Advies Raad van State en nader rapport

31766WijzigingvandeWetvan6maart2003,houdendebepalingenmetbetrekkingtothettoezichtopcollectievebeheersorganisatiesvoorauteurs-ennaburigerechtenNr.4ADVIESRAADVANSTATEENNADERRAPPORT1HieronderzijnopgenomenhetadviesvandeRaadvanStated.d.3oktober2008enhetnaderrapportd.d.3november2008,aangebodenaandeKoningindoordeministervanJustitie.HetadviesvandeRaadvanStateiscursiefafgedrukt.BijKabinetsmissivevan1augustus2008,no.08.002288,heeftUweMajesteit,opvoordrachtvandeMinistervanJustitie,bijdeRaadvanStateteroverwegingaanhangiggemaakthetvoorstelvanwettotwijzigingvandeWetvan6maart2003,houdendebepalingenmetbetrekkingtothettoezichtopcollectievebeheersorganisatiesvoorauteurs-ennaburigerechten,metmemorievantoelichting.Hetvoorstelbeoogthettoezichtopcollectievebeheersorganisatiesvoorauteurs-ennaburigerechten(hierna:CBO’s)teversterkenenverbreden.DaartoewordthettoezichtdoorhetCollegevanToezichtcollectievebeheers-organisatiesvoorauteurs-ennaburigerechten(hierna:hetCollege)uitgebreidtotbepaaldeorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheerenwordtondermeereeninstemmingsrechtingevoerdvoorhetCollegebijeenzijdigvoorgenomenverhogingenvandestandaardtarievenvoorexploitatievanauteurs-ennaburigerechten(preventieftarieventoezicht).Voortswordtvoorzienineenonafhankelijkegeschillencommissievoordebeslechtingvantariefgeschillen.DeRaadvanStatemaaktopmerkingenoverondermeerhetpreventievetarieventoezichtendecriteriavoorplaatsingvanCBO’sopdelijstvandebijhetvoorstelbehorendebijlage.Hijisvanoordeeldatinverbanddaarmeeaanpassingvanhetvoorstelwenselijkis.BlijkensdemededelingvandeDirecteurvanUwkabinetvan1augustus2008,nr.08.002288,machtigdeUweMajesteitdeRaadvanStatezijnadviesinzakehetbovenvermeldevoorstelvanwetrechtstreeksaanmijtedoentoekomen.Ditadvies,gedateerd3oktober2008,nr.W03.08.0361/II,biedikUhierbijaan.DeRaadvanStateheeftopmerkingengemaaktover,metname,hetpreven-tievetarieventoezicht,decriteriavoordeplaatsingvancollectievebeheers-organisatiesvoorauteurs-ennaburigerechten(hierna:cbo’s)opdelijstvandebijhetvoorstelbehorendebijlageendemededingingsrechtelijkedimensievaneengezamenlijkeuitoefeningvanactiviteitendoorcbo’s.1.PreventieftarieventoezichtAuteursrechtenennaburigerechtenverschaffenaanmakersvanwerkenexclusieverechtentotverveelvoudigingenopenbaarmakingvanhunwerken.2TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1243640809tkkst31766-4ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20081DeoorspronkelijketekstvanhetvoorstelvanwetenvandememorievantoelichtingzoalsvoorgelegdaandeRaadvanStateisterinzagegelegdbijhetCentraalInformatiepuntTweedeKamer.2Inhetvervolgvanditadvieszalenkelwordengesprokenoverauteursrechten.Hieronderwordenechtertevensverstaannaburigerechten,zoalsgeregeldindeWetopdenaburigerechten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.41 Opbasisvandieexclusieverechtenkunnenrechthebbendeneenvergoedingverlangenvangebruikersvanhunwerken.Dehoogtevandezevergoedingenisondernormalemarktomstandighedenhetresultaatvanvraagenaanbod.Voordeexploitatievanauteursrechtenisditanders.InveelgevallenzijndeauteursrechtenvanmakersvanwerkengeconcentreerdbijCBO’s,dieopgrondvanhunwettelijkemandaatofhunfeitelijkemonopolietegenovergebruikerseendominantepositieinnemen.1Omdatditdeconcurrentiebeperktopdemarktvoorexploitatievanauteursrechten,istoezichtnoodzakelijkomrechthebbendenenbetalingsplichtigen«waarborgentebiedenvooreentransparantenefficiëntfunctionerenvandezeorganisaties».2IndittoezichtkanhetCollegenietvoorzien,omdathetnietoverdemiddelenbeschiktomtarievenvanCBO’stetoetsen.HettoezichtkanevenmindoordeNederlandseMededingingsautoriteit(hierna:NMa)wordengeboden;artikel24vandeMededingingswetvormtgeengeschiktinstrumentomtebeoordelenofersprakeisvanexcessievetarievendoorCBO’s.3Erismetanderewoordensprakevaneenleemteinhettoezicht.HetwetsvoorstelbeoogtdezeleemtetedichtendooraanhetCollegedebevoegdheidtegeventotvoorafgaandegoedkeuringvantariefstijgingenvoordeexploitatievanauteursrechten(ziehetvoorgesteldeartikel3,eerstelid,onderdeelc).DeRaadmerkthetvolgendeopoverditvoorgesteldepreventievetarieventoezicht.a.VerhoudingCollegeenNMaVolgenshethuidigeartikel4vandeWetcollectievebeheersorganisatiesvoorauteurs-ennaburigerechtenhoudthetCollegegeentoezichtvoorzovertoezichtopgrondvandeMededingingswetwordtuitgeoefenddoordeNMa.Metdezebepalingwordtvolgensdetoelichtingtotuitdrukkinggebrachtdathetkwaliteitstoezichtopdeinning,hetbeheerendeverdelingvanauteurs-ennabuurrechtelijkevergoedingenbijhetCollegeberust,terwijlhettoezichtopdetarievenentariefstructurenwordtverrichtdoordeNMa.4DeRaadheefterinzijnadviesvan1februari2001overhetvoorstelvanwettoezichtcollectievebeheersorganisatiesvoorauteurs-ennaburigerechtenopgewezendatartikel4teweinigduidelijkisoverdeverhoudingtussenhetCollegeendeNMa.5Hetwetsvoorstelneemtditprobleemnietweg.DetoelichtingmeldtslechtsdathetbranchebredetarieventoezichtdoorhetCollegegeenafbreukdoetaanhetmededingingstoezichtdoordeNMa.DeRaadwijsteropdatdetariefstellingeenbelangrijkeindicatorkanzijnvoormisbruikvaneeneconomischemachtspositieindezinvanartikel24vandeMededingingswetendatdegoedkeuringsbevoegdheidvanhetCollegealdusgevolgenheeftvoorhetmededingingstoezichtdoordeNMa.Detoelichtingbesteedtaanditaspectonvoldoendeaandacht.DeRaadbeveeltaandetoelichtingterzakeaantevullen.b.Preventieftarieventoezicht:beoogdedoel?IndehuidigesituatiestaanvijfCBO’sonderhettoezichtvanhetCollege(deverenigingBuma,deStichtingExploitatieNaburigeRechten(Sena)endestichtingenDeThuiskopie,LeenrechtenReprorecht).DegemeenschappelijkenoemervandezeCBO’sisdatzijdirectofindirecteenaandewetontleendetaakuitoefenen,watgepaardgaatmeteenwettelijkdanwelfeitelijkmonopolieopdeexploitatievanauteursrechten(hierna:deaangewezenCBO’s).6NaastdeaangewezenCBO’szijnopdemarktvoorexploitatievanauteursrechtenookorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheeractief,zoalsdeStichtingVidemaendeStichtingNaburigeRechtenorganisatievoorMusicienActeurs(Norma).Dezeorganisatieshebbengeenwettelijkmonopolieopdeexploitatievanauteursrechten.HetwetsvoorstelintroduceertpreventieftarieventoezichtvoordeaangewezenCBO’senvoornationaleorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheerdiezijnvermeldindebijlagebijhetwetsvoorstel.DeRaadmerktopdatpreventieftarieventoezichtdemogelijkheidbiedttotrechtstreeksingrijpenindetariefvaststellingdoorCBO’s.OpeenmarktwaarnietalleendeaangewezenCBO’smaarookorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheeropereren,waaronderbuitenlandseorganisaties,betekentditeenvergaandingrijpenindemarktverhoudingen.NaarhetoordeelvandeRaad1ZiehetonderzoekvanHugenholtz/Visser/HinsinopdrachtvanhetWODC(Minis-terievanJustitie),Geschillenbeslechtingencollectiefrechtenbeheer.Overtarieven,trans-parantieentribunaleninhetauteursrecht(2007),blz.1.2Memorievantoelichting,paragraaf4.3Ziehieroverhetonderzoek«DeNMaenhettoezichtopcollectievebeheersorganisa-ties»(2007).4Memorievantoelichting,paragraaf8.2.5KamerstukkenII2001/02,27775,B.6Memorievantoelichting,paragraaf2.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.42 zijnmindervergaandevormenvanpreventieftoezichtdenkbaaromhettransparantenefficiëntfunctionerenvandeCBO’stewaarborgen,bijvoor-beeldhetopleggenvanverplichtingenaanorganisatiesmetaanmerkelijkemarktmacht(vergelijkhoofdstuk6avandeTelecommunicatiewet).1DeRaadadviseerthetvoorgesteldepreventievetarieventoezichtinditlichtineenbrederperspectieftoetelichten.c.TariefstijgingDeRaadwijsteropdatdetekstvanendetoelichtingbijhetvoorgesteldeartikel3,eerstelid,onderdeelc,nietmetelkaarovereenstemmen.IndetoelichtingwordtopgemerktdathetCollegeinhetvervolgpreventieftoetstofeentariefstijgingnietinalgemenezinals«buitensporigmoetwordenbeschouwd».2Detekstvanartikel3kentechternieteenbeperkingindezindatslechtsmisbruikdoormiddelvanbuitensporigetariefstelling,doorhetCollegedienttewordenbestreden.Ingevolgeartikel3,eerstelid,onderdeelc,behoeftinhetvervolgelketoekomstigetariefstijgingandersdaningevolgeindexeringofovereenkomstendaaromtrentdevoorafgaandeinstemmingvanhetcollege.DeRaadbeveeltaandetoelichtinginovereenstemmingtebrengenmetdevoorgesteldewettekst.1.Preventieftarieventoezicht1.aVerhoudingCollegeenNMADeRaadwijstophethuidigeartikel4vandeWettoezichtcollectievebeheers-organisaties(hierna:wettoezicht),inhoudenddathetCollegevanToezichtAuteursrechten(hierna:College)geentoezichtuitoefentvoorzoverditopgrondvandeMededingingswetwordtuitgeoefenddoordeNederlandseMededingingsautoriteit(hierna:NMa).DeRaadheefterinzijnadviesoverhetoorspronkelijkewetsvoorsteltoezichtopgewezendatartikel4onvoldoendeduidelijkisoverdeverhoudingtussenhetCollegeendeNMa,enmeentdathethuidigewetsvoorstelditnietwegneemt(KamerstukkenII2001/02,27775,B).Omdatdetariefstellingeenbelangrijkeindicatorkanzijnvoormisbruikvanmachtspositie(art.24Mededingingswet)endegoedkeuringsbevoegdheidvanhetCollegealdusgevolgenkanhebbenvoorhettoezichtdoordeNMa,beveeltdeRaadaanomdetoelichtingterzakeaantevullen.Methetonderhavigewetsvoorstelwordtrechtgedaanaaneensuggestievan,ondermeer,deNMaomtevoorzienineenmeerspecifiekevormvantarieventoezichtvoorcbo’sindevormvangoedkeuringvoorafdooreentoezichthouder–incasuhetCollege–van(eenzijdige)tariefwijzigingen.3Hethanterenvanexcessievetarievenkaninderdaadalseenvormvanmisbruikvanmachtspositiebeschouwdworden.Artikel4vandeWettoezichtsteltechterbuitentwijfeldathetCollegenietindezebeoordelingkanenmagtreden;datisimmershetprerogatiefvandeNMa.BijdebeoordelingvaneenzijdigetariefstijgingenishetCollegegebondenaanhetkwalitatievetoetsingskadervan(hetgewijzigde)artikel2vandeWettoezicht.InhetbijzonderzalhetCollegedaarbijachtkunnenslaanopdevraagofeencbo,bijdevaststellingvaneenzijdigetariefstijgingen,welvoldoenderekeningheeftgehoudenmetdebelangenvandebetalingsplichtigen(artikel2,onderdeeld,Wettoezicht).Hetoordeelhieroverprejudicieert,ingevolgeartikel4Wettoezicht,uitdeaardderzaaknietopdeuitkomstenvaneenmededingings-rechtelijketoetsingdoordeNMa.Hetomgekeerdeiseveneenshetgeval.HetisdaaromnietopvoorhanduitgeslotendathetCollegeendeNMa,vanwegedeverschilleninhuntoetsingskaders,iedertoteenanderoordeelkomenovereendooreenbeheersorganisatievoorgenomentariefstijging.Datisinherentaanhetcomplementairekaraktervanbeidetoezichthouders.Omtevermijdendateroverhuntakenenbevoegdhedenonduidelijkheidontstaat,zijnertussenhetCollegeendeNMavoortswerkafsprakengemaaktoverdeafbakeningvantaken,hetzonodigsamenoptredeninspecifiekesituatiesenhetelkaartijdigsignalerenvanzakendieoverlappenmetofrakenaanhettaakgebiedvandeander(bijv.JaarverslagCollege2007,par.2.4).DezezulleninhetlichtvandevoorgesteldepreventievetoetsingsbevoegdheidvanhetCollegetenaanzienvaneenzijdigetariefstijgingenbijcbo’szonodigwordenaangevuld.Detoelichtingisindezezinverduidelijkt.1ZieookhetonderzoekvanHugenholtz/Visser/HinsinopdrachtvanhetWODC(Minis-terievanJustitie),Geschillenbeslechtingencollectiefrechtenbeheer.Overtarieven,trans-parantieentribunaleninhetauteursrecht(2007),blz.36.2Memorievantoelichting,paragraaf8.3.3Vgl.hetrapport«DeNMaenhettoezichtopcollectievebeheersorganisaties»,par.5(februari2007).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.43 1.bPreventieftarieventoezicht:beoogdedoel?DeRaadmerktopdathetvoorzienepreventievetarieventoezichtdemogelijkheidbiedttotrechtstreeksingrijpenindetariefvaststellingdoorcbo’senindemarktverhoudingen.DeRaadachtmindervergaandevormenvanpreventieftoezichtdenkbaaromhettransparantenefficiëntfunctionerenvancbo’stewaarborgen,zoalshetopleggenvanverplichtingenaanorganisatiesmetaanmerkelijkemarktmacht(vgl.hoofdstuk6avandeTelecommunicatie-wet).DeRaadadviseerthetvoorgesteldepreventievetarieventoezichtinditlichtineenbrederperspectieftoetelichten.ZoalsdeRaadterechtopmerkt,beoogthetwetsvoorsteleenleemteinhettarieventoezichttedichtendieberustophetfeitdathetCollegethansgeenconcreettarieventoezichtkanuitoefenenenartikel24MededingingswetindeoptiekvandeNMageengeschiktinstrumentvormtomtebeoordelenofersprakeisvanexcessievetarievenvancbo’s.AndersdandeRaad,achthetkabinethetnuvoorgesteldepreventievetarieventoezichtdoorhetCollegeechternietvanveelingrijpenderaarddanhettarieventoezichtdatdeOPTAopgrondvanartikel6a.7Telecommunicatiewetkanuitoefenen.Hettarieven-toezichtdoordeOPTAreiktjuistverderdanhetinstrumentariumdatvoorhetCollegewordtvoorgesteld.AllereerstishettarieventoezichtdoorhetCollegeuitdrukkelijkbeperkttottariefstijgingen,terwijlhettoezichtdoordeOPTAzichookuitstrekttotdetarievenzelf.DitlaatsteaspectisindesystematiekvanhetonderhavigewetsvoorstelvoorbehoudenaandeGeschillencommissieauteursrechten,uiteindelijk,decivielerechter.VoortsishettarieventoezichtdoordeOPTAnauwgerelateerdaandewettelijkenotie«kostengeoriënteerdtarief».Juistditcriteriumblijktechterindespecifiekecontextvanhetauteursrecht,denaburigerechtenenhetcollectievebeheervooreenadequaattarieventoezichtpraktischniettoepasbaar.1VerderkandeOPTAzelftarievenvaststellen.HetCollegebeschiktnietovereendergelijkevergaandebevoegdheid,maarkanslechtsgoedkeuringvoorafaaneenzijdigetariefstijgingenonthoudenalsdeze,natoetsingaanhetinartikel2vandeWettoezichtverankerdetoetsingskader,buitensporigwordengeacht(vgl.hierna,1.c).Tenslottewordtdetotstandkomingvanauteurs-ennabuurrechtelijketarieven,andersdanindetelecomsector,inbelangrijkemategekenmerktdoorzelfregulering,diemededaaromeenuitgangspuntvormtvanhetkabinets-beleid(KamerstukkenII2007/08,29838,nr.6,par.2).Deintroductievaneentoezichthouderdieinvoorkomendgevalzelftarievenkanvaststellenbergthetrisicoinzichomdezezelfregulering,endaarmeebijvoorbeelddetotstand-komingvanbranche-ofkoepelafspraken,tefrustreren.Detoelichtingisindezezinaangepast.1.cTariefstijgingDeRaadwijsteropdatdetekstvanendetoelichtingbijartikel3,eerstelid,onderdeelc,nietmetelkaarstroken.IndetoelichtingwordtopgemerktdathetCollegevoortaanpreventieftoetstofeentariefstijgingnietinalgemenezinals«buitensporigmoetwordenbeschouwd»,terwijldetekstvanartikel3eendergelijkekwalificeringvandepreventievetoetsingsbevoegdheidvanhetCollegenietkent.OvereenkomstighetadviesvandeRaadzijndetoelichtingendewettekstmetelkaarinovereenstemminggebrachtdoorineennieuwartikel3,vierdelid,teverduidelijkendathetCollegezijngoedkeuringonthoudtalsdevoorgenomentariefstijgingnaarzijnoordeel,geletopdeinartikel2vandeWettoezichtgeformuleerdecriteria,alsbuitensporigmoetwordenaangemerkt.2.PlaatsingvaneenCBOopdelijstindebijlagebijhetwetsvoorstelMethetwetsvoorstelwordthettoezichtopCBO’suitgebreidtotorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheer.Hetvoorgesteldeartikel17,eerstelid,bepaaltdathetbijenkrachtensdewetbepaaldetevensgeldtvoororganisatiesvancollectiefbeheerdiezijnvermeldindebijlage.Ingevolgehettweedelidkomenorganisatiesinaanmerkingvoorplaatsingopdelijstindebijlage,indiendetotaleincassoofhettotaalaanvoorverdelingbeschikbarevergoedingenovertweekalenderjareneenbijalgemenemaatregelvanbestuurvasttestellendrempeloverschrijdt.Detoelichtinggeeftaandathetdaarbijgaatom1Vgl.hetrapport«DeNMaenhettoezichtopcollectievebeheersorganisaties»,par.2(februari2007).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.44 organisatiesdiewatincasso-omzet,repartitievolumeofrepresentativiteitofhetbereikvandeincassoactiviteitenbetreft,bij(eind)gebruikers«denodigemaatschappelijkerelevantiehebben».DeRaadconstateertdatmethetvoorstelwordtbeoogdrechthebbendenenbetalingsplichtigenwaarborgentebiedenvooreentransparantenefficiëntfunctionerenvanCBO’s.OmdathetoptredenvanCBO’smeteenvrijwilligkarakterinmaatschappelijkeneconomischopzicht(marktmacht)vaaknietwezenlijkverschiltvandatvanCBO’smeteenverplichtkarakter,wordthetnoodzakelijkgeachthettoezichtuittebreidentotdezeorganisaties.DeRaadonderschrijftdenoodzaakhettoezichtteverbredentotorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheer,maarhijmerktopdathetincassovolumeofdevoorverdelingbeschikbarevergoedingenarbitrairecriteriazijnvoorhetvaststellenvanmaatschappelijkerelevantievanCBO’sbij(eind)gebruikers.Ook«kleine»CBO’skunnenover«denodigemaatschappelijkerelevantie»beschikkenenhogetarievenvaststellen.DeRaadbeveeltaanhetcriteriumvoorplaatsingvanCBO’sopdelijstindebijlageteverduidelijkenendeweinighelderenorm«denodigemaatschappelijkerelevantie»indetoelichtingtevermijden.2.PlaatsingvaneenCBOopdelijstindebijlagebijhetwetsvoorstelDeRaadonderschrijftdenoodzaakhettoezichtteverbredentotorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheer,maarachthetincassovolumeofdevoorverdelingbeschikbarevergoedingenvoordeondertoezichtplaatsingvandezeorganisatiesarbitrairecriteriavoorhetvaststellenvandemaatschappelijkerelevantievancbo’sbij(eind)gebruikers.DeRaadbeveeltaanhetcriteriumvoorplaatsingvancbo’sopdelijstindebijlageteverduidelijkenendenorm«denodigemaatschappelijkerelevantie»indetoelichtingtevermijden.OvereenkomstighetadviesvandeRaadisdeuitdrukking«denodigemaatschappelijkerelevantie»indetoelichtingbijhetvoorgesteldeartikel17,tweedelid,geschrapt.Dezeisvervangendoordeterm«marktomvang».Indespecifiekecontextvanhetcollectievebeheerzijnkwantitatievecriteria–hoeweldeze,zoalsdeRaadterechtopmerkt,wellichtenigszinsarbitrairzijn–daarvoorgoedeindicatoren.Hoeomvangrijkerimmersdeincassoofrepartitie-stromenvaneenbeheersorganisatie,hoegroterdoorgaanshetaantalaangeslotenrechthebbendenenhetvertegenwoordigderechtenpakket.Beidefactorenvormeneenbetrouwbareindicatievandemarktomvangenrechtvaar-digenaldusdenoodzaakvantoezicht.Daaromisinhetvoorgesteldeartikel17,tweedelid,inlijnmethetadviesvandeCommissieauteursrecht,aangeslotenbijdetotaleincassoofhettotaalaanvoorverdelingbeschikbaregelden,opgeteldovertweeopeenvolgendekalenderjaren.Detoelichtingisindezezinaangepast.3.GezamenlijkeuitoefeningvanactiviteitendoorCBO’sHetvoorgesteldeartikel21,eerstelid,bepaaltdatbijofkrachtensalgemenemaatregelvanbestuurkanwordenbepaalddat,enonderwelkevoorwaarden,CBO’shunactiviteitenbetreffendedeinningofverdelingvanvergoedingengeheelofgedeeltelijkgezamenlijkuitoefenen.DetoelichtingvermeldtdatalduseengrondslagwordtgeschapenomeenmaatschappelijkongewensteproliferatievanCBO’stegentegaan.TevenswordthiermeeeengrondslaggebodenvooreventuelesamenvoegingvanbepaaldeincassoactiviteitenvanCBO’s.1DeRaadwijsteropdatCBO’sondernemingenzijnindezinvandemededingingsrecht.2Weliswaariseenaantalvandezeondernemingenbelastmeteenwettelijketaakenbeschikkendezeorganisatiesveelalovereeneconomischemachtspositieopdeonderscheidendeelmarkten;ditneemtnietwegdatzijinbeginselmetelkaarinconcurrentiemoetenkunnentreden.DitvolgtookuiteenrecentebeschikkingvandeEuropeseCommissiewaarindeCommissiewijstopdewenselijkheidomhetvoorauteursbetermogelijktemakentekiezenwelkeCBOhunrechtenbeheert.3Eenregelingdiedergelijkeorganisatiesverplichtbepaaldeactiviteitensamenteverrichten,bijvoorbeeld,zoalsindetoelichtingwordtopgemerkt,doorerintevoorziendatrechtenvoorbeeldengeluidslechtsgezamenlijkmogenwordenuitgeoefend,kande1Memorievantoelichting,paragraaf7.2ZiezaakC-41/90,Höfner,Jur.1991,blz.I-1979.3IP/08/1165.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.45 mededingingbeperkentussenCBO’s.DeRaadisvanmeningdatditopgespannenvoetstaatmetdeartikelen10en81,vanhetEG-Verdrag.1Hijbeveeltaanhetvoorgesteldeartikel21naderteoverwegen.3.GezamenlijkeuitoefeningvanactiviteitendoorCBO’sNaaraanleidingvandeinhetvoorgesteldeartikel21voorzienemogelijkheidomcbo’sbijofkrachtensalgemenemaatregelvanbestuurgeheeloftendeletotgezamenlijkeuitoefeningvanhunactiviteitenbetreffendedeinningofverdelingvanvergoedingentebrengen,merktdeRaadopdatcbo’sonderne-mingenindezinvanhetmededingingsrechtzijn,dieinbeginselmetelkaarinconcurrentiemoetenkunnentreden.Ditvolgt,aldusdeRaad,ookuiteenrecentebeschikkingvandeEuropeseCommissie.2Eenregelingdiecbo’sverplichtbepaaldeactiviteitensamenteverrichten,bijvoorbeeld,zoalsindetoelichtingwordtopgemerkt,doorerintevoorziendatrechtenvoorbeeldengeluidslechtsgezamenlijkmogenwordenuitgeoefend,kanvolgensdeRaaddemededingingtussencbo’sbeperken.DeRaadmeentdatditopgespannenvoetstaatmetdeartikelen10en81vanhetEG-Verdragenbeveeltaanhetvoorgesteldeartikel21naderteoverwegen.TerechtmerktdeRaadopdatheteenEU-lidstaatopgrondvandeartikelen10en81EG-Verdragnietistoegestaanommededingingsbeperkendepraktijkeninstandtehouden,tebevorderen,tebegunstigenofanderszinstefaciliteren.IndiezinvormthetEuropesemededingingsrechtookeenconcretegrensdieinachtmoetenzalwordengenomenalshetgaatomdeeventuelestroomlijningvandesamenwerkingtussenenactiviteitenvancbo’sbijalgemenemaatregelvanbestuur.HetEuropesemededingingsrechtstaatechternietbijvoorbaatindewegaaneennadereregelingvandesamenwerkinginNederlandtusseninNederlandgevestigdecbo’sofstroomlijningvanhunactiviteiten.VanbelangdaarbijisdatookhetEuropeserechtzelftotcollectieverechtenuitoefeningkannopen.Zovoorzietartikel9,eerstelid,vanRichtlijnnr.93/83vandeRaadvan27september1993betreffendesatellietomroependoorgifteviadekabel(PbEGL248/15)ineenverplichtecollectieveuitoefeningvandedaarbijbetrokkenauteursrechtenennaburigerechten.Daarkomtbijdatcbo’sweliswaar,zoalsdeRaadterechtopmerkt,ondernemingenzijnindezinvanartikel81EG-Verdrag.InhetindetoelichtinggenoemdeendoordeRaadaangehaaldevoorbeeldvandegezamenlijkeuitoefeningvanderechtenvoorbeeldengeluidgaathetechternietomondernemingendiemetelkaarindirecteconcurrentiestaan.ZobeheertBumarechtenvanmuziekauteurs,SenarechtenvanuitvoerendekunstenaarsenVidemarechtenvandeaangeslotenfilm-entelevisieproducenten.Hetdoordezeorganisatiesvertegenwoordigderechtenpakketstaatnietinrechtstreekseconcurrentiemetelkaar,maarvultelkaarinveelopzichteneerderaan.OmdieredenstaatookderecentebeschikkingvandeEuropeseCommissieindezogenaamdeCisac-zaak(C(2007)3435def.van16juli2007)nietaandevoorgesteldedelegatiebepalingindeweg,omdatdaaringrensoverschrijdendemededingingspraktijkenenonderlingafgestemdefeitelijkegedragingenvanmetelkaarinpotentieconcurrerendecbo’s,t.w.decbo’svoormuziekauteurs,terdiscussiestonden.Omdezeredenenishetvoorgesteldeartikel21gehandhaafd,metdekanttekeningdateerstzalwordenafgewachtwaartoezelfreguleringtussendecbo’sonderlingleidtendatbijeeneventueleverderestructureringvanhetcollectievebeheerinNederlandbijalgemenemaatregelvanbestuurdegrenzenvandeartikelen10en81EG-Verdragzullenwordengerespecteerd.Detoelichtingisindezezinaangepast.NadatadviesaandeRaadvanStateisgevraagd,heeftdeinZwitserlandgevestigdeenookinNederlandactievecollectievebeheersorganisatieAGICOAhaaralindetoelichtingvermeldevoornemenbevestigdombinnenkorttotoprichtingvandenevenvestigingAGICOANetherlandstekomen,medemetdeintentieombinnenhetbereikvanhetherzienetoezichtdoorhetCollegetekomen.Dezeorganisatieexploiteertderechtenvanproducentenvanfilmwerkenwaarhetbetreftretransmissie,veelalmetbetrekkingtotomroepprogramma’s.HieropanticiperendisAGICOANether-landsopgenomenindebijlagemetondertoezichtkomendeorganisatiesvanvrijwilligcollectiefbeheer.Detoelichtingisdienovereenkomstigaangepast.1ZiezaakC-198/01,ConsorzioIndustrieFiammiferi(CIF),Jur.2003,blz.I-8055.Inditarrest(rechtsoverweging46)oordeeldehetHofvanJustitieEGdatdeartikelen10en81EGwordengeschondenwanneereenlidstaathettotstandkomenvanmetartikel81EGstrijdigemededingingsregelingenoplegtofbegunstigtdanweldewerkingervanversterkt,ofaanhaareigenregelinghetoverheidskarakterontneemtdoordeverant-woordelijkheidvoorhetnemenvanbesluitentotinterventieopeconomischgebiedaanparticulieremarktdeelnemersovertedra-gen.2IP/08/1165.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.46 Vandegelegenheidistevensgebruiktgemaaktomdememorievantoelichtingaantussentijdseactueleontwikkelingenaantepassenenenkeleredactionelewijzigingendoortevoeren.DeRaadvanStategeeftUinoverweginghetvoorstelvanwettezendenaandeTweedeKamerderStaten-Generaal,nadatmethetvorenstaanderekeningzalzijngehouden.DeVice-PresidentvandeRaadvanState,H.D.TjeenkWillinkIkmogeUverzoekenhethierbijgevoegdegewijzigdevoorstelvanwetendegewijzigdememorievantoelichtingaandeTweedeKamerderStaten-Generaaltezenden.DeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31766,nr.47