Reactie op twee onderwerpen ten aanzien van defensiepersoneel

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 XVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Defensie (X) voor het jaar 2026Nr. 75 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 april 2026Tijdens de procedurevergadering van 9 april jl. zijn door het lid Boon(PVV) ten aanzien van twee onderwerpen reacties gevraagd voorafgaandaan het Commissiedebat personeel van 15 april. In deze brief ga ik opbeide verzoeken in.Verkorten mbo-opleidingHet lid Boon heeft naar aanleiding van een recent verschenen media-artikel gevraagd om een reactie op het besluit een mbo-opleiding teverkorten (uw kenmerk 2026Z07502/2026D16889). Het artikel heeftbetrekking op het verkorten van de opleiding Veiligheid en Vakmanschap(VeVa) Grondoptreden (GROP) mbo-niveau 2 van anderhalf naar één jaar.Deze aanpassing is het resultaat van een gezamenlijk traject dat Defensiemet 21 regionale opleidingscentrums (roc’s) heeft doorlopen.Het is van belang te benadrukken dat de VeVa-opleiding geen eindpuntvormt, maar het startpunt is van een breder opleidingstraject. Studentendie vanuit de VeVa GROP-opleiding instromen, doorlopen na hundiplomering de militaire vervolgopleiding bij Defensie. In deze militaireopleiding worden zij verder opgeleid in onder meer militaire basisvaardig-heden, optreden in operationele omstandigheden en fysieke en mentaleweerbaarheid. De militaire opleiding bouwt daarmee voort op de kennisen vaardigheden die in de VeVa-opleiding zijn opgedaan.Door deze samenhang tussen de mbo-opleiding en de militaire vervolgop-leiding ontstaat één doorlopende leerlijn, waarin overlap wordtvoorkomen en de beschikbare opleidingscapaciteit doelmatiger wordtbenut. Dit betekent dat de verkorting van de mbo-opleiding er niet toeleidt dat het totale opleidingsniveau omlaag zou gaan. Het leidt juist toteen efficiëntere inrichting van het totale leertraject. Het uitgangspunt blijftdat militairen pas worden ingezet nadat zij de volledige militaire opleiding kst-36800-X-75ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 X, nr. 751 succesvol hebben afgerond en voldoen aan alle gestelde eisen op hetgebied van startbekwaamheid en inzetbaarheid.De doorlopende leerlijn wordt ondersteund door de aankomende wetVABA (Verbetering aansluiting beroepsonderwijs-arbeidsmarkt) die per1 augustus 2026 in werking moet treden. Deze wet heeft als doelmbo-opleidingen beter aan te laten sluiten op de praktijk van werk enberoep. Vergelijkbare éénjarige opleidingen bestaan al langer succesvol.Zo kan bijvoorbeeld de opleiding niveau 2 Beveiliging worden afgerondbinnen 8–12 maanden. Dit is een voorbeeld dat vergelijkbaar is met deopleiding GROP. Daarnaast biedt ROC Zadkine in Rotterdam circa 40opleidingen aan die in één jaar kunnen worden afgerond.Het proces om de opleiding aan te passen is zorgvuldig doorlopen. Deroc’s en Defensie hebben gezamenlijk een kritische taakanalyse (eensystematische analyse waarin wordt gekeken welke taken essentieel zijnvoor het functioneren van het individu en de organisatie) uitgevoerd ennaar aanleiding daarvan is een kwalificatiedossier tot stand gekomen. Ditbetreft het document dat beschrijft wat een student moet kennen enkunnen om een diploma te halen.De roc’s hebben in het traject nadrukkelijk aandacht gevraagd voor deuitvoerbaarheid en de belasting voor studenten. Deze aandachtspuntenzijn expliciet meegenomen in de afspraken met Defensie, onder anderedoor maatwerk mogelijk te maken voor studenten die meer tijd nodighebben. In het proces is daarnaast steeds de nodige aandacht geweestvoor de kwaliteit van de opleiding in combinatie met de haalbaarheid.Daarom hebben Defensie en de onderwijsinstellingen afspraken gemaaktover onder meer voldoende stageplaatsen (Beroeps Praktijkvorming(BPV), begeleiding, doorstroommogelijkheden en monitoring. Ook wordtde verkorte opleiding gefaseerd ingevoerd, met een overgangsjaar waarinde lange en de kortere variant naast elkaar bestaan. Deze werkwijze geeftscholen ruimte om op eigen tempo over te stappen en zorgt voorcontinuïteit voor studenten. Alle roc’s hebben ingestemd met de eenjarigeopleiding.Leeftijdsgrenzen militairenHet lid Boon verzoekt daarnaast om een reactie op een brief die de vastecommissie voor Defensie heeft ontvangen met het verzoek tot herover-weging en loslaten van de leeftijdsgrens voor instroom en inzet vanmilitairen (uw kenmerk 2026Z05784/2026D16886). De kernboodschap vande steller van deze brief is het verzoek om de leeftijdsgrens van militairente heroverwegen en los te laten voor niet-fysiek zware functies, te werkenmet functie-specifieke eisen, en kandidaten individueel te beoordelen opgeschiktheid, inzetbaarheid en gezondheid.Militairen worden gekeurd om als militair te kunnen dienen bij Defensieen moeten voldoen aan de militaire basis eisen. Deze eisen zijn gediffe-rentieerd naar cluster, gebaseerd op de te verwachte fysieke inspanningenin de verdere loopbaan van de militair. Recent is een extra basisclustertoegevoegd waarmee de aanstellings- en keuringseisen voor bepaaldefuncties zijn verlaagd.De steller heeft het in zijn brief over een uniforme leeftijdsgrens van 55jaar en 6 maanden die geldt voor instroom en inzet. Daarbij moet eenonderscheid worden gemaakt tussen instroom en inzet. Defensie hanteertgeen uniforme leeftijdsgrens voor instroom. De leeftijdsgrenzen voorinstroom van beroepsmilitairen bij Defensie zijn momenteel gespecifi-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 X, nr. 752 ceerd naar categorieën zoals manschappen en korporaals, onderofficierenen officieren en liggen vooralsnog tussen de 27 en 37 jaar. Daarbinnenwordt gedifferentieerd, bijvoorbeeld door rekening te houden met de duurvan de opleiding en het te behalen rendement daarna. Voor reservistenhanteert Defensie geen vaste leeftijdsgrenzen. Uiteraard wordt er welrekening gehouden met de relatie tussen de leeftijd van de kandidaat ende functie die hij of zij gaat uitoefenen.Momenteel beziet Defensie of de leeftijdsgrenzen voor beroepsmilitairenvoor instroom verder kunnen worden verruimd. Hierover wordt overleggevoerd tussen de sociale partners. Wanneer het overleg hierover isafgerond zullen we uw Kamer nader informeren zoals ook verzocht in demotie van het lid Boon over dit onderwerp (Kamerstuk 36 800-X, nr. 43van 5 maart 2026).Waar het gaat om inzet, gelden voor Defensie op zich geen leeftijds-grenzen. De Verenigde Naties (VN) hanteren echter wel een norm van 55jaar voor VN-missies. Hier hebben we dus als Defensie wel rekening meete houden.De Staatssecretaris van Defensie,D.G. BoswijkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 X, nr. 753