf,het effect op doelbereik en uitvoerbaarheid. Graag informeer ik uw Kamerover wat er voor agrariërs gaat veranderen.Minimale bodembedekking (GLMC 6)De verplichte bodembedekking voor kleigrond gedurende 8 weken in deperiode van 1 augustus tot 30 november komt vanaf 1 augustus 2024 tevervallen. De verplichte winterbedekking op kleigronden is een maatregeldie alleen is opgenomen in het GLB-NSP en niet in andere regelgeving.Positieve effecten van winterbedekking zijn echter vooral te behalen op kst-28625-363ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 625, nr. 3631 zand- en lössgronden. Het vervallen van deze verplichting biedtverlichting aan agrariërs zonder het doelbereik significant te schaden. Indezelfde periode gelden ook de voorwaarde voor het inzaaien van eenvanggewas na de teelt van mais en beperkingen voor het vernietigen vangrasland of blijvende teelten. Deze blijven van toepassing.Niet-productief areaal (GLMC 8)De verplichting tot het aanhouden van niet-productief areaal vervalt vanaf1 januari 2025. Voor 2024 geldt de derogatiemogelijkheid zoals ik dezeeerder bekend heb gemaakt (Kamerstuk 28 625, nr. 358). Sinds 23 april jl.kunnen agrariërs van deze extra mogelijkheid gebruik maken in deGecombineerde opgave. Dit neemt niet weg dat niet-productief areaal eenbelangrijk onderdeel blijft van de transitie naar een duurzame landbouw.Op niet-productief bouwland ontstaan leefgebieden voor dieren enplanten. Dit verbetert de biodiversiteit. Met het GLB-NSP blijf ik daaromniet-productief areaal stimuleren via de bestaande activiteiten in decategorie niet-productieve grond van de ecoregeling.Ecologisch kwetsbaar blijvend grasland (GLMC 9)Het algehele ploegverbod van ecologisch kwetsbaar grasland in dehabitatrichtlijngebieden vervalt. Daardoor kan ik een uitzondering makenop het ploegverbod om beschadigd grasland te herstellen. Dit kan ingaanzodra de wijziging van het Nationaal Strategisch Plan is goedgekeurd doorde Europese Commissie. Het is mijn inzet om deze goedkeuring in oktober2024 te verkrijgen.Conditionaliteitscontroles kleine bedrijvenVoor kleine agrarische bedrijven die tot 10 hectares aanmelden voor hetGLB vervallen de controles en sancties vanuit het GLB op het gebied vande conditionaliteiten. Deze bedrijven blijven echter verplicht om deconditionaliteiten na te leven. Verplichtingen die zijn opgenomen in deconditionaliteiten als regelingsbeheerseisen, zijn overgenomen uitnationale regelgeving. Dit zijn regels die te maken hebben met degezondheid van mensen, dieren en planten, dierenwelzijn en het milieu.Voor kleine bedrijven blijven controles en sancties op basis van dezenationale wet- en regelgeving van toepassing. Zij hebben voor dezebedrijven alleen geen doorwerking meer in de GLB-subsidies.Overigens zullen kleine bedrijven nog steeds gecontroleerd worden op deoverige subsidievoorwaarden voor het GLB, zoals het feitelijk enrechtmatig in gebruik hebben van de grond die zij opgeven. Deuitkomsten van deze controles kunnen ook gevolgen hebben voor desubsidies.Wat er niet verandertNaar aanleiding van de vereenvoudigingen heb ik ook gekeken naar demogelijkheid om GLMC 5 en 7 aan te passen. GLMC 5 voorziet inmaatregelen in Zuid-Limburg voor het tegengaan van bodemerosie.Recente evaluatie van de GLMC-norm geeft geen directe aanleiding vooreen aanpassing op dergelijke grond.De verplichte gewasrotatie (GLMC 7) kan onder bepaalde voorwaardenworden vervangen door gewasdiversificatie. Het huidige NSP kentsoortgelijke voorwaarden voor diversificatie, maar dan gericht opspecifieke regio’s met zware kleigronden. Op deze gronden metuitsluitend winterteelten wordt diversificatie als optie al gebodenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 625, nr. 3632 vanwege het ontbreken van de mogelijkheid om te roteren. Doorbestaande verplichtingen in de mestwetgeving zou uitbreiding van demogelijkheid naar andere regio’s in Nederland echter zeer beperkt soelaasbieden aan agrariërs, terwijl het aanzienlijke administratieve en contro-lelast zou opleveren. Ik heb daarom besloten deze conditionaliteit niet aante passen.Ik heb zorgvuldig gewogen welke van de door de Commissie gebodenvereenvoudigingsmogelijkheden ik wel en niet wil gebruiken. Dit leidt totdit pakket aan maatregelen die dit jaar en voor het komende aanmel-dingsjaar van het GLB van kracht worden. Het is mijn overtuiging dat ikmet het doorvoeren van deze vereenvoudigingsmogelijkheden de boer ophet erf tegemoet kom, zonder de uitvoering te zwaar te belasten of hetdoelbereik van het GLB te schaden.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,P. AdemaTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 625, nr. 3633