Verslag van een commissiedebat, gehouden op 19 december 2024, over Vreemdelingen- en asielbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202519 637VreemdelingenbeleidNr. 3344 VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBATVastgesteld 28 januari 2025 De vaste commissie voor Asiel en Migratie heeft op 19 december 2024overleg gevoerd met mevrouw Faber, Minister van Asiel en Migratie, over:–de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 5 sep-tember 2024 inzake kabinetsreactie op NRC-artikel «Rwandeseambassade in Den Haag intimideert en bedreigt critici vanregime-Kagame in Nederland» (Kamerstuk 36 410-VI, nr. 104);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 26 septem-ber 2024 inzake terugkeerondersteuning nationaal versusFrontex (Kamerstuk 32 317, nr. 889);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 1 oktober2024 inzake reactie op de motie van het lid Van Meijeren overonderzoeken welke maatregelen getroffen kunnen worden omvrijwillige remigratie te stimuleren (Kamerstuk 19 637,nr. 3293) (Kamerstuk 19 637, nr. 3296);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 4 oktober2024 inzake Reba-beschikking bij dwangsomuitbetaling(Kamerstuk 19 637, nr. 3298);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 9 oktober2024 inzake toezegging gedaan tijdens het wetgevingsoverlegAsiel en migratie van 29 januari 2024 over wijzigingen dieworden doorgevoerd in het asielbeleid van de ons omringendelanden (Kamerstuk 19 637, nr. 3301);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 15 oktober2024 inzake reactie op het verzoek van het lid Klaver, gedaantijdens de regeling van werkzaamheden van 15 oktober 2024,over stand van zaken inzet staatsnoodrecht (Kamerstuk19 637, nr. 3302);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 16 oktober2024 inzake beleidsconsequenties arrest Hof van Justitie vande Europese Unie (C 646/21) over verwestering in samenhangmet de vervolgingsgrond «sociale groep» (artikel 10, eerstelid, onder d, Kwalificatierichtlijn) en de belangen van het kindin de asielprocedure (Kamerstuk 19 637, nr. 3303);–de brief van de Minister-President, Minister van AlgemeneZaken d.d. 25 oktober 2024 inzake nadere afspraken tenaanzien van de uitvoering van hoofdstuk 2 van het hoofdlij- kst-19637-3344ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33441 nenakkoord 2024–2028 van PVV, VVD, NSC en BBB (Kamer-stuk 19 637, nr. 3304);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 25 oktober2024 inzake voortgang aanpak overlastgevende asielzoekers(Kamerstuk 19 637, nr. 3306);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 25 oktober2024 inzake verzamelbrief asielopvang (Kamerstuk 19 637,nr. 3305);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 1 november2024 inzake provinciale verslagen van de provincies in kadervan de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvang-voorzieningen (Kamerstuk 19 637, nr. 3307);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 4 november2024 inzake reactie op verzoek commissie over het bericht«GGD-arts slaat alarm: «Asielkinderen opvang Assen zijnondervoed en bang»» (Kamerstuk 19 637, nr. 3308);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 8 november2024 inzake evaluatie Wet biometrie in de vreemdelingenketen(Kamerstuk 35 604, nr. 11);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 8 november2024 inzake misbruik uitleenconstructies binnen de kennismi-grantenregeling (Kamerstuk 30 573, nr. 218);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 11 novem-ber 2024 inzake notificatie herinvoering binnengrenstoezicht(Kamerstuk 30 821, nr. 245);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 12 novem-ber 2024 inzake landenbeleid Azerbeidzjan (Kamerstuk 19 637,nr. 3311);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 14 novem-ber 2024 inzake aanbieding van een afschrift van de brief aande medeoverheden over de taakstelling voor de huisvestingvan statushouders in de eerste helft van 2025 (Kamerstuk19 637, nr. 3313);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 14 novem-ber 2024 inzake besluit- en vertrekmoratorium Libanon(Kamerstuk 19 637, nr. 3314);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 14 novem-ber 2024 inzake planning wetgeving hoofdstuk 2 regeerpro-gramma (Kamerstuk 36 600-XX, nr. 52);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 14 novem-ber 2024 inzake rapport Self Service Passport Control(Kamerstuk 36 300, nr. 11 );–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 19 novem-ber 2024 inzake Afdelingsuitspraak in hoger beroep aan-gaande de beoordeling van ernstige schade in de zin vanartikel 15, onder c van de Europese Kwalificatierichtlijn(Kamerstuk 19 637, nr. 3315);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 26 novem-ber 2024 inzake landenbeleid Pakistan (Kamerstuk 19 637,nr. 3318);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 29 novem-ber 2024 inzake samenwerkingsconvenant COA en Veldzicht(Kamerstuk 24 587, nr. 1007);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 2 december2024 inzake actuele situatie asielketen en Oekraïense ont-heemden (Kamerstuk 19 637, nr. 3320);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 3 december2024 inzake reactie op de motie van het lid Bontenbal overvóór het debat over het rapport van de StaatscommissieDemografische Ontwikkelingen een voorstel doen met optiesTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33442 voor de bandbreedte voor verschillende typen migratie(Kamerstuk 36 600-XX, nr. 19) (Kamerstuk 36 600, nr. 43);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 5 december2024 inzake reactie op informatieverzoek over herinvoeringvan de binnengrenscontroles (Kamerstuk 30 821, nr. 248);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 6 december2024 inzake reactie op het verzoek van het lid Dassen, gedaantijdens de regeling van werkzaamheden van 26 november2024, over conceptstuk landsadvocaat ten aanzien van het aldan niet toepassen van de artikelen 110 en artikel 111 van deVreemdelingenwet 2000 (Kamerstuk 19 637, nr. 3321);–de brief van de Minister van Asiel en Migratie d.d. 9 december2024 inzake besluit- en vertrekmoratorium Syrië (Kamerstuk19 637, nr. 3322).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijkverslag uit.De voorzitter van de commissie,VijlbriefDe griffier van de commissie,BurgerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33443 Voorzitter: VijlbriefGriffier: BurgerAanwezig zijn dertien leden der Kamer, te weten: Baudet, Bontenbal,Boomsma, Ceder, Diederik van Dijk, Eerdmans, Van Nispen, Piri, Podt,Rajkowski, Vijlbrief, Vondeling en Van Zanten,en mevrouw Faber, Minister van Asiel en Migratie.Aanvang 9.31 uur.De voorzitter:Goedemorgen, allemaal. Welkom bij het commissiedebat Asiel enMigratie. Wij hebben een lange tijd. We hebben tot 14.00 uur: vierenhalfuur. Ik heet welkom de Minister van Asiel en Migratie, mevrouw Faber, ende leden mevrouw Podt, de heer Eerdmans, mevrouw Rajkowski,mevrouw Vondeling en de heer Boomsma. Ik vermoed zomaar dat er nogeen paar bij komen. We hebben een spreektijd, aangevuld met één minuuttot vijf minuten. Ik sta in de eerste ronde drie interrupties in tweeën toe.Houdt u zich daar alstublieft aan, want anders redden we het nooit binnende tijd. We gaan snel beginnen met... Een punt van orde, neem ik aan?Mevrouw Podt (D66):Het is inderdaad een punt van orde. We hadden het er net al heel evenover met de mensen die hier binnenkwamen. We hebben gisteren nog vijfbrieven ontvangen, waarvan een net voor 22.00 uur. Ik heb hier al eenseerder een punt over gemaakt en we hebben ook als commissie weleenseen brief laten schrijven naar het departement dat het over het algemeenbest wel laat is. Dat maakt het voor ons ontzettend moeilijk om op eenfatsoenlijke manier te debatteren. Ik heb niet alles kunnen lezen, moet ikheel eerlijk zeggen. Ik kreeg ook nog reacties gisteravond, bijvoorbeeldvan gemeenten: we zouden heel graag reageren op deze brieven, maar ja,hoe gaan we dat nou nog doen? Ik wilde eigenlijk sowieso voorstellen datal deze brieven niet nu, maar in een volgend vreemdelingendebat wordenbehandeld. Maar dan zit ik wel met het dilemma dat als er dingen tussenzitten die al op 1 januari ingaan, we daar niet meer fatsoenlijk over kunnenpraten. Ik weet ook niet zo goed wat de oplossing hiervoor is, maar ikwilde dit dilemma wel even voorleggen.De voorzitter:Mijn voorstel zou zijn dat we ons best doen om zo veel mogelijk wel tebespreken. Ik heb een afspraak met de Minister in het begin van hetnieuwe jaar om even koffie te drinken met zijn tweeën. Ik zal het er methaar over hebben hoe we kunnen regelen dat brieven zo veel mogelijk optijd komen. Ik denk dat zij haar best doet om brieven te sturen en dat deKamer haar best doet om brieven te lezen. Ik begrijp het dilemma, maar ikkan het nu ook niet oplossen. We moeten daar op dit moment maar tenbeste in handelen. Met andere woorden, als u wil verwijzen naar brieven,moet u dat vooral doen. Maar niemand kan het u kwalijk nemen dat u na22.00 uur geen brieven heeft kunnen lezen. Dat begrijp ik ook. Een betereoplossing heb ik op dit moment even niet. Ik zal proberen hier met deMinister een paar structurele afspraken over te maken, maar dat doen welater. Zou u willen starten? O, de heer Boomsma. We gaan niet te veel tijdbesteden aan eindeloze ordedebatten.De heer Boomsma (NSC):Goed, maar ik wil me er wel bij aansluiten dat het heel belangrijk is datbrieven op tijd komen. Het kan een keer gebeuren, een avond van tevoren,maar vijf belangrijke brieven? Het gaat ook over de lvv, die per 1 januariTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33444 stopt. Het streven moet toch zijn dat ze ruim voor een commissiedebatworden aangeleverd.De voorzitter:Dat zal ik uitgebreid bespreken met de Minister. Als we toch met elkaareven koffie gaan drinken om een paar dingen te bespreken, zal ik dit ookbespreken. Daar heeft u gelijk in. Ik ga beginnen met mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Voorzitter. Onze inwoners snappen er niets meer van. Dat vertelde devoorzitter van de VNG-werkgroep Asiel toen hij hier vorige week opbezoek was. Ik begrijp heel goed dat mensen het spoor bijster zijn. Ze zieneen Minister die roept dat ze de Spreidingswet nog dit jaar intrekt, maarzien ook dat in hun gemeente wel opvang komt. Ze zien een Minister diebeweert dat ongedocumenteerden niet opgevangen hoeven te worden,maar lezen ook in het nieuws dat potentieel gevaarlijke mensen metpsychiatrische problemen – we hadden het er gisteren al even over – opstraat rondzwerven. D66 maakt zich hier grote zorgen over, ten eersteomdat we zien dat bedreiging tegen raadsleden en lokaal bestuurtoeneemt. Gewone vrouwen en mannen die zich inzetten voor hun stad ofdorp, worden bekogeld met vuurwerk onderweg naar een bijeenkomstover asielopvang. Ten tweede zien we dat Nederlanders met oprechtezorgen voor de gek worden gehouden. De VNG pleit voor het behoud vande Spreidingswet, voor de vrijheid van gemeenten om zelf hun urgentiesvoor huisvesting te bepalen, omdat ze zien dat elke maatregel van ditkabinet zorgt voor meer chaos, meer overlast en onveiligheid en meerkosten. Wat zegt de Minister tegen die bestuurders die aan de lat staanom het hun bewoners uit te leggen, terwijl ze soms nauwelijks contactkrijgen met de Minister?Voorzitter. We zagen de chaos afgelopen week toen aan de bel werdgetrokken over het feit dat organisaties binnen een week moestenreageren op twee ingrijpende wetsvoorstellen. Tot mijn grote verbazinglas ik deze week in NRC dat het COA überhaupt geen advies mochtuitbrengen, terwijl dit natuurlijk ook grote impact op hun werk heeft.Hetzelfde geldt voor de Adviesraad Migratie, nota bene hét adviesorgaanvan de regering op dit vlak. Voor zover ik begrijp, liggen de voorstellenvrijdagmorgen in de ministerraad, maar dan zonder toets van het COA,zonder blik van de Adviesraad Migratie en zonder degelijke toets vanorganisaties die wel zijn gevraagd. Los van de inhoud: een slechte enonuitvoerbare wet lost geen enkel probleem op. Kan de Minister daaromtoezeggen dat zij serieuze adviezen vraagt voordat ze de wetten naar deRaad van State stuurt? In hetzelfde artikel las ik dat de Minister zelf heeftbedacht wat er met de instroom gaat gebeuren, terwijl het hele ministeriezei: dit is echt helemaal nergens op gebaseerd. Ik hoor dus graag welkeonderbouwing de Minister heeft voor de afname van de instroom die zij inhaar brief van 2 december noemt.Voorzitter. De chaos zagen we de afgelopen weken ook tot een nieuwdieptepunt komen rondom de doorstroomlocaties. Doorstroomlocatieszijn op zich helemaal geen slecht plan, maar het lijkt er nu vooral op dathet kabinet alles in werking stelt om te zorgen dat deze doorstroomlo-caties er niet komen. Allereerst zaait het kabinet verwarring. Gemeentenzijn al aan de slag gegaan, maar nu moet het ineens groter en soberder.Tijdelijk wordt het ook niet, want met de plannen voor het schrappen vande taakstelling gaat dat natuurlijk niet gebeuren. Niemand weet wat met«groot» of «sober» wordt bedoeld, en al helemaal niemand wil het in zijnachtertuin. Er is ook op geen enkele begroting geld beschikbaar. Hetgênante voorbeeld van afgelopen week, waarin de gemeente Apeldoorneen aanbod deed voor een doorstroomlocatie om vervolgens te wordenafgewezen, was wel ongeveer het dieptepunt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33445 Voorzitter. Ik herinner de Minister er graag even aan dat we het hebbenover erkende vluchtelingen. Ze hebben dezelfde rechten als u en ik.Gemeenten willen hun nieuwe burgers snel een bescheiden plek geven,de taal leren en aan het werk krijgen. Als de Minister niet meehelpt aan deoplossing, dan zit ze in de weg. De vraag was simpel: is de Minister bereidom gemeenten duidelijkheid te geven over wat ze nou wil en degemeenten daarover een uitvoerbaarheidstoets te laten doen?Voorzitter, ten slotte. We spreken terecht vaak over overlast. Afgelopenmaandag sprak ik nog met ondernemers en inwoners in Ter Apel, dievoortdurend te maken hebben met overlast van veiligelanders. We vragenal langer wanneer nou eindelijk de speciale opvang voor overlastgevers inTer Apel opengaat, maar eigenlijk moet er meer gebeuren. Ter Apel, eenvan de plaatsen waar de meeste veiligelanders worden opgevangen, pleitnamelijk al heel lang voor een betere spreiding, want 50 of 250 veilige-landers bij elkaar maakt nogal een verschil. Hoe zorgt de Minister ervoordat veiligelanders op korte termijn over meer gemeenten wordenverdeeld?Overigens is de beste manier om overlast te voorkomen ervoor zorgen datmensen iets te doen hebben en niet de hele dag voor zich uit zitten testaren in een azc. Daarom is het prachtig dat meer asielzoekers de wegnaar betaald werk vinden. Dat moeten we zo veel mogelijk stimuleren.Mijn initiatiefwet hierover zal zo snel mogelijk naar de Kamer komen. Danzeg ik er maar even bij: met consultatie van betrokken organisaties en eenuitvoeringstoets.Voorzitter. De Minister blijft roepen dat ze de instroom wil beperken, endat kan. Maar ik roep haar ook op om niet te vergeten dat veel mensenhier al zijn. Oplossingen voor opvang, doorstroom, het beperken vanoverlast en gelijk meedoen wachten niet.Voorzitter, dank u wel.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Podt. Meneer Eerdmans heeft een interruptie. Voorde late binnenkomers zeg ik: drie interrupties in tweeën in deze termijn.De heer Eerdmans (JA21):Ik ben benieuwd. Komende vrijdag, morgen dus, liggen er drie wetsvoor-stellen in de ministerraad. Een daarvan betreft het afremmen van eeuwigverblijf, zeg maar: tijdelijke verblijfsvergunningen, en mensen gaan terugindien het land van herkomst veilig is. Is D66 daar faliekant tegen? Is hetfenomeen «eeuwige verblijfsvergunning» eigenlijk wat D66 wil of kunnenwe praten over het idee «je kan hier blijven zolang het nodig is en daarnaga je weer terug»?Mevrouw Podt (D66):Sowieso vind ik het altijd een beetje lastig om te praten over voorstellendie we niet hebben gezien. Wij hebben steeds gezegd dat wij iedervoorstel met een open mind tegemoet treden. Daar kijken wij graag naar.Er zijn een paar uitzonderingen. We hebben ons destijds al uitgesprokentegen het terugzenden van Syriërs. Nou, dat is natuurlijk überhaupt evenniet aan de hand. Als het gaat om tijdelijke of permanente verblijfsvergun-ningen, moeten we twee dingen vaststellen. Eén is dat ik denk dat het heelbelangrijk is dat je mensen uiteindelijk de mogelijkheid geeft om hier teblijven. We weten ook uit het verleden hoe ontzettend belangrijk het is ommensen daar uiteindelijk uitzicht op te geven, bijvoorbeeld omdat hetervoor zorgt dat mensen veel meer meedoen. Daar komt bij dat ik mesteeds een beetje verbaasd heb over deze discussie, want ook als we eeneinde maken aan permanente verblijfsvergunningen, kunnen mensen opbasis van Europees recht uiteindelijk nog steeds permanent in Europa enin Nederland blijven. En dat is maar goed ook.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33446 De voorzitter:Wil de heer Eerdmans nog een korte vervolgvraag stellen?De heer Eerdmans (JA21):Ik vraag dit ook omdat het pleidooi is om de asielzoeker vooral aan hetwerk te zetten en zo veel mogelijk te laten integreren. Dan denk ik: hoekrijgt D66 dit soort mensen dan ooit het land nog uit? Als je dit aanrechters zou overlaten, zouden die zeggen: «Zij hebben zich hier nugevestigd; ze hebben kinderen. Ze hebben nareizigers laten overkomen enze mogen ook nog eens werken. Waarom zouden ze dan nog terugmoeten gaan?» Dat zie ik gewoon als het gevaar als wij hier de poort openzouden zetten en als iedereen die hier binnenkomt alle voorzieningen vande gewone Nederlander zou krijgen. Dan hebben we inderdaad wel eenprobleem; dan gaan ze ook niet meer terug. Als ze eenmaal hier zijn, gaanze niet meer terug. Dan vraag ik me af of het wel zo verstandig is om datsoort dingen voor te stellen. Dan heb ik het ook over het idee dat we voorpermanente verblijfsvergunningen zouden moeten gaan, waardooriedereen die hier binnenkomt – we weten dat dit zo’n 1.000 mensen perweek zijn – hier ook mag blijven. Dan denk ik dat D66 nog steeds op hetverkeerde spoor zit.De voorzitter:Mevrouw Podt. De vragen mogen trouwens wat korter, als we 14.00 uurwillen halen.Mevrouw Podt (D66):Ja, zeker omdat ik dan op verschillende vragen antwoord moet geven.Allereerst iets over het idee dat iedereen die hier binnenkomt, magblijven. Dat is natuurlijk niet zo. Dat staat D66 ook helemaal niet voor. Ikdenk dat we veel eerder duidelijkheid kunnen geven aan mensen. Ik denkdat we de procedures veel beter kunnen maken, waardoor we mensen diehelemaal niet mogen blijven ook eerder terug kunnen sturen. De 1.000mensen waar de heer Eerdmans het over heeft, mogen helemaal nietallemaal blijven. Maar het is ook zo dat we al de regel hebben dat mensendie hier nog niet zo lang zijn, terug kunnen als het land van herkomstveilig is. Daar hoeft op zich helemaal niets aan te veranderen.Maar ik ben vooral heel blij met de vraag die de heer Eerdmans stelt overintegratie. Hij vroeg ook: kunnen mensen dan nog terug? Dan nodig ikhem van harte uit om met mij een kop koffie te drinken. De initiatiefwetdie wij hebben gemaakt, ziet namelijk juist op werk voor mensen diekansrijk zijn, die hier mogen blijven. Ik denk dat we ook gezien hebben datvoor mensen die uiteindelijk... Sorry, hoor. Ik probeer het nog een keer.We hebben volgens mij ook aan alle adviesvragen die hierover zijngesteld, kunnen zien dat er geen enkele invloed is op de verblijfsstatusvan mensen. Daar ga ik heel graag met de heer Eerdmans het gesprekover aan. Ik denk namelijk dat hij juist, ook gelet op zijn rechtse standpuntdat mensen hun eigen broek moeten ophouden en mee moeten doen,heel veel baat zou hebben bij deze initiatiefwet. Laten we daar dusalsjeblieft over in gesprek gaan. Dat is ook goed voor onze ondernemers.Sorry, het is nog een beetje vroeg, voorzitter.De voorzitter:Dank. We gaan verder met de eerste termijn van de heer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Voorzitter, dank u wel. Ik wil de Minister eigenlijk veel succes wensen: ikdenk dat het morgen een belangrijke dag is voor het kabinet als het gaatom een stevig asiel- en migratiebeleid. Ik moet zeggen dat er, in iedergeval op papier, heel veel is veranderd ten opzichte van de tijd van AnkieBroekers-Knol en Eric van der Burg. Mijn complimenten daarvoor.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33447 Desondanks zien we natuurlijk nog steeds dat de instroom per week heelhoog is; die loopt tegen de 1.000 aan. Ook afgelopen week waren ergewoon nog 900 asielaanvragen. Er is dus nog niet zo veel strengs tebeleven, zeg ik maar. Sinds het aantreden van het kabinet zijn er alweer20.000 asielaanvragen ingediend.Dan begin ik maar met de eerste maatregel. Dan doel ik op de grenscon-troles die nu van start zijn gegaan. Ik heb daar toch wat vragen over. Deeerste resultaten lijken bedroevend te zijn. Er wordt eigenlijk niet veelonderschept, alleen af en toe een vuurpijl, geloof ik. Sterker nog, volgensmedewerkers van de marechaussee daalt door de nieuwe controles hetaantal vangsten over de gehele linie. Hoe kijkt de Minister daarnaar? Erzouden in totaal nog geen tien vreemdelingen zijn geweigerd aan degrens. Dat zijn er nog een stuk minder dan bij de normale controles. Is hetdan soms makkelijker geworden? Ik vraag de Minister: kloppen die cijfers?Bent u bekend met de interne mail en de voorgenomen staking van hetmarechausseepersoneel?Laat er geen misverstand over bestaan: JA21 is vóór grenscontroles, maardan wel graag effectieve controles, niet puur symbolische. Wilders zei hetnog: het is een mooi begin. Als dit het begin is, en als dat dan een mooibegin is, vrees ik wel een beetje het ergste. Kortom, ik denk dat er meercapaciteit nodig is als je het echt effectief wil maken. De voorlopigeresultaten stellen mij en JA21 nog behoorlijk teleur.De voorzitter:Er is een interruptie van de heer Ceder.De heer Ceder (ChristenUnie):In het vorige debat zei ik het al. JA21 heeft wat ze willen: symboolpolitiek.U wist vorig jaar al dat dit het effect van die grenscontroles zou zijn. Wezijn daar namelijk voor gewaarschuwd. U wist dat er niet genoegpersoneel was; u wist dat er capaciteit bij moest, terwijl er sprake is vaneen personeelstekort in bijna elke sector. U wist het gewoon, maar u heefthet toch geroepen. Nu zijn die controles er gekomen en neemt u erafstand van. Mijn vraag is de volgende. U zegt dat er meer capaciteit bijmoet komen. U pleit dus voor meer personeel. Waar gaat u dit vinden?Binnen welke periode gaat dat gebeuren? Kunt u eindelijk erkennen dat uhier een aandeel in heeft gehad? Zo niet, hoe gaat u er dan voor zorgendat die grenscontroles effectief zijn? U zegt namelijk dat u daar nog steedsvoor bent.De voorzitter:Als jullie zo lang blijven interrumperen, ga ik op een gegeven moment detijd daarvoor beperken. Graag kortere vragen stellen, anders redden wehet echt niet.De heer Eerdmans (JA21):Als je effectieve grenscontroles wil, dan moet je een Minister van Asiel enMigratie van JA21 aanstellen. Ik denk dat dat echt een verschil zou zijn.Die denken over dingen na en gaan niet zomaar in een pakje aan de grensstaan, terwijl ze zeggen: nou wordt het effectief. Daar heb je echt wel watmeer voor nodig. Eerlijk gezegd laat Duitsland zien hoe het wel kan. Kijknaar hoeveel mensen er daar uit zijn gepikt, tegen zijn gehouden en terugzijn geduwd. Dus kom op, dat kan gewoon. Maar dit is een schijnver-toning; daar was ik al bang voor. Dit is toch nog steeds de Minister vanspierballen. Maar de echte effecten blijven op dit punt behoorlijk uit.De voorzitter:De heer Ceder heeft een vervolgvraag.De heer Ceder (ChristenUnie):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33448 De heer Eerdmans zegt: het kan gewoon, punt. Daarmee is de heerEerdmans qua beleid geen steek verder dan Minister Faber. Uw antwoordis: het kan gewoon, dus ga het gewoon doen. Ik heb u gevraagd hoe hetzit met de personeelstekorten. Hoe gaat u die invullen? Ik concludeer datJA21 geen antwoord heeft. JA21 doet alsof het wegblijft van symboolpo-litiek, maar heeft, net als vorig jaar, het beleid dat het wil. De Neder-landers zijn daar de dupe van.De voorzitter:Ik hoorde geen vraag meer. Heeft u nog een korte reactie?De heer Eerdmans (JA21):Ik heb net samen met onder andere mevrouw Bikker, meneer Bontenbalen meneer Stoffer een begroting van bijna een miljard verbogen. Wijkunnen dus wel wat. Dat is echt niet zo’n probleem. Waar gaat het om? Nukomen er mensjes in busjes vanuit Duitsland en via Oostenrijk aan. Dierijden dan gewoon naar het weiland in Ter Apel en daar worden demensen dan uitgeladen. Dan kan je als ChristenUnie zeggen: «Prima, laatmaar gaan. We laten die busjes gewoon doorrijden. Dat is geenprobleem.» Daar hebben wij wel een probleem mee. Ik denk dat je aan degrens echt heel veel kan doen om mensen eruit te pikken. Daar is demarechaussee ook voor opgeleid. Je hebt daarvoor alleen meer mensennodig.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.De heer Eerdmans (JA21):Dan kom ik even op de reportage in de NRC; mijn buurvrouw sprak er alover. Ambtenaren lekken blijkbaar naar de NRC. Er wordt geklaagd overhet feit dat de Minister geen woordvoerder heeft. Dat is allemaal Haagsgereutel. Maar ik wil wel vragen hoe het nou staat met dat politiekehandwerk. Daar ben ik namelijk wel een beetje bezorgd over. Het maaktniet zo veel uit of je nou een PA hebt of niet. Het gaat meer om de vraag ofde Minister bezig is met haar contacten. Ik zeg erbij dat ik het dan ookover de Eerste Kamer heb. Daar zitten wij namelijk ook, maar wij horenmaar niks. Ik vraag me serieus af hoe deze asielnoodmaatregelenwetstraks door de Eerste Kamer gaat komen. Gaan we dan weer de nacht vanBontenbal of iets dergelijks krijgen? De vraag is dus: hoe gaat dat? Datpolitieke handwerk ontbreekt nog.Voorzitter. Dan ga ik even naar de planning. Die zit erbij. Kan die nogworden aangescherpt, of niet? Is dit het? Meestal lopen planningennamelijk uit in Nederland. Ik vroeg me af of deze Minister de woorden vanhaar eigen partijleider dat er echt goed tempo moet worden gemaakt, welgoed snapt. Dat tweestatusstelsel is dan voorzien na het advies van deRaad van State. Maar wij willen dat gewoon snel zien. Kom daarmee naarde Kamer, en vlot.Voorzitter. Dan ben ik bij de Spreidingswet. U tekent op 31 december datverdeelbesluit. Er zijn nog steeds weigergemeenten, die zeggen: wij willenhet niet. Maar we weten inmiddels ook dat de asielzoekersaantallen hoogzijn. Rond Syrië is het heel onrustig. Er gaan ook 50 opvanglocaties dichtrond de jaarwisseling. Kortom, we gaan die plekken niet zomaar krijgen.Kortom, ik wil graag duidelijkheid. Gaat de Minister met dat verdeelbesluitgemeenten nou toch verplichten om meer asielzoekers op te nemen danzij hebben aangeboden in het vrijwillige deel van het proces? Ik hoor heelgraag een reactie.Tot slot de Top X-lijst. Dat is een lijst van de asielzoekers die de meesteoverlast geven. Er staan inmiddels meer dan 1.000 asielzoekers op dielijst. Die hebben zich schuldig gemaakt aan delicten zoals geweld tegen depolitie, geweld- en levensdelicten enzovoorts. Het gaat om grote en zwareTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 33449 delicten. Mensen die op die Top X-lijst staan, komen nog steeds inaanmerking voor een verblijfsvergunning. Daarover is een motieaangenomen, maar ik heb daar daarna niets meer over gehoord. Ik hebdus een vraag: kan de Minister aangeven of er sinds het aannemen vandeze motie geen enkele verblijfsvergunning meer is afgegeven aan eenasielzoeker die op die Top X-lijst staat? Zo niet, hoeveel vergunningen zijner dan sinds 25 september verstrekt?Voorzitter. Ik laat het daarbij.De voorzitter:Ik dank de heer Eerdmans. Dan ga ik naar ... O, de heer Bontenbal heeftnog een interruptie.De heer Bontenbal (CDA):Een nacht van Bontenbal gaat er niet komen, hooguit een nacht vanBovens. Hij is daar sterker. Daar ligt ook de macht. Maar dit terzijde.Wanneer is het voor de heer Eerdmans eigenlijk genoeg? Er is natuurlijkhele ferme taal gesproken door deze Minister en door dit kabinet op hetgebied van migratie. Ik heb de afgelopen bijdragen van de heer Eerdmanssteeds gevolgd; hij wordt per keer kritischer. De taal is heel stevig, maar erzijn tot nu toe nul resultaten. Wanneer is voor hem de grens bereikt?Wanneer kan het zo niet doorgaan?De voorzitter:Dat is een hele heldere vraag. Ik geef het woord aan de heer Eerdmans,voor een helder en kort antwoord.De heer Eerdmans (JA21):Die grens komt in 2025 wel in zicht. Ik heb begrepen dat er vandaag al eenmotie van wantrouwen zou worden ingediend door de SP, maar ik zie deSP nog niet. Dat is heel opmerkelijk. O, die komt nog. Maar er komt duseen motie van wantrouwen van de SP, begreep ik van de pers. Dat vind ikheel erg voortijdig en ook een beetje ridicuul. Er liggen nu plannen. Diezijn gelanceerd en er moet over gedebatteerd worden. Wij haddennatuurlijk liever dat noodrecht gehad, want dan was het wat snellergegaan. Maar je moet dit kabinet nog wel even de tijd gunnen om iets omte buigen waarvan ik al vaker heb gezegd dat het 30 jaar uit de rails isgelopen. We zijn linksaf de sloot in gegaan en we moeten er rechtsaf weeruit. Ja, dat is een feit. Ik vind dus dat je niet na een halfjaar kan zeggen«die Minister mag vertrekken» of «we zijn het zat, de tijd is op». Daar magwat meer tijd voor gegeven worden. Ik maan wel tot spoed, want ik wordniet vrolijk van de eerste dingen die ik zie. Daar heb ik net ook wat overgezegd.De voorzitter:Een korte vervolgvraag van de heer Bontenbal.De heer Bontenbal (CDA):De wetgeving die eraan komt, gaat vaak over instroom, maar je kunt dezeMinister toch ook bevragen op wat er nú gebeurt bij het COA en de IND,over doorloopcijfers en wachttijden? Bij het COA zien we het aantalmensen toenemen dat met een status verblijft. Ik zie de wachttijden bij deIND oplopen. Ik snap dat de Minister even tijd nodig heeft om in hetdossier te geraken en maatregelen te nemen. Die worsteling hebben wijzelf ook. Maar wanneer mag je resultaten verwachten? Deze bewinds-persoon is ook verantwoordelijk voor IND en COA. Ik zie die cijfersnamelijk helemaal niet beter worden in de afgelopen tijd.De voorzitter:De heer Eerdmans voor een heel kort antwoord.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334410 De heer Eerdmans (JA21):Je kunt 30 jaar wanbeleid en wanbestuur op dit terrein niet deze Ministerin de schoenen schuiven en dus ook de oplopende cijfers niet. Zij heeft temaken met een prop in ons asielbeleid en dat is gewoon een feit. Daarhebben we veel te lang te laks over gedaan. Veel partijen aan deze kanthebben eraan meegewerkt om dat in stand te houden en uit te breidenmet het nareizen enzovoorts. Ik vind dat die cijfers in 2025 omlaag moetengaan. Als dat niet gebeurt, heeft JA21 een probleem.De voorzitter:Dat heeft u eerder gezegd. Dank u wel. Ik ga verder met mevrouwRajkowski.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dank, voorzitter. De VVD is elke dag keihard aan het werk voor Nederland,om problemen te verzachten en daar waar mogelijk op te lossen, om inNederland in vrijheid te kunnen blijven leven en te zorgen voor goedebetaalbare voorzieningen nu en in de toekomst. Dat is de opdracht die aanons voorligt. Op migratie hebben we eindelijk een meerderheid in deTweede Kamer voor onze wensen en onze voorstellen. Dat schept eenverantwoordelijkheid om dingen te bereiken, want nu kan het. We willendat Nederland minder aantrekkelijk wordt ten opzichte van andere landenen beter grip krijgt op wie er binnenkomt en wie hier blijft. Daar doen wevoorstellen voor op het gebied van studiemigratie en arbeidsmigratie ennatuurlijk ook op het gebied van asielmigratie. Hierbij houden we vieraspecten in het achterhoofd: draagvlak, draagkracht, rechtsstaat enhumanitair. Plat gezegd: Nederland moet het aankunnen.Voorzitter. Ik wil beginnen met een compliment, want de Minister heeftsnel gehandeld ten aanzien van de asielbehandelstop voor Syriërs. Dat isde wens van de VVD en het enige juiste om te doen in tijden waarin hetonzeker is hoe de situatie in Syrië zich gaat ontwikkelen.Dan heb ik nog een aantal punten, eerst over wetsvoorstellen die voorfundamentele verandering gaan zorgen. De VVD heeft een motieingediend omdat ze een aantal wetsvoorstellen voor het kerstreces naarde Kamer gestuurd wilde krijgen. De Minister vertelde vorige week dat datniet gaat lukken, maar dat er wel haast achter zit en dat er morgen eenaantal wetsvoorstellen naar de Raad van State gaat en daarmee ookopenbaar wordt. Ik heb een aantal vragen hierover. Kan de Ministerbeloven dat het haar prioriteit wordt om onder andere het wetsvoorsteltweestatusstelsel tot een goed einde te brengen? Kan de Ministereventuele nakomende reacties vanuit uitvoeringsorganisaties, die nuredelijk kort dag hebben gehad om te reageren, ook meenemen in hetvervolg van het wetgevingstraject, zoals bijvoorbeeld van de AdviesraadMigratie? En wilt u toezeggen in het vervolg een redelijke termijn tehanteren? Hoe gaat de Minister bestuurlijk alles op alles zetten om ditwaar te maken? En hoe gaat ze zorgen voor draagvlak? Het is voor de VVDbelangrijk dat de Minister hiervoor contact heeft met de juiste gespreks-partners, politiek en bestuurlijk.De voorzitter:U heeft een interruptie van de heer Ceder.De heer Ceder (ChristenUnie):In 2021 was er de tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties, decommissie-Bosman, een partijlid van mevrouw Rajkowski. Die kwam totde conclusie: «Bij de onderhandelingen over een regeerakkoord wordt deuitvoering vaak niet betrokken of geraadpleegd. Hierdoor kunnenafspraken in het regeerakkoord en in het bijbehorende (strakke) tijdspadop gespannen voet staan met uitvoeringstechnische mogelijkheden (...)Daarnaast maakt een aantal zaken toetsen op uitvoerbaarheid tijdens deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334411 totstandkoming van een regeerakkoord complex», en zo gaat het maardoor. Er zijn een aantal aanbevelingen geweest richting de Kamer. Een vande belangrijkste was: zorg dat als je met plannen komt je de uitvoeringvooropstelt. Mevrouw Rajkowski was net bijna trots dat de voorstellenheel snel naar de Kamer moesten komen, maar we hebben ook gezien dater de kritiek is van de uitvoeringsorganisaties dat het eigenlijk uitvoerings-technisch allemaal niet kan. Ik vraag me af of de VVD vindt dat zij dezeaanbevelingen, die drie jaar geleden zijn uitgekomen, ter harte hebbengenomen. En hoe verhoudt dit zich tot uw uitspraak dat het snel moet entot het feit dat uitvoeringsorganisaties niet hebben kunnen reageren ophet punt van de uitvoering?De voorzitter:Dat waren drie vragen in één in een interruptie van twee minuten. Hetduurt echt te lang. Volgende keer ga ik het verrekenen, meneer Ceder.Mevrouw Rajkowski (VVD):Het is wel een zeer terechte vraag. Een week is natuurlijk erg kort om tereageren. Ik ben daar dan ook niet blij mee. Daarom heb ik een toezegginggevraagd om dat in het vervolg niet meer te doen, maar daar meer tijdvoor te reserveren. Ja, wij wilden snelheid, maar dat betekent nietonzorgvuldigheid. Vanaf het moment dat het kabinet aantrad tot nu warener meerdere weken dan alleen die ene week. Wij willen geen verderevertraging van deze wetsvoorstellen. Daarom vraag ik aan de Minister omde nagekomen reacties van de uitvoeringsorganisaties mee te nemen. Ikmag toch aannemen dat er ook nog een uitvoeringstoets komt. En in hetvervolg alstublieft niet een week.De voorzitter:Een hele korte vervolgvraag van de heer Ceder.De heer Ceder (ChristenUnie):Mijn belangrijkste vraag. Er is een heel rapport geweest en daar hebbenwe ook een heel debat over gehad met elkaar. Mijn vraag is: is de VVD vanmening dat ze deze aanbevelingen ter harte hebben genomen in hetproces van de afgelopen maanden, maar ook in het komende tijdpad?Vindt u dat de uitvoering op deze manier voldoende aandacht krijgt envoldoende betrokken wordt?Mevrouw Rajkowski (VVD):Nee, dat proces is nog niet klaar.De voorzitter:Eerst mevrouw Vondeling en dan mevrouw Podt. Eerst mevrouwVondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik heb een korte vraag aan mevrouw Rajkowski van de VVD. U zegt dat deuitvoeringsorganisaties te weinig tijd hebben gekregen, maar u heeft zelf,ik dacht in oktober, een motie ingediend om de wetsvoorstellen voor hetkerstreces naar de Kamer te laten sturen. Dus ja, u kunt ook niet hetonmogelijke verwachten van de Minister. Dus deelt u de mening dat hetook een beetje de schuld van de VVD is?Mevrouw Rajkowski (VVD):Nee, zeker niet. Het gaat om wetsvoorstellen waar we al jarenlang overdebatteren in de Kamer. Het tweestatusstelsel is echt niet nieuw. Hetvorige kabinet heeft uitvoerig onderhandeld en ondersteuning gehad. Erzijn rapporten uitgebracht en er is met uitvoeringsorganisaties gesproken.Wat dat betreft lagen heel veel voorstellen gewoon klaar op de plank.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334412 Deze Minister heeft zelf ook aangegeven: vanaf dag één ga ik wetten naarde Kamer sturen. Dan kunt u niet raar opkijken als ik in oktober zeg: goh,waar blijven al die wetsvoorstellen dan eindelijk? Dat betekent natuurlijkniet dat uitvoeringsorganisaties maar een week de tijd krijgen. Maar ik zieook de haast; die voelen wij ook. We hebben nu eindelijk een meerderheidom dingen te bereiken. Daarom wil ik geen verdere vertraging. Het gaatnatuurlijk nog een aantal weken duren voordat de wetsvoorstellendaadwerkelijk naar de Kamer gestuurd kunnen worden. Dat lijkt megenoeg tijd om de uitvoeringsorganisaties goed te gaan betrekken.De voorzitter:U heeft ook een interruptie van mevrouw Podt en van mevrouw Piri. Eerstmevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Ik ga iets zeggen wat ik niet zo vaak zeg, maar ik ben het erg metmevrouw Vondeling eens. Ik vind het inderdaad van lef getuigen dat jezegt «haast, haast, haast» en dat je dan nu tegen de Minister zegt: tsjonge,nu hebben ze maar een week gekregen. Dat vind ik echt een beetjewonderlijk. Mevrouw Rajkowski kan zeggen dat het tweestatusstelsel nietnieuw is en dat er al heel lang over wordt gepraat. Zeker, maar het maaktnatuurlijk nogal wat uit of je daarover praat of er een wetsvoorstel overmaakt, of het gaat over een relatief bescheiden voorstel zoals mijn eigenvoorstel over werk voor asielzoekers of over een complete stelselwij-ziging. Dat zijn hele grote dingen.De voorzitter:En uw vraag?Mevrouw Podt (D66):Zelfs als je daar in oktober naar gaat vragen, is dat gewoon heel traag. Ikwil dat mevrouw Rajkowski daarop reflecteert en ik wil ook dat ze daarbijaangeeft wat ze bedoelt als ze zegt dat het meegenomen moet worden. Ermag geen vertraging komen, maar het moet wel meegenomen worden.Het moet wel zorgvuldig, maar zonder vertraging. Zeg het maar.Mevrouw Rajkowski (VVD):Er zou zomaar verschil kunnen zitten in de wetten zoals ze naar de Raadvan State worden gestuurd en zoals ze uiteindelijk naar de Kamer wordengestuurd. Er is dus nog tijd om eventueel dingen aan te passen. Het ismisschien een fijn frame, maar de VVD heeft natuurlijk niet pas in oktobergevraagd om het tweestatusstelsel. Hier vragen we al jaren om. Dit is ookafgesproken in het hoofdlijnenakkoord en later in het regeerprogramma.Voor iedereen voor wie het nieuw is dat wij er in oktober pas naar vragen:wij vragen hier al een hele tijd om. Als nou echt het grote probleem wasgeweest dat het wetsvoorstel het niet had gered voor het kerstrecesomdat de Minister de uitvoeringsorganisaties liever vier weken ruimtehad gegeven in plaats van een week, dan kan ik u verzekeren – dat weet uook – dat zij de VVD aan haar zijde had gevonden. Een vertraging van eenpaar weken had ons dan niet uitgemaakt.De voorzitter:Een korte vervolgvraag.Mevrouw Podt (D66):Oké, dat is goed nieuws. Dat zou ook betekenen dat organisaties die datwillen, er nog naar kunnen kijken. Dat kan bijvoorbeeld de AdviesraadMigratie of het COA zijn, die nog niet eens gevraagd zijn om hun mening.Daar gaan we wat de VVD betreft dus ook gewoon de tijd voor nemen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334413 De voorzitter:Een kort antwoord.Mevrouw Rajkowski (VVD):Die tijd is er wat mij betreft ook.De voorzitter:Dank. Dan mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ik hoor mevrouw Rajkowski zeggen dat er eindelijk een meerderheid is.Maar ik kan mevrouw Rajkowski verzekeren dat die meerderheid er blijftzolang dit kabinet er zit en er geen nieuwe verkiezingen zijn. Dat lijkt megeen reden om nu een onzorgvuldig wetgevingstraject toe te gaanpassen. Maar mijn vraag is als volgt. We hebben gezien hoe deze Ministerdaarmee is omgegaan, maar wat heeft het Kamerlid Rajkowski nodig vooreen zorgvuldige wetsbehandeling?Mevrouw Rajkowski (VVD):Een toezegging op de vragen die ik net heb gesteld. Ik bedoel dus datorganisaties, zoals de Adviesraad Migratie, ook in de rest van hetwetstraject fatsoenlijk meegenomen worden, dat er een goede uitvoe-ringstoets komt et cetera, et cetera.De voorzitter:Een korte vervolgvraag, mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Heeft u er zelf ook nog behoefte aan om vervolgens met die organisatieste spreken, of is puur datgene wat ze aan de Minister hebben geleverdvoldoende voor de VVD?Mevrouw Rajkowski (VVD):Dat zou natuurlijk altijd kunnen.De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw Rajkowski, u vervolgt.Mevrouw Rajkowski (VVD):Voorzitter. Dan mijn laatste vraag hierover. Zijn de wetsvoorstellen in lijnmet het strengste asielbeleid ooit? Dit gaat bijvoorbeeld over deongewenstverklaring. Wordt het vaker mogelijk om voor strafbare feiteneen straf op te leggen? Worden afspraken die zijn gemaakt maar nietwoordelijk in de asieldeal stonden, zoals de uitzondering voor ongehuwdelhbti’ers op de beperking op nareizen, ook goed meegenomen?Voorzitter. Dan over schijnerkenningen. Vorige week lazen we in de NRCdat een vertrouwelijk rapport van de IND rept over honderden fraudege-vallen met kinderkenningen. Dat is iets waar uitvoeringsorganisaties aljarenlang voor waarschuwen. Via schriftelijke vragen heb ik de Ministergevraagd om schijnerkenningen strafbaar te stellen, net zoals in België.Hoe kijkt de Minister hiertegen aan? Is zij bereid om het interne rapportopenbaar te maken? Het is belangrijk om te vermelden dat het hierbijuiteraard moet gaan om aantoonbare fraude. Zeker niet elke aanvrager iseen fraudeur. Mijn verzoek zou dan ook zijn om bij het onderzoeken vandeze fraudegevallen de conclusies van het rapport van de parlementaireenquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening te betrekken.Voorzitter. Dan nog een aantal lopende zaken. Eerst over overlastgevendeasielzoekers. De pbl’s waren bedoeld om kansarme asielzoekers op tevangen. De rechter oordeelde dat het feit dat iemand kansarm is nietbetekent dat je iemand meteen een vrijheidsbeperkende maatregel magTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334414 opleggen. Ter Apel gaf aan pas ruimte te hebben voor een pbl als deasielinstroom zou dalen. Beide lijken nu gehonoreerd te worden met eenpba als een soort voorportaal van de pbl. Het aantal asielaanvragen lijktdit jaar ook uit te komen op 50.000 in plaats van op 80.000. Kan deMinister dan dus ook voorbereidende handelingen gaan treffen voor hetopenen van een pbl en het ontlasten van Ter Apel?Voorzitter. Dan de ondernemers. Ik heb vaker aandacht gevraagd voorondernemers die de dupe zijn geworden van overlastgevende asiel-zoekers en de overheid om hulp vragen. Ze schreeuwen eigenlijk om hulp,zoals bijvoorbeeld de Jumbo in Ter Apel. Ik heb oplossingen aangedragenen om een brief gevraagd. Wanneer kan ik deze brief verwachten?Ondernemers staat het water aan de lippen. Hier moet snel op geacteerdworden. Ik heb dit niet teruggezien in alle brieven die gisteravond zijnverstuurd.Voorzitter. Dan mijn laatste punt. Het blijkt dat lhbti-asielzoekers niet altijdde juiste bescherming krijgen. Die mensen vluchten juist voor onvei-ligheid en zijn hier dan ook niet veilig in onze opvang. Dat is echt van dezotte. Daarom wil ik de Minister vragen om bij het plaatsen van lhbti’ersook oog te hebben voor hun veiligheid. Ik wil graag de garantie dat er ookeen melding wordt gemaakt van mensen die voor hen voor onveiligesituaties zorgen. Ik wil ook dat er het maximale wordt gedaan om dezeasielzoekers vervolgens uit Nederland te weren. Graag een reactie van deMinister.In de brief van gisteren – volgens mij was dat de laatste brief – over hetbeleid op openbare orde betrekken bij intrekken en verlenen, werd ookaangegeven dat dit soort meldingen, zeker als het tot een veroordelingleidt, ook meegewogen kunnen worden in de uiteindelijke beslissing ofiemand hier mag blijven of niet. De Top X-lijst van Eerdmans kwambijvoorbeeld ook langs. Ik zou graag willen dat meldingen over lhbti-intimidatie of hatecrimes ook meegewogen worden in het totaaloordeel.Zou dit allemaal bij elkaar kunnen optellen tot een ernstig misdrijf en dustot het voorkomen van het krijgen van een verblijfsvergunning?Dank.De voorzitter:Dan mevrouw Vondeling van de PVV. O, eerst nog een interruptie vanmevrouw Podt. Dat wordt haar tweede van de drie.Mevrouw Podt (D66):Wij zaten hier vorige week met de werkgroep van de VNG. Ik had het er aleven over in mijn eigen spreektekst. Dat was best wel een... Nou, ik vondhet in ieder geval een indrukwekkend bezoek, omdat zij eigenlijk heelduidelijk aangaven waar het wat hen betreft allemaal spaak loopt. Ik beneigenlijk wel benieuwd met welk gevoel mevrouw Rajkowski die bijeen-komst uit is gelopen.De voorzitter:Graag kort uw gevoelens beschrijven.Mevrouw Rajkowski (VVD):Ik wilde hier eigenlijk wel de tijd voor nemen, voorzitter! Er is heel veel datik wil delen.De voorzitter:Daar was ik al bang voor.Mevrouw Rajkowski (VVD):Een van de dingen die bij mij is blijven hangen, is dat het zo belangrijk isdat we die doorstroomlocaties gaan bouwen. Of het nou tijdelijk,doorstroom, niet zo tijdelijk, in een wijk of buiten een wijk is: er moetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334415 gewoon een oplossing komen. Doen we dat niet, dan zijn we straks alleenmaar azc’s aan het bouwen voor statushouders, juist de mensen die hiermogen blijven. We willen dat die mensen integreren om te voorkomen datwe over vijftien jaar weer een integratiedebat met elkaar hebben waarinwe zeggen: goh, waarom zijn die mensen nou niet geïntegreerd?Ik heb het nu niet in mijn spreektekst opgenomen, maar ik heb hieroverwel een set schriftelijke vragen ingediend, want waar blijven nou deplannen hiervoor?De voorzitter:Een vervolgvraag van mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Is mevrouw Rajkowski het dan met mij eens dat de Minister op ditmoment best wel veel «mist strooit» rond het hele fenomeen«doorstroomlocaties»? We hebben volgens mij ook van de VNG-mensenkunnen horen dat het volslagen onduidelijk is wat de Minister er nou meewil. Ze wijst blijkbaar locaties af omdat die niet sober genoeg zouden zijnof niet groot genoeg of weet ik veel. Is het niet echt noodzakelijk dat zijdaar duidelijkheid over gaat geven, omdat het zo’n cruciaal punt is?Mevrouw Rajkowski (VVD):Die mist zie ik ook. Het gaat overigens niet alleen om deze Minister, wantzij moet het samen doen met de Minister die over volkshuisvesting gaat.De voorzitter:De heer Van Nispen voor een interruptie. U heeft er drie in tweeën,meneer Van Nispen. Gaat uw gang.De heer Van Nispen (SP):Excuus dat ik wat later was. Iedereen die zijn e-mail had gelezen, had datook kunnen weten, want ik heb dat aangekondigd. Ik had verplichtingenelders in het gebouw, zeg ik even specifiek tegen de heer Eerdmans.Ik heb de volgende vraag voor mevrouw Rajkowski. Zij heeft samen metde heer Boomsma een goede motie ingediend, want daarin verzoekt zij deMinister om samen met de gemeentes te voorkomen dat na de sluitingvan de landelijke vreemdelingenvoorziening mensen dakloos worden, opstraat gaan zwerven en overlast gaan veroorzaken. Dat was een helebelangrijke motie.De Minister moest de Kamer hierover voor het kerstreces informeren. Ikheb alle brieven gelezen die we gisteren hebben gekregen en daar zat duseen brief tussen waarin wordt gezegd: hiermee is recht gedaan aan demotie van mevrouw Rajkowski en Boomsma. Maar ik zie in die brief noggeen begin van een antwoord op hoe we nou gaan voorkomen datmensen dakloos worden, op straat gaan zwerven en overlast gaanveroorzaken. Ik ben benieuwd hoe mevrouw Rajkowski dat ziet, want ikvind dat we ons als Kamer wel serieus moeten nemen. Moties dieaangenomen worden, moeten uitgevoerd worden. En ik mis dat totaal!Mevrouw Rajkowski (VVD):Dat snap ik. Voor mij is de motie niet helemaal afgedaan, maar voor nueven on hold gezet. Ik heb de brief gelezen, maar ik heb bijvoorbeeld ookcontact gehad met de gemeente Rotterdam. Rotterdam gaat de lvvsluiten, maar doet verder echt zijn best om mensen op te vangen of terugte sturen. Maar er is een groep, waarvan wethouder Achbar van DENKaangeeft dat ze niet kunnen blijven, maar die ook niet teruggestuurdkunnen worden. Die mensen moeten wel opgevangen worden. Ik heb debrief zo gelezen en het gesprek met hem zo geïnterpreteerd dat er nuextra tijd komt – ik geloof tot 1 mei volgend jaar – om te kijken of diemensen toch opvang of hulp kunnen krijgen. Er komt verder, zo begreep ikTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334416 uit de brief, ook een juridische grondslag voor gegevensuitwisseling metonder andere de DT&V. Als mensen alsnog terug kunnen en moeten, maardat nu vanwege de korte tijd niet is gelukt, dan is dat daardoor ook nogmogelijk. Dus, nee, mijn zorgen zijn niet helemaal weg, maar de deadlineis volgens mij wel even verschoven.De voorzitter:De heer Van Nispen voor een korte vervolgvraag. Dat hoeft niet, maarmag wel.De heer Van Nispen (SP):Het kan heel kort, voorzitter. Ik zie dat echt anders. Ik zie in die briefeigenlijk vooral succesgemeentes. Er zijn gelukkig ook heel veelgemeentes die het uit eigen zak blijven financieren, ook al komt er ooknog dat ravijnjaar aan voor de gemeentes. Ik heb daar dus heel veelrespect voor. Rotterdam maakt een iets andere keuze. Maar ik zie dusgeen inspanningen van de Minister die ertoe leiden dat de overlast wordtvoorkomen. We hebben het gisteren ook gehad over Veldzicht. U heeft er,mevrouw Rajkowski, ongetwijfeld ook over gelezen. Ik zie vooral eenMinister die «succes ermee» tegen de uitvoeringsorganisaties en degemeentes zegt. Ik hoop echt dat mevrouw Rajkowski doorbijt op dezemotie en dat zij gaat kijken hoe ze de Minister tot actie kan aanzetten, juistomdat wij veiligheid op straat allemaal zo belangrijk vinden.De voorzitter:Ik hoorde geen vraag, maar een korte reactie mag.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dat ben ik met de heer Van Nispen eens. Dat is denk ik de kortste...De voorzitter:De heer Van Dijk voor een interruptie.De heer Diederik van Dijk (SGP):Ik hoorde mevrouw Rajkowski, zeker aan het begin van haar betoog, heelveel zeggen over de verhouding tussen zorgvuldigheid en snelheid. Datwas heel erg herkenbaar. In dat licht de volgende vraag. We hebbengisteren dan wel vannacht ook een reactie gehad op de motie van de SGPom te kijken naar hoe andere Europese landen omgaan met de dwang-sommen. En wat blijkt? Geen enkel land buiten Nederland kent zo’nlucratieve regeling. Zou dit niet bij uitstek een voorbeeld zijn van eenonderwerp waar we haast mee zouden moeten maken? Moeten we dierechterlijke dwangsommen niet gewoon zo snel mogelijk afschaffen?Mevrouw Rajkowski (VVD):Een goed idee. Ik begreep dat in 2024 het bedrag aan dwangsommen op20 miljoen euro uit is gekomen. Nou, dat geld kunnen we ook op eenandere manier besteden. Maar dat wil niet zeggen dat je asielzoekersonbeperkt mag laten wachten. Maar we weten allemaal dat dat door dedrukte bij onder andere de IND niet expres gebeurt.De voorzitter:De heer Van Dijk voor een korte vervolgvraag? Nee, dan is het woord aanmevrouw Vondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Voorzitter. Morgen moeten de eerste asielwetten van de Minister door deministerraad komen. De PVV verwacht van de Minister dat andere wetten,waaronder als eerste het intrekken van de Spreidingswet, heel snel zullenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334417 volgen. Wij willen daar niet langer op wachten. Afspraak is afspraak! Wezullen erop toezien dat deze wetten snel worden ingediend.Syrië. Syriërs vieren overal feest vanwege de nieuwe situatie in hun land.In Nederland zijn Syriërs massaal de straat op gegaan om feest te vieren,maar dat gebeurt ook in het buitenland. In Berlijn en Istanbul gaanmensen de straat op, maar zelfs in Syrië, in Damascus, kwamen afgelopenvrijdag tienduizenden mensen samen om de nieuwe situatie in Syrië tevieren. Vanuit Turkije zijn afgelopen week inmiddels al duizenden Syriërsteruggekeerd. In Europa worden inmiddels plannen gemaakt om Syriërsterug te gaan sturen. Oostenrijk is zelfs al bezig met het treffen vanvoorbereidingen voor het uitzetten van Syrische asielzoekers. Wat de PVVbetreft moet dit kabinet, deze Minister, er alles aan doen om Syriërs weerhuiswaarts te laten keren, zodat zij hun land weer kunnen opbouwen. Datis niet alleen fijn voor de Syriërs zelf, maar ook voor de Nederlanders. Zijhunkeren namelijk naar meer ruimte, meer woningen en minder azc’s inNederland.Voorzitter. Steeds meer Palestijnse asielzoekers komen naar Nederlandom hier asiel aan te vragen. Uit een analyse van de verhoren van de INDblijkt dat veel van deze Palestijnen in Turkije en Griekenland verblevenvoor hun komst naar Nederland. Het zijn dus geen vluchtelingen, maarprofiteurs die allang veilig waren in andere landen.De voorzitter:U heeft een interruptie van de heer Baudet.De heer Baudet (FVD):Ik heb een vraag aan mevrouw Vondeling van de PVV. Ik heb in diverseinterruptiedebatten met haar partijleider Wilders voorgesteld om deterugkeer van bijvoorbeeld Syriërs te faciliteren met een remigratiebeurs.Je zegt dan niet alleen «jullie moeten terug» maar ook: «Jongens, wekunnen jullie daarbij helpen. We kunnen daar een financiële tegemoet-koming tegenoverstellen.» Dat is ook precies wat andere Europeselanden, bijvoorbeeld Oostenrijk, nu aan het doen zijn. Maar ook Duitslanden Denemarken overwegen om dit te gaan doen. In het verleden zei deheer Wilders steeds: «Nee, dat wil ik absoluut niet. Ze moeten gewoonterug.» In diverse debatten zei hij eigenlijk ook: «Mensen die hier zijn,mogen hier gewoon blijven. Ik ben überhaupt niet voor remigratie.» Dat ishier ook diverse keren met mevrouw Faber aan de orde gekomen. Ik hoormevrouw Vondeling nu zeggen dat Syriërs terug moeten en terug kunnen.Het standpunt van de PVV is mij daardoor gewoon niet helder.De voorzitter:Duidelijk.Mevrouw Vondeling (PVV):De PVV is geen voorstander van een vertrekbonus. Wij hebben in hetverleden, in 2016, ook al gezien dat zelfs een bonus van maar een paarhonderd euro een enorme aanzuigende werking had. Er kwamen bussenvol met Albanezen naar Nederland om die paar honderd euro te innen.Dus het voorstel van FVD voor een soort van bonus geeft geen garantiedat mensen niet terugkomen of niet opnieuw asiel aanvragen. Dus daarzijn wij geen voorstander van. Als mensen zelf terug willen gaan, staathun dat vrij. Ze kunnen daarvoor contact opnemen van de DienstTerugkeer en Vertrek. Er is nu een vertrekmoratorium ingesteld, maaruiteindelijk willen wij mensen ook weer gedwongen terugsturen wanneerbepaalde delen veilig zijn verklaard.De voorzitter:Een helder antwoord, maar de heer Baudet wil toch een korte vervolg-vraag stellen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334418 De heer Baudet (FVD):Dat weet u helemaal niet, maar oké.De voorzitter:Hoe bedoelt u?De heer Baudet (FVD):Dat die kort is, bedoel ik.De voorzitter:Ja, dat weet ik wel, want anders kap ik u af.De heer Baudet (FVD):Het punt van de aanzuigende werking vind ik flauw, want je kunt heelgoed zeggen dat de vertrekbeurs betrekking heeft op mensen die hiervoor een bepaalde datum zijn binnengekomen. Je kunt dat op allerleimanieren afkaderen. Dat vind ik dus gewoon een beetje procedureelgeneuzel. Maar een belangrijker punt is dit. Heel veel van die Syriërshebben inmiddels een permanente verblijfsvergunning gekregen inNederland. De grap, de truc, van een remigratiebeurs is dat je daarmeeiets mogelijk maakt wat op dit moment, ook binnen het Europees recht,juridisch niet mogelijk is, namelijk dat je mensen met terugwerkendekracht een verblijfsvergunning of het Nederlanderschap ontneemt. Datgaat niet, tenzij mensen crimineel zijn, maar ...De voorzitter:U had gelijk: dit is niet kort. Uw vraag graag.De heer Baudet (FVD):... je kunt zeggen: jongens, luister, we snappen dat het een moeilijke tijd isgeweest, maar voor jullie en voor ons is het uiteindelijk beter als jullieweer teruggaan. We snappen dat dat juridisch niet af te dwingen is opdeze manier, maar we kunnen bijvoorbeeld wel zeggen: we stellen€ 50.000 per gezin beschikbaar. Dan kunnen zij zich echt op een fairemanier resettelen. Uiteindelijk ...De voorzitter:Een korte reactie van mevrouw Vondeling.De heer Baudet (FVD):... is de Nederlandse Staat daarmee ...De voorzitter:Nee, nee, nee, het is klaar.De heer Baudet (FVD):... financieel veel beter af...De voorzitter:Nee, het is klaar. Meneer Baudet, uw microfoon doet het niet meer, wantdie heb ik uitgezet. Ik had gevraagd om een korte vraag. Dit was geeninterruptie, maar een betoog. Mevrouw Vondeling, een hele korte reactiegraag.Mevrouw Vondeling (PVV):Meneer Wilders heeft het eerder al gezegd: wij gaan geen permanentestatussen intrekken. Als mensen uiteindelijk, na tien jaar, zelf besluiten datze terug willen, mogen ze gaan, maar wij gaan geen bonussen uitkeren.Daar zijn we geen voorstander van.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334419 De voorzitter:Nee, meneer Baudet, u heeft het woord niet. Mevrouw Vondeling vervolgthaar betoog. Wacht, ik zie de hand van de heer Boomsma. U mag nog weleen interruptie doen natuurlijk.De heer Boomsma (NSC):Ik begrijp op zich de wens van de PVV dat Syriërs snel terugkeren naarSyrië, maar er vechten nu ISIS-strijders mee met HTS in Syrië. We wetendat de moord op Samuel Paty, de Franse leraar die is onthoofd, werdaangestuurd door mensen van HTS. Is er dus niet ook heel veel reden omtoch wat zorgvuldigheid en terughoudendheid te betrachten in plaats vanal te snel daartoe over te gaan, gezien het feit dat we te maken hebbenmet een organisatie die voortkomt uit Al Qaida?Mevrouw Vondeling (PVV):Wat ik vooral zie, is veel blijdschap onder Syriërs, in Nederland, Europa enSyrië zelf. Ik gun het ze zelf ook dat ze terug naar huis gaan. Dus als diemensen dat willen, zijn ze wat mij betreft vrij om dat te doen. Voor nu is ereen vertrekmoratorium en wordt er dus niemand gedwongen om terug tekeren, maar uiteindelijk zal het er wel toe gaan leiden dat er veiligegebieden worden aangewezen. Je hoort dat in heel Europa. Meerderelanden kijken daarnaar. Het is dus helemaal niet raar dat wij dat ook gaandoen.De voorzitter:De heer Boomsma voor een korte vervolgvraag.De heer Boomsma (NSC):Nee, zeker niet. Als het om vrijwillige terugkeer gaat, dan kan dat zeker;uiteraard. Maar is de PVV het wel met mij eens dat we er nu niet toemoeten overgaan om mensen verplicht terug te sturen, gezien devolstrekte onduidelijkheid over hoe Syrië er over drie weken uitziet?Mevrouw Vondeling (PVV):We hebben afgesproken dat we het nieuwe ambtsbericht afwachten. Ikhoop dat dat snel komt in 2025; ik hoop begin 2025. Dan zullen we zienwat daarin staat en dan kunnen we daarover een oordeel vellen.De voorzitter:Mevrouw Vondeling vervolgt haar betoog.Mevrouw Vondeling (PVV):Een andere vorm van misbruik en fraude is de handel in kinderkenningenom verblijfspapieren te krijgen. Mevrouw Rajkowski van de VVD heeftdaar eerder ook iets over gezegd. De IND heeft een netwerk ontdekt vanzogeheten schijnouders, die zich tegen betaling laten registreren als vaderof moeder van een buitenlands kind. Er is zelfs een hele groep mannenwaarvan ieder een handvol of tientallen kinderen heeft erkend. Denkbijvoorbeeld aan een man die wordt gekoppeld aan 47 aanvragen.Ambtenaren die hiertegen proberen op te treden omdat zij de aanvragenniet geloven, worden op de vingers getikt door de rechter. Dat is onaccep-tabel voor mijn fractie. Wat kan de Minister doen om deze vorm vanfraude aan te pakken? Zijn er mogelijkheden om dit strafbaar te stellen?Die vraag had de collega van de VVD ook.Dan de overlast door asielzoekers. Het kabinet wil harder optreden tegenoverlastgevende en criminele asielzoekers en dat is hard nodig. In Emmenterroriseren asielzoekers buschauffeurs en boa’s. Asielzoekers reagerenintimiderend en agressief als hun gevraagd wordt om hun vervoers-bewijs. Een paar weken geleden werd de dienstregeling stilgelegd omdathet volledig uit de klauwen liep. De PVV wil een zerotolerancebeleid voorTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334420 dit tuig en vraagt de Minister hier maatregelen voor te nemen. Dat geldtook voor de steeds grotere groep criminele minderjarige vreemdelingenuit Syrië die onder meer wapens en boksbeugels van hun weekgeldkopen. Soms gaat het ook nog om veel zwaardere vergrijpen. Zo is eenvan de Jodenjagers een asielzoeker uit Palestijns gebied. Deze MahmoudAbushabab reisde vanuit het azc in Son en Breugel naar Amsterdam omgericht op zoek te gaan naar Joden en probeerde vervolgens een Joodseman hartstikke dood te schoppen. Kan de Minister ervoor zorgen dat dezeterrorist geen verblijfsvergunning krijgt en na het uitzitten van zijn strafNederland wordt uitgezet?Tot slot, voorzitter. Dit kabinet gaat de verschrikkelijke dwangsommenvoor asielzoekers afschaffen. Gelukkig maar, want dit jaar is er al bijna 20miljoen euro aan dwangsommen uitgekeerd aan asielzoekers. Dat isnatuurlijk de wereld op zijn kop. Het is namelijk onbegrijpelijk datasielzoekers duizenden euro’s aan schadevergoeding kunnen claimenomdat zij langer moeten wachten op een beslissing op hun asielaanvraag,terwijl zij tegelijkertijd gratis opvang, eten en zorg krijgen. Wat zijn demogelijkheden om meer dwangsommen te innen bij asielzoekers? Is deMinister bereid om, totdat de dwangsommen zijn geschrapt, maximaal inte zetten op het terugvorderen van dwangsommen om asielzoekersmaximaal bij te laten dragen aan de kosten voor hun opvang?De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Vondeling. We gaan over naar ... Nee, de heerEerdmans heeft nog een interruptie.De heer Eerdmans (JA21):Ik heb twee vragen. Eén. Hoe vindt de PVV dat de grenscontroles sinds9 december gaan? Twee. De asielnoodmaatregelenwet gaat nu naar deRaad van State voor spoedadvies. Wat is de deadline voor de PVV?Wanneer moet dat wetsvoorstel bij de Tweede Kamer zijn ingediend?De voorzitter:Dat waren er inderdaad twee ineen.Mevrouw Vondeling (PVV):Allereerst over de grenscontroles: die zijn nog maar een week gaande,dus ik kan daar nu nog geen conclusies aan verbinden over hoe hetdaarmee gaat. Ik wacht gewoon de resultaten af. Volgens mij komt er naeen halfjaar een rapport over hoe het verlopen is. Dat wacht ik af.Over de asielnoodmaatregelenwet: we hebben afgesproken dat we diemet spoed zullen gaan behandelen, dus dat verwacht ik. Ik verwacht ooksteun van de fracties, van de coalitie, om dat te gaan doen. Ik kan daargeen termijn aan verbinden.De voorzitter:Oké. We gaan verder met de heer Boomsma.De heer Boomsma (NSC):Dank, voorzitter. Complimenten aan de Minister voor haar snelle optredenmet het instellen van een asielvertrekmoratorium voor de Syriërs. Dat isnoodzakelijk, maar uiteindelijk ook heel onwenselijk, want het heeft ookweer gevolgen voor de asielketen. Mijn vraag is ook wat dit nou preciesbetekent voor het hervestigingsquotum uit de EU-Turkijedeal voor Syriërsdie uit Turkije hiernaartoe werden gehaald. Ik begrijp dat de missies zijnstopgezet, maar wat is daarvoor nu voorzien?Morgen gaan er twee wetten naar de ministerraad. Hopelijk komen zedaarna ook snel onze kant op. Wij zien uit naar de behandeling daarvanom volgende stappen te kunnen zetten in de uitvoering van het hoofdlij-nenakkoord en migratie te beperken, maar wij willen wel zorgen voor eenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334421 zorgvuldige behandeling. Wij willen daar dus ook de uitvoeringstoetsengoed bij betrekken, juist omdat wij willen dat die wetten resultaten gaanopleveren. Dat is dus niet om dwars te liggen, maar omdat we willen dater resultaten komen.De heer Van Nispen (SP):Deels is de heer Boomsma al te laat met zijn vraag, want er is helemaalniet zorgvuldig geconsulteerd. De adviesorganisaties die we normaalaltijd om advies vragen, hebben daar bijzonder kort de tijd voor gekregenen het moest allemaal vertrouwelijk blijven, dus dat is deels al mislukt. Deheer Boomsma zegt: we gaan het zorgvuldig behandelen. Ja, natuurlijk!Volgens mij is NSC daarvoor opgericht, dus ik verwacht niet anders. Hoeziet de heer Boomsma dan de opmerking van zijn coalitiegenoot, de heerWilders, die voor de camera stond te dreigen dat hij het niet zou accep-teren als mensen nu nog dwars zouden gaan liggen of als er ook maareen millimeter gewijzigd zou worden aan deze wetten? Dat slaat dus ookop de amendementen die de heer Boomsma misschien gaat indienen omeen wet die nog niet goed is beter te maken of op kritische vragen die hijmisschien wil stellen. Dat beschouwt de PVV kennelijk als een soortblokkade. Ik ben benieuwd of de heer Boomsma daarop kan reageren.De heer Boomsma (NSC):Wij zullen wetten zorgvuldig behandelen. Daar zijn wij ook voor opgericht,zoals de heer Van Nispen terecht zegt. Wij willen goed bestuur en dithoort daarbij. Dat zien wij zeker niet als dwarsliggen; dat zien wij juist alseen manier om ervoor te zorgen dat die wetten ook effect hebben enresultaat opleveren. Je wilt in beeld hebben wat mogelijke knelpuntenworden in de uitvoering en dan wil je mitigerende stappen kunnen zettenom die knelpunten te voorkomen. Daar gaat het om. Ik kan me dus nietvoorstellen dat een partij daar bezwaren tegen zou hebben. We zullen zienof er amendementen nodig zijn, maar laat helder zijn dat wij ook snelheidwillen. Wij willen ook dat die wetten snel worden aangenomen; wij willensnel resultaat. Daar gaat het om. Ik hoop dat die organisaties, zoals deAdviesraad Migratie en andere, alsnog worden meegenomen in hetwetgevingstraject. Volgens mij kan dat ook, als de voorstellen morgen nade ministerraad naar de Raad van State gaan.De voorzitter:Het antwoord kan iets korter, meneer Boomsma. Ik ga naar de heer VanNispen voor een vervolgvraag.De heer Van Nispen (SP):Heel goed dat de heer Boomsma nu aan de Minister vraagt om datmorgen te doen, dus om al die clubs dan te consulteren en serieus tenemen. Het is ook goed dat de heer Boomsma hier eigenlijk zegt: we gaanniks door de Kamer jassen. Hij wil snelheid, maar hij wil ook zorgvul-digheid. Niemand is er hier op uit om dingen te traineren of te blokkeren,maar we willen wel een zorgvuldige behandeling. Dat betekent dus nietdat we straks binnen een paar dagen een schriftelijke inbreng moetenleveren en dat zo’n wet dan de week erna plenair geagendeerd zouworden. Het zou goed zijn als de heer Boomsma dat hier ook zou zeggen,evenals dat het eenieder vrijstaat, ook zijn eigen partij, om amende-menten in te dienen. Kortom, hij trekt zich weinig aan van wat de heerWilders hier dinsdag voor de camera heeft staan vertellen.De voorzitter:De vraag was helder.De heer Boomsma (NSC):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334422 Wij willen zo veel mogelijk snelheid, voor zover het zorgvuldigheidsver-eiste dat toestaat. En dat is waar wij voor staan.Dan, voorzitter, een aantal andere punten...De voorzitter:Eerst mevrouw Piri en daarna de heer Bontenbal. U bent dus nog weleven bezig. Eerst mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Ja, voorzitter. Even voor de zekerheid: dus mocht de Minister niet voldoenaan de ex-ante-uitvoeringstoetsen en de consultaties met de organisaties,die de heer Boomsma net ook noemde, niet doen, dan doen we dat alsKamer. Zie ik dat goed?De heer Boomsma (NSC):Ik ga ervan uit dat die organisaties worden betrokken bij het naderewetgevingstraject. Dus ja, en dat lijkt me ook logisch.De voorzitter:Vervolgvraag, kort.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Als u het goedvindt, dan wel. De wetten gaan, zo neem ik aan, morgenopenbaar naar de Raad van State. Stel dat de Raad van State zegt:vanwege de uitvoerbaarheid krijgt dit een c- of een d-dictum. Watbetekent dat voor de NSC-fractie hier in de Kamer? Uiteraard kan ik nietvragen wat dat voor NSC betekent in het kabinet, op het moment dat deMinister toch besluit om het met zo’n dictum gewoon naar de Kamer testuren. Wat betekent dat voor u?De heer Boomsma (NSC):Alles wat de Raad van State en andere adviesorganisaties en uitvoerings-organisaties aangeven, zullen wij natuurlijk heel serieus bestuderen, enwe zullen kijken of we mogelijke knelpunt kunnen aanpakken, mitigeren ofoplossen. Maar ik wil niet vooruitlopen op wat we precies gaan doen bijbepaalde adviezen, want die zullen we dan toch echt nauwkeurig moetengaan bestuderen om dan te besluiten hoe we daarmee omgaan.De heer Bontenbal (CDA):Hierop doorgaand. Wat nou als het in dit debat toch een beetje vaag blijftof die uitvoeringstoetsen gedaan gaan worden? Want ik zou wel enigehardheid willen als de Kamer zegt dat dit belangrijk is. En mijn fractie wilook niet traineren, maar we willen gewoon een normale wetsbehandeling,en dat al die organisaties die in de uitvoering zitten, normaal betrokkenworden, en niet binnen twee dagen moeten reageren, maar gewoon evende tijd krijgen, niet te lang en niet te kort, zodat het zorgvuldig gaat. Dushoe gaat de Kamer vandaag, volgens mij toch nog de enige kans, weleven goed duidelijk maken dat die uitvoeringstoetsen gedaan moetenworden? Dat kan volgens mij niet alleen met een vraag nu naar deMinister, want als het antwoord nee is, dan gaan we zo het reces in.De heer Boomsma (NSC):Nee, er moeten uitvoeringstoetsen worden gedaan en daar zullen wij ookop aandringen. En ik ga ervan uit dat dat gewoon gebeurt.De voorzitter:Dan heeft u nog een vraag van mevrouw Podt, ten slotte.Mevrouw Podt (D66):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334423 Ik vind dit op zich echt heel fijn om te horen, eerder van mevrouwRajkowski en nu ook van de heer Boomsma. Want ik ben het met de heerBontenbal eens: ik wil dat ook het liefst zo hard mogelijk maken. Dus stelnou dat we bijvoorbeeld inderdaad een motie doen over zo’n serieusadviestraject over die uitvoeringstoetsen, vind ik dan ook NSC aan mijnzijde?De heer Boomsma (NSC):Dan zullen we die motie bestuderen en er dan op terugkomen.Mevrouw Podt (D66):Dat vind ik nog een beetje vaag, maar laten we kijken wat er dan gebeurt.Ik ben ten slotte nog wel benieuwd of de heer Boomsma nog even kanreflecteren op een van de dingen die mij erg verbaasden, namelijk dat deconsultatie die nu wel is gedaan, met zo veel mysterie omhuld werd; datde NOvA bijvoorbeeld geacht werd om dat geheim te houden. Ik vond datzelf heel raar, en volgens mij ook helemaal niet hoe we die dingen doen.Het maakte een beetje dat ik me afvroeg: wat staat er nou in hemelsnaamin dat voorstel dat we dat niet mogen weten? Ik ben benieuwd hoe deheer Boomsma daarop reflecteert.De heer Boomsma (NSC):Dat vind ik, eerlijk gezegd, lastig te beoordelen. Ik heb nog niet zo veelervaring met wetgevingsbehandelingstrajecten om te kunnen zeggen hoegebruikelijk dat is of niet. Maar volgens mij is dat ook niet de hamvraag,want ze gaan morgen naar de ministerraad en daarna naar de Raad vanState. Daar gaan ze het allemaal bestuderen. Dan wordt het allemaalgewoon openbaar en kan iedereen die daar zorgen of opmerkingen ofsuggesties over heeft, die gewoon gaan aanleveren, en dan gaan wij diein de Kamer zorgvuldig behandelen.De heer Baudet (FVD):Weet u waarom NSC van Pieter Omtzigt gekelderd is in de peilingen vantwintig zetels naar één? Dat is omdat heel veel Nederlanders dachten datOmtzigt en zijn partij stonden voor daadkracht en vernieuwing. En ze ziennu dat het een soort accountantspartij is, die niets anders wil doen danproceduretjes afvinken.De voorzitter:Wat is uw vraag?De heer Baudet (FVD):Ik begrijp werkelijk niet waarom de heer Boomsma... Want het is toch eendemocratische partij, NSC? Het is toch een partij die de democratischeprincipes zo belangrijk vindt? Waarom geeft de heer Boomsma dan nietwat tegenwicht aan de partijleider, die met niet anders bezig is dan ofwelmet zijn burn-out ofwel met proceduretjes volgen, omdat dat het enige iswat hij als autist begrijpt van de wereld. Waarom geeft de heer Boomsmaniet wat tegenwicht? We hebben te maken meteen een existentiëleuitdaging, die gaat over het voortbestaan van Nederland...De voorzitter:Meneer Baudet...De heer Baudet (FVD):... het daadwerkelijk inperken van de instr...De voorzitter:Meneer Baudet, uw microfoon is nu uit. Ik ga even wat zeggen. Er wordenhier niet mensen allerlei etiketten opgeplakt, dus ik zou tegen de heerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334424 Baudet willen zeggen dat hij die woorden over de heer Omtzigt, dat hijeen autist zou zijn, eventjes moet terugnemen. Dat weet hij helemaal niet,dus gewoon even niet doen. Ten tweede: vanaf nu worden er vragengesteld in interrupties, anders krijgt u helemaal het woord niet meer. Endit debat gaat over asiel en migratie. Ben je nou helemaal gek geworden?De heer Boomsma vervolgt zijn betoog.De heer Baudet (FVD):Waarom krijg ik geen antwoord op mijn vraag?De voorzitter:Nee, u krijgt geen antwoord op deze vraag. Die is niet aan de orde. En umoet zich een beetje gedragen. De heer Boomsma vervolgt zijn betoog.De heer Baudet (FVD):Waarom geeft de heer Boomsma geen tegenwicht aan de leider van zijnpartij? Dat is toch een hele normale politieke vraag? Hij is een Kamerlid!Dank u wel.De voorzitter:Hij mag daar een kort antwoord op geven en daarna vervolgt hij zijnbetoog.De heer Boomsma (NSC):Voorzitter. Het is allemaal volslagen onzin wat de heer Baudet zegt. EnNieuw Sociaal Contract staat voor het hoofdlijnenakkoord, waarin wij zeerstrenge maatregelen nemen om asiel en migratie te beperken. Daarvoorhebben wij procedures, om ervoor te zorgen dat dat daadwerkelijkeffectief is. Daar zijn wij mee bezig, en daarom is het volstrekt onnodig datik tegenwicht bied aan de partijleider. Wij zorgen ervoor dat die wetgevinger komt en dat die zorgvuldig wordt vastgesteld, omdat wij resultatenwillen.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.De heer Boomsma (NSC):Dank. Een aantal andere punten. Ten eerste over het verdeelbesluit van deSpreidingswet. Nou, het is op zich goed nieuws van die 80.000 plekken.Dat is meer dan ooit. Dat is dus heel veel, maar dan is natuurlijk wel devraag op welke termijn die hoe worden gerealiseerd. Het COA kamptnatuurlijk wel met moeilijkheden omdat per 1 januari veel noodopvangsluit, en dan wordt het toch weer moeilijker om voldoende plekken tevinden. Ik wil graag een update daarvan: wat is nu de stand van zaken,gaat dat lukken?We hebben eerder maatregelen gevraagd voor en moties ingediend overde opvang van kinderen in de noodopvang. En wij willen natuurlijk échtdie instroom beperken, en wij willen een streng migratiebeleid. Dat isnodig, maar als kinderen hier in Nederland zijn, dan moeten wij zegewoon altijd fatsoenlijk opvangen. Dat betekent dus plekken metvoldoende privacy voor gezinnen en ook voldoende ruimte en faciliteitenvoor kinderen. En dat moet dus in principe niet in de noodopvang, voorzover die faciliteiten ontbreken. Eigenlijk helemaal niet, maar al helemaalniet als die faciliteiten er niet zijn. In de brief zegt de Minister dat het doorde druk op de opvang niet mogelijk is, en ze schrijft zelf: dat is reden totgrote zorg, omdat kinderen niet de begeleiding en aandacht krijgen die zenodig hebben. Nou, ik vind met name ook de veiligheidssituatie vankinderen van groot belang. Ik heb ook gezien dat in Amsterdam kinderennog steeds op die boten zitten. Ik vind dat we ons hier niet zomaar bijmoeten neerleggen. Dat vraagt echt om erbovenop te zitten en omTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334425 proactief op te treden om alle stappen te zetten die nodig zijn. Dus alskinderen nu niet de faciliteiten krijgen die ze nodig hebben in dienoodopvang, wat is er dan nodig? Wat heeft het COA nodig om die wel tegaan leveren? En dus niet alleen die instroom beperken, want dat willenwij ook. Het gaat me nu om de korte termijn, dus om op korte termijnbieden wat nodig is.De voorzitter:De heer Van Nispen heeft een interruptie op u, meneer Boomsma.De heer Van Nispen (SP):Ik ben heel blij met deze opmerking van de heer Boomsma. Ik wilde daarzelf ook iets over gaan zeggen. Maar dit is al heel lang een probleem. Inde zomer waren er 6.000 kinderen die in slechte omstandigheden in denoodopvang zaten. We hebben er moties over ingediend, vragen overgesteld, debatten over gevoerd. De moties zijn ook aangenomen. En deMinister heeft het nu gepresteerd dat er niet minder, maar meer kinderenin de noodopvang zitten, in slechte omstandigheden. Ze voert dus ook opdit punt moties van de Kamer niet uit. Ik vind de vragen van de heerBoomsma heel terecht, maar wat gaan we nog meer doen om de Ministerertoe te bewegen dat het voor die kinderen echt ook beter wordt? Wantdat is uiteindelijk de kern.De heer Boomsma (NSC):Ja, absoluut. Het is natuurlijk inderdaad zo dat dit probleem veel langerspeelt. Dus helaas hebben we het niet meteen opgelost, maar ik vind weldat we er echt bovenop moeten zitten om alles te doen wat we kunnen.Daarom vraag ik ook wat er nu precies nodig is om dat op korte termijn teverbeteren. Nu is sommige noodopvang wel geschikt voor kinderen, of inieder geval een stuk geschikter. Dan nog wil je het beperken, maardaarom de vraag: wat moeten we nu doen op korte termijn? Want wijwillen gewoon dat kinderen goed worden opgevangen hier.De voorzitter:Van Nispen voor een korte vervolgvraag.De heer Van Nispen (SP):Qua standpunt zijn we het natuurlijk eens, en misschien nog wel meermensen hier ook. Maar in de brief van de Minister, in reactie op die motiewaarin wij zeiden «kom voor 1 december met een plan van aanpak»,presteerde zij het om gisteren te komen met een plan, vlak voor dit debat.Dus a veel te laat, b ze heeft het aantal kinderen verder laten toenemen enc het is ook weer geen begin van een antwoord. Ze kiepert het over deschutting bij het COA en bij de gemeentes, die het maar moeten oplossen.De Minister doet eigenlijk niks, echt niks.De voorzitter:En de vraag?De heer Van Nispen (SP):Ze doet echt niks. Mijn vraag is nogmaals wat de heer Boomsma daarvanvindt en hoe hij ervoor gaat zorgen dat de Minister in actie komt om hetook voor die kinderen beter te maken, want ze mag het in alles met meoneens zijn, maar voor die kinderen moeten we iets doen.De voorzitter:Een kort antwoord.De heer Boomsma (NSC):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334426 Daarom leg ik die vraag hier neer. Uiteindelijk is natuurlijk de oplossingdat er voldoende duurzame opvangplekken zijn in heel Nederland. Maarvoor nu moeten we ook de komende maanden daarbovenop zitten om hetop te lossen.De voorzitter:De heer Boomsma vervolgt zijn betoog. O, mevrouw Piri nog.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Dat is makkelijker gezegd dan gedaan: er moeten voldoende duurzameopvangplekken zijn. Dat terwijl het kabinet de Spreidingswet gaatintrekken. Ik kan u nu al voorspellen dat de Minister gaat zeggen dat dereden waarom de kinderen in de noodopvang zitten is omdat gemeentesgeen alleenstaande mannen willen opvangen. Dus uiteindelijk zitten deazc’s vol met de alleenstaande mannen en komen de kinderen metgezinnen in de nog veel slechtere, erbarmelijke crisisnoodopvangplekken.Wat is nou de oplossing van NSC?De heer Boomsma (NSC):Ik vind dus dat het COA in staat moet worden gesteld om dat te doen watnodig is om kinderen op te vangen op plekken waar er voldoendefaciliteiten voor hen zijn. Als dat inderdaad in de azc’s is, moet er eenbesluit worden genomen om ze meer daar op te vangen, op de plekkenwaar die faciliteiten wel aanwezig zijn. Als de faciliteiten onvoldoendetoereikend zijn, moeten we stappen zetten om die alsnog te leveren.De voorzitter:Mevrouw Piri voor een vervolgvraag.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Misschien zijn er andere opties, maar ik zie twee opties. Een daarvan hoorik de heer Boomsma niet bepleiten en de andere gaat het kabinet zelfsintrekken. Volgens mij is één optie: voldoende reguliere plekken. Dat regelje via een Spreidingswet. Ik hoor u niet zeggen dat dit kabinet deSpreidingswet moet behouden. Een andere optie is dat je de gemeentesniet de keus geeft om te selecteren, maar dat je gewoon zegt: ook in denoodopvang moet je gewoon accepteren wie er komt. Dat is dus dwang,nationaal, richting de gemeentes. Is NSC daar dan voor?De voorzitter:Een kort antwoord en daarna graag verder. We moeten echt door.De heer Boomsma (NSC):Nee, daar zijn we niet voor. De discussie over de Spreidingswet is nu vaakgevoerd. Dit neemt niet weg dat de Spreidingswet nu gewoon vigerenden actief is. Ook zonder Spreidingswet moeten gemeenten gewoon hunverantwoordelijkheid nemen om die opvang te leveren.De voorzitter:De heer Boomsma vervolgt zijn betoog.De heer Boomsma (NSC):Voorzitter. Dan het beëindigen van de lvv-financiering. Gisteravond laathebben we daar nog een brief over gekregen. De Minister gaat nog enkelemaanden door met de financiering. Dat lijkt me goed om de gevolgen opte vangen. Nieuw Sociaal Contract is voor een beperkte bed-bad-broodvoorziening in gemeenten, vanuit het oogpunt van openbare orde.Ik zie dat er gevraagd is aan de gemeenten om de knelpunten bijterugkeer in kaart te brengen. Ik wil graag een toezegging dat de reactiesdaarop ook naar de Kamer komen. Het blijft natuurlijk wel heel ergTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334427 belangrijk om gegevens uit te wisselen met de Dienst Terugkeer enVertrek en anderen en de gemeenten. Er staat dat er nu gesprekkenworden gevoerd over de samenwerking, maar we willen graag eenbevestiging dat die gegevens gewoon worden uitgewisseld, zodat ook bijcasuïstiek die contacten er blijven en dat men kan optreden wanneer datnodig is. Ik hoor vanuit gemeenten ook met name zorgen over ongedocu-menteerden. Ik heb zelf ook mensen gesproken die inderdaad geen kantop lijken te kunnen, bijvoorbeeld uit landen van de voormalige Sovjet-Unie. Kan de Minister toezeggen dat het kabinet daar ook mee aan de slaggaat en met een voorstel komt hoe we daarmee omgaan?Voorzitter. Terugkeer van uitgeprocedeerden blijft natuurlijk ook hetuitgangspunt. Ook dat moet veel beter. Ik zie dat de bedragen dieasielzoekers ontvangen, worden geharmoniseerd met Frontex. Dan gaathet om post-arrival- en post-returnbedragen, maar voornamelijk dattweede deel wordt door Frontex uitbesteed aan lokale instanties. Ikbegrijp dat veel terugkeerdersgroepen zich zorgen maken en eigenlijk dielokale organisaties niet vertrouwen en dat het geld weer wordt afgepakt.Kan de Minister aangeven of dat inderdaad klopt? Is er onderzoek naargedaan in hoeverre dat voorkomt?Dan over de doorstroomlocaties. Vanuit de VNG is heel duidelijk aange-geven: we weten niet waar we aan toe zijn en willen graag duidelijkheidover wat precies de verwachting is. Hoe gaan die locaties eruitzien en hoesober moeten die zijn? Is daarvoor een programma van eisen opgesteld?En hoe verhoudt dit zich tot de eisen voor de reguliere asielzoekers-opvang?De voorzitter:De tijd is om.De heer Boomsma (NSC):Nou, dan hou ik ook op.De voorzitter:Heel fijn. Mevrouw Piri.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Voorzitter. In NRC lazen we afgelopen week een ontluisterend verslag overhet functioneren van deze Minister. Een hoogtepunt van haar week blijktte zijn het gesprek met de heer Wilders, elke woensdagochtend. Wat zedaar in ieder geval niet kan doen, is terugkoppelen uit gesprekken metlokale bestuurders, want die voert ze niet. Ze kan niet aangeven wat deknelpunten zijn voor de uitvoeringsorganisaties, want die neemt ze nietmee in haar plannen. Ik heb een vermoeden dat het behoorlijk eenzijdigegesprekken zijn en dat de meest geïsoleerde Minister van dit kabinetvooral orders en opdrachten krijgt van haar enige contactpersoon. Deopdracht van deze week is helder: twee asielwetten door de ministerraadloodsen. Maar dat de heer Wilders weinig vertrouwen heeft in decapaciteiten van deze Minister, blijkt uit de noodzaak om zelf maar weerde druk op te voeren met het zoveelste dreigement naar de anderecoalitiepartijen.Voorzitter. Vijf maanden na het aantreden van dit kabinet worden morgende eerste twee wetsvoorstellen voorgelegd aan de ministerraad op hetterrein van asiel. Een van de dingen die mij verrasten toen ik naar deTweede Kamer kwam na jaren in het Europees Parlement te hebbengewerkt, waar we nogal lang deden over wetgeving – de Minister weet dater aan het hele migratiepact in totaal zeven jaar is gewerkt – is dat het hierwat sneller gaat. Maar het traject van deze Minister slaat wel alles quazorgvuldigheid. Een beschamende adviestermijn van een week. Grotezorgen bij de hoge rechtsorganen over de wetten. De Raad van State, deRaad voor de rechtspraak en de Nederlandse orde van advocaten hebbenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334428 vernietigende kritiek op de uitvoerbaarheid van de wetsvoorstellen en opde gigantische druk voor de nu al overbelaste rechtbanken en de IND. DeRaad voor de rechtspraak spreekt van een zeer significante verzwaringvan de werklast voor de rechtspraak. De Nederlandse orde van advocatenadviseert zelfs om het wetsvoorstel tweestatenstelsel helemaal niet in tedienen. Het COA is totaal buitenspel gezet. Het College voor de Rechtenvan de Mens en de Adviesraad Migratie zijn niet eens geconsulteerd. Kande Minister beargumenteren waarom bij deze wetsvoorstellen afgewekenmoet worden van een open en zorgvuldig wetstraject? Waarom is er geeninternetconsultatie geweest? Kan zij aangeven waarom deze wetten alsvertrouwelijk zijn aangemerkt? Is de Minister bereid om, zoals meerdereorganisaties vragen, een brede consultatie te doen voor deze wetsvoor-stellen? Heeft zij de uitvoeringsconsequenties voor de IND van deze tweewetsvoorstellen in kaart gebracht? Kan zij die delen met de Kamer? Watgaat ze uiteindelijk doen aan de zorgen die er leven over de uitvoer-baarheid?Voorzitter. Hoeveel ruimte heeft deze Minister zelf nog om zaken aan tepassen als de heer Wilders aangeeft dat er geen millimeter aangepastmag worden? Of is het dreigement alleen gericht op de coalitiepartijen?Vindt deze Minister dat de Kamer nog iets te zeggen heeft? Of kan eralleen getekend worden bij het kruisje?Voorzitter. De Minister-President zei afgelopen vrijdag bij de persconfe-rentie dat de twee wetten openbaar worden gemaakt als ze naar de Raadvan State worden gestuurd. Kan de Minister hier vandaag bevestigen datze openbaar worden gemaakt?Voorzitter. Een andere verantwoordelijkheid voor deze Minister is deopvang. Zij verwacht dat er in de eerste week van januari een tekort is aanbenodigde opvangplekken. Wat me nog meer verbaasde, was de zin ernain de brief: «Hierover vinden gesprekken plaats met de medeoverheden.»Vandaar de volgende vragen. Met welke medeoverheden heeft deMinister dan wel gesproken als iedereen aangeeft dat er geen gesprekkenzijn met de Minister? Hoe groot is het tekort? Want dat blijkt niet uit debrief. Ik zie dat de Minister veel lol heeft tijdens mijn inbreng; dat doet mijdeugd. Wat hebben die gesprekken aan opvangplekken opgeleverd tot nutoe? Zijn die gesprekken gevoerd door de Minister of door haar ambte-naren?Op het punt van de kinderen in de noodopvang hebben ook mijn collega’sin Amsterdam al heel veel gedaan. Ik sluit me gemakshalve even aan bijde vragen van de heer Boomsma daarover aan de Minister.Kan de Minister een reactie geven op uitspraken van de marechaussee,die we allemaal hebben kunnen lezen deze week, dat zij balen van desymboolpolitiek van Faber? De kwalificatie die de marechaussee daaraangeeft is «pure tijdsverspilling».Dank u wel.De voorzitter:Mevrouw Van Zanten, BBB.Mevrouw Van Zanten (BBB):Dank u wel, voorzitter. Op deze laatste dag voor het reces wil ik graag vande gelegenheid gebruikmaken om de Minister nog enkele vragen testellen en haar ook veel succes te wensen morgen in de ministerraad.Voorzitter. Eerder deze week waren Britse, Duitse en Franse diplomaten inSyrië om te praten met de interim-regering die nu is opgezet door deislamitische rebellengroep HTS, na de verdrijving van president Assad.Frankrijk heeft zelfs de vlag al gehesen bij zijn ambassade in Damascus,konden we lezen. EU-buitenlandchef Kallas zei dat de EU klaar moet zijnom de sancties tegen te Syrië te verlichten als de nieuwe leiders positievestappen zetten om een inclusieve regering op te zetten met respect voorvrouwen en minderheden. Kallas maakte bekend dat het EU-agentschapTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334429 in Syrië wordt heropend. Graag hoor ik van de Minister of Nederland ookdiplomaten naar Syrië gaat sturen. Als ze dat niet weet, wil ze dat dan bijhaar collega van Buitenlandse Zaken navragen?Dan Zweden. Als je asielaanvraag wordt afgewezen, moet je het landvoortaan eerst verlaten voordat je weer opnieuw een asielaanvraag kuntindienen. Hierdoor hoopt men in Zweden het aantal terugkeerders tevergroten en tegelijk het aantal asielaanvragen in te dammen. Wat vindtde Minister van dit plan? Is ze bereid te onderzoeken hoe we dezemaatregelen kunnen invoeren in Nederland?Voorzitter. Vorige week tijdens het commissiedebat over de JBZ-Raad uitteik mijn zorgen over de capaciteit en de vorm van het verscherptegrenstoezicht. Gisteren liet de marechaussee weten dat de resultaten totnu toe bedroevend zijn, zoals enkele collega’s al hebben gezegd. Demarechaussee zei dat de MTV-controles, het reguliere toezicht, veel beterwerkte. Het aantal tegengehouden irreguliere migranten ligt veel lagerdan vorige maand. Volgens de marechaussee ligt dit aan onvoldoendecapaciteit en aan het feit dat de marechaussee helemaal niet de kennis enexpertise heeft om de binnengrenzen te controleren. Hoe reflecteert deMinister hierop?Dan de bizar hoge kosten van sommige crisis- en/of noodopvanglocaties.BBB snapt dat deze vormen van opvang een stuk duurder zijn, maar hetkan ook té ver gaan. Ik heb het bijvoorbeeld over het vakantiepark inGroesbeek, waar een stacaravan € 16.000 per maand kost. De Telegraafschreef al dat een sterrenhotel aan de Côte d’Azur goedkoper is dan eenstacaravan in een gedateerd vakantiepark in Groesbeek. Het college van Ben W was niet geïnformeerd over dit besluit. Na kennisneming hiervanheeft de burgemeester dan ook terecht opgetreden. Graag hoor ik van deMinister wie het verzint om dit soort bedragen uit te geven aan opvang. Ikhoor ook graag van de Minister of er in meer gevallen sprake is van dezeidiote kosten. Kan zij de Kamer eventueel per brief een lijst sturen van dekosten per nood- of crisisopvanglocatie? Graag een reactie.Voorzitter. Het OM ...De voorzitter:U heeft een interruptie van de heer Bontenbal.De heer Bontenbal (CDA):Iedereen vindt het schandalig en idioot dat daar zo veel belastinggeldnaartoe gaat, maar dan is het niet de goede route dat het kabinet deSpreidingswet intrekt en het voor statushouders onmogelijk maakt. Iksnap uw woede. Dat geldt ook voor cruiseschepen en andere dingen dieveel geld kosten. Maar de enige route is de asielketen op orde brengenmet reguliere opvangplekken, die een stuk betaalbaarder zijn. Ik snap datu er boos over bent, maar dit kabinet werkt niet aan de oplossingen die opdit moment nodig zijn om de asielketen daadwerkelijk meer te stroom-lijnen en nieuwe reguliere opvangplekken te realiseren.De voorzitter:Dat is meer een stelling dan een vraag, maar ik geef mevrouw Van Zantenhet woord voor een korte reactie.Mevrouw Van Zanten (BBB):Het is inderdaad meer een stelling dan een vraag, waar ik het overigensdeels mee eens ben. Ik ben het eens met de heer Bontenbal dat er zekerplek moet zijn voor goede reguliere opvang. Daarnaast moet de instroomheel snel naar beneden, zodat we minder opvangplekken nodig hebben.De voorzitter:De heer Bontenbal voor een korte vervolgvraag.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334430 De heer Bontenbal (CDA):Dat argument hoor ik steeds terugkomen. De instroom moet ook naarbeneden. Die is overigens al met 20% omlaaggegaan. Maar dan nog, alsje alles uitrekent en doorrekent, moeten er gewoon genoeg reguliereopvangplekken zijn. Ik lees in de brief dat het er 41.000 moeten zijn, maarin dezelfde brief lees ik ook dat de hele financiering daarvoor niet op ordeis. Dit kabinet doet dus niet wat nodig is om de reguliere opvangplekkente krijgen. Ik snap uw boosheid over de uit de hand lopende kosten, maardaar hoort dan een geloofwaardig verhaal achteraan te komen, namelijkdat je echt gaat zorgen voor voldoende reguliere opvangplekken.De voorzitter:Een korte reactie en dan vervolgt u uw betoog, mevrouw Van Zanten.Mevrouw Van Zanten (BBB):Ik en mijn partij zijn nog steeds van mening dat de instroom zo snelmogelijk naar beneden moet en dat we daardoor veel minder reguliereopvangplekken nodig hebben. Maar wij zijn ook van mening dat er zekeropvangplekken moeten zijn, zodat mensen niet meer in cruiseschepen enhotels moeten worden opgevangen, want de kosten daarvan zijn bizar. Ikbedoel, een hotel aan de Côte d’Azur is nog goedkoper, dus deze kostenkloppen gewoon niet.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Mevrouw Van Zanten (BBB):Voorzitter. Het OM wil overtreding van gebiedsverboden voor asielzoekersin Ter Apel niet vervolgen. Kansarme asielzoekers uit veilige landenkrijgen vanuit het COA en de gemeente Westerwolde een gebiedsverbodopgelegd, zodat zij geen overlast veroorzaken buiten het azc. Volgens hetOM kunnen gebiedsverboden echter alleen worden opgelegd bij concretegedragingen, niet omdat een persoon in een bepaalde categorie valt. Hetis een maatregel en een bevoegdheid van het lokaal gezag, die ervoorzorgt dat de bewoners van Ter Apel niet elke dag worden geterroriseerd.De aanpak ligt nu stil. Ik heb begrepen dat de Minister dit zo snel mogelijkwil opstarten. Mijn fractie is daar blij mee. Maar wat gaat de Ministerprecies doen om ervoor te zorgen dat overtredingen van de gebiedsver-boden wel worden vervolgd? Denkt de Minister dit met de huidigemogelijkheden voor elkaar te kunnen krijgen? Zo niet, hoe dan wel?Tot slot, in het verlengde hiervan, de procesbeschikbaarheidslocatie, depbl, in Ter Apel. BBB vindt dat het openen van deze locatie veel te langduurt. Niet alleen de inwoners van Ter Apel zijn wanhopig, maar ook deomliggende gemeenten Emmen en Nieuw-Weerdinge hebben meermaalsaan de bel getrokken. Mijn fractie wil dat de pbl zo snel mogelijk wordtgeopend. Het kan niet zo zijn dat de hele regio gebukt gaat onder al hetgeweld, de overlast, de intimidatie en de inbraken door deze specifiekegroep. Ik wil van de Minister weten wanneer de pbl opengaat.Tot zover.De voorzitter:De heer Bontenbal voor zijn betoog.De heer Bontenbal (CDA):Dank, voorzitter. Dit kabinet wil een stevig en streng migratiebeleid. DeMinister van Asiel en Migratie wil daadkracht tonen. Wie grote woordengebruikt, zoals deze Minister doet, moet ook laten zien dat ze diewaarmaakt. En ja, het is logisch dat een kabinet en een bewindspersooneven de tijd krijgen om het beleid en de wetgeving in de verf te zetten. Wijzijn al heel wat maanden verder en alle daadkracht is tot nu toe alleenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334431 maar beeldvorming geweest. Echte resultaten blijven uit. Ja, we hebbennu grenscontroles. Het is al eerder gezegd, dus ik ben niet origineel, maarde grenscontrole door de marechaussee bij Hazeldonk vorige week waseen succes: twee mannen uit Den Haag liepen tegen de lamp omdat zevoor € 700 illegaal vuurwerk hadden gekocht in België. Maar daar warende grenscontroles niet voor bedoeld. De marechaussee is een stuk minderenthousiast. Die noemt de resultaten «bedroevend» en spreekt van «eenfarce». Graag een reactie van de Minister op deze kwalificatie van deeigen marechaussee.Door de daling van het aantal asielaanvragen in heel Europa is het aantalasielzoekers in Ter Apel gelukkig al een paar weken onder de 2.000. Datwas ook de voorwaarde om de pbl-locatie te openen om overlastgevendeasielzoekers te kunnen plaatsen. Grote woorden, maar ook geen resultaat.Ook daar graag een reactie op.De opvang van asielzoekers en statushouders moet soberder, vindt deMinister. Maar als haar vervolgens gevraagd wordt wat sober genoeg is,komt er geen antwoord. Burgemeester Sander de Rouwe van gemeenteKampen vroeg wat dan sober genoeg is. Ik quoot hem: «Moeten er strakstwee mensen in één bed? Eén tandenborstel per gezin? Een maaltijd perdag minder?» Het is natuurlijk ridicuul dat deze vragen gesteld moetenworden, omdat de Minister zich hult in stilzwijgen. Ook hierop graag eenreactie.Er is een steeds luider wordende kritiek van de organisaties in deasielketen zelf, van de bestuurders in de gemeenten en ook van debestuurders in de provincies. Het contact met de Minister is moeilijk. Erwordt niet of nauwelijks gesproken. De CDA-fractie wil ook daadkrachtzien, zowel in wetgeving als in de uitvoering, bijvoorbeeld in een snelleredoorstroom in de asielketen. Als we dan naar de verschillende cijferskijken, zien we dat er nog steeds meer mensen het COA instromen danuitstromen. We zien geen kentering sinds de Minister op haar post is. Inde algemene asielprocedure is het 4 weken wachten op het eerste gesprekmet de IND en 48 weken wachten op het tweede gesprek met de IND; intotaal dus een jaar. Ook daarin zien we geen kentering sinds het aantredenvan deze Minister. De verwachte asielinstroom voor 2024 is naar benedenbijgesteld. In het medio scenario, het middelste scenario, is dat van 69.800bijgesteld naar 57.600. Dat is een daling van bijna 18%. De Minister heeftdus de wind mee. Dat zou een extra reden moeten zijn om voortgang teboeken in de asielketen. De verwachte uitstroom van statushouders uithet COA is naar beneden bijgesteld. Dat is dan weer een slechte zaak.Naar verwachting is op 1 januari 2026 circa een op de tweeCOA-bewoners statushouder. Dat gaat deze Minister toch niet latengebeuren? Ook hier graag een reactie op.In dezelfde brief lezen we dat de Minister wil toegroeien naar een vastevoorraad van 41.000 plekken bij het COA. Maar dan schrijft de Ministereven verderop in haar brief doodleuk: «Met de vanaf 2027 beschikbaremiddelen in de begroting is het niet mogelijk om deze stabiele capaciteitvan 41.000 opvangplekken aan te blijven houden. Daarmee is de struc-turele financiering van de vaste voorraad niet geborgd in de rijksbe-groting.» Hoe kan dit? Dit moet dus bij de Voorjaarsnota gerepareerdworden. Kan de Minister aangeven wat het verschil in euro’s is tussen de25.000 plekken waar de begroting nu van uitgaat en de 41.000 plekken diezijn afgesproken met het COA?Het wordt nog vreemder als de Minister schrijft dat de wachttijdenoplopen, de achterstanden toenemen en het aantal plekken voorstatushouders in gemeenten nog steeds achterblijft, maar dat zij toch ookde Spreidingswet gaat intrekken en de voorrang voor statushoudersonmogelijk wil maken. Dan kunnen we toch niet anders dan concluderendat dit onbehoorlijk bestuur is en dat de Minister bewust de asielketen aanhet slopen is? Het CDA heeft altijd gezegd: migratiemaatregelen zijnnodig. Maar ik wil dat de Minister in dit debat serieus ingaat op bijvoor-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334432 beeld de vraag hoe een nieuw stelsel ingevoerd kan worden, terwijl detwee uitvoeringsorganisaties, het COA en de IND, in de touwen hangen,doordat deze Minister welbewust vanaf dag één de uitvoering van deasielketen heeft laten weten niet in hen geïnteresseerd te zijn.Voorzitter. Goed bestuur is niet: «Ik ben beleid.» Dat is amateurisme. Goedbestuur is samenwerken, met een uitgestoken hand vanuit de samen-leving, de uitvoeringsorganisaties en de politiek. Dat willen we van dezeMinister en van dit kabinet zien.Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel. De heer Baudet.De heer Baudet (FVD):Dank u wel. Voorzitter. Als het goed is, zeggen we het ook. Wij steunen deplannen van deze Minister en de richting waarin zij denkt. Na 40 jaar iseindelijk het taboe in Nederland min of meer geslecht over immigratie.Deze Minister probeert er echt iets aan te doen. Het kabinet probeert erten dele iets aan te doen. Niet alle partners in het kabinet zijn evenbereidwillig. Ik zag toevallig onlangs een stuk terug van een uitzendingvan het programma Het zwarte schaap van de NPO. Daarin was PaulWitteman aan het woord. Hij reageerde op Hans Janmaat, die als zwartschaap in die uitzending zat. Paul Witteman zei: we hebben gewoon opgeen enkele manier vanuit de media enig platform gegeven aan HansJanmaat, want hij vormde een gevaar voor de agenda die wij haddenvoor het land. Dat ging dus over de agenda om Nederland om te volken,om de Nederlandse demografische samenstelling structureel te veran-deren. Het is natuurlijk schandalig dat dat gebeurd is. Het is schandalighoe men heeft samengespannen om dat te laten gebeuren. Het is goeddat daar nu eindelijk iets van verandering in lijkt te komen.Maar wat ik nog fundamenteel mis in de hele discussie, is een inzicht inde essentie van het probleem. Dat zijn namelijk de cultuur en de etniciteitvan de mensen die hiernaartoe komen en zijn gekomen. Het gaat over debevolkingssamenstelling van Nederland. Het gaat niet alleen omaantallen. Daar is heel veel discussie over. Het gaat niet om cijfertjes. Hetgaat niet om nummertjes. Het gaat om: «Welke mensen wonen hier?Welke mensen komen hiernaartoe? Wat doet dat met de cultuur inNederland? Wat doet dat met onze cohesie?» Dat zag je ook in het rapportover demografie dat verschenen is. Het is een krankzinnig rapport. Het iswerkelijk te belachelijk voor woorden eigenlijk, omdat woorden als«cultuur», «etniciteit» en «blank» allemaal niet voorkomen in dat rapport.Er wordt alleen maar gekeken naar getallen, naar Excelsheets. Terwijl – ikwil het toch even gezegd hebben – white lives matter. Je mag het bijnaniet meer zeggen in dit land, maar het is zo. Autochtonen moeten meerkinderen krijgen als wij willen dat Nederland behouden blijft.Ik vind de voorstellen die nu ter tafel liggen en die morgen naar deministerraad gaan in principe stappen in de goede richting. Een A- enB-status voor vluchtelingen, asielzoekers, en het ongewenst verklaren vanvreemdelingen makkelijker maken, zodat terugkeer, ook gedwongenterugkeer, makkelijker wordt, zijn goede maatregelen. Over het afschaffenvan de permanente verblijfsvergunning zou ik zeggen: eindelijk. Fantas-tisch dat ook dat nu lijkt te gaan gebeuren. Gezinshereniging inperken isook een no-brainer. Natuurlijk moet je dat doen. Dat is hartstikke goed. Wijsteunen mevrouw Faber volop. Maar ik ben wel heel bang dat wat ik hierhoor en wat mensen dan «zorgvuldigheid» noemen... Dat is eigenlijkprocedureel gezever. Ik ben bezorgd over waar de Raad van State meegaat komen. Dat is natuurlijk een links instituut. Dat is een politiekinstituut. Dat zal proberen om dit te gaan traineren. Ik hou nogmaals mijnpleidooi: afschaffing van de Raad van State zou helemaal geen slecht ideezijn. Maar...Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334433 De voorzitter:U heeft een korte interruptie van mevrouw Podt.De heer Baudet (FVD):... ik heb nog twee punten.De voorzitter:Eén momentje, meneer Baudet.Mevrouw Podt (D66):Voorzitter, volgens mij heb ik geen interrupties meer, maar dit is een puntvan orde. Ik stel voor dat we gewoon niet dit soort opmerkingen gaanmaken over een hoog orgaan van staat zoals de Raad van State. Ik denkdat we dat gewoon niet moeten doen. Ik hoop dat de voorzitter mij daarinkan steunen, want jemig.De voorzitter:Ik heb hierover al iets gezegd tegen de heer Baudet. Dit is niet gepast. Hijvervolgt nu zijn betoog.De heer Baudet (FVD):Oké. Ik heb nog twee dingen die ik toch wil meegeven aan de Minister. Heteerste is het strafbaar stellen van illegaliteit. Ik wil daar graag een reactieop. Ik denk dat het ook een no-brainer is. Ik denk dat het iets volstrektvanzelfsprekends is dat als je hier illegaal bent – de letterlijke betekenisvan het woord «illegaal» is «strijdig met de wet» – je iets doet dat in strijdis met de wet. Dat zou je gewoon strafbaar kunnen stellen. Je zou kunnenzeggen: dat mag niet; als je hier illegaal verblijft, kunnen we je om diereden oppakken en gaan we dus zorgen voor een terugkeer. In Amerikagaat dat nu ook gebeuren. Dat kan ook niet zomaar weer «een extreemvoorstel» genoemd worden. Het is eigenlijk heel redelijk, heel normaal,heel logisch. Wat vindt de Minister daarvan?Het tweede is remigratie. Ik wil daar toch opnieuw over beginnen. Hetgaat namelijk niet alleen om de instroom. Het gaat niet alleen omimmigratie, maar om de bevolkingssamenstelling van Nederland. Daar iseen probleem mee. Dat is waarom mensen ook in grote aantallen op dePVV hebben gestemd; ze voelen zich namelijk niet meer thuis in hun wijken op school, en ze zien bij Opsporing Verzocht wat er gebeurt en watvoor onveiligheid er is in het openbaar vervoer, het nachtleven en hetuitgaansleven. De cultuur verandert. Dat geeft mensen een unheimischgevoel. Dat willen ze niet. Ze willen hun Nederland terug, het Nederlandvan weleer. Daar gaat het om. Ook als je dus een volledige asielstop zouhebben voor de komende 30 jaar, blijf je met dat socialecohesieprobleemzitten, omdat integratie – dat is een mooi woord; hetzelfde geldt voorburgerschap – in de praktijk heel vaak gewoon niet blijkt te gebeuren.Sterker nog, de kinderen of kleinkinderen van de eerste generatie diehiernaartoe is gegaan, radicaliseren juist.De voorzitter:Uw tijd is om, meneer Baudet.De heer Baudet (FVD):Je moet het dus gaan hebben over remigratie. Dat gebeurt ook in de onsomringende landen.De voorzitter:Dank u wel. Dank u wel. Het is woord is aan meneer Diederik van Dijk.De heer Baudet (FVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334434 Godzijdank hebben we een prachtig rapport van Jan van de Beek. Dieheeft becijferd...De voorzitter:Uw tijd is op. Uw tijd is echt op.De heer Baudet (FVD):... wat de kosten zijn van die groepen. Dus we kunnen dat gewoon tegenelkaar ...De voorzitter:Meneer Baudet, ik zeg het nog één keer. Alle regels gelden hier vooriedereen, ook voor u. U gaat als enige bijna 40 seconden over uw tijdheen. Dat is niet gepast. Doet u dat niet. Ik geef nu het woord aan de heerVan Dijk.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dank u wel, voorzitter. Het christelijk geloof is geen jas die je aan of uitkunt trekken. Je bent christen. Dat stempelt je hele leven. Dat bepaalt wieje bent. Dat maakt het leven van een christen in een land waarin er geengeloofsvrijheid is een onmogelijke mogelijkheid. Beoordeling van debekeringszaken vereist daarom uiterste zorgvuldigheid. Sinds begin ditjaar krijgen asielzoekers die bekeerd zijn tot het christendom of afvalligzijn van de islam minder vaak een verblijfsvergunning, constateerdenasieladvocaten. Een nieuwe werkinstructie en gebrekkige kennis enexpertise bij de IND zouden hiervan de oorzaak zijn. We moeten zeerterughoudend zijn met het terugsturen van mensen die vanwege hungeloof het risico lopen vervolgd of zelfs gedood te worden. Herkent deMinister de signalen dat bekeerlingen nu vaker worden afgewezen en watvindt zij daarvan? Is de Minister bereid de gevolgen van de nieuwewerkinstructie voor bekeerlingen op korte termijn te laten evalueren? Inhet vorige coalitieakkoord stond dat de expertise voor de beoordeling vanbekeerlingen zou worden versterkt. Neemt dit kabinet die ambitie over? Ishet bereid daarbij het oordeel van externe experts zwaarder mee te latenwegen in de beoordeling?Voorzitter. Christenen zijn wereldwijd de grootste groep vervolgden. Nietvoor niets mijden veel christelijke vluchtelingen opvangkampen in hetMidden-Oosten, omdat zij bedreigd worden door islamitische regimes. Bijde begrotingsbehandeling heb ik in een motie gevraagd in te zetten op hetuitnodigen van christenen en andere personen die vergelijkbarevervolging te vrezen hebben. Dat sluit naadloos aan bij het doel van onshervestigingsbeleid, dat bescherming wil bieden aan individuelevluchtelingen die extra kwetsbaar zijn in het opvangland. Uit de schrifte-lijke reactie op de motie maak ik op dat het mogelijk is om bij onsuitnodigingsbeleid in te zetten op specifieke doelgroepen. Ook anderelanden doen dat. Ik wijs in het bijzonder op Zweden. Ik overweeg de motiedaarom alsnog in stemming te brengen.Voorzitter. Ook in ons land voelen christelijke asielzoekers zich somshelaas niet veilig vanwege een onveilige sfeer, pesterijen en soms zelfsbedreigingen. Zo worden sommige asielzoekers er door moslims opaangesproken dat ze de islamitische regels moeten naleven. Christenendie hier een veilige haven zoeken vanwege islamitisch geweld moeten inNederland niet opnieuw geconfronteerd worden met asielzoekers die hunthuiscultuur meenemen en hen lastigvallen. Het is onacceptabel alsvervolging in azc’s gewoon doorgaat. Het meldpunt hiervoor vanStichting Gave verdient meer aandacht. We horen ook dat diegenen diebelaagd worden vaak bang zijn om dit te melden uit angst voor nog meerbedreigingen. Wordt hier actief op gehandhaafd en tegen opgetreden,vraag ik aan het kabinet. In dergelijke gevallen moeten meteen eenaangifte en een stevige aanpak volgen. Bij herhaling verliest de dader, watTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334435 ons betreft, het recht op asiel. In het verleden is gebleken dat vluchte-lingen soms in een gemeenschapsruimte van het azc een islamitischegebedsoproep laten klinken, bijvoorbeeld op hun mobiel. Als je getrauma-tiseerd bent door islamitische terreur zit je niet te wachten op oproepenwaarin Allah als de enige ware god wordt bejubeld. De SGP wil dat daargeen ruimte voor wordt geboden.Voorzitter. Nog altijd verdwijnen miljoenen euro’s aan belastinggeldvanwege de asieldwangsommen. In de ogen van de SGP schiet dezeregeling haar doel ver voorbij. Na mijn motie is er een rondgang langs deEuropese velden gedaan, en wat blijkt? Geen enkel ander land kent eendergelijk lucratieve regeling. Het merendeel heeft zelfs helemaal geenfinanciële prikkel. Het kabinet onderzoekt of de rechterlijke dwangsom inasielzaken kan worden geschrapt. Wat is de stand van zaken hiervan? Nugeen ander Europees land een dwangsom als effectief rechtsmiddel inzet,moet afschaffing toch snel te regelen zijn. Het zou onverstandig zijn als wehierin voorop blijven lopen, ook gelet op de mogelijk aanzuigendewerking. Asielzoekers met eigen inkomsten zouden de dwangsom weermoeten inleveren. Maar uit de Kamerbrief hierover blijkt dat dit maarmondjesmaat gebeurt. Het is heel goed dat er nu een pilot loopt voorversnelde gegevensdeling tussen IND en COA. Is het mogelijk dat de INDvoor het uitkeren van de dwangsom nagaat of de asielzoeker eigeninkomen of vermogen heeft, zodat we niet achteraf vast hoeven stellendat de asielzoeker het geld allang heeft uitgegeven? Waarom kan niet hetmaximale bedrag aan dwangsommen worden verhaald op het momentdat er sprake is van een meerpersoonshuishouden? Kortom, wil deMinister nog eens kritisch bekijken hoe we deze dwangsommen zo veelmogelijk kunnen terugvorderen? Zolang de dwangsommen nog niet zijnafgeschaft, moeten we bekijken hoe we deze onnodige uitgave kunnenbeperken.Dank u, voorzitter.De voorzitter:Dank u, meneer Van Dijk. Dan gaan we ten slotte naar meneer Van Nispenvan de Socialistische Partij.De heer Van Nispen (SP):Deze Minister heeft nog geen wet tot stand gebracht, maar wel veel tijdverspild met pogingen om het parlement buitenspel te zetten. Nu haareerste wetten eraan zitten te komen, zet ze belangrijke partijen zoalsadvocaten en rechters onder druk om snel te reageren. Anderedeskundige partijen mochten er al helemaal niks van vinden. Dus eerstwas het heel lang niks doen en tijd verspillen, en nu is het opeenssnelheid boven zorgvuldigheid. Waarom? Ik vind dat we dit als TweedeKamer niet moeten accepteren.De Minister jaagt de gemeentes tegen zich in het harnas door nietbereikbaar te zijn, niet te overleggen en ze niet te betrekken bij debesluitvorming die hun inwoners raakt. Waarom? Waar is de Minister noueigenlijk bang voor? Is de Minister bereid medeoverheden serieus tenemen?Ook het COA is buitengewoon kritisch. De Minister blijft miljardenverspillen aan commerciële partijen die noodopvang exploiteren. Waaromdoet de Minister dit?Het intrekken van de Spreidingswet en de landelijke taakstellinghuisvesting statushouders wordt door iedereen zeer onverstandiggenoemd. Waarom moet dit nou koste wat kost?De Minister blijft inzetten op grootschalige locaties, terwijl iedereen snaptdat kleinschalige locaties veel beter zijn voor het draagvlak. Waarom?De Minister komt met het invoeren van het tweestatusstelsel, terwijl wevan de IND, advocaten en rechters horen dat dit meer werk op gaatleveren en de boel juist ingewikkelder maakt. Waarom?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334436 En waar blijft de uitvoering van mijn motie die verzoekt om een plan vanaanpak om de wachttijden en beslistermijnen terug te dringen? Maar nee,de Minister bezuinigt rigoureus op diezelfde IND en op het COA. Zondereen serieuze onderbouwing gaat het mes in de begroting en het perso-neelsbestand. Waarom erkent de Minister niet dat dit zeer onverstandigis?Deze Minister kiest ervoor om asielzoekers verplicht niets te laten doen inplaats van ze te laten werken of bijvoorbeeld op de eigen locatie te latenkoken of schoonmaken. Maar nee, daarvoor huurt de Minister arbeidsmi-granten in. Waarom? Waarom laat u asielzoekers niet werken, belastingbetalen en een eigen bijdrage betalen voor het verblijf in de opvang?Zelfs de belangen van kinderen zijn niet in goede handen bij dezeMinister, terwijl het belang van het kind een eerste overweging moet zijnop grond van het kinderrechtenverdrag. Wat doet de Minister voorgewortelde kinderen die buiten hun schuld al heel lang in Nederlandverblijven en in onduidelijkheid zitten? De Minister laat kinderen in slechteomstandigheden in de noodopvang en doet niets aan de leefomstandig-heden of de gebrekkige toegang tot zorg, onderwijs en speelmogelijk-heden, of aan de frequente overplaatsingen. In de zomer zaten er al 6.000kinderen in de noodopvang. Toen was de ophef groot. Het zijn er nietminder geworden; het zijn er inmiddels meer. Waar blijft de uitvoering vanmeerdere aangenomen Kamermoties hierover? En echt, u mag het in allesmet mij oneens zijn, maar laat in ieder geval zien dat u iets voor diekinderen doet.Deze Minister kiest ervoor de opvang voor ongedocumenteerden, de lvv,niet langer te financieren en neemt dus op de koop toe dat de overlastnaar de straat gaat. Ze doet eigenlijk niets om dat te voorkomen. Waaromregelt u niets voor de overlastgevers, maar zadelt u het personeel van hetCOA en de medebewoners daarmee op? Nog erger, de Minister stuurtmensen met psychische klachten als tikkende tijdbommen de samen-leving in, omdat ze de opvang in kliniek Veldzicht heeft gestopt voor dezegroepen. Dat is ronduit gevaarlijk. Hoe bestaat het dat een Minister datdoet? Gisteren in het commissiedebat Tbs bleek mij dat de Ministervolhardt in haar gevaarlijke plannen. Om het debat niet over te doen, hebik daarover nu nog maar één vraag. Is de Minister, in het belang van deveiligheid, bereid om terug te komen op wat zij daar gisteren over zei?Op vrijwel alle fronten doet de Minister precies het tegenovergestelde vanwat nodig is. Dat horen we van het COA, burgemeesters, rechters enadvocaten. De Minister weet het, maar ze doet het toch. Deze Minister isgeen beleid. Deze Minister is chaos, door er in rap tempo een nog groterepuinhoop van te maken dan het al was ten koste van alles. De Ministermaakt met iedereen ruzie: met gemeentes, burgemeesters, het COA, haareigen staf, rechters en advocaten. Ze vraagt het onmogelijke van demarechaussee en van de IND, en ga zo maar door. Tegelijkertijd schrap jevrijwel de hele begroting, ontneem je mensen die vluchten voor oorlog engeweld het recht op bescherming en laat je echte vluchtelingen creperenin overvolle kampen, terwijl je vrijwel niets doet aan andere vormen vanmigratie en ben je verantwoordelijk voor slachtoffers in de samenlevingdoor niet in te grijpen en tikkende tijdbommen, mensen met ernstigepsychische problemen, op straat te laten. Hoe vindt de Minister eigenlijk...De voorzitter:Er is een interruptie van de heer Baudet, meneer Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):... zelf dat het gaat? Dit is mijn laatste zin, voorzitter. Hoe vindt de Ministereigenlijk zelf dat het gaat? Ik vraag de Minister of zij zichzelf eigenlijk welde juiste persoon op deze plaats vindt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334437 De heer Baudet (FVD):Ik hoor de heer Van Nispen van de SP een hele litanie afsteken over devraag waarom de Minister deze procedure niet gevolgd zou hebben enniet met vakbonden, rechters, advocaten, gemeenten enzovoort ingesprek is, maar dat komt op mij toch echt over als gezever overprocedures. Vindt de heer Van Nispen niet dat er vooral iets gedaan moetworden aan de immigratie, aan de ongecontroleerde immigratie? Dat istoch waar het over gaat? Haalt hij dan niet twee dingen door elkaar,namelijk wat echt belangrijk is en wat nice to have is? Ik bedoel: hartstikkeleuk, hoor, om de hele dag te gaan overleggen, maar we hebben gewooneen crisis; er moet iets gebeuren. Hoe ziet de heer Van Nispen dat?De heer Van Nispen (SP):Dank voor deze vraag. Ik heb het woord «vakbonden» niet genoemd, maarblijkbaar heb ik mij toch niet goed genoeg uitgedrukt. Ik heb bij debegroting uitgebreid verteld hoe wij tegen het probleem van migratieaankijken. Moet er niet iets gebeuren aan migratie? Dat was de vraag vande heer Baudet. Jazeker! Wat de SP betreft gaat de migratie naarbeneden. Dat heb ik ook voorgesteld. Ik heb voorstellen gedaan die verdergaan dan de voorstellen van deze regering. Maar mensen het recht opbescherming, het recht op opvang ontzeggen als zij vluchten voor oorlogen geweld, doen wij niet. Wij kiezen ervoor om voorstellen te doen omarbeidsmigratie, studiemigratie en kennismigratie te beperken. Dat is heteven heel in het kort. Ik heb dat veel uitgebreider gedaan. Ik heb er velemoties voor ingediend. Dat is het voorstel van de SP, want ja, er zijn teweinig huizen in Nederland en het land moet het ook aankunnen.Dus is het onhoudbaar zoals het nu gaat? Ja. Maar we maken daarin heleandere keuzes. Het is geen gerommel in de marge om aan uitvoeringsor-ganisaties, advocaten, rechters te vragen of het juridisch klopt. Waarom?Niet omdat ik de juristerij alleen zo leuk vind, maar omdat ik wil dat hetbeleid deugt en dat het er beter van wordt. Stel dat wij nu niet luisterennaar de mensen die echt met de poten in modder staan. Wij zitten hierallemaal op deze stoelen, maar de burgemeesters praten met die mensen.Die krijgen de grootschalige opvang door de strot geduwd, wat zij nietwillen. Het gaat ook om de mensen bij het COA die te maken hebben metoverlastgevende asielzoekers waaraan deze Minister niks doet. En ergernog, en dan rond ik dit antwoord af, het gaat om mensen op straat diemogelijk het slachtoffer worden van iemand die in Veldzicht had moetenzitten, in de kliniek die ervoor is, maar die daartoe de toegang is ontzegddoor deze Minister. Dat neem ik deze Minister buitengewoon kwalijk. Ik wilgeen slachtoffers op mijn geweten hebben. Ik wil er alles aan doen omdeze Minister ertoe te bewegen te zorgen voor die veiligheid. Ik hoop datu daarin aan mijn zijde staat.De heer Baudet (FVD):Ik sta niet aan uw zijde. Dit doet me heel erg denken aan wat een wijs manooit zei: Nederlanders willen graag verandering en zijn heel ontevredenmet allerlei dingen, maar het moet wel netjes, keurig en binnen de lijntjesblijven, want anders vinden ze het heel eng en willen ze het absoluut nietmeer. Dat zie ik nu ook. Als we u gaan volgen, dan is er over vier jaar nogsteeds niets veranderd aan de massa-immigratie en ongecontroleerdeimmigratie, dus ik volg u niet hierin.De voorzitter:Meneer Van Nispen, heel kort.De heer Van Nispen (SP):Wat de heer Baudet hier zegt, is echt complete bullshit.De heer Baudet (FVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334438 Dat is wel heel onparlementair.De heer Van Nispen (SP):Dat kan zijn, voor deze keer. Ik leg net uitgebreid uit dat onze migratie-plannen verder gaan en leiden tot minder migratie dan de plannen van ditkabinet, omdat wij de arbeidsmigratie, studiemigratie en kennismigratiefors willen beperken. Ik zeg dus niet «laat de boel maar de boel» of «hetgaat mij alleen om de procedures», maar ik vind het wel belangrijk dat wijvan de uitvoering horen of de plannen van de Minister überhaupt gaanleiden tot minder migratie. Dat zou u toch ook moeten aanspreken? Dusverwar nou niet...De voorzitter:Dank u wel. Niet uitlokken, want dan gaat hij weer wat zeggen. We doenhet in tweeën en klaar.De heer Baudet (FVD):Ik ben al uitgelokt.De voorzitter:Nee, nee, nee.De heer Van Nispen (SP):De heer Baudet verwart datgene wat ik zeg en zegt dat het mij om deprocedures gaat, maar het gaat mij om de inhoud. Daar gaat het mij om.De voorzitter:U kunt in plaats van «bullshit» ook «onzin» zeggen. Dat is netter. Weschorsen tot 12.00 uur.De vergadering wordt van 11.16 uur tot 12.06 uur geschorst.De voorzitter:Ik heropen de vergadering. Aan de orde is de eerste termijn van deregering van het debat met de commissie van Asiel en Migratie metMinister Faber. De Kamerleden hebben ieder twee interrupties metvervolgvraag, zodat we kunnen proberen om 14.00 uur klaar te zijn met detweede termijn. Als het wordt aangevraagd, moet er vanavond nog eentweeminutendebat plaatsvinden. Dus without further ado geef ik hetwoord aan mevrouw Faber. Ik zou aan de Minister willen vragen of zij vantevoren kan aangeven welke onderdelen zij gaat behandelen.Minister Faber:Dank u, voorzitter. Mijn excuses dat ik iets te laat ben, maar we hebbenecht ons best gedaan om hier weer zo snel mogelijk terug te komen. Wehebben de volgende blokjes: wetgeving, grens, opvang, lvv, Syrië,criminaliteit en overlast, en overige vragen.De voorzitter:Gaat uw gang.Minister Faber:Goed, laten we maar beginnen, want er zijn een hoop vragen gesteld. Teneerste wil ik iedereen bedanken voor de complimenten en natuurlijk voorde vragen.Meerdere Kamerleden vragen mij waarom juist nu een omvangrijkesysteemaanpassing wordt doorgevoerd, terwijl de asielketen al zo ergonder druk staat. Ik begrijp deze terechte vraag. Onder andere meneerBontenbal heeft die gesteld. Als de noodzaak niet zo hoog zou zijn, zou ikhier ook niet voor kiezen. De situatie in de asielketen is echter onhoudbaarTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334439 en dat heeft grote maatschappelijke gevolgen, zoals voor huisvesting enonderwijs. We moeten nu doorpakken door deze stappen te zetten. En ja,dat heeft wezenlijke gevolgen voor de uitvoering op de korte termijn. Daarben ik mij ook wel degelijk van bewust. Dit is echter noodzakelijk voor hetreguleren van de asielstroom en het weer beheersbaar maken van desituatie in de migratieketen en daarbuiten. Alleen op deze manierrealiseren wij in nauwe samenwerking met de betrokken organisaties eenhoudbaar stelsel.Voorzitter. Dan kom ik bij de wetgeving.De heer Bontenbal (CDA):Dit ging wel erg snel. Laten we het eens met elkaar proberen af te pellen.Ja, we moeten iets aan de instroom doen. Dat is een deel van het beleid.Daar komt wetgeving voor, deels Europees, deels nationaal. Dat gaatvermoedelijk enig of meer effect hebben; dat weten we nog niet precies.Maar de Minister is het toch ook met mij eens dat, ook al zou je binnentwee jaar de instroom met bijvoorbeeld 20%, 30% of 40% kunnenbeperken, er gewoon in Nederland in de hele asielketen zelf nog steedsveel problemen zijn – dat gaat bijvoorbeeld om de doorstroom bij de INDen het COA – en dat je die los van die instroom ook daadkrachtig moetaanpakken? U hoort mij steeds over dat stuk van het beleid. Dat mis iksteeds.Minister Faber:Voorzitter, misschien wilt u mij toestaan dat ik eerst door de vragen heenga, want volgens mij beantwoord ik daar al een heel groot deel van.Zullen we het zo afspreken dat als dat niet naar uw wens mocht zijn, u erdan op terugkomt? Want anders ga ik misschien helemaal vooruitlopen opalle zaken. Dank u wel daarvoor.Goed, dan kom ik bij de eerste vraag van mevrouw Podt en Rajkowski.Men vroeg: kan de Minister toezeggen dat zij serieuze adviezen vraagtvoordat zij wetten naar de Raad van State stuurt? De wetsvoorstellenmoeten snel tot stand komen. Om die reden is het wetgevingsprocesversneld. Daarbij zijn geen stappen overgeslagen. Wel zijn bepaaldestappen versneld doorlopen, zoals de consultatiefase. Daarbij wil ik u eropwijzen dat op nadrukkelijk verzoek van de Kamer geen gebruik is gemaaktvan het staatsnoodrecht op basis van activering van artikel 110 en artikel111 van de Vreemdelingenwet. Het alternatief was volgens dezelfdeKamer om met spoed het gebruikelijke wetstraject te doorlopen en dat iswat ik nu doe. Ontvangen adviezen op basis van de smalle consultatie vandirect betrokken organisaties zijn zorgvuldig verwerkt. Adviezen die opeen later moment worden ontvangen, worden alsnog betrokken in hetwetgevingsproces. Dat geldt bijvoorbeeld voor het aangekondigde naderadvies van de Raad voor de rechtspraak. Dit zeg ik ook in reactie op devragen van mevrouw Rajkowski naar een redelijke termijn en mijn inzetvoor een goed resultaat.Verder zijn op meerdere onderdelen van de asielnoodmaatregelenwet enhet wetsvoorstel voor het tweestatusstelsel al impactanalyses of eenuitvoeringstoets beschikbaar of lopend. Er wordt daarnaast nog bezien ofer onderdelen zijn waarvoor een aanvullende uitvoeringstoets van belangis, zodat deze tijdig voor de wetsbehandeling beschikbaar zijn. Deuitvoering, waaronder de IND, is al vanaf de start nauw betrokken.Kortom, gelet op de omstandigheden en de urgentie doorlopen we hierbijeen zorgvuldig proces. Ik wil nogmaals benadrukken dat de IND vanaf hetbegin altijd betrokken is geweest en ook zijn adviezen al heeft gehad. Ikweet nog dat ik, in een van de eerste weken dat ik Minister was, al eengesprek heb gehad met de directeur van de IND om te bespreken hoe wedit gaan aanpakken. De IND heeft toen ook zijn knelpunten aangegeven.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334440 Mevrouw Podt wil wat vragen.Mevrouw Podt (D66):De Minister zegt: wij volgen een zorgvuldig proces. Ik heb daar een aantalkanttekeningen bij. De eerste is dat ik dat een beetje de vraag vind. DeMinister zegt: we hebben geen stappen overgeslagen. Maar we hebbenwel partijen overgeslagen. De Adviesraad Migratie, hét adviesorgaan vande regering op dit vlak, heeft een nogal verbazingwekkende briefgeschreven over het feit dat die op geen enkele manier betrokken is doorde Minister. Hetzelfde geldt voor het COA. Als je zegt dat je een zorgvuldigproces volgt, dan moet dat ook voor ons als Kamer gelden. De Ministerzegt «wij hebben allerlei dingen al verwerkt», maar doordat de Minister ditgeheim heeft gehouden, kunnen wij niet zien wat er met die adviezen isgedaan, zo van: dit was wat de Minister eerst heeft gedaan, toen was hetadvies zus en zo, en nu ligt er dat. Dat kunnen we niet zien. Dus allereerst:is de Minister bereid om dat laatste voor ons te verduidelijken en daaropenheid van zaken over te geven? Ten tweede: wil zij gewoon even eenreflectie geven op mijn vraag over dat er op die zorgvuldigheid nog welhet een en ander af te dingen valt? Hoe zit het dan met de AdviesraadMigratie en het COA, bijvoorbeeld?Minister Faber:Wij hebben in eerste instantie de direct betrokken partijen geconsulteerd.Uiteraard staat het de Adviesraad Migratie vrij om gewoon een advies tegeven. Volgens mij gaat die dat ook doen. De Adviesraad Migratie is erwel van op de hoogte gebracht dat we met deze wetsvoorstellen bezig zijnen kan uiteraard zijn advies gewoon nog geven. Dat zullen we op een latermoment toevoegen. Alle adviezen die bij ons binnenkomen, nemen wenamelijk serieus. Die bekijken we ook. Die kunnen we altijd in een laterstadium van het proces toevoegen. Ik heb het dan over het nader rapport.Dan betreffende het ...De voorzitter:Er is een vervolgvraag.Mevrouw Podt (D66):Eén. Daarmee geeft de Minister nog geen antwoord op mijn vraag overopenheid van zaken geven over ... Oké, het leek net alsof zij doorging met...De voorzitter:De Minister praat door.Minister Faber:Ja, dank u wel, voorzitter. Betreffende het inzien van de adviezen: het is debedoeling dat er vrijdag een pakket van drie wetsvoorstellen – dat zijn erdus niet twee, maar drie – naar de Raad van State gaat. Dat wordtgeflankeerd door de adviezen die binnen zijn. Dan is het zo dat de Raadvan State alle wetsvoorstellen die binnenkomen publiceert op zijnwebsite. Dus dat is dan voor iedereen inzichtelijk. Adviezen die laterworden toegevoegd, komen allemaal terug in het nader rapport. Dieworden dus zeker inzichtelijk voor iedereen.De voorzitter:Een vraag van mevrouw Piri op dit punt.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Je kunt niet net doen alsof je het normale wetgevingsproces doorloopt.Want dan hadden we namelijk al die kritiek niet gehad. We hebben hieralle brieven binnen. Het is een heel pakket. Mensen beklagen zich dat zeTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334441 niet goed zijn geconsulteerd. Mijn vraag is dus als volgt. Zegt de Ministereigenlijk: die hebben geen gelijk, want wij hebben wel degelijk ex-ante-uitvoeringstoetsen gedaan op alle stukken wetgeving die morgen naar deministerraad gaan? Zijn die ex-ante-uitvoeringstoetsen gedaan?Minister Faber:Er is een heel groot deel gedaan. Het kan zijn dat we nog zaken missen,maar die worden later toegevoegd.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):We hadden hier een rondetafelgesprek met onder andere de IND. Die gafhier in de Kamer op de plek waar de Minister nu zit, zelf aan: we hebbenzelf officieel bezwaar aangetekend tegen de manier waarop dit gaat. Duswelk proces is er al gedaan? Wat gaat er nog komen en in welke periode?Gebruikt de Minister de periode waarin de Raad van State feedback geeftom die ex ante die nog niet is gedaan alsnog te doen? Wat kunnen weverwachten?Minister Faber:Het is zo dat de periode waarin wij wachten op terugkoppeling van deRaad van State ook gebruikt zal worden om nadere adviezen teverwerken. Uiteraard wordt dat ook allemaal opgenomen in het naderrapport samen met de adviezen van de Raad van State.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Goed, voorzitter. Dan had mevrouw Piri de vraag: kan de Ministerbevestigen dat de wetsvoorstellen openbaar worden gemaakt? Volgensmij heb ik die vraag al beantwoord. Wat gaat de Minister doen om dezorgen die er leven over de uitvoerbaarheid weg te nemen? Vindt dezeMinister dat de Kamer nog iets te zeggen heeft of kan er alleen getekendworden bij het kruisje? De wetsvoorstellen worden openbaar gemaakt ophet moment dat ze naar de Raad van State worden verzonden. Het isnatuurlijk aan de Raad van State. Die plaatst ze op de website. Er zal dusiets vertraging in zitten. De zorgen over de uitvoerbaarheid wordenbetrokken. De uitvoering, waaronder de IND, is al vanaf de start nauwbetrokken. Op meerdere onderdelen zijn impactanalyses of een uitvoe-ringstoets beschikbaar of lopende. Deze wetsvoorstellen doorlopen hetgebruikelijke wetstraject. Het komende advies van de Raad van Statewordt verwerkt en daarna zullen de voorstellen worden behandeld in deTweede en de Eerste Kamer.Meneer Eerdmans had de vraag of de wetsplanning nog kan wordenaangescherpt. De wetsplanning heb ik met uw Kamer gedeeld in mijnbrief van 14 november jongstleden. Die planning is ambitieus. Ik begrijpde vraag van meneer Eerdmans en ik voel diezelfde urgentie, maar degedeelde planning vraagt al het uiterste van de wetgever en het apparaat.Ik vind het al heel mooi dat er nog dit jaar drie wetsvoorstellen naar deRaad van State gaan.Mevrouw Rajkowski had de vraag of de wetsvoorstellen in lijn zijn met hetstrengste asielbeleid ooit en of het vaker mogelijk wordt strafbare feitenop te leggen en de ongewenstverklaring uit te breiden. Het pakket aanasielnoodmaatregelen zal morgen in de ministerraad worden besprokenen later aan uw Kamer worden voorgelegd. Uitbreiding van deongewenstverklaring is onderdeel van het pakket.Dan kom ik bij het blokje grens. De leden van de partijen JA21, BBB,GroenLinks-PvdA en CDA hadden de volgende vragen. Klopt de bericht-geving in de media dat er ontevredenheid is binnen de KoninklijkeMarechaussee over de tegenvallende resultaten en over taken die blijvenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334442 liggen? Ik kort Koninklijke Marechaussee even af tot «KMar», als u mijtoestaat. De KMar herkent zich niet in dit beeld. De KMar is vrij recent, op9 december jongstleden, begonnen met de uitvoering van de binnen-grenscontroles. Dit gebeurt met de bestaande capaciteit. De verwachtingis dat de inzet van de KMar op binnengrenscontroles geen significanteffect heeft op de andere taken van de KMar. Wat betreft de resultaten vande grenscontroles is het te vroeg om op basis van anderhalve weekconclusies hierover te trekken aangezien dit een vertekend beeld zougeven.De voorzitter:Misschien kunt u het blokje grens even afmaken. Ik zie namelijk al datmeneer Eerdmans een interruptie heeft. Dan doen we daarna even deinterrupties, want anders wordt het rommelig.Minister Faber:Dit was het blokje.De voorzitter:Dit was het! O, nou, dan gaat het snel en wordt het niet rommelig. Ik geefhet woord aan de heer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Maar dit is wel symbolisch, hè? Zo’n klein blokje bij zo’n kleine maatregel,helaas. Klopt het bericht dat er in de afgelopen tien dagen nog geen tienvreemdelingen zijn tegengehouden bij de grens?Minister Faber:Ik heb mij verder nog niet verdiept in de details, want de afspraak was datwe pas na enige maanden gaan evalueren. De periode is nu te kort om alconclusies te gaan trekken.De heer Eerdmans (JA21):Ik vind het helemaal prima, hoor, maar als het met zo veel geweld enkabaal wordt aangekondigd... Ik weet zeker dat als er 50 of 100 warenaangehouden, u hier met zo’n spierbal op de foto had gestaan en er nogpaar plaatjes met meneer Wilders erbij waren gemaakt. Dan was de vlaguitgegaan. Dit valt dus gewoon tegen en dat moet dan ook gewoongezegd worden. Als de cijfers kloppen, worden er dus nog minder mensenaangehouden of tegengehouden dan zonder grenscontroles. Dan denk ik:wat zijn we toch voor een symbool aan het oppoetsen? Hier word ikverdrietig van. Dan vind ik het een schijnvertoning. Dat heb ik gezegd. Ikwil de Minister eigenlijk vragen wanneer zij denkt de eerste ... Laat ik hetzo zeggen: ik wil eigenlijk wel graag een brief krijgen over de berichtenover de marechaussee, gekoppeld aan de vraag of de grenscontroles welof niet een succes zijn. Ik vind dit echt onder de maat. We moeten hierovergeïnformeerd worden.Minister Faber:De binnengrenscontroles zijn in eerste instantie ingevoerd voor zesmaanden. Ik kan mij voorstellen dat de Kamer ook benieuwd is naartussentijdse resultaten. Ik zal daarom de Kamer informeren over de eerstedrie maanden van de herinvoering van de binnengrenscontroles. Datwordt uiterlijk in maart 2025. Laten we niet vergeten: het bouwen van eenkasteel begint altijd met het leggen van de eerste steen. Je moet ergensbeginnen. We kunnen wel zeggen «het gaat allemaal niet werken; we gaanhet allemaal niet doen», maar je moet ergens beginnen, want anderskunnen we wel met z’n allen achterover gaan leunen en gaat er dushelemaal niets gebeuren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334443 De voorzitter:U heeft de toezegging gedaan dat u in maart de Kamer zal inlichten overde voortgang van de grenscontroles. Ik geef de heer Eerdmans nog evenheel kort de gelegenheid, daarna mevrouw Van Zanten en dan mevrouwRajkowski. Eerst nog even heel kort – dit is eigenlijk al de derde keer –meneer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Maar als ik een lift instap als ik naar boven wil, wil ik ook graag weten ofdie lift naar boven gaat, zodat ik niet onderweg naar beneden ben. Hetgaat mij er dus om dat ik wil weten of we op de goede weg zijn. Mijnvoorgevoelens en alles wat ik erover lees, zeggen dat we momenteel nietop de goede weg zijn met de controles. Daar moeten we op bijsturen. Endan zegt u: ik ga na drie maanden een keertje bekijken hoeveel er noutegen zijn gehouden of zijn teruggeduwd. Dat vind ik gewoon veel te laat,en ik denk dat uw partijleider dat ook vindt. Ik ben hier dus echt niettevreden over. We gaan toch werk van een motie maken om te proberendit af te dwingen.Mevrouw Van Zanten (BBB):De marechaussee heeft aangegeven dat naast de capaciteitsproblematiek,zij ook helemaal niet de kennis en expertise heeft om de binnengrenzen tecontroleren en daartoe ook helemaal niet is uitgerust. Hoe reflecteert deMinister daar dan op?Minister Faber:Ten eerste denk ik dat ik hier toch wel even een punt wil maken. MevrouwVan Zanten geeft aan dat de Koninklijke Marechaussee dat heeft aange-geven. Nee, dat is niet de Koninklijke Marechaussee geweest. Dat zijnnamelijk de bonden geweest. Dat is iets heel anders dan de KoninklijkeMarechaussee. Wij hebben heel veel contact met de operationele afdelingvan de Koninklijke Marechaussee. Ik heb ook regelmatig contact met decommandant van de marechaussee. Deze geluiden heb ik niet gehoord. Ikvind de marechaussee juist een zeer professionele en efficiënte organi-satie. Ik vind dat dit afbreuk doet aan hun status.De voorzitter:Mevrouw Van Zanten voor een vervolgvraag. Gaat uw gang.Mevrouw Van Zanten (BBB):Ik zie hier letterlijk in het artikel van Oost staan dat ... Het gaat om ditartikel. Even kijken waar het precies staat.De voorzitter:Onderstrepen, hè? Dat helpt.Mevrouw Van Zanten (BBB):Ja, precies. Even kijken. Hier! «Nu van de wachtmeesters aan debinnengrens verwacht wordt de ongewenste vreemdelingen te weigeren,ontbreekt het aan kennis en expertise om dat te doen. «Het is praktischwel mogelijk om het te doen», reageert een woordvoerder van de KMarop vragen van Oost Nieuws. «Maar dit vraagt wel om een andere maniervan werken van onze collega’s.»» Dus ze hebben het wel zelf gezegd.De voorzitter:De laatste reactie van de Minister.Minister Faber:Kijk, uiteraard moet ze natuurlijk wel instructies krijgen, maar de KMar iszeker wel uitgerust om deze taken uit te oefenen. Ja. Ja.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334444 De voorzitter:Heel kort.Mevrouw Van Zanten (BBB):Maar dan hebben ze toch een extra opleiding nodig, extra begeleiding ofextra tools? De Koninklijke Marechaussee zegt dat ze nu niet toegerust isom deze taak uit te voeren.Minister Faber:Ik denk dat het eerder met capaciteit te maken heeft dan met kunde enkennis.De voorzitter:U gaat hier niet uit komen samen, denk ik. Er is straks nog een tweeminu-tendebat. Ik ga eerst naar mevrouw Rajkowski en daarna naar meneerBontenbal. Er zijn voor ieder twee interrupties met vervolg, dus weeszuinig.Mevrouw Rajkowski (VVD):Dank voor de toezeggingen, bijvoorbeeld om nog nakomende reactiesserieus mee te wegen. Ik heb het volgende nog niet gehoord. Ik heb deMinister gevraagd om het tot een goed einde brengen van het tweestatus-stelsel tot haar prioriteit te maken en ervoor te zorgen dat er hiervoorcontact wordt gelegd met de belangrijke politici en bestuurders.Minister Faber:Uiteraard heeft dat prioriteit. Ik bedoel, de wetsvoorstellen die nu wordeningediend bij de Raad van State hebben natuurlijk allemaal prioriteit, wantwe hebben gewoon een urgent probleem in Nederland. De wetsvoor-stellen zijn natuurlijk onderdeel van dat zo snel mogelijk oplossen.Uiteraard gaan we ook in gesprek met de organisaties en personen diehier allemaal mee te maken hebben. Uiteraard.De heer Bontenbal (CDA):Ik ben het eigenlijk wel eens met de heer Eerdmans. Op 9 december zijndie grenscontroles ingevoerd. Na één maand weet je echt wel of het watwordt. Dus ik zou zeggen: 9 januari de peilstok erin. Er hoeft geen dikrapport te komen. Als het een symboolmaatregel is, moet de stekker eruitgetrokken worden. En als het wat is, moet het een vervolg krijgen. U zegtnet: capaciteit. Dan is de route ook simpel. Regel dan capaciteit. Maar jekunt niet zeggen dat het met dezelfde capaciteit opeens wel effectieverwordt. Volgens mij moeten we dit niet een beetje op zijn beloop laten,maar moet u gewoon 9 januari de peilstok erin steken. Wordt het niks, danwordt het niks. En anders moet er een beter plan komen. Maar dit lijktsterk op symboolpolitiek.De voorzitter:Ik ga kijken of de Minister deze toezegging wil doen, en anders is dat ietsvoor het tweeminutendebat en eventueel voor een motie. Dan gaan weweer door.Minister Faber:Ik wil er toch nog wel even wat over zeggen, want er werd al eerdergesuggereerd dat er geen kennis en kunde is bij de marchechaussee omdit uit te kunnen voeren. Ze heeft zes weken inwerktijd gehad voor dezetaken. Dat is punt één. Dan is het zo dat er extra gelden beschikbaar zijngekomen om te investeren in mankracht en techniek. Dan is het ook nogzo dat de controles op basis van risicoanalyse en informatiegestuurdworden uitgevoerd. Het is dus niet zo dat iedere auto eruit wordt gehaald.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334445 Er wordt gekeken welke auto, welk voertuig, in aanmerking komt voor eenextra controle.De voorzitter:De concrete vraag van de heer Bontenbal was ...Minister Faber:Ja, daar kom ik nu op. Dank u wel, voorzitter. We hebben tijd nodig omeen juiste analyse te kunnen maken. Dat kan niet binnen een te kortetijdspanne. Dus ik blijf staan op die drie maanden.De voorzitter:We gaan verder. De Minister vervolgt.Minister Faber:Goed, voorzitter. Dan kom ik op het volgende blokje, opvang. Er was eenvraag van mevrouw Podt. Zij vraagt: wat zegt de Minister tegenbestuurders die in gesprek gaan met bewoners, maar die soms geencontact met de Minister kunnen krijgen? Allereerst wil ik het beeldwegnemen dat er geen contact zou zijn tussen mij en mijn ministerieenerzijds en de lokale overheden anderzijds. Dat contact is er veelvuldig.Verder moge duidelijk zijn dat het belagen van lokale bestuurders engemeenteraadsleden verwerpelijk is en onacceptabel.Meneer Eerdmans had de vraag: gaat de Minister in het deelbesluitgemeenten verplichten meer asielzoekers op te vangen dan ze hebbenaangegeven? Op basis van het verslag van het overleg tussen gemeenten,provincies en het COA over de uitvoering van de taken op grond van dewet geven ze aan hoe de verdeling van de opvangplaatsen voor dedaaropvolgende twee jaar eruit zal zien. Deze verslagen heb ik 31 oktoberjongstleden ontvangen en heb ik u kort daarna toegestuurd. Als eenprovincie tot een volledige en uitvoerbare verdeling is gekomen, wordtdeze verdeling overgenomen. Voor enkele provincies geldt dat zij geensluitende verdeling hebben opgenomen in hun verslag. Met mijnambtenaren ben ik met de provincies in gesprek om hier alsnog invullingaan te geven. Ik kan daar nu op dit moment niet op vooruitlopen.De voorzitter:Een momentje, er is een interruptie van mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Misschien toch even over die verdeelbesluiten. Ik ben namelijk welbenieuwd of daarmee de raming van die 96.000 gerealiseerd wordt op1 juli 2025. Volgens mij is er nog wat licht tussen de verschillendegetallen. Ik denk dat het belangrijk is dat we het aantal plekken hebbenwaaraan we echt behoefte hebben. Dus misschien kunt u concreet watmeer vertellen over het aantal capaciteitsplaatsen dat nodig is en dat danook gerealiseerd wordt.Minister Faber:Het klopt dat het om 96.000 plaatsen gaat. Vanmiddag, in de namiddag,worden de brieven verstuurd, in ieder geval naar de provincies en naar degemeenten. Het is dus heel moeilijk om daar nu nadere details over tegeven, want dat is niet netjes. Dat moet namelijk eerst gewoon goedafgestemd worden. Maar we zijn in goed overleg. Ik denk dat wij in goedoverleg het beoogde resultaat wel gaan halen.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334446 Dan had meneer Boomsma de vraag op welke termijn de verdeelbesluitenin het kader van de Spreidingswet gerealiseerd worden. Volgens de wetdient de Minister uiterlijk op 31 december 2024 verdeelbesluiten tenemen. Zoals eerder bij uw Kamer is aangegeven, zal ik de wet uitvoerenzolang deze van kracht is.Meneer Bontenbal had een vraag over de verwachting dat in 2026 een opde twee COA-bewoners statushouder is. Dat kan de Minister toch nietlaten gebeuren? Wat gaat de Minister hieraan doen? Onvoldoendeuitstroom van statushouders uit de opvang naar huisvesting is een heelgroot probleem. Het kabinet is voornemens om voorzieningen in terichten voor statushouders in gemeenten. Samen met mijn collega vanVRO, mevrouw Keijzer, wordt bezien welke verschillende woonvormenhiervoor in aanmerking komen. Het realiseren van doorstroomlocatieswordt vanuit de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid vangemeenten en Rijk sterk bevorderd.De voorzitter:De vraag van mevrouw Podt is of u nog meer gaat zeggen overdoorstroomlocaties.Minister Faber:Ja, dat heeft er onder andere mee te maken. Ik zit even te denken. Ik dachtdat het antwoord nog wel in mijn mapje zat, maar ik kan het nu alvastzeggen. O, ik heb hier nog een antwoord. Ik haal dit even naar voren.De voorzitter:Gaat uw gang.Minister Faber:Even kijken. Ja, hier staat het ook. Wat is de verwachting ten aanzien vandoorstroomlocaties en hoe sober gaan ze eruitzien? Is er een programmavan eisen en hoe verhoudt zich dat tot de reguliere asielopvang? Inoverleg met de medeoverheden zal ik tot een uitwerking komen van deplannen zoals genoemd in de brief van 25 oktober jongstleden. Ik zal in ditverband een bekostigingsregeling opstellen met de bijbehorendeuitgangspunten. Uitgangspunt is dat er in ieder geval moet wordenvoldaan aan de eisen die volgen uit het Besluit bouwwerken leefomgevingen dat de wooneenheden moeten voldoen aan de eisen die gelden vooreen woonfunctie. Ik wil wel benadrukken dat het realiseren vandoorstroomlocaties uiteraard gebeurt in overleg met het Ministerie vanVRO, met Minister Keijzer. Daarmee wordt het afgestemd. Daarmee wordtsamengewerkt. Het is namelijk zo dat ik het eens ben met wat meneerBontenbal aangeeft, namelijk dat het heel zorgelijk is dat we ernaartoegaan dat straks een op de twee bewoners van een azc statushouder is. Datis natuurlijk zeer ongewenst. Als al deze statushouders uit het azc zijn,hebben we ook geen opvangprobleem. Dan hebben we gewoon ruimtezat. Ik weet dat ik me aan de wet moet houden, maar het probleem is – ikhoop dat u mij dat wilt vergeven, meneer Bontenbal – dat als ik me nu indit geval met de statushouders aan de wet ga houden, er aan het eind vanhet jaar zo’n 20.000 statushouders op de stoep staan bij de gemeenten. Ikdenk dat dit ook ongewenst is, want men kan deze mensen allemaal nietkwijt. Daar moet dus echt iets aan gedaan worden.Ik loop ook even vooruit op de Spreidingswet, want daarover zijn ookenige opmerkingen gemaakt. Zoals u weet staat in het hoofdlijnenakkoorden in het regeerprogramma dat we de Spreidingswet zo snel mogelijkwillen intrekken. Maar het is een onderdeel van een pakket, want je kanniet nu alleen de Spreidingswet intrekken. Daar heb je flankerend beleidbij nodig. Die doorstroomlocaties zijn daar een onderdeel van. Daarvoormoeten twee huisvestingswetten worden aangepast. Er zijn ook nog watAMvB’s. Dat is flankerend beleid dat erbij komt. Dat komt dus als éénTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334447 pakket op tafel. Ik ga ook gelijk al heel hard werken aan het intrekken vande Spreidingswet, maar ik moet wel wachten totdat het Ministerie vanVRO tegelijkertijd zijn pakket wetgeving op tafel legt, zodat het in éénpakket door kan.De voorzitter:U gaat aardig door uw interrupties, meneer Bontenbal.De heer Bontenbal (CDA):Tenzij u mij straks gewoon meer interrupties toestaat, voorzitter. Het zijntoch best goede interrupties? Wat de Minister nu zegt, vind ik eigenlijk eenstuk redelijker dan wat ik in vorige debatten heb gehoord. U legt nunamelijk een koppeling tussen wat er aan doorstroomlocaties gerealiseerdkan worden en het intrekken van de Spreidingswet. Dat heb ik niet eerderzo gehoord. Dat betekent dat als er geen geloofwaardige planning voordie doorstroomlocaties komt, het intrekken van die Spreidingswet dus ooknaar achteren gaat. Dat zegt u nu eigenlijk. Maar dan toch: is hetbestuurlijk niet veel netter en effectiever om daar wel een volgorde in aante brengen? Ik bedoel dus dat je zegt: we willen eerst de effecten zien, delocaties moeten er gewoon zijn, we moeten een substantiële stijging vanhet aantal plekken zien en we moeten daadwerkelijk zien dat dedoorstroom door de keten sneller gaat en op gang komt, en dán gaan wedie andere maatregel nemen. Ik denk dat iedereen in deze zaal snapt, ookdiegenen die dat niet willen toegeven vanwege het hoofdlijnenakkoord,dat je daar een volgordelijkheid in moet aanbrengen en dat dat het meestnette is om te doen.Minister Faber:Meneer Bontenbal geeft aan dat hij dit niet eerder zo gehoord heeft, maarhet staat natuurlijk wel zo in het hoofdlijnenakkoord en in het regeerpro-gramma. Ik ben ervan overtuigd dat meneer Bontenbal die heeft gelezen,want hij doet grondig zijn werk, en dat is ook goed en in hem te prijzen.Daar staat de asielnoodmaatregelenwet in. Maar dat is eigenlijk meer eenpakket. Dat zei ik u al eerder. Dat is het stukje intrekken van de Sprei-dingswet, en natuurlijk de huisvestingswetten die daarbij zitten, plus nogextra AMvB’s met flankerend beleid. Dat komt wel als één pakket op tafel.Het is ook zo dat we nu al bezig zijn met het verkennen van hoe wijdoorstroomlocaties in de praktijk kunnen uitvoeren. Dat hebben wij dus alopgestart. Wij zijn ook al in gesprek daarover met de lokale overheden.Dat is dus al onderwerp van gesprek. Dus eigenlijk zijn wij daar al meebegonnen.De voorzitter:Héél kort, meneer Bontenbal, want u heeft eigenlijk geen interruptiesmeer over; u zit al in de reservetijd. Gaat uw gang.De heer Bontenbal (CDA):Ik wil eigenlijk gewoon een heel simpel antwoord. Kunt u in dat pakketgewoon die als-dan opnemen? Dus: áls er genoeg plekken zijn, dán ga ikpas de volgende stap zetten. Dat is eigenlijk het enige wat ik vraag en ikzou het heel redelijk vinden als het kabinet dat zou doen.Minister Faber:Ik wil eerst nog even een correctie maken op wat ik net heb gezegd. Ikbedoelde de asielcrisiswet. Ik zei per ongeluk «de asielnoodmaatrege-lenwet». Excuses, dat woord was fout. Nee, we gaan het in één pakketdoen, omdat we nu ook al bezig zijn om te bekijken hoe we diedoorstroomlocaties vorm kunnen geven. Daar worden al gesprekken overgevoerd. Dus als het goed is, moet dat al voor een heel deel in de steigersstaan. In de praktijk moeten we dat al hebben voorbereid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334448 De voorzitter:Dit klinkt als een herhaling. Ik ga naar mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):De Minister zegt: ik ben in gesprek over die doorstroomlocaties. Nouhadden wij vorige week woensdag – dat zeg ik uit mijn hoofd – eengesprek met de VNG-mensen en toen is het hier vrij lang over gegaan. Hetging vooral vrij veel over wat ik ook in mijn tekst schetste, namelijk dat erbij gemeenten totale verwarring is over wat er nou precies bedoeld wordtmet die doorstroomlocaties. Gemeenten waren daar namelijk al mee aanhet werk en hadden daar al bepaalde gedachten over. Daarna werdduidelijk dat er noch op de begroting van Asiel en Migratie, noch op dievan VRO geld voor aanwezig is, en ging de Minister ineens overal roependat het sober en groot moet. Dat is heel anders dan wat de gemeentenaan het doen waren. Toen kwam de gemeente Apeldoorn met eenvoorstel dat werd afgeschoten, omdat het niet sober genoeg was. Degemeenten zijn dus gewoon in verwarring. Dus de Minister noemt nu eenpaar algemene principes, zoals «het moet een woonfunctie hebben». Ja,dat lijkt me wel logisch als er mensen gaan wonen. Het moet tochspecifieker dan dit?De voorzitter:Dat was uw laatste vraag, mevrouw Podt.Minister Faber:Ik kan u zeggen dat ik gisteren en eergisteren nog met de gemeentes hebgesproken en ook met de VNG. Ik had niet de indruk dat die in totaleverwarring waren, want we hebben het namelijk goed doorgesproken,onder andere ook die doorstroomlocaties. Ik denk dat die verwarring nuwel uit de lucht is.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Goed. De vraag van meneer Bontenbal heb ik net gehad.Dan kom ik bij de vraag van meneer Boomsma: als kinderen nu nietkrijgen wat ze nodig hebben in de noodopvang, hoe kan het COA er danvoor zorgen dat dit wel gerealiseerd wordt? Het uitgangspunt van hetCOA is dat kinderen niet of zo kort mogelijk in de noodopvanglocatiesverblijven. Met de aanhoudende druk op de opvangcapaciteit van het COAis het momenteel niet mogelijk om hieraan te voldoen. De oplossing voorhet verbeteren van de situatie van kinderen in de noodopvang ligt naasthet beperken van de instroom in het bevorderen van de uitstroom vanstatushouders en ook in terugkeer. We hebben het net al uitgebreid gehadover de statushouders. Omdat kinderen een kwetsbare doelgroep zijn, iser binnen de asielopvang extra aandacht voor de kwaliteit van deopvanglocaties waar zij verblijven. Het COA doet er alles aan om deveiligheid en het welbevinden van kinderen op opvanglocaties tewaarborgen. Daar waar noodopvang nodig is, wordt ingezet op het zoveel mogelijk borgen van de voorzieningen, inclusief onderwijs en anderevoorzieningen voor kinderen.De voorzitter:Was dit het over opvang en kinderen? Of heeft u nog meer daarover?Want dan kunt u het misschien beter even afmaken.Minister Faber:Ja, volgens mij komt er later nog wat. Ja, ik kan nog wel iets meer zeggen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334449 De voorzitter:Ja, doe dat maar even.Minister Faber:Dan trek ik de vraag van meneer Van Nispen even naar voren.De voorzitter:Ja, dan doen we eerst de vraag van meneer Boomsma en meneer VanNispen even. Doe eerst die maar even.Minister Faber:Ja. Meneer Van Nispen had de vraag: waarom blijft de Minister inzettenop grootschalige locaties, terwijl kleinschalige locaties beter zijn voor hetdraagvlak? Het realiseren van grootschalige, sobere locaties, die verdeeldzijn over Nederland, blijft nodig om voldoende betaalbare en duurzameopvangplekken te realiseren. Tegelijkertijd blijft het mogelijk voor het COAen gemeenten om kleinschalige locaties te realiseren. Het uitgangspuntom de asielopvang van alleenstaande, minderjarige vreemdelingenkleinschalig in te richten, blijft in de uitvoeringsagenda gewaarborgd.Ik wacht even af of er nog vragen zijn.De voorzitter:Er zijn vragen op dit punt. Ik geef het woord eerst aan de heer Boomsmaen dan aan de heer Van Nispen.De heer Boomsma (NSC):Dank voor de beantwoording. Ik weet – dat lees ik ook – dat het COA zegt:we doen ons best. Mijn vraag is als volgt. Op dit moment lukt het dus nogniet. Ik wil niet dat er alleen maar wordt gewerkt aan het bevorderen vande uitstroom en het beperken van de instroom. Mijn vraag was: wat kanhet COA nu nog doen? Wat hebben ze nodig om die kinderen defaciliteiten te bieden die ze nu ontberen?Minister Faber:Het wordt misschien een beetje een afgezaagd antwoord, maar deinstroom moet naar beneden en de uitstroom moet bevorderd worden.Want op dit moment is een op de drie personen in een AZC een status-houder. Als die statushouders eruit gaan, heb ik al die problemen nietmeer. Dat is dus gewoon het cruciale punt. Daarom komen we nu met eenpakket aan wetgeving om dat te gaan bevorderen, dus om die instroomnaar beneden te brengen en de doorstroom te bevorderen. Dat is namelijkde crux. Dat is het hele probleem. De hele asielketen raakt namelijkverstopt. Nou is het natuurlijk zo dat er echt met man en macht wordtgewerkt aan het huisvesten van kinderen op goede plekken. Er zijn ooknoodopvanglocaties die wél goed zijn; er zitten hele grote verschillentussen noodopvanglocaties. Dat wil ik hier toch nog even op tafel leggen.Daar wordt dus zeker naar gekeken. Maar het punt is dat we gewoon meteen verstopt systeem zitten.De voorzitter:De heer Boomsma heeft een vervolgvraag.De heer Boomsma (NSC):Dat is duidelijk. Het is heel goed dat er aan die door- en uitstroom wordtgewerkt, net als aan het beperken van de instroom. Maar er is geconsta-teerd – de Minister schrijft het ook zelf in haar brief – dat de grote zorg zitbij het feit dat er nu kinderen zijn die die faciliteiten niet hebben. Ik weetdat er ook noodopvang is waarin die faciliteiten wel kunnen wordengeboden. Wat kan er nu dus, los van al die andere stappen, dus dieinstroom, uitstroom en doorstroom, worden gedaan om deze kinderen opTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334450 kortere termijn te helpen? Nederland is gewoon nog altijd een rijk land.We kunnen nog van alles doen, lijkt mij. Daarom is mijn vraag: wat heefthet COA nu precies nodig om dat op korte termijn te realiseren?Minister Faber:Meneer Boomsma maakt wel een interessante opmerking. We hebben inNederland van alles, behalve ruimte. Dat is hét cruciale punt. Natuurlijk zalhet COA bij de plaatsing van mensen bekijken wat de beste plek is voorkinderen. Daar houden ze zeker rekening mee. Meer kan ik daar ook nietover zeggen. Ik wil dit nogmaals onder de aandacht brengen bij het COA,maar ik weet vrijwel zeker dat ze daar hun uiterste best voor doen.De heer Van Nispen (SP):Ik vroeg net niet voor niets: is dit het nou wat betreft de kinderen? Dat iseigenlijk ongelofelijk. Het enige positieve hieraan is dat de Minister nietlanger ontkent dat er een probleem is, zoals ze deze zomer nog wel deedbij het Jeugdjournaal. Toen zei ze: «Nou, zo erg zal het allemaal toch nietzijn? Het valt wel mee.» In september zei ze in het vragenuur nog: diekinderen hoeven hier niet te zijn; ze kunnen toch ook met hun oudersergens anders verblijven? Dat zegt de Minister nu gelukkig niet meer.Maar de Minister heeft deze kinderen niets te bieden, gewoon helemaalniets.Ik hoor u zeggen: nou, dat is niet waar. Maar dat is wel waar! Er komtnamelijk geen plan van aanpak. Meerdere aangenomen Kamermoties opdit punt – het gaat om drie moties – voert de Minister niet uit. Kinderenzitten dus nog steeds onder slechte omstandigheden in de noodopvang.De Kamer heeft herhaaldelijk tegen de Minister gezegd: zorg er in iedergeval voor dat die kinderen worden opgevangen – dit zeg ik los van alleandere problemen die er zijn, die de Minister ook niet oplost – op plekkenwaar de voorzieningen voor kinderen zijn. Het plan van aanpak van deMinister had er 1 december moeten liggen, maar dat is niet gebeurd.Gisteravond kwam ze met een brief. Die bevat niet eens een begin vaneen plan van aanpak om ervoor te zorgen dat de situatie voor de kinderenin ieder geval beter wordt. Waarom levert de Minister zelfs niet een beginvan een oplossing voor kinderen?Minister Faber:Ik vind het een beetje kort door de bocht om te zeggen dat we niets tebieden hebben voor kinderen. Dat is natuurlijk niet het geval. Dat isabsoluut niet het geval. Ik vind dus niet dat dat gezegd kan worden. HetCOA doet echt zijn uiterste best om het zo netjes mogelijk te regelen. HetCOA werkt daar gewoon iedere dag aan. Meer kan ik er niet over zeggen.De heer Van Nispen (SP):Het is veelzeggend dat de Minister hier niet veel over kan zeggen. DeMinister weet heus wel dat mijn kritiek niet gericht is op het COA en al diemensen die elke dag inderdaad hun stinkende best doen en uiterst hardwerken. Ik ben er ook geweest. Ik heb gezien hoe kinderen daar op botenworden opgevangen. Laat ik het specifieker maken. Deze Minister doetniets om het voor kinderen beter te maken, terwijl we de Minister om eenplan van aanpak hebben gevraagd, niet het COA. Ik heb de Ministergevraagd om ervoor te zorgen dat kinderen worden opgevangen opplekken waar ze naar school kunnen, waar ze ook gewoon hun huiswerkkunnen maken als ze dat hebben, waar ze niet bang hoeven te zijn om teverdrinken als ze van boord van zo’n boot vallen en waar ze iets te spelenhebben. Het zijn hele basale dingen. Op grond van het kinderrechten-verdrag is de Minister daartoe ook verplicht. Ze levert gewoon niet. DeMinister kan toch iets meer bedenken dan dit «ja, de mensen van het COAwerken en verder heb ik er niks over te zeggen»? Het is ongelofelijk. Het isTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334451 echt ongelofelijk wat de Minister hier op de mat legt. Zelfs om debelangen van kinderen te waarborgen, levert ze niet.De voorzitter:Dank u wel.Minister Faber:Ik kan u garanderen dat het COA er iedere dag keihard aan werkt om hetin goede banen te leiden.De voorzitter:Mevrouw Piri heeft een interruptie.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Dit wordt wel moeilijk debatteren. Elke keer als wij vragen stellen, moetenwe drie kwartier schorsen, zodat de Minister alles op een papiertje kankrijgen. Dat leest ze hier voor. We kunnen net zo goed schriftelijke vragendoen. Op het moment dat we spontaan vragen stellen, komt er echt zo’ntotale dooddoener, namelijk: het COA doet z’n best. Er zitten 6.000mensen in de crisisnoodopvang. Laat ik het dan zo vragen: heeft deMinister een van die crisisnoodopvangplekken waar die kinderen zitten albezocht en heeft ze gesproken met die kinderen?Minister Faber:Ik ben eigenlijk heel blij met deze vraag en deze kritiek, want hieruit blijktwel hoe vast het systeem zit en dat de maatschappij het niet meer kanabsorberen. U verduidelijkt hier zelf hoe urgent het is dat de zakenaangepakt worden. Ik verwacht dan ook alle steun, ook van mevrouw Piri,voor de wetsvoorstellen die er liggen om deze problemen op te lossen. Ikzie ernaar uit dat u voor al onze voorstellen stemt.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Voorzitter, ik ga ook een beroep op u doen. Ik stelde een vraag die echtgeen zak te maken had met het antwoord dat de Minister gaf. Ik hoor deheer Baudet zeggen dat dit «onparlementair taalgebruik» is. Ja, dat isprima. De vraag was: heeft de Minister zelf al een van de crisisnoodop-vangplekken bezocht waar deze kinderen zitten, die maandenlang nietnaar school kunnen, die al uit een traumasituatie komen en die hier inNederland extra trauma’s oplopen? U bent daar verantwoordelijk voor. U!Er is één persoon hier die wij hierop kunnen aanspreken en dat bent u!De voorzitter:De concrete vraag is of u al plaatsen heeft bezocht. Misschien kunt u dievraag beantwoorden.Minister Faber:Nee.Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):Volgens mij zegt dit eigenlijk alles. Symboolwetgeving en symbooldingenals grenscontroles et cetera, dat is waar deze Minister dagelijks mee bezigis. Ze heeft alleen maar gesprekken met de eigen partijleider, niet met demensen in het veld en niet met de uitvoerders. Wetten worden er hierdoorheen gejast zonder de mensen mee te nemen die het vervolgensmoeten uitvoeren. En dan die 6.000 kinderen. Deze Minister is nu vijfmaanden – vijf maanden! – Minister en heeft niet één keer de moeitegenomen om zo’n opvangplek te bezoeken. Echt, u bent een schande.De voorzitter:Ik hoor geen vraag meer. De Minister vervolgt haar betoog.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334452 Minister Faber:Ik wil toch mevrouw Piri graag bedanken voor haar geweldige compli-menten. Ik zie steun voor de beleidsmaatregelen die eraan komen. Dank uwel.De voorzitter:U vervolgt uw betoog.Minister Faber:Goed. Even kijken.De heer Eerdmans (JA21):Sorry, er wordt hier gewoon buiten de microfoon gezegd: «Die mevrouwis knettergek.» O, mevrouw Piri zegt nu: nee, ik zei «dat mens». «Dat mensis knettergek.» Behoort dat tot onze beschaving hier, waarover de PvdAaltijd zo hoog van toren blaast?De voorzitter:Zal ik leidinggeven aan de vergadering?De heer Eerdmans (JA21):Misschien is dat een goed idee.De voorzitter:Dat lijkt me een beter idee. Er wordt niet buiten de microfoon gesproken,niet door mevrouw Piri en niet door de Minister, door niemand niet. DeMinister vervolgt nu weer haar betoog.Minister Faber:Goed. Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Podt had de vraag: wat gaat deMinister doen om ervoor te zorgen dat veiligelanders over meerderegemeenten worden verdeeld? Het is mijn prioriteit om asielzoekers uitveilige landen versneld af te handelen. Om die reden wordt er gewerktaan de procesbeschikbaarheidsaanpak, waarbij kansarme asielaanvragenversneld worden afgehandeld. Het is daarbij essentieel dat dezedoelgroep bij elkaar verblijft door middel van schaalgrootte. Asielzoekersmoeten continu beschikbaar zijn voor de asielberoeps- en vertrekpro-cedure. Daarnaast maken de doelgroepbeperkingen die nu in veelgemeenten worden gehanteerd het vaak lastig om veiligelanders door teplaatsen. Ik blijf mij onverminderd inzetten voor het realiseren van meervan dit soort locaties. Ik verzeker mevrouw Podt dat binnen die kaders eenverdeling over gemeenten de inzet is, ook in het belang van Ter Apel enBudel.Mevrouw Rajkowski, mevrouw Van Zanten en meneer Bontenbal haddende vraag wanneer de pbl opengaat en of er voorbereidende handelingenworden getroffen. Naar aanleiding van de rechterlijke uitspraak van1 maart jongstleden is de pbl-pilot in oude vorm gepauzeerd. Er is bezienwat er op basis van deze uitspraak juridisch mogelijk en uitvoerbaar is. Opbasis van deze uitkomsten is de pilot op een aantal punten bijgesteld endoorontwikkeld naar de procesbeschikbaarheidsaanpak. Het proces blijfter uiteraard op gericht vreemdelingen met overlastgevend gedragbeschikbaar te houden voor hun asielprocedure, waardoor zij hetasielproces zo vlot mogelijk doorlopen. Mijn ministerie heeft hierover ookoverleg met de gemeente Westerwolde. Begin 2025 informeren wij deKamer over de vervolgstappen op het gebied van de procesbeschikbaar-heidsaanpak.De voorzitter:Een momentje, u heeft twee interrupties. Eerst mevrouw Van Zanten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334453 Mevrouw Van Zanten (BBB):Krijgen we dan ook te horen wanneer die pbl opengaat?Minister Faber:Ja, dat was mijn volgende antwoord. Ik ben voornemens om op kortetermijn een doorstart te maken met de pbl. De prioritering van kansarmeasielzoekers moet bijdragen aan de afname van de overlast. Begin 2025informeren we de Kamer daarover. We kunnen de pbl in Ter Apel namelijkpas openen op het moment dat we vier weken of een maand onder de2.000 bewoners zitten. Het gaat om vier weken, geloof ik. Ja, als we vierweken lang onder de 2.000 bewoners zitten, gaan we die opstarten enduurt het nog een maand. Ik hoop deze, als het enigszins kan, 1 februari of1 maart te openen.Mevrouw Rajkowski (VVD):Wacht even hoor. Excuses, voorzitter. Gaat het dan over de ... Dit werktdus niet, want ik ben even mijn stem kwijt. Het is bijna reces. Worden wedan geüpdatet over een pba of de pbl? Ik hoor namelijk twee verschillendedingen. Dat zijn voor mijn partij twee wezenlijke dingen, want bij een pbamoet iemand zich twee keer per dag melden, en bij een pbl heeft iemandecht beperkingen en kan die niet op straat rondlopen en rotzooiveroorzaken.Minister Faber:Nee, het betreft de pbl.Mevrouw Rajkowski (VVD):De pbl?Minister Faber:Ja.Mevrouw Rajkowski (VVD):Oké, super.De heer Boomsma (NSC):Ik denk dat het belangrijk is dat er meerdere locaties komen verspreidover Nederland, zodat het niet allemaal op Ter Apel aankomt. Maar ik lasdat de pbl in Almere niet doorgaat. Heeft de Minister daarvoor al eenalternatief op het oog? En welke andere gemeentes komen daarvoor danin aanmerking?Minister Faber:We zijn bezig met het openen van meerdere pbl’s, maar we zijn daarovernog in overleg, dus dat kan ik u nu nog niet zeggen.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Zodra ik iets weet, wil ik u daarover informeren. Die toezegging wil ik udoen.De voorzitter:Heel fijn. U bent nog bij het onderwerp opvang, hè?Minister Faber:Ja.De voorzitter:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334454 Dan gaat u gauw verder. Dat is geen verwijt, maar ik probeer te kijkenwaar we zijn.Minister Faber:Neenee, dat snap ik. Meneer Boomsma zei ook dat er op 1 januari veelnoodopvangen sluiten en ontvangt graag een update over de stand vanzaken. Gaat het lukken om dit op te vangen en op te lossen? Rondom dejaarwisseling sluit een aantal locaties. Het COA spant zich er maximaalvoor in om de sluitingen te voorkomen en om nieuwe locaties versneld teopenen. Vanaf oktober is het COA erin geslaagd om circa 15.000 opvang-plekken te verlengen. Iedere week komt het COA weer tot meer overeen-stemming om andere locaties ook te verlengen. Tegelijkertijd blijft de drukop de opvang uiteraard groot en is de gemiddelde bezettingsgraad hoog.Door de sluitingen begin januari komt het COA wel extra onder druk testaan, maar het werkt samen met het ministerie, medeoverheden enmaatschappelijke partners om dit te ondervangen. Ik ben zelf wel positiefover het in goede banen leiden daarvan, want de eerste signalen daaroverzijn goed.In dit verband was er ook nog een vraag van meneer Van Nispen, ofmeneer Nispen. Het is «meneer Van Nispen», sorry. Excuses. Waaromverspilt de Minister miljarden aan externe partijen voor durenoodopvang? Momenteel wordt er nog op grote schaal gebruikgemaaktvan dure noodopvang, bijvoorbeeld op cruiseschepen en in hotels. Ik wildeze dure locaties op termijn vervangen door in te zetten op groot-schalige, sobere opvanglocaties verdeeld over Nederland. Hiermee beoogik voldoende betaalbare, duurzame opvangplekken te realiseren.Tegelijkertijd blijven kleinschalige opvanglocaties nodig voor minderjarigevreemdelingen. Derhalve zal het COA ook die kleine opvanglocatiesblijven faciliteren. Ik ben het helemaal met meneer Van Nispen eens watbetreft de extra miljarden die daaraan verspild worden. Dat is mij ook eendoorn in het oog. Ik vind het ook geen goede manier van opvangen.De voorzitter:Mevrouw Van Zanten heeft een vraag. Dat is wel haar laatste.Mevrouw Van Zanten (BBB):Dit is eigenlijk een vraag die ik eerder stelde en die nu niet beantwoord is.Daarom kom ik er nog even op terug. Ik vroeg namelijk hoe het zat metdie exorbitante kosten voor noodopvang. Dan hebben we het niet over denoodopvang, die sowieso duurder is dan reguliere opvang, maar over€ 16.000 voor één stacaravan.Minister Faber:O ja, die stacaravan.De voorzitter:De stacaravan. Mevrouw Faber.Minister Faber:Die stacaravan vind ik ook vreselijk. Nee, dat is echt ...Mevrouw Van Zanten (BBB):En of er dus een lijst kan komen van dit soort opvang.Minister Faber:Ja, ja, ja. Nee, dat is natuurlijk vreselijk, die stacaravans. Volgens mij zijndie al behoorlijk afgebouwd. Klopt dat? Ik kijk even naar mijn ambtenaren.Volgens mij zijn ze er behoorlijk mee bezig om dat zo snel mogelijk af tebouwen, want het is natuurlijk absurd. Het is absurd hoog. U vraagt eenoverzicht van al die noodopvanglocaties met dit soort gekke dingen – magTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334455 ik het zo noemen, is dat akkoord? – met dit soort buitenissige zaken. Ik wildaarnaar kijken, maar ik weet niet of dat makkelijk is om te doen. We gaanons best doen, maar ik kan het u niet beloven. We willen wel. Is datakkoord?De voorzitter:Er vinden nu onderhandelingen in de vergadering plaats. Ik noteer ’m alseen halve toezegging. U gaat uw best doen. Mevrouw de Minister, u doetuw best. Ga uw gang.Minister Faber:Ik moet er natuurlijk wel bij zeggen: het moet natuurlijk ook kunnen, wantik zit soms in onderhandelingssituaties. Ik hoop dus dat u daar ook oogvoor heeft.Dan een vraag van de heer Bontenbal. Die is volgens mij ook al eerder optafel geweest. «Het is onduidelijk wat «versobering» is. De Minister hultzich in stilzwijgen.» Hij wil graag een reactie in dezen. Het kabinet heeft inhet regeerprogramma het voornemen gepresenteerd om de opvang voorasielzoekers te versoberen. Dat is onderdeel van het strengste asielbeleidooit. Op dit moment wordt door het ministerie gewerkt aan een nadereuitwerking van versobering van de opvang binnen de kaders van hetUnierecht. Ik verwacht de Kamer hierover in het voorjaar van 2025 naderte informeren. Er lopen natuurlijk wel twee zaken door elkaar. We hebbennatuurlijk de asielzoekers en we hebben de statushouders. Met betrekkingtot de doorstroomlocaties moeten wij ons natuurlijk houden aan deHuisvestingswet en het Bouwbesluit.De voorzitter:Heel kort, meneer Bontenbal.De heer Bontenbal (CDA):Kunt u dit niet gewoon aan het COA en de gemeenten overlaten en zich ergewoon niet mee bemoeien? Ik denk dat iedereen daar beter van wordt.Het is ook symboolpolitiek. Dit zijn organisaties die keihard aan het werkzijn om het gewoon te regelen, dus loop ze niet voor de voeten. Die paareuro zal echt niet uitmaken. Ik ben er geweest. Er is weinig verheffendsaan die locatie. Dus mijn advies zou zijn – misschien kunt u daar gewooneen toezegging op doen – om uw pijlen op iets anders te richten en deenergie op een andere manier te besteden.Minister Faber:Het is onderdeel van het regeerprogramma, dus ik zal me er wel meemoeten bemoeien. Ik geloof niet dat ik het COA zozeer voor de voetenloop. Ik denk dat wij ook heel vaak de helpende hand bieden aan het COA.De voorzitter:Mevrouw Podt is ook door haar interrupties heen, dus dit moet een helekorte interruptie zijn. Dat kan niet anders.Mevrouw Podt (D66):Misschien kan de Minister dan gewoon even haar best doen om het uit teleggen, want de vertegenwoordigers van de VNG vroegen zich af: is«soberheid» dan dat een gezin met elkaar een tandenborstel moet delen?Deze Minister is misschien niet op noodopvanglocaties geweest, maarhopelijk wel in een regulier azc. Kan ze dan eens uitleggen wat ze daar zoenorm excessief aan vindt en wat ze dan wil gaan weghalen? Dan hebbenwe gewoon een beetje een beeld.Minister Faber:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334456 Volgens mij is het niet zo dat mensen één tandenborstel delen of met zijnvieren in één bed liggen. Of ze moeten dat specifiek willen; dat kannatuurlijk ook. Maar goed. Betreffende soberheid: er wordt gewoon naderbekeken hoe we dat kunnen invullen.De voorzitter:Ik ben geneigd om door te gaan. Ik sta nog één vraag toe omdat u volgensmij geen antwoord krijgt op uw vraag.De heer Bontenbal (CDA):Ik doe best wel wat debatten. In veel debatten kunnen we doordiscus-siëren en dan kom je ergens. Maar het stokt nu bij doorstroomlocatiesomdat – dat lezen we ook – de Minister zegt: dit is niet sober genoeg. Of uzegt «ik bemoei me er gewoon nu even niet mee» en dan gaan ze door, ofu zegt «ik vind het niet sober genoeg» en dan geeft u regels voor wat datdan moet zijn. Dat kan niet pas in 2025 plaatsvinden. Als u aan de ene kantzegt «ik maak haast met doorstroomlocaties enzovoorts», is het het een ofhet ander. Dit is gewoon geen logisch verhaal meer.De voorzitter:Ik geef de Minister even de kans om te antwoorden. Daarna gaat zij metde turbo erop door, want we hebben nog ongeveer een halfuurtje voor deeerste termijn. Het ligt niet aan haar, maar aan de vragen – dat weet ik.Dus graag een kort antwoord en dan verder door.Minister Faber:Het klopt dat het COA dikwijls om regels vraagt. Het moet werken binnende kaders van het Unierecht. Dat is het kader waar de minimale normen inzitten. Dan hebben we het uiteraard ook over de doorstroomlocaties, wantdaar hebben we ook te maken met de Huisvestingswet et cetera. Maar erwordt gehandeld binnen het kader van het Unierecht. Dat is gewoon eenkader.De voorzitter:Minister, gaat u door.Minister Faber:Ja, dat lijkt me zo klaar als een klontje. Duidelijker kan ik het niet maken.De voorzitter:De Minister gaat nu door. U heeft, neem ik aan, een punt van orde,mevrouw Podt.Mevrouw Podt (D66):Ik heb inderdaad een punt van orde, voorzitter. Ik zit me echt af te vragenwat we hier nou aan het doen zijn, want dit is gewoon op geen enkelemanier een antwoord op de vraag. Ik hoor dat ook bij de andere collega’s.Ik bedoel: ik krijg gewoon de neiging om maar weg te gaan, want hetheeft zo helemaal geen zin om een vraag te stellen. Ik vraag aan deMinister: wat is «sober» voor haar? Ze zegt: ja, Europese regels. Nee, niksEuropese regels. Ik stel een vraag aan de Minister!De voorzitter:Ik geef de Minister nog één kans. Daarna vervolgt zij echt haar betoog.Minister Faber:Ik vind het wel bijzonder dat er nu wordt gezegd: niks Europese regels. Ikword er altijd aan mijn haren bij getrokken dat ik me moet houden aaninternationale wetgeving. Maar goed.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334457 De heer Van Nispen (SP):Voorzitter. Dan ook van mij een punt van orde.Minister Faber:Volgens mij ben ik nu een vraag aan het beantwoorden. Ik bedoel ... Ja ...De voorzitter:Michiel van Nispen.De heer Van Nispen (SP):Deze Minister jaagt iedereen tegen zich in het harnas; dat wisten we al.Maar als er een serieuze vraag is die vijf of zes keer gesteld moet wordenen de Minister pikt er één stukje uit om dat bewust te misinterpreteren endaar weer een heel verhaal en een circus van te maken, draagt dezeMinister niet bij – ik houd het heel netjes – aan een effectief debat.De voorzitter:Ik doe mijn best om dat wel te doen. Ik geef de Minister nu weer hetwoord.Minister Faber:Ik wil toch wel even zeggen dat ik wél antwoord geef, maar blijkbaarvallen de antwoorden niet altijd goed in ieders straatje. Nogmaals evenover dit kader. We zijn hier ook mee bezig. We zijn dit ook aan hetuitwerken, samen met de betrokken partners.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Goed. Niet iedereen heeft nog interrupties.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Goed. Meneer Bontenbal had de volgende vraag: «Er zijn 41.000 opvang-plekken nodig in 2027 bij het COA, maar structurele financiering van devaste voorraad is niet geborgd. Hoe kan dat?» Met het COA zijn afsprakengemaakt over het toegroeien naar en het aanhouden van een vastevoorraad van 41.000 plekken. Met de besluitvorming bij de Voorjaarsnota2024 heeft het vorige kabinet ervoor gekozen om de middelen gebaseerdop de MPP tot en met 2026 aan de migratieketen toe te kennen. Ik wilbenadrukken dat op basis van het nieuwe MPP zal worden bezien welkemiddelen de komende jaren nodig zijn voor de migratieketen. Deuitvoeringsorganisaties dienen tenslotte over voldoende middelen tebeschikken voor de uitvoering van de wettelijke taken. Bij deVoorjaarsnota zal hierover besluitvorming plaatsvinden. Mocht de situatiezich voordoen dat deze 41.000 plekken niet volledig nodig zijn voor deasielopvang, dan kunnen deze worden gebruikt voor andere doelgroepen,zoals spoedzoekers.Meneer Van Nispen had de vraag: is de Minister bereid om terug tekomen op wat ze gisteren zei over Veldzicht? Ik kan gewoon zeggen: nee.Ik kan ook alles herhalen wat ik gisteren heb gezegd. Ik wil dat met alleplezier doen. Ik kijk even naar de voorzitter of hij mij dat toestaat.De voorzitter:Als u dat kort zou kunnen, is dat misschien verstandig.Minister Faber:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334458 Het zijn drie bladzijden. Goed, ik ga beginnen. Zoals ik gisteren hebtoegelicht is Veldzicht van oudsher een tbs-kliniek, maar vangt deze sinds2014 naast tbs’ers COA-bewoners op die acute psychiatrische zorg nodighebben. Veldzicht kampte indertijd met leegstand. In 2017 is er eenconvenant gesloten tussen onder meer COA, Veldzicht en de DienstTerugkeer en Vertrek. Dit convenant is verlopen op 1 december jongst-leden. In het convenant is afgesproken dat vreemdelingen met recht opopvang en psychischezorgbehoefte door het COA kunnen wordengeplaatst in Veldzicht. Daarnaast kunnen ongedocumenteerden metpsychische problematiek in Veldzicht geplaatst worden voor behandeling.De tijden zijn veranderd. Er is meer vraag naar tbs-plekken en naarplekken voor patiënten voor wie een hoog beveiligingsniveau nodig is.Dat betekent dat er meer moeilijke keuzes gemaakt moeten worden metbetrekking tot de inzet van verschillende soorten capaciteit.Samen met mijn collega de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid zijnvoor Veldzicht andere afspraken gemaakt. Voor asielzoekers metpsychische problemen en een beveiligingsbehoefte niveau 1 en 2 – datzijn de lichtere categorieën – betekent dit dat er per 1 januari gezochtwordt naar zorg binnen de reguliere ggz. Hierbij merk ik op dat deherziene afspraken niet gelden voor COA-bewoners met psychischeproblemen die reeds in Veldzicht verblijven, ongeacht de beveiligingsbe-hoefte. Ook blijft voor de doelgroep asielzoekers met complexepsychische problemen én een beveiligingsbehoefte niveau 3 – dat is dehoogste categorie – plek in Veldzicht. Onder geen beding is het debedoeling om mensen die psychische hulp nodig hebben aan hun lot overte laten of de straat op te sturen. Om het COA de ruimte te bieden om denieuwe afspraken vorm te geven en plekken binnen de reguliere ggz tevinden, is een overgangsperiode van drie maanden afgesproken waarinVeldzicht vanaf 1 januari voor deze groep een aantal bedden beschikbaarblijft stellen. De periode van drie maanden wordt gebruikt om teevalueren of deze nieuwe afspraken in de praktijk leiden tot knelpunten.Indien de uitkomsten aanleiding geven tot wijzigingen, zullen gesprekkengevoerd worden om te komen tot een passende oplossing. Ik wilbenadrukken dat de gehele uitwerking van deze nieuwe samenwerkingsaf-spraak een verantwoordelijkheid en een opgave is waarover ik mijgezamenlijk met mijn collega’s van VWS en Justitie en Veiligheid zalbuigen.De voorzitter:Van Nispen op dit punt.De heer Van Nispen (SP):We hebben dit debat gisteren ook gehad en de Minister volhardtinderdaad in haar levensgevaarlijke beleid. Voor mensen die gisteren nietbij het commissiedebat Tbs waren, klinkt het misschien heel redelijk, maarhet gevolg van het beleid van deze Minister hebben we de afgelopenweken gezien. Een ernstig verwarde persoon met psychische stoornissenheeft op straat gestaan, wekenlang. Hij heeft ruiten ingeslagen, hij heeftmet een tas met explosieven rondgelopen. Dit was een man die zichzelfeerder in brand had gestoken. De Minister moest door de rechtergedwongen worden om deze persoon op te vangen. Dit is het gevolg vanhet gewijzigde beleid van deze Minister. Deze Minister gaat ook toestaandat mensen met psychische stoornissen die nu bij het COA verblijven,over de schutting worden gekieperd bij de gemeentes en bij de ggz. Ik wilniet dat dit tot ongelukken leidt, want dan is het de verantwoordelijkheidvan deze Minister. Ik vraag het dus voor een laatste keer: is de Ministerbereid onverkort het samenwerkingsconvenant na te leven om te zorgendat tikkende tijdbommen niet de straat opgaan, waarvoor gemeentes,zorgpartijen en de politie ons gisteren in een brandbrief hebben gewaar-Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334459 schuwd? Is de Minister bereid om terug te komen op wat zij zojuist engisteren heeft gezegd?De voorzitter:Dit is een herhaling van het debat van gisteren. Een kort antwoord en dangaan we verder.Minister Faber:Er zijn gewoon afspraken met Veldzicht. Veldzicht heeft een beslissinggenomen in deze case. Daar sta ik verder gewoon buiten...De heer Van Nispen (SP):Dus om het goed te begrijpen... O, sorry.Minister Faber:... en de rechter heeft daar vervolgens een beoordeling op gemaakt.De voorzitter:In laatste instantie, Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):De Minister zei het net al, maar nu voor de laatste keer: de Ministervolhardt dus in haar beleid zoals ze dat gisteren ook heeft verkondigd. Zevindt het dus niet vreemd dat een rechter haar ergens toe moet dwingen.De Minister blijft dus niet de verantwoordelijkheid nemen voor de groepongedocumenteerden en voor de COA-bewoners met psychischestoornissen en blijft dus de afspraken niet nakomen.De voorzitter:Een kort antwoord en dan gaan we verder.Minister Faber:Er zijn afspraken gemaakt met Veldzicht. Ik hou me daaraan. Zij horen zichdaar ook aan te houden. Dat doen ze volgens mij ook. Veldzicht heeft dezebeslissing genomen. De rechter heeft een beslissing genomen. Daar sta ikverder gewoon buiten.De voorzitter:U vervolgt volgens mij met het onderwerp lvv. Klopt dat?Minister Faber:Ja, dat klopt, dat klopt.De voorzitter:We hebben nog twintig minuten.Minister Faber:De lvv. Dan kom ik weer bij meneer Van Nispen. Hij stelde de vraag:waarom opvang van ongedocumenteerden niet langer financieren, maarniets regelen voor overlastgevers? Het kabinet heeft besloten dat derijksbijdrage aan de landelijke vreemdelingenvoorziening, lvv, wordtbeëindigd. We zetten in op terugkeer van mensen zonder een geldigeverblijfstitel. Zoals al was afgesproken, wordt er een aanvullenderijksbijdrage verstrekt ter hoogte van een aantal maanden in verband metde afronding van de lvv-opvang. Het kabinet intensiveert de aanpak vanoverlastgevende vreemdelingen en zet in op sneller uitzetten vancriminele vreemdelingen, onder andere door middelen aan gemeententoe te kennen voor lokale maatregelen om overlast aan te pakken en teinvesteren in toezicht in gemeenten waar zware overlast wordt ervaren.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334460 Daarnaast heeft de Dienst Terugkeer en Vertrek extra middelen gekregenvoor het bespoedigen van terugkeer in relatie tot aanpak van de overlast.Voorzitter. Dan kom ik bij meneer Boomsma. Hij had het ook over debeëindiging van de lvv-financiering. Hij vroeg: kan de Minister detoezegging doen dat de Kamer de reacties van de gemeenten ten aanzienvan deze knelpunten krijgt? Ik zal de weerslag van de gesprekken over deknelpunten na het reces met uw Kamer delen.Meneer Boomsma had ook de vraag: kan de Minister de bevestiginggeven dat de gegevensuitwisseling over de casuïstiek met de DienstTerugkeer en Vertrek en gemeenten blijft plaatsvinden? Er kunnen nogsteeds gegevens worden uitgewisseld met de Dienst Terugkeer en Vertrekten behoeve van terugkeertrajecten. We onderzoeken samen nader hoeoverige informatie zo nodig kan worden uitgewisseld en op welk niveaudit het beste kan worden vormgegeven.De heer Boomsma (NSC):Dat is goed. Op welke termijn kunnen we van die gesprekken een uitkomstverwachten?Minister Faber:Dan kijk ik even naar mijn ondersteuning ter rechterzijde. Q1, begrijp ik.Akkoord? Dank u wel.Voorzitter. Dan kom ik bij Syrië. Mevrouw Van Zanten had de vraag: is hetkabinet van plan om in navolging van andere landen ook diplomaten naarSyrië te sturen? Zoals benoemd door de Minister-President in het debatover de Europese Raad van afgelopen dinsdag bekijkt ook Nederland demogelijkheid om diplomaten naar Syrië te laten afreizen. De inzet is omdit zo snel mogelijk te doen, maar dit is natuurlijk afhankelijk van deveiligheidsadviezen. Voor vervolgvragen over diplomatieke missies moetik u toch echt doorverwijzen naar de Minister van Buitenlandse Zaken.Meneer Boomsma had de vraag: wat betekent het beslismoratorium voorde hervestigingsmissie vanuit Turkije? Het kabinet blijft gecommitteerdaan de EU-Turkijeverklaring en de daarbij behorende hervestigingsinzet.Het is nog te vroeg om conclusies te trekken uit de huidige ontwikkelingenin Syrië. Die blijft dus gewoon zoals die is; daar zijn we aan gebonden.Met het beslismoratorium is wel tijdelijk de selectie van Syrischevluchtelingen voor hervestiging opgeschort. Syrische vluchtelingen die algeselecteerd waren voordat het beslismoratorium inging, worden nog welhervestigd.Betreffende de algemene situatie in Syrië wordt er indien mogelijk ingezetop terugkeer. Daar wordt in Europees verband ook naar gekeken. Ik wasvorige week in Brussel. Daar is dit uitvoerig op tafel gekomen. Ik zie eentendens, ook bij andere Europese lidstaten, namelijk dat er serieus wordtgekeken in hoeverre Syriërs terug kunnen reizen naar hun land vanherkomst. Dat was Syrië, voorzitter.Dan kom ik op criminaliteit en overlast. Mevrouw Rajkowski had de vraag:wanneer kan ik de brief verwachten met betrekking tot de schaderegelingvoor de winkeliers in Ter Apel? De schaderegeling voor de winkeliers inTer Apel is van kracht; die is er dus al. Deze regeling voorziet invergoeding van fysieke schade aan ondernemingen door bijvoorbeeldvandalisme door asielzoekers. Winkeliers in Ter Apel hebben gevraagd ofde regeling uitgebreid kan worden naar het vergoeden van zaken zoalsgederfde winst. De juristen van mijn departement zoeken op dit momentuit of dit tot de mogelijkheden behoort. Ik verwacht dat de winkeliers inTer Apel in het eerste kwartaal van volgend jaar hierop een antwoordkunnen krijgen. We moeten hierbij natuurlijk ook kijken in hoeverre hettoepasbaar is qua staatssteun. Maar in het eerste kwartaal willen wijvoorzien in een antwoord.Mevrouw Rajkowski (VVD):Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334461 Dat zou fijn zijn. Dan wil ik de Minister ook vragen om daar zo creatiefmogelijk naar te kijken. Als je met de ondernemers daar spreekt, vertellenzij namelijk dat het niet alleen gaat om het vergoeden van de onder-broeken die bij de HEMA worden gestolen of het blikje Red Bull bij deJumbo, maar het gaat er ook om dat klanten wegblijven en ze geenmedewerkers meer kunnen aannemen. Het gaat ook psychisch gewoonecht slecht met een aantal van deze ondernemers. Zij kunnen dus geendag wachten. Dus alstublieft in Q1, graag zo vroeg mogelijk als het kan.De voorzitter:Ik zou de Minister willen vragen of zij de Kamer ook wil informeren als zijde ondernemers daar informeert, als die regeling er is? Maar dat bedoeldezij vast. Dat schrijven we even als toezegging op. Dank u wel.Minister Faber:Uiteraard wil ik ook de Kamer informeren. Ik ben zelf ook bij dezeondernemers geweest. Dat was volgens mij al in de tweede week vanmijn ministerschap. Ik ben daar toen heel snel geweest. Ik ken deproblematiek. Maar dank dat u het nogmaals in deze commissie aankaart.Meneer Eerdmans had de vraag: komen asielzoekers op de Top X-lijst nietmeer in aanmerking voor een asielvergunning? Gisteravond heb ik uwKamer geïnformeerd over de aanpassingen in het openbare-ordebeleidmet betrekking tot het intrekken en verlenen van verblijfsvergunningen. Erwordt niet langer een minimum gesteld aan de strafoplegging bijbeoordeling of een asielvergunning kan worden geweigerd ofingetrokken. In de jurisprudentie en Kwalificatierichtlijn worden nog welhoge eisen gesteld aan het weigeren en intrekken van de verblijfs-vergunning op grond van openbare orde. Daarom kan ik niet de absolutegarantie geven dat alle asielzoekers op de Top X-lijst geen verblijfs-vergunning krijgen, maar het wordt wel meegenomen in de weging die deIND maakt. Het is dus zeker wel een factor waarmee rekening wordtgehouden. Ik doe met de aanpassingen in het openbareordebeleid hetmaximale om het verblijfsrecht in te trekken of te weigeren aan vreemde-lingen die misdrijven begaan.De voorzitter:Ik zie dat er een korte vraag van de heer Eerdmans op dit punt is.De heer Eerdmans (JA21):Ja, voorzitter. De Minister is bekend met de toename bij die lijst. Er staan40% meer asielzoekers op die lijst. Ik vind de PVV-woordvoerder heel stil,maar ik denk dat Markuszower, Vondeling en Wilders – het maakt niet uitwie – uit hun plaat waren gegaan als dit het antwoord van Van der Burgwas geweest. Want de meest gevaarlijke en meest criminele asielzoekersworden dus alsnog geen verblijfsvergunning onthouden, terwijl ze ditsoort delicten hebben gepleegd en enorme overlast veroorzaken. Het zijnnamelijk ook overlastgevers; ze doen het niet stilletjes, zogezegd. Ik vindhet dus onbegrijpelijk dat deze PVV-Minister dit gewoon nog laatgebeuren. De personen op de Top X-lijst moeten gewoon absoluut geenvergunning krijgen – klaar. Ik ga hier dus mee verder. Ik hoor allerleiverhalen in de trant van: we gaan zover als we kunnen. Maar is deMinister het in haar hart niet gewoon helemaal met JA21 eens dat wecriminele, gewelddadige asielzoekers niet een verblijfsvergunning alsbeloning moeten gaan geven? Mag ik dat alsjeblieft horen van dezeMinister?Minister Faber:Uiteraard wil ik criminele asielzoekers geen vergunning geven. Dat lijktme zo klaar als een klontje. Maar ik moet natuurlijk wel rekening houdenmet de mogelijkheden die er zijn. Uiteraard zullen wij zo veel mogelijkTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334462 inzetten op het buiten de deur houden van criminaliteit, dus ook opcriminele asielzoekers de toegang tot Nederland ontzeggen. Maar dieafwegingen worden nu al meegenomen bij de IND. Er zijn ook alaanpassingen geweest in die zin dat er bij de beoordeling niet meer eenminimum wordt gesteld aan de strafoplegging; er wordt gekeken naar hetgepleegde delict. Maar dan komen we op het punt dat er ook echt aangiftegedaan moet worden van allerlei zaken. Er moeten beoordelingen vanrechters liggen. Maar daar kom ik in mijn volgende blokje nog even opterug.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog. Mevrouw Van Zanten, zullen we deMinister dit stukje over overlast en criminaliteit even laten afmaken?Anders halen we het niet.Minister Faber:Voorzitter. Mevrouw Rajkowski had de vraag: kunnen incidenten zoalsdiscriminatie van lhbti-asielzoekers bij elkaar worden opgeteld om eenverblijfsvergunning te weigeren? Het kabinet is er alles aan gelegen om tevoorkomen dat criminele asielzoekers in het bezit worden gesteld van eenverblijfsvergunning, maar we zijn hierbij gebonden aan Europese wet- enregelgeving. De Kwalificatierichtlijn vereist dat als een vreemdelinginternationale bescherming nodig heeft, er sprake moet zijn van eenernstig misdrijf of een bijzonder ernstig misdrijf om een verblijfs-vergunning te weigeren of in te trekken. Er moet ook een veroordeling vande rechter liggen. Ik heb diverse malen aangedrongen op het doen vanaangifte, niet alleen binnen de eigen organisatie, maar bijvoorbeeld ookbij het COA. Die aangiftebereidheid moet gewoon omhoog, want dankunnen we meer maatregelen nemen. Ik wijs u ook op de brief diegisteren met uw Kamer is gedeeld, waarin wordt toegelicht hoe hetkabinet het maximale doet om criminele asielzoekers een verblijfs-vergunning te weigeren.Dan had mevrouw Rajkowski ook de vraag: wilt u bij plaatsing vanlhbti-asielzoekers rekening houden met de veiligheid en het maximaledoen om daders van discriminatie te weren? Opvanglocaties moeten eenveilige plek zijn voor alle bewoners. Het COA doet dan ook zijn uiterstebest om asielzoekers die hun land van herkomst ontvluchten, zo goedmogelijk op te vangen en veiligheid te bieden. Het verwezenlijken hiervanlukt momenteel, gezien de huidige omstandigheden, helaas niet altijd.Signalen dat de veiligheid van lhbti+-asielzoekers in het geding komt,vormen natuurlijk een zorgpunt. Dat wil gewoon niemand. Het kabinetgeeft speciale aandacht aan de veiligheid van onder anderen lhbti+-asielzoekers in aanmeld- en opvanglocaties. Dat geldt dus ook voorandere kwetsbare groepen, niet alleen voor deze groep. Het Ministerie vanAsiel en Migratie is samen met het COA en overige relevante partners ingesprek over hoe hier opvolging aan gegeven kan worden. Hierbij wordtook met de partners uit de strafketen onderzocht welke middelen ingezetkunnen worden om geweld jegens deze groep te voorkomen dan weleffectief op te volgen.Mevrouw Rajkowski (VVD):Kunnen we daar een terugkoppeling van krijgen?Minister Faber:Kunt u dat nader specificeren? Welke terugkoppeling wilt u precies?Mevrouw Rajkowski (VVD):De terugkoppeling van de gesprekken die worden gevoerd om ervoor tezorgen dat deze groep maar ook andere mensen veilig zijn. Ik zou het zelfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334463 interessant vinden als ook de aangiftebereidheid bij het COA meege-nomen kan worden in een brief.Minister Faber:Ja, dat kan.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog.Mevrouw Van Zanten (BBB):Voorz...Minister Faber:Ik kom zo bij u, mevrouw Van Zanten. Ik weet waar het over gaat, denk ik.Ik heb een vermoeden!De voorzitter:We gaan eerst even het blokje afmaken. Dan mag mevrouw Van Zanten endan de heer Van Dijk. Dan gaan we snel door naar overig, want wemoeten afronden.Minister Faber:Kan ik nu verdergaan?De voorzitter:Ja.Minister Faber:Meneer Van Dijk had de volgende vraag: «Christelijke asielzoekers zijn nietveilig. Degenen die belaagd worden, zijn vaak bang voor nog meerbedreigingen. Wordt hier actief op gehandeld en tegen opgetreden?»Opvanglocaties moeten een veilige plek zijn voor alle bewoners. Het COAdoet dan ook echt zijn best om asielzoekers die hun land van herkomstontvluchten, goed op te vangen en de veiligheid te bieden waar zij rechtop hebben. Signalen dat de veiligheid van bekeerlingen – maar dit geldteigenlijk voor alle bewoners – in het geding komt, moeten echt serieusgenomen worden. COA-medewerkers worden getraind om scherp te zijnop dit soort signalen. Aangifte doen wordt altijd gestimuleerd, zodat erdossieropbouw plaatsvindt. Ik heb het al eerder gezegd: dat is gewoonecht cruciaal om nadere stappen te kunnen nemen.De voorzitter:Even door, even door. Maak het blokje even af.Minister Faber:Oké. Mevrouw Vondeling had de vraag: kan de Minister ervoor zorgen datde asielzoeker die betrokken was bij de Jodenjacht in Amsterdam, geenvergunning krijgt? Er moet natuurlijk in eerste instantie sprake zijn vanstrafbare feiten. Dan kan een verblijfsvergunning worden geweigerd ofworden ingetrokken, uiteraard wel binnen de normen die zijn neergelegdin de internationale verdragen en jurisprudentie. Gisteren heb ik uwKamer geïnformeerd over enkele aanscherpingen in het openbareorde-beleid bij intrekkingen en verleningen, zoals het afschaffen van de vereistevan minimumstrafoplegging. Zo ontstaat er ruimte om de strafopleggingdoor de rechter niet langer doorslaggevend te laten zijn. Ik ben het welhelemaal eens met mevrouw Vondeling dat het natuurlijk onacceptabel iswat daar is gebeurd met deze Jodenjacht.Meneer Van Nispen had de vraag: waarom regelt u niets voor overlast-gevers, maar zadelt u het personeel van het COA en de medebewonershiermee op? De inzet van het kabinet is helder: tegen overlastgeversTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334464 moeten we harder optreden. Geweldsincidenten op het azc, en intimidatieen criminaliteit op straat zetten de veiligheid onder druk. Dat is onaan-vaardbaar. De landelijke aanpak van overlast bestaat uit vier pijlers: snelbeslissen in de asielprocedure, maatwerk bieden in de opvang, lik-op-stukbeleid toepassen in de openbare ruimte en inzet op terugkeer vanoverlastgevers die niet in Nederland kunnen blijven. In oktober heb ik uwKamer geïnformeerd over de voortgang van de aanpak van de overlast.Tegelijkertijd is het probleem hardnekkig. We zien dat een groep asiel-zoekers nog steeds ernstige overlast veroorzaakt. Daarom ben ik van planom met nieuwe maatregelen de aanpak aan te scherpen. Zo werk ik aaneen uitbreiding van de ongewenstverklaring en het strafbaar stellen vanniet meewerken aan vertrek.De voorzitter:Een snel veegrondje op dit onderwerp. Van Zanten eerst, kort.Mevrouw Van Zanten (BBB):De Minister zei in antwoord op de heer Eerdmans dat zij voortaan naar deaard van het delict gaat kijken. Dat staat volgens mij ook in goedeverhouding tot mijn eerder aangenomen motie, dus daar ben ik blij om.Maar volgens mij heb ik de gebiedsverboden gemist.Minister Faber:Daar kom ik in de tweede termijn even op terug. Akkoord?Mevrouw Van Zanten (BBB):Ja.De voorzitter:Prima. De heer Van Dijk.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dank aan de Minister voor de heldere antwoorden over de veiligheid vanchristelijke asielzoekers. Ik heb hier nog een eenvoudige vervolgvraag bij.Er is een meldpunt, Stichting Gave. Dat bemiddelt en wil ook optreden alsdit soort signalen er zijn. Is het denkbaar om dit meldpunt van StichtingGave meer aandacht te geven op azc’s, via bulletins of hoe dan ook?De voorzitter:Heldere vraag, kort antwoord.Minister Faber:Ik begrijp uw zorg daarover. Ik wil daar in de tweede termijn even opterugkomen, want dan kan ik met een gedegen antwoord komen.De voorzitter:Heel goed. Mevrouw Vondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Ik wil nog even een korte verduidelijking met betrekking tot het antwoord.De Minister heeft namelijk het openbareordecriterium met betrekking tothet afwijzen van asielaanvragen aangescherpt, als ik het goed begrijp. Ikheb de brief snel gelezen, maar begrijp ik goed dat het dus in meergevallen mogelijk wordt om een verblijfsvergunning af te wijzen als ersprake is van een strafbaar feit?Dan nog even over de casus die ik noemde. Ik mag toch hopen datiemand gewoon wordt afgewezen als er sprake is van terrorisme.De voorzitter:Twee vragen in één.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334465 Minister Faber:Ten eerste moet ik natuurlijk een rechterlijke uitspraak hebben. Het zalzeker invloed hebben op het intrekken van een vergunning of op het aldan niet verstrekken van een vergunning. Als er een terroristisch motief is,lijkt het me toch echt wel dat de vergunning van deze persoon ingetrokkenwordt of dat de aanvraag niet gehonoreerd wordt, als hij in die procedurezit, want daar zit natuurlijk niemand op te wachten. Wat er is gebeurd, isnatuurlijk zeer verwerpelijk. Dat soort situaties willen wij hier in Nederlandniet hebben.De voorzitter:Heel goed. U vervolgt nu met het laatste blokje: overig. Ik hoop dat datheel snel gaat.Minister Faber:Ik ga een beetje gas geven, voorzitter.Mevrouw Podt had de vraag: welke onderbouwing heeft de Minister voorde afname van de instroom die in haar brief van 2 december wordtvermeld? Vanaf pagina 10 van deze brief licht ik uitgebreid toe wat deonderbouwing van de maatregelen is. Daarvoor zijn belangrijke redenen.Zo wil het kabinet krachtig inzetten op een pakket aan instroombeper-kende maatregelen. Daarnaast is in andere Europese landen gebleken dateen dergelijke inzet een fors beperkend effect heeft ingehad en dat eendergelijke kanteling in relatief korte tijd te maken is. Daarnaast zijnmaatregelen met betrekking tot het nareisbeleid een belangrijke reden omeen sterke daling in de instroom te verwachten.Mevrouw Rajkowski en mevrouw Vondeling hadden de vraag: hoe kijkt deMinister aan tegen het strafbaar stellen van schijnerkenningen? Zevroegen ook of het rapport gepubliceerd kan worden. Ik vind hetbelangrijk om schijnerkenningen tegen te gaan. De mogelijkheden om dittegen te gaan, worden nu in kaart gebracht. Ik wacht op de uitkomstendaarvan. Ik kan daar nu niet op vooruitlopen. Overigens is het niet zo datwe niets kunnen doen. De IND kan aangifte doen bij het OM. Het OM heeftdan de mogelijkheid om strafrechtelijk te vervolgen. Het rapport isdestijds vertrouwelijk opgesteld. Het rapport staat ook vol met persoons-gebonden gegevens. Dat is de reden dat ik het rapport niet kanopenbaren. Ondertussen kijken we ook naar hoe België dit aanpakt. Datzijn we nader aan het bestuderen, om te kijken of we dat kunnengebruiken. Maar ik ben het met u eens dat hier scherp op gelet moetworden. Ik weet ook dat de IND daar al mee bezig is. Dat heeft al deaandacht van de IND.Mevrouw Vondeling had de vraag: wat zijn de mogelijkheden om meerdwangsommen te innen bij asielzoekers? Ik ben er een groot voorstandervan om asielzoekers te laten bijdragen aan de kosten van de opvang. Opbasis van de Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen envermogen, de zogenoemde Reba, kan van asielzoekers in de opvang eeneigen bijdrage worden gevraagd voor tegemoetkoming in de kosten. Datis afhankelijk van de hoogte van het vermogen van de asielzoekers. Eenbelangrijke reden waarom in veel gevallen geen bijdrage gevraagd kanworden, is dat het vermogen onder een bepaalde drempelwaarde valt. Ineen deel van de zaken kan regelmatig niet geïnd worden omdat het geld alis uitgegeven. Dat vind ik onacceptabel. Daarom kijk ik ook naar maatre-gelen om hier iets aan te gaan doen. De inzet is om maximaal in te zettenop het innen van de eigen bijdrage. Daar wordt dus aan gewerkt.Meneer Boomsma had de vraag: is de angst van terugkeerders dat lokaleorganisaties in landen van herkomst de post-returnbedragen nietuitbetalen, gerechtvaardigd? Dit beeld is mij niet bekend. Ik heb hier geensignalen over ontvangen voor zover het een terugkeerondersteuningbetreft van de Dienst Terugkeer en Vertrek, IOM of Nederlandse ngo’s. Alshier signalen over zijn, dan ontvang ik die graag om ze bij de DT&V danTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334466 wel Frontex onder de aandacht te brengen. Mijn verzoek aan meneerBoomsma is dus: als u die informatie heeft, dan zou ik die graag van uwillen ontvangen.De voorzitter:Heel kort, meneer Boomsma.De heer Boomsma (NSC):Volgens mij is de angst bij mensen niet zozeer dat het niet wordtuitbetaald, maar dat het daarna wordt afgepakt. Ik las in de stukken datmensen daar niet op vertrouwen en dat dat een factor is. Dat lijkt me ietswat we moeten adresseren, juist omdat het mensen ondersteunt om terugte gaan.Minister Faber:Wat ik heb begrepen, is dat als mensen teruggaan naar het land vanherkomst, er een bepaald integratiebudget is. Dat zijn vrij kleine bedragen.Daarbij wordt er een overeenkomst gesloten met een partij in het land vanherkomst. Dat kan bijvoorbeeld gaan om een vakopleiding of wat dan ook,bijvoorbeeld voor timmerman; ik noem maar iets. Dat wordt danuitbesteed in het land van herkomst. Daar worden afspraken overgemaakt. Men krijgt die bedragen niet, want het gaat om de inkoop vanondersteuning voor integratie in dat land. Zo werkt dat nu. Stel, er is eenbudget van bijvoorbeeld € 800. Ik noem maar iets; ik weet het niet uit m’nhoofd. Maar dan wordt er in natura iets gedaan om die integratie in hetthuisland te bevorderen. Dan kan het best zo zijn dat dat voor € 600 isgebeurd, want het is een maximaal bedrag. Het is niet zo dat het bedragvan € 800 per se uitgegeven wordt. Het kan ook voor bijvoorbeeld € 200of € 300 bewerkstelligd worden. Misschien zit daar dan licht tussen.De voorzitter:De Minister vervolgt haar betoog.Minister Faber:Meneer Van Dijk had de vraag: wat is de stand van zaken bij het afschaffenvan dwangsommen? De behandeling van het wetsvoorstel om debestuurlijke dwangsom af te schaffen ligt voor ter behandeling in deEerste Kamer. In de brief aan de Tweede Kamer van 14 november, de briefover de planning wetgeving hoofdstuk 2 regeerprogramma, heb ikaangegeven dat op dit moment wordt onderzocht of het juridisch tochmogelijk is om de rechterlijke dwangsom af te schaffen. De resultaten vande inventarisering van de praktijk in andere lidstaten, waarover ik u in debrief van gisteren heb geïnformeerd, zullen worden betrokken bij ditnadere onderzoek.Mevrouw Van Zanten had de vraag: wat vindt de Minister van hetZweedse plan waarbij eerst het land moet worden verlaten voordat er eennieuwe asielaanvraag kan worden ingediend, en is zij bereid om dit naderte onderzoeken? Het is mij niet bekend hoe zo’n maatregel binnen deEuropese juridische kaders zou passen. Daarom is het proces inNederland vooral gericht op een snelle behandeling. Wanneer er geennieuwe feiten en omstandigheden worden aangedragen, kan eenherhaalde asielaanvraag binnen één dag worden afgedaan, zodat hetterugkeerproces snel doorgang kan vinden. Desalniettemin ben ikgeïnteresseerd in hoe deze plannen in Zweden er concreet uitzien en hoedeze in de kaders passen. Ik zal daar navraag naar doen.Meneer Baudet had de vraag: wat vindt de Minister van het strafbaarstellen van illegaliteit? Het strafbaar stellen van illegaliteit is geenonderdeel van het hoofdlijnenakkoord. Het kabinet heeft daar nu ook geenvoornemen toe. Wel is het natuurlijk zo dat het kabinet komt metwetgeving om niet meewerken aan terugkeer strafbaar te stellen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334467 Daarmee raak je ook dit onderwerp. Het is dus niet zo dat men dan maarkan blijven zitten; men moet meewerken aan vertrek of aan terugkeer naarhet land van herkomst.De voorzitter:Heel kort, meneer Baudet.De heer Baudet (FVD):Dus als ik het goed begrijp, zegt de Minister eigenlijk dat ze zelf best welgraag illegaliteit strafbaar had willen stellen, maar dat dat er eenvou-digweg niet doorkomt met linkse coalitiepartners zoals de VVD en NSC.De voorzitter:Ik zou gewoon antwoord geven, als ik u was, Minister.Minister Faber:Deze woorden laat ik aan meneer Baudet. Zoals u weet, heb ik sinds ikMinister ben geen persoonlijke meningen meer. Dat is het lot van deMinister. Het is zoals het is. Maar ik begrijp uw standpunt wel. Het isnatuurlijk wel zo dat mensen op het moment dat ze hier illegaal zijn,moeten gaan meewerken aan hun terugkeer. En er komt een wetsvoorstelwaarmee niet meewerken strafbaar wordt gesteld. Dan kan ik u volgensmij dus toch enigszins op uw wenken bedienen.De heer Baudet (FVD):Dank u wel.Minister Faber:Alstublieft.De voorzitter:Gaat u verder, Minister.Minister Faber:Meneer Van Dijk had de vraag: herkent de Minister de signalen datbekeerlingen, christenen, vaker worden afgewezen? Er wordt door de INDniet bijgehouden wat een asielmotief is bij zaken. Om die reden kan ikdeze signalen niet bevestigen. De werkinstructie ten aanzien van debeoordeling van bekeerlingen is niet aangepast. Die wordt steedsbetrokken bij de beoordeling van de aanvragen met dit motief. Er hebbensinds 1 juli wel een aantal veranderingen plaatsgevonden in de algemenegeloofwaardigheidsbeoordelingen en de beoordeling van vrees. Die isindividueler geworden. Deze wijzigingen gelden voor alle asielaanvragen,inclusief asielaanvragen met een bekeringsmotief.De voorzitter:Ik wil het de Minister eigenlijk echt even laten afmaken, maar gaat uwgang, meneer Van Dijk.De heer Diederik van Dijk (SGP):Ik heb een feitelijke vraag. Een flink probleem bij dit thema is dat deexpertise voor de beoordeling van bekeerlingen bij de IND best heelgering is, ook door de doorstroom en dergelijke. Dat begrijp ik heel erggoed. Daarom zei het vorige coalitieakkoord ook dat er de ambitie was omdie expertise te vergroten. Neemt dit kabinet die ambitie over?Minister Faber:Wij staan natuurlijk altijd open voor verbeteringen, ook bij deze beoor-deling. Maar ik moet u wel zeggen: er waren ook mensen die misbruikmaakten van bekeringen. Dan gaven ze bijvoorbeeld aan dat ze bekeerdTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334468 waren, maar dan bleek dat niet zo te zijn. Maar mensen die daadwerkelijkbekeerd zijn, worden op een zorgvuldige manier beoordeeld.De voorzitter:Nee, we gaan nu echt door, meneer Van Dijk.Minister Faber:Dan had meneer Van Dijk ook de vraag: is de Minister bereid om gevolg tegeven aan het op korte termijn evalueren van de nieuwe werkinstructie?Per 1 juli jongstleden is de nieuwe werkwijze ten aanzien van de geloof-waardigheidsbeoordeling in werking getreden. Het is nu te vroeg om in tegaan op een evaluatie, maar ik sta er op langere termijn wel voor openom een evaluatie te doen. Dan moeten we wel een wat langere tijdspannehebben. Het lijkt mij redelijk om dat een jaar na invoering te doen.Dan had meneer Van Dijk ook de vraag: neemt het kabinet de ambitie vanhet vorige kabinet over? Dat hebben we net eigenlijk al besproken.Meneer Van Nispen had de vraag: wat doet de Minister voor geworteldekinderen die al heel lang in Nederland verblijven en in onduidelijkheidzitten? Het verruimen van het beleid voor deze groep is geen onderdeelvan het hoofdlijnenakkoord. Ook voor hen geldt dat er geen recht is opverblijf in Nederland en dat er een vertrekplicht is. Hierbij kan menondersteuning krijgen van de Dienst Terugkeer en Vertrek.Meneer Van Nispen had ook de vraag: waar blijft de uitvoering van mijnmotie die verzoekt om een plan van aanpak om in te lopen op dewachttijden en de beslistermijnen terug te dringen? Uw Kamer is onlangsgeïnformeerd over de meerjarenambitie van de IND om vanaf 2025 deproductie te verhogen en daarmee in te lopen op de opgelopenvoorraden. Het is een meerjarenplan, omdat er op korte termijn geenoplossing is om in te lopen op de wachttijden en om de beslistermijnenterug te dringen. Het doel is om de productie bij de IND te verhogen doorin te zetten op drie lijnen: slimmer werken, decompliceren en waar nodigextra personeel werven. Daarbij wordt gehoor gegeven aan uw oproepom in te lopen op de voorraden en de doorlooptijd.Dan had meneer Van Nispen ook nog de vraag: de Minister huurtarbeidsmigranten in voor de schoonmaak en koken in de asielopvang;waarom laat u niet asielzoekers werken en deze taken doen? Bewonersvan het COA worden al gestimuleerd om een bijdrage te leveren aan delocatie waar zij verblijven. Zo dragen asielzoekers op reguliere locaties bijaan zaken als onderhoud, schoonmaak en ondersteunende activiteiten. Innoodopvanglocaties is er echter vaak geen kookgelegenheid. In plaatsdaarvan wordt er gebruikgemaakt van een cateraar. Om deze reden is hetlastiger om werk te laten doen door de asielzoekers zelf. Idealiter gaan erzo veel mogelijk asielzoekers aan het werk. Asielzoekers kunnen werkenals hun asielaanvraag ten minste zes maanden in behandeling is. Hetkabinet blijft zich daarom inzetten om asielzoekers van wie de kans grootis dat ze een asielvergunning krijgen, te stimuleren om aan het werk tegaan en de belemmeringen daartoe weg te nemen.Dan de laatste vraag, van mevrouw Van Zanten. Hoe zit het met hetgebiedsverbod voor kansarme asielzoekers? De aanwijzing voor kansarmeasielzoekers om zich op een sobere locatie beschikbaar te houden voor deprocedure maakt onderdeel uit van de procesbeschikbaarheidsaanpak. Ikheb daarover in dit debat al het nodige gezegd. Het streven is dat dezeaanpak in Q1 van volgend jaar van start gaat.De voorzitter:De tweede termijn van de Kamer. Eén minuut...De heer Baudet (FVD):Nee, wacht eens even. Mijn vraag over remigratie is niet beantwoord.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334469 De voorzitter:Dat was mij niet opgevallen. Ik vraag aan mevrouw Faber of ze die vraagnu kan beantwoorden, anders wordt het in de tweede termijn.Minister Faber:U bedoelt volgens mij waarom er niet wordt ingezet op remigratie. Dat isjuist; ik zie u knikken. We hebben natuurlijk een hoofdlijnenakkoord en eenregeerprogramma afgesproken. Er wordt in eerste instantie niet ingezetop remigratie, maar er komt nu wel een heel pakket aan wetgeving aan.Daarin staat onder andere dat we geen vergunningen meer geven vooronbepaalde tijd. Dat houdt dus ook in dat asielzoekers die vluchten vooroorlog – dat zit ook in het tweestatusstelsel – op het moment dat hun landveilig is, weer terug kunnen. Dat is in feite al een vorm van eerder mensenterugsturen. Dan hebben we ook nog de vergunningen voor bepaalde tijd.Die willen we niet meer voor vijf jaar maar voor drie jaar geven, zodat wesneller en eerder kunnen toetsen. Maar het beleid is wel gericht op tweesoorten, op het tweestatusstelsel. Dan hebben we natuurlijk de vluchte-lingen en de subsidiair beschermden. De mensen in die tweede categoriehebben minder rechten. Op het moment dat hun land veilig is, gaan zijterug naar het land van herkomst.De voorzitter:Tweede termijn. Eén minuut per Kamerlid en geen interrupties onderling.Mevrouw Podt (D66):Voorzitter. «De Minister van de tunnelvisie» had ik voor mezelfopgeschreven, want bij iedere vraag vandaag kwam ze weer terug op deinstroom, als we al een antwoord kregen. Dat is natuurlijk prima, maarmensen zijn ook hier. Ze zitten in waardeloze noodopvang, ook kinderen.Maar daar zien ze de Minister niet. Mijn eerste vraag is: ga nou gewooneens kijken. Dat hoort namelijk ook bij het werk van de Minister.Mensen met een vergunning zitten hier ook. Zij zitten vaak veel te lang inde opvang. De Minister heeft echt mist gecreëerd rond die o zo belang-rijke doorstroomlocaties; ik hoorde dat net via de app opnieuw van degemeenten. Ik zal met een motie hierover komen. Daarom vraag ik gelijkeen tweeminutendebat aan.Ook de mensen uit de lvv zijn hier. Die kun je wegwensen, maar die zijngewoon hier en daar heb je je toe te verhouden. De Minister beweerdeeerder dat het convenant doorgaat, maar ook hiervan zei de VNG vorigeweek weer: we kunnen nu niet met de IND. Juist de IND is behulpzaamom te komen tot oplossingen, ook voor terugkeer. Dus waarom niet...De voorzitter:Dank u wel. Uw tijd is om. De heer Eerdmans.De heer Eerdmans (JA21):Voorzitter. Ik vind dat het fatsoen aan de linkerkant de grenzen ver heeftoverschreden. Mevrouw Piri zegt buiten de microfoon: dat mens isknettergek. Ik vind dat zeer, zeer, zeer slecht. Ik vind eigenlijk dat dat naafloop nog een gesprek verdient tussen u, voorzitter, en mevrouw Piri.Zeker het buiten de microfoon om doen, vind ik laf. Zeg het dan gewoonin de microfoon. Dat moest mij even van het hart.Ten tweede, op de inhoud, de grenscontroles. Mevrouw Podt zei het mooi:soms sta je in de Kamer in de lift en dan zegt die «u bent op de tiendeverdieping», terwijl je op -2 staat. Ik zeg niet dat de Minister in de war is,maar het is wel verwarrend. Ik denk dat we gewoon niet op de goede wegzijn met de grenscontroles. We zijn niet de juiste dingen aan het doen.Daarom heb ik met de heer Bontenbal een voorstel in de maak. Wij willenop 9 januari – dat is overigens een mooi cadeautje voor mijn verjaardag –weten hoe het er na een maand voor staat. Dat moet kunnen. Ik heb alTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334470 gezegd dat we desnoods het leger gaan inzetten, als het moet, maar deweg die we nu bewandelen is, denk ik, niet effectief.De voorzitter:Dank u wel. Iedereen is uitgenodigd op het verjaardagsfeestje van JoostEerdmans op 9 januari. Mevrouw Rajkowski.Mevrouw Rajkowski (VVD):Daar gaan mijn goede voornemens! Dry January, inderdaad.Voorzitter. Een van mijn vragen in eerste termijn was of de wetsvoor-stellen die naar de Kamer komen, ook echt vallen onder het strengsteasielbeleid ooit. Wordt het bijvoorbeeld echt makkelijker om deongewenstverklaring op te leggen als er strafbare feiten wordengepleegd? Wordt de strafmaat verlaagd? Worden er in het tweestatus-stelsel ook echt beperkingen opgelegd als het gaat om subsidiairbeschermden, zoals de duur van verblijf, sociale voorzieningen of eenquotum voor nareis? De nareis voor ongehuwde lhbti’ers had ik ookgenoemd. Dat wil ik toch nog even markeren. Daar heb ik geen hele hardetoezegging op gehoord.Voorzitter. Dan als laatste de toezegging over de pbl-brief. Dank daarvoor.Het gaat mij om het binnenhouden van bewoners op het moment dat ereen pbl wordt geopend, dus niet een pba of de vbl. Dan kan dus ookartikel 56 worden opgelegd indien het echt nodig is om die vrijheid tebeperken.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Rajkowski. Dan mevrouw Vondeling.Mevrouw Vondeling (PVV):Dank u wel, voorzitter. Bedankt aan de Minister voor de beantwoording.Zoals ik in eerste termijn heb aangegeven, verwacht de PVV van deMinister dat zij naast de wetten die morgen naar de ministerraad gaan,vaart maakt met het intrekken van de Spreidingswet. Kan de Minister dedatum geven waarop zij een wetsvoorstel gaat indienen om dit teregelen?Dan over de dwangsommen. Het is goed dat de Minister, net als de PVV,de ambitie heeft om dwangsommen terug te vorderen, om asielzoekersmaximaal te laten bijdragen aan hun opvang. Ter ondersteuning daarvanzal ik een motie indienen bij het tweeminutendebat van vanavond.De voorzitter:Dank, mevrouw Vondeling. Dan mevrouw ... Nee, meneer Boomsma.De heer Boomsma (NSC):Dank u wel, meneer de voorzitter! Ik begin met de kinderen in denoodopvang. Ik weet dat er door het COA met man en macht wordtgewerkt om de huidige omstandigheden te verbeteren, of met man envrouw en macht. Ik snap dat het niet lukt om alle kinderen in een reguliereopvang te krijgen, maar worden alle noodopvanglocaties die nu geschiktzijn voor kinderen, daarvoor dan ook gebruikt? Is daar nog winst teboeken? Of kun je andere locaties geschikter maken? De hotelregeling isnatuurlijk net verlengd tot 2026. Biedt die niet meer kansen? De Ministerzegt toe dat ze nog met het COA gaat kijken waar het beter kan. Misschienkan dit daarbij ook worden meegenomen.Er moet zo snel mogelijk een goed plan komen voor de doorstroomlo-caties, zodat iedereen daar duidelijkheid over heeft.Wat betreft de Reba-beschikking is het heel belangrijk dat de terugvor-dering niet wordt verhinderd doordat mensen het geld heel snel uitgeven.Kun je dus al eerder afspraken maken om dat geld in te vorderen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334471 De voorzitter:Dank u wel. Mevrouw Van Zanten.Mevrouw Van Zanten (BBB):Dank, voorzitter. Dank aan de Minister voor de beantwoording. Zij heefttoegezegd navraag te doen met betrekking tot de situatie in Zweden. Ikvraag me even af wanneer ik daarover een terugkoppeling krijg en opwelke manier. Is dat per brief?Er is een halve toezegging over de lijst van uitschieters in de kosten vande noodopvang en de crisisopvang. Ook als er niks kan komen, hoor ik datgraag. Ik hoor ook graag van de Minister wanneer ik dan iets hoor.De voorzitter:Ja, dank u wel. De heer Bontenbal.De heer Bontenbal (CDA):Twee punten. De VNG wil duidelijkheid over de mate van soberheid vanopvanglocaties. Volgens mij kunt u dat afdoen met de toezegging dat ubinnen een paar dagen gewoon even helder op papier zet wat uw reactiedaarop is. Als daar onduidelijkheid over is, gaat het namelijk niet lopen.Het tweede punt is de motie die ik heb ingediend over de bandbreedtesdie de staatscommissie voorstelt. Ik vind dat die motie niet uitgevoerd is.De motie vroeg om de verschillende bandbreedtes voor de verschillendetypen migratie uit te werken. Er is sprake van meerdere bandbreedtesconform het advies van de staatscommissie. De uitwerking was echt nietvoldoende en ik wil eigenlijk dat die motie alsnog goed door het kabinetwordt uitgevoerd, zoals die bedoeld was.De voorzitter:Dank u wel. De heer Baudet.De heer Baudet (FVD):Dank u wel, voorzitter. Ik wil de Minister allereerst complimenteren methaar engelengeduld. Ikzelf had het nooit volgehouden met al dieneuzelvragen. Ik schoot zonet ook in de lach, want ik dacht: stel je voor datdeze mensen op de Titanic zitten die aan het zinken is. Dan heb je dusTweede Kamerleden uit Nederland die moeten proberen om ... Dat zouecht een grote disaster worden, want deze mensen kunnen geenproblemen oplossen. Ze kunnen alleen maar nieuwe problemen creëren.Maar dat ligt niet aan ons, want wij steunen de Minister op al deze puntenen we hopen dat ze meer doet.Ik blijf zeggen dat we er uiteindelijk naartoe moeten dat de 1 miljoen tot 2miljoen mensen die hier de afgelopen jaren zijn gekomen, weer weggaan.Dat is uiteindelijk wat we moeten doen. Daar kunnen we voor betalen; datkunnen we financieren. We kunnen hele woningbouwprojecten starten inNigeria, Somalië en Ethiopië, waar al die mensen weer naartoe terugzullen moeten gaan. Dat maakt allemaal niet uit, want dat verdienen weruimschoots terug. Jan van de Beek heeft namelijk helemaal becijferd datdeze mensen gewoon generaties lang...De voorzitter:Uw tijd is op.De heer Baudet (FVD):... de Nederlandse bevolking ongelofelijk veel geld kosten. Dat zal ikblijven inbrengen. Ook andere landen gaan dat doen, dus daar moeten weop een gegeven moment aan.De voorzitter:Uw tijd is nu echt op.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334472 De heer Baudet (FVD):Succes voor deze Minister!De voorzitter:De heer Van Dijk.De heer Diederik van Dijk (SGP):Dank, voorzitter. Dank aan de Minister. Ik heb een paar hele korte puntjes.Ik zie graag nog een nadere reactie op de mogelijkheden die de Ministerziet om het meldpunt van Gave, waar christelijke asielzoekers terecht-kunnen als ze bedreigd worden in azc’s, meer bekendheid te geven. DeMinister gaf antwoorden over het beoordelen van bekeerlingen in deasielprocedure. Ze wees ook op misbruik. Ik ben het er van harte meeeens dat we daar heel erg goed voor moeten oppassen. Dat vergtexpertise bij de IND. Mijn oproep is: investeer daarin.Tot slot de rechterlijke dwangsommen. Zeker na de ronde die de Ministerheeft gemaakt in de EU blijkt dat geen land zo’n lucratieve regeling heeft.Het kan toch geen probleem zijn om dat heel snel af te schaffen?Dank u.De voorzitter:Ten slotte de heer Van Nispen.De heer Van Nispen (SP):Voorzitter. Deze Minister heeft niets te bieden aan mensen die alleen maarvragen om zorgvuldige wetgeving, aan gemeentes die antwoorden willenover doorstroomlocaties, aan kinderen die al jaren in Nederland zijn – diemoeten maar terug – en aan kinderen die al heel lang in slechte omstan-digheden in de noodopvang verblijven. De Minister biedt ook geenoplossingen voor andere problemen. Zojuist is zij weer in het ongelijkgesteld door de rechter omdat zij kwetsbare mensen op straat wil zetten.Maar deze Minister maakt het wat de SP betreft echt te bont doordat zijvolhardt in haar gevaarlijke beleid door de toegang tot kliniek Veldzicht tebeperken, ondanks alle waarschuwingen. Deze Minister volhardt in haarbeleid om tikkende tijdbommen de straat op te sturen. Dat moeten wij hierniet accepteren, want dan zijn we aan het wachten totdat er slachtoffersvallen. Dat neem ik de Minister heel erg kwalijk. Ik ga mij hierop beradenom te zien welke conclusie ik hieraan moet verbinden.De voorzitter:Minister, kunt u gelijk antwoorden of heeft u even nodig? Een paarminuutjes? We schorsen voor een paar minuutjes.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Ik heropen de vergadering. Ik sta geen interrupties toe, want we moetenom 14.00 uur klaar zijn vanwege de stemmingen. De Minister gaat dusantwoorden en dat is het. De rest kunt u doen in het tweeminutendebat.Minister Faber.Minister Faber:Voorzitter, dank u wel. Er moet me toch even iets van het hart. Er komenhier allerlei organisaties en betrokkenen aan bod bij de partijen, maardegene die het meest vergeten wordt, is de kiezer zelf. De kiezer zelf heeftgesproken en die wil een ander beleid. Dat beleid ga ik gewoon uitvoeren,ondanks alle tegenwind op dit dossier. Ik ga dat beleid gewoon uitvoeren.Ik heb het mandaat van de kiezer en ik zit hier in eerste instantie voor dekiezer, niet voor iedereen uit Verweggistan. Dat gezegd hebbende ga ikover tot het beantwoorden van de vragen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334473 Er wordt mij verweten dat ik tunnelvisie heb en me richt op de instroom.Ja, dat is namelijk de bron van alles. Je moet altijd naar de bron gaan endat is de instroom. De instroom moet beperkt worden, vandaar dat datzo’n groot aandachtspunt is bij mij.Dan de voorwaarden voor de doorstroomlocaties. We zijn daarover inoverleg met de VNG. Ik zal de voorwaarden die daaruit komen, delen metuw Kamer.Dan kom ik bij meneer Eerdmans, over de grenzen. Hij heeft het altijd overeen lift. Nou moet ik zeggen dat een lift heel makkelijk is: ik druk op eenknopje en ik ben er. Dat ligt natuurlijk anders bij de grens. Daar zou ik ookwel zo’n knopje willen hebben, maar zo werkt het natuurlijk niet in hetleven. U vraagt om een evaluatie op 9 januari. We hebben natuurlijk weleen tijdspanne nodig om een juiste evaluatie te maken, dus ik kan u ditniet toezeggen.Dan kom ik bij mevrouw Jakowski ... Rajkowski, sorry. Ik moet dit welnetjes doen; dat ben ik u verplicht. U heeft vragen over bijvoorbeeld deongewenstverklaring en het tweestatusstelsel, maar die gaan we allemaalbehandelen bij de wetsbehandeling. Ik ben ervan overtuigd dat diebesproken gaan worden.Dan had u een vraag over de pbl en artikel 56, over het ontnemen vaniemands vrijheid. Dat moet trapsgewijs gebeuren. Er moet dan eerstsprake zijn van niet melden en van overlast, waarna je kan gaanopschalen. Daartoe zijn we in dezen wel verplicht.Dan ga ik naar mevrouw Vondeling. Zij had het over het intrekken van deSpreidingswet. Zoals ik al heb aangegeven in de brief betreffende dewetsplanning, koers ik aan op Q1. Het is dan natuurlijk wel de bedoelingdat de Minister van VRO, Minister Keijzer, ook komt met haar wetspakket,want ik moet dat tegelijkertijd invoeren. Maar dit heeft zeker mijnaandacht. Ik zal de Minister van VRO, Minister Keijzer, ook aanmoedigenom vooral haar werk te gaan doen. Volgens mij is ze er al mee bezig, maarenige aanmoediging is altijd goed. Het is altijd goed om een evenwicht tehebben.Dan kom ik bij meneer Boomsma. Hij had het over de kinderen en denoodlocaties. Het is niet zo dat er helemaal niets gedaan wordt voorkinderen. Het heeft zeker de aandacht. Het COA doet er werkelijk alles aanom kinderen op een zo goed mogelijke plek te zetten. Op iedere noodlo-catie is namelijk een contactpersoon kind aanwezig. Deze contactpersoonis ook coördinerend voor het organiseren van activiteiten en voorlichtingvoor kinderen. Het is dus niet zo dat er helemaal niets gebeurt. Het COAstelt ook financiering beschikbaar om activiteiten voor kinderen teorganiseren. Ook minderjarige vreemdelingen hebben een heel eigenprogramma. Het is echt niet zo dat er niets gebeurt op dit punt. Ik heb hiernog een hele lijst met wat we allemaal doen voor kinderen; die kan ik ustraks wel geven, gewoon bilateraal, als u dat op prijs stelt. Maar er wordtdus heel veel voor deze kinderen gedaan en... U wilt een brief? Ja, dat iseen heel goed...De voorzitter:Hohoho, allemaal even stil, want het wordt nu ongeregeld. De heer VanNispen vroeg zonet buiten de microfoon of u daar een korte brief over zoukunnen sturen.Minister Faber:Jazeker, daar wil ik zeker een brief over sturen. Dan heeft iedereen ook alleinformatie. Prima, dat gaan we doen.De voorzitter:Snel verder. We gaan over twee minuten stemmen.Minister Faber:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334474 Mevrouw Van Zanten had het over Zweden. Dat ging erover dat mensenop het moment dat er een afwijzing is en ze een nieuwe asielaanvraaggaan indienen, het land uitgaan om die in het buitenland af te wachten.We rapporteren regelmatig over de wijziging van het beleid van landen.Daar zullen we dit punt in meenemen. Akkoord? Goed.Ben ik nog één vraag vergeten van mevrouw Van Zanten?Mevrouw Van Zanten (BBB):Als de Minister met een lijst met de kosten voor de noodopvang kankomen, dan hoor ik dat graag, ook als dat niet lukt.Minister Faber:Uiteraard, maar volgens mij hadden we dat al toegezegd.De voorzitter:U bent er bijna.Minister Faber:Meneer Bontenbal had het over de doorstroomlocaties en de VNG. Hetging over de soberheid. We overleggen dat met de VNG. Natuurlijkkunnen we daar gewoon verslag van uitbrengen. Daar zullen we uschriftelijk over informeren. Voor de termijn kijk ik even naar deambtenaar aan mijn rechterzijde. Q1 of Q2. Ik probeer te streven naar Q1.De voorzitter:We ronden het af op einde eerste kwartaal. Er moet worden gestemd.Maakt u het even af. Rustig doorpraten.Minister Faber:Meneer Van Dijk had een vraag betreffende het meldpunt van Gave. Ikkom daar schriftelijk op terug. Ik ga dat navragen voor u. Uiteraard doenwe iets met de expertise betreffende bekeerlingen bij de IND.Over het verdeelbesluit zijn we nog in gesprek. Die informatie komt heelbinnenkort naar u toe, want dat besluit moet voor 31 december genomenzijn. Maar die informatie komt niet vandaag, want wij moeten eerst nog delaatste puntjes op de i zetten. Het is wel zo netjes om dat keurig af teronden.Volgens mij ben ik er zo.De voorzitter:De heer Bontenbal heeft nog één klein dingetje.De heer Bontenbal (CDA):Ik had twee punten. U heeft er één beantwoord. Het andere punt ging overde uitvoering van mijn motie voor het opstellen van bandbreedtes. Ik zougraag willen dat die aanbeveling wordt opgevolgd.Minister Faber:O ja! Excuus daarvoor. Ik wil u er wel graag op attenderen dat wij nog eentweede termijn hebben betreffende de – hoe heet het nou – demogra-fische...De voorzitter:Zeker.Minister Faber:Over de demografie, het rapport van de staatscommissie. Die tweedetermijn hebben we nog. Ik moet het ook delen met mijn collega’s van VROen SZW, die daar ook mee te maken hebben. Daar zullen we die motiezeker in meenemen. U heeft zelf ook nog tijd om daar aandacht voor teTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334475 vragen, maar ik zal het in ieder geval doorgeven aan mijn collega’s vanSZW en VRO. Dat loopt nog.De voorzitter:Veel verder komen we niet, ben ik bang.De heer Bontenbal (CDA):Ik vraag het natuurlijk expliciet hier, zodat ik het voor de tweede termijnvan dat debat kan gebruiken. Anders moet ik straks weer een motieindienen. Ik heb dus liever dat u gewoon toezegt dat u die door de Kamerbreed aangenomen motie alsnog gedegen gaat uitvoeren.De voorzitter:Anders komt u er even op terug in het tweeminutendebat straks. Dat kanook nog.Minister Faber:Ik wil het nu wel gelijk...De voorzitter:Ja, maar heel kort dan.Minister Faber:Ik stel voor dat we daar op korte termijn schriftelijk op terugkomen. Dankan ik dat even afstemmen met de andere collega’s. Akkoord?De voorzitter:Ik heb nog twee hele korte vragen van mevrouw Podt en van de heer VanNispen. Dat zijn echt vragen van ongeveer één zin, hè?Mevrouw Podt (D66):Ja. Ik had een vraag gesteld over de lvv, die wel doorgaat, en het feit datde VNG zegt dat ze de IND niet kunnen inschakelen. Dat helpt hen juist,ook bijvoorbeeld bij terugkeer. De Minister had eerder gezegd dat datallemaal mag doorgaan, maar daar schijnt dus wat discrepantie tussen tezijn.De voorzitter:Dat is met veel fantasie één zin.Minister Faber:Volgens mij betreft dat de Dienst Terugkeer en Vertrek in eerste instantie,want... Wacht even, nu ben ik het kwijt. Misschien wilt u het nog eenkeertje zeggen, mevrouw Podt, alstublieft?Mevrouw Podt (D66):Het ging erover dat de VNG heeft aangegeven dat zij de IND nu nietkunnen inschakelen en dat dat voor hen juist behulpzaam is om verder tegaan met die casussen, zodat sommige mensen hopelijk dus ook terugnaar huis kunnen. De Minister heeft daarvan eerder gezegd dat dat wélkon. De gemeenten zeggen: het lukt ons niet. Dus dat gaat niet goed.Minister Faber:Dat betreft het delen van informatie tussen de IND en de gemeenten?De voorzitter:Ik ga dit nu afkappen. Ik heb echt beloofd dat ik om 14.00 uur sharp zoustoppen. Laten we hier even op terugkomen in het tweeminutendebat.Daar is ook nog ruimte.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334476 Minister Faber:Het gaat toch om het delen van informatie? Dat kunnen we toezeggen. Wekunnen toezeggen dat we die informatie delen.De voorzitter:De Minister zegt toe dat ze die informatie deelt. Dan de laatste vraag voorde heer Van Nispen, de allerlaatste, allerallerallerlaatste.De heer Van Nispen (SP):Ik zou graag een brief van de Minister willen met een reactie op deuitspraak van vandaag waarin zij in het ongelijk is gesteld over delandelijke vreemdelingenvoorziening. Die uitspraak is vers van de pers.Het lijkt me goed dat de Minister daar schriftelijk op terugkomt, maar welop korte termijn.Minister Faber:Oké. Nou, daar komen we zeker schriftelijk op terug. Ik hoor het ook net.De voorzitter:Ik neem aan: zo spoedig mogelijk. Dank u wel. Ik ga met het oog op de tijdgeen toezeggingen voorlezen. U ziet ze op de mail terug. Dank aan deMinister, dank aan iedereen die heeft gekeken en dank aan deKamerleden.Sluiting 14.03 uur.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 19 637, nr. 334477