Reactie op het verzoek van de leden Van Nispen en Renkema, gedaan tijdens de Regeling van werkzaamheden van 19 juni 2018, over verschillende fraudevormen in de sociale zekerheid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2017–2018 17 050Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale zekerheid en subsidies Nr. 543 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 juli 2018 Tijdens het ordedebat van 19 juni jl. is door het lid Van Nispen gevraagd om een brief over de omvang van de verschillende fraudevormen in de sociale zekerheid (Handelingen II 2017/18, nr. 95, Regeling van werkzaam-heden). Het lid Renkema heeft gevraagd om deze brief voor 5 juli a.s. te ontvangen. In het Vragenuur van 19 juni (Handelingen II 2017/18, nr. 95, Vragenuur) heb ik toegezegd dat ik uw Kamer de cijfers met betrekking tot fraude in de bijstand zou doen toekomen. Met deze brief voldoe ik, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming, aan deze toezegging en het verzoek van de leden Renkema en Van Nispen. In de sociale zekerheid heeft fraude altijd betrekking op het overtreden van de inlichtingenplicht. Dit is de plicht die uitkeringsontvangers hebben om alle informatie die invloed kan hebben op de (hoogte van de) uitkering onverwijld door te geven aan de uitvoerende instantie. Dit betreft bijvoorbeeld het hebben van vermogen, het aanvaarden van werk of wijzigingen in de woon- en leefsituatie. Bij overtreding van de inlichtingenplicht moet de uitvoeringsinstantie een boete of een waarschuwing opleggen. Daarnaast wordt de onterecht uitbetaalde uitkering teruggevorderd. Bij een benadelingsbedrag van € 50.000 of hoger wordt aangifte bij het Openbaar Ministerie gedaan.1 Het aantal overtredingen van de inlichtingenplicht met financiële benadeling, als mede het bedrag aan onterecht uitgekeerde uitkeringen staan vermeld in tabel 1. De aangiftes gedaan bij het Openbaar Ministerie zijn opgenomen in tabel 2. Het aantal aangiftes bedraagt gemiddeld 300 per jaar. De overige zaken worden via het bestuursrecht afgedaan. 1Wanneer strafrecht wordt ingezet, is uitgewerkt in de Aanwijzing Sociale Zekerheidsfraude. kst-17050-543ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2018Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 17 050, nr. 5431 Tabel 1 Kerncijfers handhaving1 Organisatie Wet Aantal overtredingen (x 1.000) Benadelingsbedrag (x € 1 mln) 2015 2016 2017 2015 2016 2017 Gemeente Participatiewet 11 12 11 66 71 69 UWV WW 27 13 8 40 22 21 ZW 0,7 0,9 1,6 2,3 3,0 3,4 IVA/WGA/WAO 1,7 0,9 0,9 9,4 6,0 7,4 TW 1,3 1,3 1,3 5,8 5,6 6,7 Wajong 1,2 1,0 1,1 4,0 4,6 7,5 SVB AOW 0,7 0,5 0,5 4,0 3,2 3,3 AIO 0,5 0,4 0,4 2,2 2,0 2,3 ANW 0,1 0,1 0,1 2,2 2,6 1,2 AKW 2,0 1,6 1,4 1,2 1,0 1,01 Rijksjaarverslag Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2017 (Kamerstuk 34 950 XV, nr. 1). Tabel 2 Processen-verbaal door Openbaar Ministerie1 2015 2016 2017 Gemeenten 180 180 Nog niet beschikbaar UWV 100 100 100 SVB 12 23 161 Jaarverslag UWV 2017, Jaarverslag SVB 2017, CBS Statline, Rapport Fase 1 Evaluatie Handha-vingsbeleid SZW, PWC, 2017. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,T. van ArkTweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 17 050, nr. 5432