Lijst van vragen en antwoorden over leasecontracten voor en behoefte aan strategisch luchttransport ingezonden

31700XVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanDefensie(X)voorhetjaar2009Nr.57LIJSTVANVRAGENENANTWOORDENVastgesteld26november2008DevastecommissievoorDefensie1heefteenaantalvragenvoorgelegdaandeministervanDefensieoverdebriefvan7november2008inzakeoverdeuitgavenaanluchttransportindeafgelopenjarenendever-wachtebehoeftevoordekomendejaren(Kamerstuk31700X,nr.21).Deministerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan25november2008.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,VanBaalenDegriffiervandecommissie,DeLange1Samenstelling:Leden:VanBommel(SP),VanderStaaij(SGP),Poppe(SP),VanBaalen(VVD),voorzitter,Cqörüz(CDA),Ferrier(CDA),VanVelzen(SP),Blom(PvdA),ondervoorzitter,Eijsink(PvdA),VanDam(PvdA),Kraneveldt-vanderVeen(PvdA),Griffith(VVD),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Irrgang(SP),Knops(CDA),Willemse-vanderPloeg(CDA),Jacobi(PvdA),Boekestijn(VVD),Brinkman(PVV),Voorde-wind(CU),Pechtold(D66),TenBroeke(VVD),Thieme(PvdD),Bilder(CDA)enDiks(GL).Plv.leden:Lempens(SP),VanderVlies(SGP),Polderman(SP),VanBeek(VVD),Jonker(CDA),Ormel(CDA),DeWit(SP),Roefs(PvdA),Wolbert(PvdA),Smeets(PvdA),Arib(PvdA),Blok(VVD),Omtzigt(CDA),Roemer(SP),Haverkamp(CDA),DeNeréetotBabbe-rich(CDA),Samsom(PvdA),vanderBurg(VVD),Wilders(PVV),Wiegman-vanMeppelenScheppink(CU),VanderHam(D66),Teeven(VVD),Ouwehand(PvdD),DeVries(CDA)enHalsema(GL).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1252080809tkkst31700X-57ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.571 1t/m3VoorhoeveeluurenvoorwelkbedragiserdoorOntwikkelingssamenwer-kingrechtstreeksaanstrategischluchttransportingehuurdindejaren2004,2005,2006respectievelijk2007?VoorhoeveeluurenvoorwelkbedragiserdoorhetministerievanBuitenlandseZakenrechtstreeksaanstrategischluchttransportingehuurdindejaren2004,2005,2006respectievelijk2007?VoorhoeveeluurenvoorwelkbedragiserdoorhetministerievanDefensierechtstreeksaanstrategischluchttransportingehuurdindejaren2004,2005,2006respectievelijk2007?Deinzetvaneigendefensieluchttransportvliegtuigengeschiedtaandehandvaneenvliegurenplanning.Vliegurenmeteigentoestellenwordenderhalvenauwgezetgeregistreerdentevensgebruiktvoordeberekeningvandetransportkosten.Bijdeinhuurvanluchttransportligtdatanders.Deinzetvanvliegtuigenisdaneenverantwoordelijkheidvandetransport-aanbiederendekostenvaneenvluchtwordenhoofdzakelijkbepaalddoormarktwerking.HetaantalgevlogenurenisdanminderrelevantenwordtdoorDefensienietgeregistreerd.Hetaantalureningehuurdluchttransportoverdejaren2004t/m2007isbijDefensiedanooknietbekend.Boven-dienwordterstandaardgeendepartementsbreedjaaroverzichtvandekostenvandeinhuurvanluchttransportopgesteld,eeneersteinventari-satieoverdeafgelopenjarenlevertechteronderstaandoverzichtop.Luchttransportt.b.v.noodhulpoperatiesisalleenviaDefensie(endusnietrechtstreeksdoorBuitenlandseZaken/Ontwikkelingssamenwerking)inge-huurd.DitisgeschiedopbasisvandeRaamovereenkomsttussenDefensieenBuitenlandseZaken/Ontwikkelingssamenwerkingwaarintrekkingsrechtenzijnvastgelegd.KostenvoorluchttransportinhetkadervandeRaamovereenkomstzijndaaromnietopgenomeninonderstaandoverzichtvanrechtstreekseinhuur.Deafgelopenjarenisrechtstreeksstrategischluchttransportingehuurdvoordenavolgendebedragen:Ontwikkelingssamenwerking:2004t/m2007:0Buitenlandsezaken:2004:02005:0,4M€2006:2,94M€2007:2,18M€Defensie(afgerondopeenmiljoeneuro):2004:16M€2005:35M€2006:47M€2007:30M€4VoorhoeveeluurenvoorwelkedoeleindendenktudeC-17capaciteitdekomendejarenintezetten?MetdeinstroomvandevliegtuigenenbemanningenzaldecapaciteitvandeStrategicAirliftCapabilityC-17dekomendejarentoenementot500uurtenbehoevevanNederlandin2011.Defensieverwachtdebeschikbareurenvolledigtezullenbenutten.Inzetvandetoestellenzalvooralplaats-vindenvoorstrategischtransportwaarbijdespecifiekecapaciteitenvanhetvliegtuig,zoalshetuitvoerenvantactischelandingen,noodzakelijkzijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.572 5Watdefinieertuals«piekbehoefte»?Debehoefteaanstrategischluchttransportvarieert.Dezewordtonder-meerbeïnvloeddoordeomvangvandeNederlandsedeelnameaanoutofareaoperaties,defasewaarineenoperatieverkeert,demogelijkheidomgebruiktemakenvananderetransportmiddelenzoalsschepenenbuitengewoneomstandighedenzoalsrampenennoodsituaties.Tengevolgevaneensamenloopvanomstandighedenkandevraagnaarluchttransportplotselingsterktoenemenzodatersprakeisvaneenpiek-behoefte.6WatisdeomvangvanhetbestaandetrekkingsrechtdatOntwikkelings-samenwerking/BuitenlandseZakenheeftophetluchttransportvanDefensie?DetrekkingsrechtenzijnvastgelegdineenfranchiseregelingdieonderdeelisvandeRaamovereenkomsttussenDefensieenBZ/OS.Hierinisvastge-legdtotwelkbedragergeenverrekeningplaatsvindt(franchisebedrag).Bovenditbedraggeldteenvastvlieguurtarief.HetfranchisebedragisvastgesteldopEUR1179829opjaarbasis.7WathoudendeOslo/MCDArichtlijnenpreciesin?IndeOslo-enMCDA-(MilitaryandCivilDefenceAssets)richtlijnen,dieinVNkaderzijnopgesteld,isdeinzetvanmilitaire-encivielebescherming-smiddelenbijnatuurrampenencomplexenoodsituatiesvastgelegd.Uitgangspuntisdatmilitairemiddelenalleendanwordeningezetwanneergeenreguliere,civielealternatievenmogelijkzijnenalleendeinzetvanmilitairemiddelenindeacutehumanitairenodenkanvoorzien.Verderdientinzetvandezemiddelenvraaggestuurdtezijn,ondersteu-nendtezijnaanderegulierehumanitairehulpverleningenonderdealge-menecoördinatietestaanvandeVN.8KuntuaangevenhoeveelsubsidiedegrootsteNonGouvernementeleOrganisaties(NGO’s),zoalsArtsenZonderGrenzen,CordaidenhetRodeKruisvanOntwikkelingssamenwerkinggehadhebbenvoordegebruikma-kingvanluchttransportcapaciteitvanDefensie?Kuntutevensaangevenhoeveelzijaancivieleinhuurvanluchttransporthebbenuitgegeven?NGO’sontvangengeensubsidievoorhetgebruikvanluchttransport-capaciteitvanDefensie.DebestaandetransportregelingtussenDefensieenOntwikkelingssamenwerkingkanwelwordeningezett.b.v.NGO’s.Indienmilitairluchttransportwordtingezetvoorhulpoperatiesvanhuma-nitaireorganisatieswordthetluchttransportgeregeldtussenDefensieenOntwikkelingssamenwerkingvolgensdeafsprakenvastgelegdindeRaamovereenkomst.NGO’shebbenindeafgelopenjarensporadischgebruikgemaaktvandebestaandetransportregeling.Militairluchttrans-portistijdensdeTsunamiin2004/2005ingezetvoornoodhulpoperatiesvanhetRodeKruis.HoeveelNGO’senhetRodeKruiszelfaancivieleinhuurvanluchttrans-porthebbenuitgegevenisnietbekend.WanneerinhulpverzoekenvanhetRodeKruisofNGO’stransportkostenzijnopgenomenindebegroting,danzijndezeindemeestegevallennietonderverdeeldinweg-,water-ofluchttransport.Ombovenstaanderedeneniskwantificeringvandespeci-fiekekostenvanluchttransportnietgoedmogelijk.InalgemenezingeldtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.573 dathulporganisatiesalleenluchttransportinzettenwanneerditnoodza-kelijkisvoordesnelheidindeeerstefasevandehulpverleningofindiengeenanderemogelijkhedenopenstaanommenseninnoodtebereiken.9en10HoebeoordeeltudeinzetmogelijkhedenvandeC-17capaciteitvoornoodhulp,respectievelijkvoortransportvaneenhedenvandeAfrikaanseUnievoorcrisisbeheersingsoperatiesophetAfrikaansecontinent?BentuvanmeningdatbeideinzetmogelijkhedenontwikkelingsrelevantzijnendaaromvanuitOfficialDevelopmentAid(ODA)-middelengefinancierdzoudenkunnenworden?HoebeoordeeltudeinzetmogelijkheidvanC-17capaciteitvoorlandendieeveneensinUruzganactiefzijn,maardanmetkleinerehoeveelhedenmilitairen?Bentuvanmeningdatzulkeinzethunlogistiektengoedezoukomen,endaarmeedeoperatievanonzeTaskForcealsleadnationalsgeheel?VoorNederlandzijndeODA-richtlijnenvandeOESO/DACleidend:bijdragenaanmilitaireoperatieskunneninprincipenietuitODAgeschieden.Indezeldzamegevallendatditwelmogelijkis,ismeerdanalleendeontwikkelingsrelevantiedoorslaggevend.VredesmissiesdienenaantweevoorwaardentevoldoenomuitODA-middelengefinancierdteworden.Teneerstedienenzijdezemiddelenaantewendenomactivi-teitenophetgebiedvanmensenrechten,verkiezingswaarneming,rehabilitatieprogramma’s,opleidingvanpolitie,wapenvernietigingofmijnenopruimingteondersteunen.Tentweededienendezeactiviteitenteleidentothetscheppenvanvoorwaardenvoorandere(ODA-)ontwikke-lingsactiviteiten.HetinzettenvanODA-middelenvoorhetvervoervantroepenisdaaromnietaandeorde.Hetgebruikvanmilitairetransport-vliegtuigenvoornoodhulpoperatiesisindepraktijkzeerbeperktenismeerdanvoldoendeafgedektdoorhetbestaandetrekkingsrechtopdeNederlandsemilitairetransportvliegtuigen,datdemogelijkheidopenlaatvoorinzetvanverschillendetypenvliegtuigen.Tenaanzienvandeinzetvanluchttransportvoorderdeninhetkadervanmilitaireoperatieskanbovendienhetvolgendewordenopgemerkt.Trans-portvanennaaroperatiegebiedeniseeneigenverantwoordelijkheidvandelandendieaaneenoperatiedeelnemen.IndienerniettemineenberoepopNederlandzouwordengedaanomC-17transportterbeschik-kingtestellenvanderden,danbiedthetSACC-17MOUdaarvoordemogelijkheid.DeelnemendelandenhebbennamelijkhetrechtomhunC-17urentegebruikenterondersteuningvanderden(zonodigtegenbetaling)zolangergeencommerciëlebedoelingenzijn.Erisechtergeenaanleidingengeenrechtvaardigingvoordeaankoopofstructureleinhuurvantransportcapaciteitvoorderden.11Bentubereiddemogelijkhedenteonderzoekenomextravliegurenintekopen,endittefinancierenvanuithetStabiliteitsfonds?Zoneen,waaromniet?Hetgebruikvanmilitairetransportvliegtuigenvoorontwikkelingssamen-werkingenhumanitairehulpisbeperktenisvoldoendeafgedektdoorhetbestaandetrekkingsrechtopdeNederlandsemilitairetransportvlieg-tuigen.Derhalveisergeennoodzaakvooronderzoeknaardemogelijk-hedenvoordeaankoopvanextravlieguren.DefinancieringvaninkoopvanextravliegurenvanuithetStabiliteitsfondsismomenteeldanooknietaandeorde.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.574 12ValtdeverwervingvantrekkingsrechtenopluchttransportonderdeODA-definitiesvanOrganisatievoorEconomischeSamenwerkingenOntwikkeling/DevelopmentAssistanceCommittee(OESO/DAC)?Zoneen,waaromheeftOntwikkelingssamenwerkingdestijdsonderministerPronkdanweltrekkingsrechtenverkregendoormeetebetalenaandeaanschafvaneenC-130Hercules?Zoja,isdeministervoorOntwikkelingssamen-werkingbereideenbijdrageteleverenaandefinancieringvandeNeder-landsedeelnameaanhetC-17initiatief?EenbijdrageaandeinvesteringskostenvoordedeelnameaandeC-17-poolvandeNAVOvoldoetnietaandeOESO/DAC-criteriavoorODA.DeOS-bijdrageaandeaanschafvandeC-130werdgedaanvóórdeinstellingvande0,8%-BNP-normvoorODA.HetOS-plafondbedroegindertijd1,5%vanhetNNI.BinnendatplafondwerdentoenzowelODA-alsnon-ODA-uitgavengedaan.DesystematiekwasderhalvevolstrektandersdantegenwoordigenmetODA-middelenkanthansgeenbijdragewordengeleverdindeaanschafkostenvandeC-17.DeministervoorOntwikke-lingssamenwerkingheeftactiefbezienwelkeanderemogelijkhedenvoorfinancieringbestaan.MetODA-middelenkunnendefeitelijkekostenvanhetgebruikvanmilitairetransportvliegtuigenwordengefinancierdwanneerdezewordeningezetvoorhettransportenvanhulpgoederenbijhumanitairerampeninDAC-landen.13KuntuaangevenhoeveeldeelnameaanhetC-17projectdeNederlandsestaatperjaarkost?KuntuaangevenwelkekostenNederlandzoumakenindiengekozenwasvoorvoortzettingvanhetinhuren/leasenvantransportcapaciteit?DeelnameaanSACkostNederlandperjaarongeveer€15M(prijspeil2006).Daarvoorkrijgenwe500vliegurenopjaarbasis.DeC-17vliegtuigenzullenvoornamelijkwordeningezetvooropdrachtenwaarvoorgeencivieletransportcapaciteitkanwordeningehuurd,zoalshetvliegennaarprimitievevliegveldenmeteenhoogdreigingniveau.Voorhetvervoerenvanregulierevrachtenpassagiersvandeenegroteluchthavennaardeanderekanvoordeligergebruikwordengemaaktvandeeigendefensieluchttransportvlootofkanluchttransportwordeningehuurd.DekostendaarvanbedragenongeveertweederdevandekostenvaneenC-17vlie-guur.14Hoegrootisdebehoefteaantransportcapaciteittenbehoevevanhumani-tairehulpoperaties?Debehoefteaantransportcapaciteittenbehoevevanhumanitairehulp-operatiesissterkafhankelijkvandenoodsituatieenvandewijzewaarophulpbehoevendenkunnenwordenbereikt.Vanwegedehogekostenvanluchttransportmakenhulporganisatieswaarmogelijkgebruikvantrans-portoverwaterofdeweg.Inalgemenezingeldtdathulporganisatiesalleenluchttransportinzettenwanneerditnoodzakelijkisvoordesnelheidindeeerstefasevandehulpverleningofindiengeenanderemogelijk-hedenopenstaanommenseninnoodtebereiken.Onderandereomkostenvantransporttedrukkenwordenhulpgoederenzoveelmogelijklokaalofinderegioaangeschaft.TransportkostenwordenopgenomenindebegrotingvaninternationalehulpverzoekenvanVN,RodeKruisenNGO’s,maardaarbijinderegelnietonderverdeeldinlucht-,water-ofwegtransport.IndeTweedeKamerisherhaaldelijkaandeordegeweestdatdeNederlandsehumanitairehulpzoveelmogelijk«ongeoormerkt»dienttewordenverstrektzodathumanitairehulporganisatiesdeflexibili-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.575 teitwordtgebodenomfondsenopdemeesteffectievewijzeintezettenwaardezehetmeestbenodigdzijn.15en16KuntuaangevenmetwelkbedragdekostenvoorhetgebruikvandeC-17transportvliegtuigengaatstijgennuItaliënietmeerdeelneemt?ZijnerverderetegenvallersteverwachteninhetC-17projectenbentubereiddeKamervandeontwikkelingenopdehoogtetehouden?Op1oktober2008(Kamerstuk31700X,nr.10)bentugeïnformeerdoverdestandvanzakenvanhetStrategicAirliftCapabilityC-17(SACC-17)initiatief.Daarbijisugemelddatdrielanden(nog)niettoetredenendathetaantalvliegurendaardooronderdeinhetMemorandumofUnder-standing(MoU)gesteldegrensvan3500bleef.DitmaakteombuigingeninhetSACC-17programmanoodzakelijk.Hettotaleinvesteringsbedragismetcirca10procentverminderd.Ophetmomentdatdaartoewerdbesloten,leekditgeengevolgentehebbenvoordefinanciëlebijdragevanNederland.InmiddelsismijgeblekendatervoorNederlandwelfinanciëlegevolgenzijn.InhetSACC-17projectisafgesprokendatdeVerenigdeStatenéénvandedrieC-17toestellen«innatura»leverenenook33,3procentvandeinvesteringskostenbetalen.DieinvesteringskostenvoordeVSzijnhogerdanwanneerdeVSslechtsvoorhunaandeelmet1000vliegurenzoudenmoetenbijdragen.Dezeafspraakisdusgunstigvoordeanderedeelne-mendelanden.Ookmetdeverminderingvandetoebedeeldevliegurenvan3500naar3165vanwegehet(nog)niettoetredenvan3landen,blijvendeVSmeerdanproportioneelbijdragen.Weliswaarzijndetotaleinvesteringskostenverminderd,maardezewordennuwelgedragendoorelfinplaatsvanveertienlandennaastdeVS,waaronderNederland.Hetaandeelvandielandenisdaarbijtoege-nomen.HetaandeelvanNederlandisgestegenvan13,3procentnaar15,4procentwatovereenkomtmeteenstijgingvan$160miljoennaar$167miljoen.Tegendegunstigedollarkoersvaneerderditjaarwasdiestijgingoptevangenbinnenhetprojectbudgetvan€130miljoen(prijspeil2007).Nudedollaraanzienlijkisgestegentenopzichtevandeeuroenmeteenbijstellingnaarprijspeil2008,isdestijgingvandeNederlandsebijdragenietmeeroptevangenbinnenhetprojectbudget.Ditbudgetmoetwordenverhoogdnaar€145miljoen.Dezeverhogingzalindedefensie-begrotingwordenverwerkt.AnderetegenvallersinhetC-17projectwordenmomenteelnietverwachtenmochtendezezichonverhoopttochvoordoen,danzalikudaarvanzelfsprekendoverinformeren.IndienItaliëlaterditjaaralsnogzoubesluitenomdeeltenemenaanhetinitiatiefen/ofindienanderelandendiebelangstellinghebbengetoondtothetinitiatiefzoudentoetreden,kunnenermeevallerszijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700X,nr.576