Publicatie rapport Evaluatie Wegenverkeerswet 1994

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202429 398Maatregelen verkeersveiligheidNr. 1103 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 april 2024De Wegenverkeerswet 1994 (WVW) is het kader dat onder meer detoegang tot de weg bepaalt en de voor alle verkeersdeelnemers voorge-schreven gedragingen en interacties op de weg bevat. In de StrategischeEvaluatie Agenda 2023 is een ex post evaluatie aangekondigd van dezewet.Gezien de diverse ontwikkelingen in de afgelopen 30 jaar in demaatschappij, zoals digitalisering en innovatie, was het wenselijk de WVWte evalueren om te bezien of deze nog aansluit bij deze ontwikkelingen. Debasis moet goed op orde zijn, en op orde blijven, zodat er voor wegge-bruikers, wegbeheerders, handhavers, grondeigenaren, uitvoeringsorga-nisaties en beleidmakers duidelijkheid is over de verkeersregels.Deze evaluatie is uitgevoerd door onderzoeksbureaus AEF en Ecorys.Hierbij ontvangt u het rapport.Scope van de evaluatieDe WVW bevat meerdere maatschappelijke doelstellingen. De primairedoelstellingen waar de opgestelde regels aan kunnen bijdragen, zijnopgenomen in het eerste lid van artikel 21 van de wet:•het verzekeren van de veiligheid op de weg,•het beschermen van weggebruikers en passagiers,1Het tweede tot en met vierde lid bevatten meerdere andere belangen die een grondslag kunnenvormen voor het vaststellen van regels krachtens de WVW, waaronder voorkomen van overlasten negatieve effecten voor milieu, objecten of gebieden en bevorderen van doelmatig of zuinigenergiegebruik. Daarnaast zijn hierin ook een aantal meer bestuurlijke belangen opgenomen,zoals het gebruik en de waarborging van de juistheid van de registers die ingevolge deze wetworden bijgehouden. kst-29398-1103ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 398, nr. 11031 •het in stand houden van de weg en het waarborgen van de bruikbaar-heid daarvan,•het zoveel mogelijk waarborgen van de vrijheid van het verkeer.In het rapport Evaluatie Wegenverkeerswet 1994 blikken de onderzoekersterug: in hoeverre is de WVW de afgelopen 30 jaar doeltreffend endoelmatig geweest? Daarnaast blikken ze ook vooruit: in hoeverre is deWVW toekomstbestendig, gezien de recente en aanstaande ontwikke-lingen op de weg en rond voertuigen? En passen de uitgangspunten vande wet nog bij het huidige gedrag van verkeersdeelnemers?Het betreft een evaluatie op hoofdlijnen waarin niet elk onderdeel isbetrokken. Waar relevant is onderliggende regelgeving betrokken, zoalshet Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV), hetBesluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW),Uitvoeringsvoorschriften BABW (Uv BABW), alsmede de relatie met deWegenwet 1930. Het RVV bevat de meeste verkeersregels en -borden dievoor weggebruikers van belang zijn. Het BABW is de tegenhanger van hetRVV, maar dan gericht op wegbeheerders. De Wegenwet bepaalt welkewegen openbaar zijn, in de zin dat de eigenaar een duldplicht heeft omhet algemeen verkeer toe te laten en niet zonder meer nadere toegangs-beperkingen of tolbepalingen kan instellen. Ook bepaalt de Wegenwet wieonderhoudsplichtige is voor een weg.UitkomstenEr is bij de evaluatie gekeken hoe de doorwerking op de genoemdemaatschappelijke hoofddoelstellingen van de wet is voor weggebruikers,wegbeheerders en uitvoeringsorganisaties. De onderzoekers hebbenliteratuuronderzoek aangevuld met interviews met personen vanrelevante partijen, zoals CBR, RDW, Parket CVOM, politie, diversegemeenten, ANWB, SWOV.De onderzoekers concluderen onder andere:«De wet is in belangrijke mate doeltreffend in bijdragen aan het realiserenvan de maatschappelijke hoofddoelstellingen uit artikel 2, lid 1. De matewaarin is niet vast te stellen. Het oorspronkelijk wettelijke kader pastegoed in de tijdsgeest van deregulering in de jaren ’90. Door toevoegingvan gedetailleerde artikelen, zoals de taakomschrijvingen van het CBR ende RDW, incorporeren van EU-regelgeving en adaptatie aan demaatschappelijke ontwikkelingen is de wet complexer geworden. En zienwe dat de geboden vrijheid op het gebied van verkeersgedrag enweginrichting en de juist beperkte vrijheid voor het CBR en de RDW ersteeds meer toe leidt dat er beperkingen door de wet ontstaan. Dedoeltreffendheid van de wet neemt dus naarmate de tijd vordert af.»Het uitgesproken oordeel over de doeltreffendheid verschilt tussen devier hierboven genoemde maatschappelijke doelstellingen.Daarbij geven de onderzoekers aan dat de wet op onderdelen aangepastof verbeterd zou kunnen worden om te voldoen aan aankomendebehoeften van een veranderend verkeerslandschap. Zo doen zij bijvoor-beeld de volgende aanbevelingen:−De impact van geautomatiseerd vervoer op het «bestuurdersbegrip».De WVW gaat uit van een bestuurder zijnde een mens van vlees enbloed, terwijl Automated Driving Systems (ADS) hier een meer diverseinvulling voor vragen;−Het proces voor toelatingseisen voor voertuigen die niet onder eenEuropese typegoedkeuring vallen. Doe dit sneller, en neem verkeers-veiligheid expliciet mee in de afweging;Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 398, nr. 11032 −In de afgelopen 30 jaar zijn verschillende onderwerpen aan de wettoegevoegd, en zijn inconsistenties en onduidelijkheden in de wet zelfzichtbaar geworden. Schoon dit op, zodat er voor weggebruikers,wegbeheerders en handhavers duidelijkheid is over de verkeersregels.−Maak werk van het digitaliseren van verkeers- en voertuigdata;digitaliseer de wegenlegger en versimpel de regelgeving rond hetnemen van verkeersbesluiten, zodat de bescherming van de vrijheidvan verkeer wordt geborgd en procedurele lasten voor wegbeheerdersafnemen, zeker op opengestelde niet-openbare wegen.Enkele van deze constateringen en aanbevelingen raken aan de Wegenwet1930, die de openbaarheid en onderhoudsplicht van wegen regelt.Eerdere toezeggingen over de modernisering van de Wegenwet2 zullenworden uitgewerkt in het kader van de aangekondigde inbouw van deWegenwet in de Omgevingswet3.VervolgHet rapport geeft een indruk van de werking van de WVW op hoofdlijnen.De onderzoekers doen verschillende inhoudelijke aanbevelingen voor detoekomst, waarvan een aantal voorbeelden hierboven zijn uitgelicht. Deonderzoekers raden aan te anticiperen op een grote, fundamentelewetswijziging in het komende decennium. Voor de tussentijd wordtaanbevolen om inconsistenties, complexiteit, en concrete onduidelijk-heden te reduceren. Zo stelt het rapport bijvoorbeeld dat gebruiktedefinities inmiddels achterhaald zijn en/of niet corresponderen metonderliggende regelgeving, of dat er definities en regelingen ontbrekenvoor een aantal specifieke verkeershandelingen en situaties. Ook stelt hetrapport dat het RVV niet actueel is: er ontbreken verkeersborden, en hetbeheer van verkeersbordcodes is niet geregeld, wat een belemmering isvoor digitalisering.De conclusies en aanbevelingen zullen in de komende periode wordenbestudeerd, om te bezien waar en op welk niveau modernisering hetmeest nodig is. Er zal een inventarisatie worden gemaakt welke keuzesnodig zijn om de WVW en de Wegenwet toekomstbestendig te maken ente houden. Daar zal een passend proces voor worden opgezet. Het strevenis de Kamer hierover aan het eind van dit jaar te informeren.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,M.G.J. Harbers2Onder andere Kamerstuk 29 892, nr. 17.3Kamerstuk 33 962, nr. 3 en Kamerstuk 34 986, nr. 3.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 29 398, nr. 11033