Nota naar aanleiding van het verslag

32045WijzigingvanhetWetboekvanStrafvorderinginverbandmeteenhervormingvanderegelingbetreffendeherzieningtenvoordelevandegewezenverdachte(Wethervormingherzieningtenvoordele)Nr.6NOTANAARAANLEIDINGVANHETVERSLAGOntvangen17februari2010I.ALGEMEEN1.InleidingMetgrotebelangstellinghebikkennisgenomenvanhetverslagdatdeledenvandeVasteCommissievoorJustitieoverhetwetsvoorstelhebbenuitgebracht.HetverheugtmijdatdeledenvandeCDA-fractiehetwetsvoorstelbeoor-deeldenalseenproductvaneenzichtbaarzorgvuldigeafwegingvanbelangen.DeledenvandeSP-fractiesprakenoverhetlangverwachtewetsvoorstelomdeherzieningtenvoordeleteverbeteren.DeledenvandeVVD-fractiegavenaanhetbelangvaneennieuweherzieningsregelingteonderschrijven.DeledenvandeChristenUnie-fractieonderschrevendedoelstellingvanhetwetsvoorstel.DeledenvandeSGP-fractie,tenslotte,gavenaanhetstandpunttedelendateraanleidingbestaatdeherzie-ningsregelingaantepassen,enhaddendaarommetbijzonderebelang-stellingvanhetwetsvoorstelkennisgenomen.Deledenvandegenoemdefractieshaddennogweleenaantalvragenenopmerkingenoverdeuitwerkingvanhetwetsvoorstel.Graagbeantwoordikinhetonder-staandedegesteldevragenengaikinopdegemaakteopmerkingen.Voorafmerkikopdatde«positionpapers»vanenkelehoogleraren,waar-naarinhetverslagwordtverwezen,vanwegedeVasteCommissievoorJustitieaanmijzijndoorgeleid.2.HoofdlijnenvandevoorgestelderegelingDeledenvandeCDA-fractievroegenomeenreactieopdeopmerkingvandeskundigendatdedoorhetOpenbaarMinisteriegeorganiseerdeinternetegenspraak«enigszinsgeforceerd»zouzijnendatdeadvocatuur«alsmeestvoordehandliggendetegenspraak»ookenzelfsbeterzoukunnenwordenbenut.GraagstelikinantwoordopdezevraagvooropdatraadsmaninhetcontradictoirestrafproceseenbelangrijkerolspeeltenbijuitstekdegeneisdiehetOpenbaarMinisteriekan«tegenspreken».VanTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1409930910tkkst32045-6ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2010TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.61 minstensevengrootbelangishetechterdattijdensdeopsporingenvervolgingvanstrafbarefeitendedaarbijbetrokkenfunctionarissenvanpolitieenOpenbaarMinisteriezichbewustblijvenvanmogelijketunnel-visieenzichsteedsafvragenoferalternatievescenario’szijn.Hettoepassenvantegenspraakisdanookeenbelangrijkaspectvanhetfunc-tionerenvandieorganisaties.DeledenvandePvdA-fractievroegenwatderesultatenzijn–metnamewatbetreftdedaarmeegemoeideinspanningenentijd–vandebinnenhetOpenbaarMinisteriegeorganiseerdeinternetegenspraak.Hetinstrumenttegenspraakisnoginontwikkeling.Indevoortgangsrap-portagedieikbijbriefvan7juli2009aandeTweedeKamerhebgezonden(KamerstukkenII2008/09,31700VI,nr.152)isdoorhetOpenbaarMinis-terieaangegevendattegenspraakalsinstrumentgoedisuitgekristalli-seerdenduidelijkemeerwaardeheeft.Zaaksofficierengevenondermeeraandateen«frisseblik»vandetegensprekerzeerwelkomis,watbijdraagtaanreflectieinhetalgemeenenhetvoorkomenvantunnelvisieinhetbijzonder.Voortswordtaangegevendattegenspraaknognietoveralopdezelfdewijzewordtuitgevoerd.Inverbandhiermeewordenkleineparketten,waarinhetalgemeenweinigzakeninaanmerkingkomenvoortegenspraak,betrokkenbijdeontwikkelingvantegenspraak,ondermeerdoorooktegenspraaktussenparkettenteorganiseren.Ingenoemdevoortgangsrapportagewordtaangegevendatin2009aandachtzalzijnvoorhetstructureelenoveralopgelijkewijzeevaluerenvantegenspraakenhetdelenvandeleerpuntenuitdeevaluaties.IkverwachtdathiervanverslagwordtgedaanindelaatstevoortgangsrapportageoverhetprogrammaVersterkingOpsporingenVervolgingdiemijindeeerstehelftvanditjaarzalwordenaangebodenendieiku–evenalsvoorgaandejaren–voorhetzomerreceszalaanbieden.3.DehuidigeherzieningsregelingterdiscussieIndememorievantoelichtingisaangegevendaterkritiekbestaatopdehogeeisenwaaraaneenherzieningsverzoekmoetvoldoen.DeledenvandeVVD-fractieinformeerdenwaaropdezekritiekzichrichtenvroegenofikdezekritiekonderschrijf.Zijvroegenofikmijniettezeerheblatenleidendoorbetreurenswaardigeincidenten.Zijwildeninditverbandwetenwaaromdebehoedzaamheiddieinhetwetsvoorstelherzieningtennadelewordtbetrachtnietinvergelijkbarematewordtbetrachtinhetvoorliggendewetsvoorstel.Graagbeantwoordikdezevragenalsvolgt.Dekritiekopdegeldendeherzieningsregelingrichtzichhoofdzakelijkophetdaarinopgenomennovumbegripdatthanstotomstandighedenvanfeitelijkeaardisbeperkt,alsmedeopdebeperktemogelijkhedenomnaderonderzoektedoenverrichten.Inditwetsvoorstelwordtdoorverrui-mingvanhetnovumbegripendoorintroductievandemogelijkheidvannaderonderzoekaandezekritiektegemoetgekomen.Hetwetsvoorstelisnietingegevendoorincidenten,zoalsdezeledenveronderstelden,maarveeleerdoordestructureleontwikkelingvaneentoenemendbelangvantechnischbewijsenvandeskundigeninzichten.Voorzoveraandeopmer-kingvandezeledenoverdebehoedzaamheiddieinditwetsvoorstelwordtbetrachtdevreestengrondslagzouliggendatdedrempelvoorherzieningdoorditwetsvoorsteltezeerzouwordenverlaagd,merkikopdatdedrempelvoorherzieningdoorditwetsvoorstelvoldoendehoogblijft.Degewezenverdachtemoet,netalsthanshetgevalis,totopzekerehoogteaannemelijkmakendatsprakeisvaneengrondvoorherziening.Datspoortmethetuitzonderlijkekaraktervanhetbuitengewonerechts-middelherziening.Introductievandemogelijkheidombijveroordelingvoorernstigemisdrijveneenverzoektotnaderonderzoeknaareennovumtekunnendoenlaatdedrempelvoorherzieningonverlet.HetverbandmetdevoorherzieninggeldendedrempelisdatdegewezenverdachtedeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.62 resultatenvanhetonderzoekkangebruikenbijdeonderbouwingvandeherzieningsaanvraag.4.Grondenwaaropherzieningtenvoordelemogelijkis4.1.HetnovumDeledenvandeCDA-fractievroegenwanneereengewijzigddeskundi-geninzichteennovumoplevert.DevergelijkingdieindememorievantoelichtingopditpuntwordtgemaaktmetdeDuitseregelingvondendezeledenenigszinsverwarrend,omdateengewijzigddeskundigeninzichtindeDuitseregelingopzichzelfnoggeennovumoplevert.Inantwoordstelikvooropdatookindevoorgestelderegelingeengewijzigddeskundigen-inzichtopzichzelfnoggeennovumoplevert.Inditopzichtkomtdevoor-gestelderegelingmetdeDuitseovereen.Hetgewijzigdedeskundigenin-zichtmoetzodanigzijndatdaardoor–opzichzelfofinverbandmetdevroegergeleverdebewijzen–heternstigevermoedenontstaatdatalsderechterdaarmeebekendzouzijngeweest,eenvrijspraak(ofeenandereinartikel457Svgenoemdeuitspraak)zouzijngevolgd.Zoalsdeaanhetwoordzijndeledenconstateerdengaathetwetsvoorstelervanuitdatdeverdereinvullingvanhetnovumbegripaanderechtspraakwordtoverge-laten.IkwijseropdatookindeDuitsewettelijkeregelingisnietaange-geveninwelkegevalleneengewijzigddeskundigeninzichteennovumoplevert.Hetisimmersvandeomstandighedenvanhetconcretegevalafhankelijkwanneereengewijzigddeskundigeninzichtzodanigisdatdaardoorheternstigevermoedenontstaatdatderechterbijbekendheiddaarmeeindatconcretegevaltoteenvrijspraakzouzijngekomen.InlijnmethetDuitserechteninlijnmetderichtinggevendefactorendieindeconclusievandeadvocaat-generaalG.KniggeindezaakLuciadeB.zijngeformuleerd,kanwatbetreftdesoortgevallenwaarineengewijzigddeskundigeninzichteennovumzoukunnenopleveren,wordengedachtaanhetvolgende:a)dedesbetreffende,metdebewezenverklaringinrechtstreeksverbandstaande,kwestiewasnognietaaneendeskundigevoorgelegd,b)eennieuwedeskundigekomtvanuiteenandervakgebiedofopgrondvanandereonderzoeksmethodentotnieuweconclusies,c)eennieuwedeskundigekomtopgrondvandezelfdefeitentotandereinzichtenomdatheteerderedeskundigenoordeelisgebaseerdoponjuistefeitelijkeveronderstellingenofomdaternieuweontwikkelingenzijnophetdesbetreffendevakgebied,d)dedeskundigekomtterugopzijneerdereoordeelomdatditoordeeldoorhetontbrekenvandejuistestart-informatieoponjuistepremissenwasgebaseerd.Deaanhetwoordzijndeledenvroegen,daarbijverwijzendnaardeposi-tionpapervandehoogleraarA.A.Franken,ofhetookkangaanombijvoorbeeldeentelevisieprogrammaofeenboek.Graagbeantwoordikdezevraagalsvolgt.Voordeaannamevaneennovumisopzichnietvanbelanglangswelkeweghetnieuwegegevennaarbuitenkomt.Welmoethetgewijzigdedeskundigeninzicht,ookalsdaarvanviaeentelevisiepro-grammaofboekblijkwordtgegeven,vanzodanigekwaliteiteninhoudzijndatdaardoor–opzichzelfofinverbandmetdevroegergeleverdebewijzen–heternstigevermoedenontstaatdatalsderechterdaarmeebekendzouzijngeweest,eenvrijspraakzouzijngevolgd.Eenbasisvoor-waardeisinelkgevaldatdedeskundigevoldoendekennisheeftvandezaak.Vaneennovumisgeensprakealsdedeskundigehetvoorhandenbewijsmateriaalslechts«andersweegt»danderechterheeftgedaan.DeledenvandePvdA-fractievroegenomeennaderetoelichtingopdeafbakeningvanhetverruimdenovumbegrip.Zijinformeerdenwanneersprakeisvaneengewijzigddeskundigeninzicht.Zijvroegenofdeinvul-lingvanhetverruimdenovumbegripwellouteraanderechtspraakkanwordenovergelaten.Kortheidshalveverwijsikdezeledennaarmijnhier-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.63 bovengegevenantwoordopvergelijkbarevragenvandeledenvandeCDA-fractie.DeledenvandefractiesvanPvdAenSPvroegenomeentoelichtingopdebegrippen«ernstigvermoeden»en«ernstigetwijfel».Graagbeant-woordikdezevraagalsvolgt.Indeformuleringvanhetnovumbegripgaathetomeen«ernstigvermoeden»datalsderechtermethetgegevenbekendzouzijngeweest,eenvrijspraakzouzijngevolgd.Deinhetvoor-gesteldeartikel457Svgebruikteterm«ernstigvermoeden»isoverge-nomenuitdebestaandeformuleringvanhetnovumbegrip.Indememorievantoelichtingisopeenaantalplaatsenaangegevendatersoms«geredetwijfel»bestaatoverdejuistheidvanderechterlijkeuitspraak,terwijlernognietvoldoendemateriaalbeschikbaarisomtekunnenbeoordelenofdeherzieningsaanvraaggegrondis.Dooreennaderonderzoekkandegeredetwijfeluitgroeientoteenernstigvermoedendatalsderechtermethetgegevenbekendzouzijngeweest,eenvrijspraakzouzijngevolgd.DeledenvandeSP-fractievroegenomeenmeerpreciezeinvullingvanhetverruimdenovumbegrip.KortheidshalveverwijsikdezeledennaarmijnhierbovengegevenantwoordopeenvergelijkbarevraagvandeledenvandeCDA-fractie.DeledenvandeVVD-fractiewezenopdepassageindememorievantoelichtingwaarinisvermelddatdeHogeRaadinhetbijzonderegevalvandePuttensemoordzaakruimtezagvoorherzieningopgrondvaneengewijzigddeskundigeninzicht,endatdieruimtein«anderegevallen»nietbestaat.Dezeledenvondenditwelheelruimgesteld.Metdepassageuitdememorievantoelichtingwaaropdezeledendoelden,isbedoeldaantegevendatzichookgevallenhebbenvoorgedaanwaarinergeenruimtebestondvoorherzieningopgrondvaneengewijzigddeskundigeninzicht.ErisnietmeebedoelddatalleeningevallenalsdieindePuttensemoord-zaakruimtebestaatvoorherzieningopgrondvaneengewijzigddeskundi-geninzicht.DezeledeninformeerdeninhoeverrehetinditwetsvoorstelverruimdenovumbegripverschiltmetdePuttensemoordzaak.DaaropkanikantwoordendatdeskundigeninzichtenookinanderegevallendandatvandePuttensemoordzaakeennovumkunnenopleveren.InhetarrestinzakedePuttensemoordzaakberusttedeaannamevaneennovumopdeomstandigheiddatdeindestrafzaakgeraadpleegdedeskundigezelfterugkwamopzijneerdereoordeelomdathijnietbekendwasmetrele-vantegegevens,terwijlzijneerdereoordeelinrechtstreeksverbandstondmetdebewezenverklaringen.Opbasisvanhetverruimdenovumbegripalsinditwetsvoorstelvoorgesteldzoueennovumookkunnenstoelenopdegronddateennieuwedeskundigeopgrondvanandereonderzoeksme-thodentotnieuweconclusieskomt,ofopgrondvandeverklaringvaneendeskundigeingevalindestrafzaakgeendeskundigeoverdekwestieisgeraadpleegd.DatlaatstedeedzichvoorindezaakInaPost(HR23juni2009,LJNBI1689)enwasredenomalonderhetbestaandenovumbegriptotherzieningteconcluderen.OnderkendmoetwordendatdeHogeRaadinzijnrecenterechtspraakdegrenzenvanhetbestaandenovumbegripminderstrikttrektdanhijinhetverledenplachttedoen.Ditwetsvoorstelbrengtmetzichdatzakenalsdegenoemdeondereenbevredigendercriteriumkunnenwordenbeoordeeld.Vooraannamevaneennovumalsbedoeldinditwetsvoorstelisnietvereistdathetnieuwegegevenvanfeitelijkeaardis.DeledenvandeVVD-fractieverzochtenmijeenreactietegevenopeenopmerkingvandehoogleraarW.A.Wagenaardatinveeldossiersgeensprakezouzijnvaneennovummaarvaneengegevendatderechteroverhethoofdheeftgezien.Graagvoldoeikaanhunverzoek.DestellingdatTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.64 rechtersinveeldossierscrucialeinformatieoverhethoofdzien,onder-schrijfikniet.Bovendienkunnenaanwijzingendatderechterinformatieuithetdossieroverhethoofdheeftgezien,onderomstandighedeneennovumopleveren.Opzichzelfishetzodatalshetbewijsmateriaalaleerderaanderechterisvoorgelegd,ervanmagwordenuitgegaandatderechtermetdedaaruitafteleidengegevensbekendisgeweest.Datkanechteranderszijnalsvooreenwaarderingvandeporteevanhetbewijs-materiaalspecialistischekennisnodigis,eneraanwijzingenzijndatderechterdewerkelijkebetekenisdieaandatbewijsmateriaalmoetwordengehecht,nietheeftdoorgrond.Indatgevalkanvaneennovumsprakezijn.UitdezaakLuciadeB.(HR7oktober2008,NJ2009/44)enuitdezaakInaPost(HR23juni2009,LJNBI1689)kanwordenafgeleiddatdevraagofhetgaatomeengegevenwaarmeederechteralbekendwas,nietperdefinitiebevestigendwordtbeantwoordomdeenkeleredendathetgegevenisterugtevoerenopbewijsmateriaaldataanderechterisvoor-gelegd.Datwordtmetditwetsvoorstelnietanders.4.2.Andereherzieningsgrondenoverbodig?DeledenvandeSP-fractievroegenwaarom«rechterlijkeonoplettend-heid»geengrondvoorherzieningis.Zijvondendatde«standaardtegen-werping»,inhoudendedatdegewonerechtsmiddelenalzijnbedoeldvoorhetherstelvanfouten,geenhoutsnijdt.Zijwezeneropdatookderechterinhogerberoeponoplettendkanzijn,endatdefeiteninbeginselnietmeeraandeordezijningevalvancassatieberoep.Zijvroegenofikinmijnantwoordookhetrisicovan«beroepsblindheid»wildebetrekken.Graagbeantwoordikdevragenvandezeledenalsvolgt.Dekernvanhetprobleemdatzichinderecentegroteherzieningszakenheeftvoorgedaanisinmijnogennietdateraanwijzingenzoudenzijndatderechteronvol-doendeaandachtaandezaakheeftbesteed,maardateraanwijzingenzijndatderechterbepaaldefeitelijkegegevens,voordeuitlegwaarvanspeci-alistischekennisnodigis,verkeerdheeftgeïnterpreteerd.Eendeskundigen-oordeelkanditaanhetlichtbrengen.Eendeskundigeninzichtkandusookeennovumoplevereningevallenwaarindatinzichtbetrekkingheeftopgegevensdieaanbestaandbewijsmateriaalkunnenwordenontleend.IkverwijsinditverbandnaarmijnhierbovenindevorigeparagraafgegevenantwoordopvragenvandeledenvandeVVD-fractie.Indienvoordewaarderingvandeporteevanhetbewijsmateriaalspecialistischekennisnodigis,eneraanwijzingenzijndatderechterdewerkelijkebetekenisdieaanhetbewijsmateriaalmoetwordengehechtnietheeftdoorgrond,kansprakezijnvaneennovum.Ditwetsvoorstelvoorzietvoordatsoortgevallenineenherstelmogelijkheid.Tegendezeachtergrondzieikgeenaanleidingom«rechterlijkeonoplettendheid»een(zelfstandige)herzie-ningsgrondtemaken.Andersdandezeledenmeenikoverigensdatwaardemoetwordengehechtaandenotiedatdegewonerechtsmiddelenzijnbedoeldomfoutenteherstellenenomzoveelmogelijktevoorkomendateraanleidingkanzijnvoorherziening.Metdeontwikkelingdatderechterintoenemendemateafhankelijkisgewordenvandeskundigenin-zichtenmoetnamelijkookenvooralinregulierestrafzakenrekeningwordengehouden.Dewetgeverheefthetprobleemvaneentoegenomenafhankelijkheidvanderechtervandeskundigeninbrengerkend.IkwijsinditverbandopdeWetdeskundigeinstrafzaken.Ookaanhetvoorliggendewetsvoorstelligtdieerkenningtengrondslag.OokdeRaadvoorderecht-spraakiszichblijkenspublicatieszoalshetHandboekdeskundigenvoordestrafrechter(2009)enKansrekeningenstrafrechtspraak(Rechtstreeks2009,nr.4)intoenemendematebewustvanhetprobleemvandetoege-nomenafhankelijkheidvandestrafrechtervandeskundigen.Hetcursus-aanbodvanhetOpleidingsinstituutvoorderechterlijkeorganisatie(SSR)TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.65 bevattalvancursussendierelevantzijnvoorhetbewijsinstrafzaken,bijvoorbeelddevelecursussenophetterreinvandeforensischeexper-tise.InantwoordopeendaartoestrekkendevraagvandeledenvandeSGP-fractiemerkikopdatveranderingvanwetgeving–bijvoorbeeld:doorhetvervallenvaneenstrafbepalingishetfeitwaarvoordegewezenverdachteonherroepelijkisveroordeeldvoortaannietmeerstrafbaar–geengrondvoorherzieningis.Metveranderingvanwetgevingkan–afgezienvanmogelijkegratiëringbijnogniet(geheel)tenuitvoergelegdestraffen–alleenrekeningwordengehoudeninlopendestrafzaken.Hetzouonwenselijkzijndatalsdewetgeverdewetverandertookalleopdeoudewetgebaseerdeonherroepelijkebeslissingenterugzoudenkunnenwordengedraaid.Datzoueenremzettenopveranderingvanwetgeving.Inhettheoretischegevalwaarineenafgeslotenstrafzaakopgrondvaneennovumwordtherzien,enhetfeitwaarvoordeveroordelingisuitge-sprokeninmiddelsnietmeerstrafbaaris,kanenmoetdaarmeewelreke-ningwordengehouden:indatgevalzaldegewezenverdachtemoetenwordenontslagenvanallerechtsvervolging.5.Welkorgaandientdeherzieningsverzoekentebeoordelen?HetverheugtmijdatdeledenvandeCDA-fractiekondeninstemmenmetdeinhetwetsvoorstelgemaaktekeuzedatdeHogeRaadherzienings-rechterblijft.Zijgavenaandedaarvoorindememorievantoelichtingaangedragenargumententekunnenonderschrijven.DeledenvandePvdA-fractievroegenofdestellingdatrechtersweldege-lijkinstaatzijnkritischtekijkennaareerdereuitsprakenvanandererech-ters,indezelfdemategeldtindiendeHogeRaadalsherzieningsrechterisgeroepeneenherzieningsaanvraagtebeoordelenbetreffendeeenveroor-delingineenzaakwaarindeHogeRaadeerder,maardanalscassatie-rechter,hetcassatieberoepheeftverworpen.Ikbeantwoorddezevraagalsvolgt.HetkanvoorkomendatdeHogeRaadovereenherzieningsaan-vraagmoetoordelenbetreffendeeenveroordelingwaartegeneerderalcassatieberoepisingestelddatdoorhemisverworpen.Verwerpingvanhetcassatieberoepbetekentgeenszins,zoalsdePuttensemoordzaak(HR26juni2001,NJ2001/564)illustreert,dateendaarnavolgendeherzie-ningsaanvraaggeenkansmeerzoumaken,nuvoorcassatieenherzieningverschillendecriteriagelden.IncassatiebeoordeeltdeHogeRaadofdefeitenrechterhetrechtheeftgeschondenofdatervormvoorschriftennietzijnnageleefd.DeHogeRaadkijktalscassatierechternietnaardefeiten.InherzieningbeoordeeltdeHogeRaadofsprakeisvaneennovum(ofeenandereherzieningsgrond).Hetgaatmetanderewoordenomverschil-lendecriteria.BovendienkandeHogeRaadalsherzieningsrechteruitandereledenzijnsamengestelddanalscassatierechterindezelfdezaak.Deaanhetwoordzijndeledenvroegeninhoeverrepersonenvanbuitenderechterlijkemachtonderdeeluitmakenvandeherzieningsprocedure.Voorzoverdezeledendaarmeedoeldenopdebestaandesituatiekanikantwoordendatindeherzieningsprocedure,zoalsblijktuitbijvoorbeeldhetonderzoekvanadvocaat-generaalKniggeindezaakLuciadeB.,deskundigeninbrengvanbuitenderechterlijkemachtkanwordenverzorgd.Voorzoverzijmethunvraagdoeldenopdetoekomstigesituatiealsvoorgesteldinditwetsvoorstel,geldthetvolgende.Vandeadvise-rendecommissiekunnenookdeskundigendeeluitmaken.Decommissiekanbovendiendeskundigenvragenbijstandteverlenen.Ookkandecommissiebijdeskundigeninformatieinwinnen.Vooreenenanderverwijsiknaarhetalsbijlagebijdezenotagevoegdeontwerpbesluitdatikinconsultatiehebgegeven1.Indieneennaderonderzoekwordtingesteldkaneenonderzoeksteamwordengeformeerdwaarvanookdeskundigen1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.66 lidkunnenzijnofdoorwelkteamdeskundigenombijstandkanwordengevraagd.Metdeaanhetwoordzijndeledenmeenikdateenherzieninginvoorko-mendegevallenkanimplicerendatderechtereenfoutheeftgemaakt.Indeherzieningsproceduregaathetechterombeoordelingvandejuistheidvanonherroepelijkerechterlijkeuitsprakeninstrafzaken,ennietomhetfunctionerenvanderechter.Overigensisindieprocedureevenminaandeordehetfunctionerenvaneendeskundigedieindezaakdietoteenonherroepelijkeveroordelingheeftgeleid,eendeskundigenverklaringheeftafgelegd(HR26juni2001,NJ2001/564).Hetgaateromdatalssprakeblijktvaneennovum,deeerdereveroordelingongedaankanwordengemaakt.Dezeledenvroegenvoortsofdeadviserendecommissie,zoalsdezeinditwetsvoorstelisvormgegeven«daadwerkelijkdedoorslaggeeftbijhetbewerkstelligendatdeHogeRaadbelangelooshandelt»,inhetlichtvanhetfeitdatdeuiteindelijkebeslissingoverdeherzieningsaanvraagbijdeHogeRaadblijftberusten.VoorzoverdezeledendaarmeezoudenbedoelendatdeHogeRaadalsherzieningsrechterthansnietbelangelooszouhandelen,kanikhunoordeelnietonderschrijven.IkwijserdaarbijopdathetparketbijdeHogeRaadnaderonderzoekheeftverricht,ookzonderdathetwettelijkeinstrumentariumdaarthansadequaatvooristoegerust.Voorzoverdezeledenbedoeldentevragenofditwetsvoorstelnaarmijnoordeelinvoldoendematedeskundigeninbrengindeherzie-ningsproceduremogelijkmaakt,kanikhunvraagbevestigendbeant-woorden.DeaanhetwoordzijndeledenvroegenwaaromgeenonafhankelijkerevisieraadwordtingestelddiedeHogeRaadoverherzieningsaanvragenadviseert(inplaatsvaneenrevisieraaddiedetaakvandeHogeRaadoverneemt).Zijinformeerdenwatzichdaartegenzouverzetten,nuindememorievantoelichtingisaangegevendatdeconstructievaneen«advi-serende»revisieraaddichtaanligttegendeadviserendecommissiezoalsdezeinhetwetsvoorstelisvoorzien.Graagbeantwoordikdezevragenalsvolgt.Hetwetsvoorstelintroduceerteenonafhankelijkecommissiediedeprocureur-generaalbijdeHogeRaadopdiensverzoekadviseertoverdewenselijkheidvaneennaderonderzoek.Ikachthetnoodzakelijknochwenselijkominplaatsvandealdusvormgegeven,onafhankelijkecommissieeenrevisieraadmeteenadviserendetaakintestellen.Nietnoodzakelijk,omdatmetdevoorgesteldecommissiealwordtvoorzieninonafhankelijkeadviseringmetdeskundigeninbreng.Nietwenselijk,omdatdevoorgesteldecommissievoordelenheefttenopzichtevaneenadvise-renderevisieraad.Bijeenonderzoeknaareennovumspelenookjuridi-schevragendiebijuitstekkunnenwordenbeantwoorddoor(hetparketbij)deHogeRaad.Doordeprocureur-generaalbijdeHogeRaadadviestelatenvragenbijdecommissiekandeprocureur-generaalaandecommissiemeegevenwelkevragen–voordebeantwoordingwaarvanveelaldeskundigeninbrengzalzijnvereist–zijnsinziensmoetenwordenbeantwoordomjuridischvaneennovumtekunnenspreken.Hoeweldecommissienietgebondenisaandeinhoudvandeadviesaanvraagdoordeprocureur-generaal,ishetvoordeelvandezeinbeddingdatkanwordenvoorkomendatdecommissieadviseerteenonderzoekteverrichtennaarietswatnaarhetoordeelvandeprocureur-generaaljuridischgezienopvoorhandgeennovumoplevert,ofdatdecommissiebelangrijkevragennietonderzoekt.Eentweedevoordeelisdatmeteenadviserendecommissiedieisingebedindebestaandeherzieningsprocedurehetopzettenvaneennieuwebureaucratischeinstantiewordtvermeden,hetgeenintijdenvankrapteeenwinstpuntmoetwordengenoemd.Dezeledenvroegenwateroptegenzouzijnomaaneenrevisieraadafdwingbarebevoegdhedentoetekennen.Graagbeantwoordikdezevraagalsvolgt.Instellingvaneenrevisieraadisinmijnogennoodzakelijknochwenselijk.EenvandeargumentendaarvoorisdatdoorhetnaderTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.67 onderzoekbijdeHogeRaadtelaten,aansluitendbijdebestaandeherzie-ningsprocedureookafdwingbarestrafvorderlijkebevoegdhedenkunnenwordeningezet.Bijinstellingvaneenrevisieraadzoudendezebevoegd-hedenaandieraadmoetenwordentoegekend.Datachtikonwenselijk,enerzijdsomdatdezebevoegdhedenalineenstrafvorderlijkkaderzijnvoorzien,enanderzijdsomdatindeafgeslotenstrafzaakaleenonherroe-pelijkebeslissingdoorderechterisgenomen.Hetpastdannietom–buitendeherzieningsrechterom–afdwingbarebevoegdhedendooreenrevisieraadtelateninzetten,waarbovendienhetrisicobestaatdathetresultaatvanhetonderzoekindeogenvanderechtergeennovumople-vert.Metdezeledenkanikinstemmendatindienvooreenrevisieraadzouwordengekozen,vergelijkbaredrempelsalsinditwetsvoorstelvoorzien,zoudenkunnenwordenvoorzien.DeaanhetwoordzijndeledenvroegenwaaromhetompraktischeredenenkiezenvoordeHogeRaadopweegttegen«meerprincipiëleover-wegingentenaanzienvandegrotereonafhankelijkheidvaneenrevisie-raad».Graagbeantwoordikdezevraagalsvolgt.Tegeneenrevisieraadspreekt,behalvedepraktischeoverwegingwaaraandezeledenrefe-reerden,ookdeprincipiëleoverwegingdatinhoudelijkebeslissingenvanderechterinhetNederlandserechtalleenkanwordenheroverwogendooreenrechter,dieinhiërarchiebovenderechterstaatdiedebeslissingheeftgenomen.Datiseenbelangrijkewaarborgvoorderechterlijkeonaf-hankelijkheiddieonontbeerlijkisineenrechtsstaat.Datgeldttemeerwaardegrondslagwordtbetwistvaneenrechterlijkeuitspraakdiealonherroepelijkisgeworden.Indezetijdenvankraptewinthetpraktischeargument–geenonnodigebureaucratisering–bovendienaanbelang.Voorhetwaarborgenvanonafhankelijkedeskundigeninbrengisgeenrevisieraadnodig.Decommissiealsvoorgesteldinditwetsvoorstelisonafhankelijk.Derapportenvandecommissiewordenopenbaargemaakt.DeledenvandeSP-fractiegavenenkelebeschouwingentengrondeoverhunvoorkeurvooreenrevisieraad.Hetzaldezeledennietverbazendathunargumentenmijnietkunnenovertuigen.ZomeenikdatdeHogeRaad,andersdandezeledensuggereren,weldegelijkmetdistantieeneenonbevangenblikoverherzieningsaanvragenkanoordelen.Ikwijseropdatonafhankelijk,onpartijdigenonbevangenbeslissenbijuitstekdetaakisvanderechterwaartoehijbovendienopgrondvanartikel6EVRMgehoudenis.HetvoorstelvandezeledendatderevisieraadeenbindendadviesaandeHogeRaadgeeftverdraagtzichinmijnogennietmetdeonafhankelijkepositievanonshoogsterechtscollege.Dezeledengavenaandateenrevisieraadhetvertrouweninderechtstaatbevordert.Inmijnogenzouhetomgekeerdeweleenshetgevalkunnenzijn.Onherroepelijkeuitsprakenvandeonafhankelijkerechterzoudenvoorheroverwegingkunnenwordenvoorgedragenopaangevenvaneenniet-rechterlijkeinstantiediebovendiennietdezelfdematevanonafhanke-lijkheidgenietalsdemetrechtspraakbelasteledenvanderechterlijkemacht.DeaanhetwoordzijndeledenrefereerdeninditverbandaandeOnderzoeksraadvoorveiligheid.Eenrevisieraadzoudaarnaarvolgenshenkunnenwordengemodelleerd.IkvolstameteroptewijzendatdeOnderzoeksraadvoorveiligheidnietbevoegdisuitsprakenvandeonaf-hankelijkerechterteheroverwegenofbindendeadviezenaanderechtertegeven.Dezeledenvroegenwaarom–geletophetfeitdatinhetwetsvoorstelherzieningtennadeleverschillendeonderdelenuithetrechtvanEngelandenWales,vertaaldnaarhetNederlandserechtssysteem,zijnoverge-nomen–watbetreftdeinstantiedieoverherzieningtenvoordeleoordeeltgeenaansluitingkanwordengezochtbijhetrechtvanEngelandenWales.Metdezeledenkanikinstemmendathet–afgezienvandewenselijkheiddaarvan–theoriedenkbaariseenrevisieraadnaarhetmodelvandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.68 CriminalCasesReviewCommission(CCRC)ookinNederlandintevoeren.MetdepassageindememorievantoelichtingoverdespecifiekesysteemkenmerkenvanhetEngelsestrafprocesrecht,isbedoeldomaantegevendatinNederlandruimeremogelijkhedenbestaanomfouteninhetregulierestrafprocesrecht–metnameinhogerberoep–rechttezetten.IkwildezeledennogeenswijzenopdenadelendieaaninvoeringvaneenrevisieraadnaarhetmodelvandeCCRCzijnverbonden.Eenbelangrijknadeelisdatmetintroductievaneenrevisieraadeenomvang-rijkbureaucratischapparaatinhetlevenzouwordengeroepen.DatsprakeisvaneenomvangrijkbureaucratischapparaatvolgtuitdejaarrapportenvandeCCRC(tedownloadenviadewebsitewww.ccrc.gov.uk).MetgenoegenhebikerkennisvangenomendatdeledenvandeVVD-fractiedekeuzedatdeHogeRaadherzieningsrechterblijft«inprin-cipe»kondenonderschrijven.ZijverzochtenmijeenreactietegevenopdestellingvandehoogleraarWagenaardatdeHogeRaadalscassatie-rechterenalsherzieningsrechtertegenstrijdigetakenzouuitvoerenenopdiensstellingdathetkanvoorkomendatraadsherenvanofadvocaten-generaalbijdeHogeRaadeerderineenanderefunctiebijdeveroorde-lingbetrokkenkunnenzijngeweest.Graagvoldoeikaanhetverzoekvandezeleden.ZoalsikhierboveninantwoordopvragenvandeledenvandePvdA-fractiehebaangegeven,isdetaakvandeHogeRaadalscassatie-rechtereenanderedanzijntaakalsherzieningsrechter.Tegenstrijdigzijndezetakeninmijnogenniet.Aangestiptkanwordendatcassatieeengewoonrechtsmiddelinhetregulierestrafprocesrechtis.Herzieningiseenbuitengewoonrechtsmiddeldatalleeninuitzonderlijkegevallenaandeordeis.BovendienkandeHogeRaad,zoalsikhierbovenhebaange-geven,alsherzieningsrechteruitandereledenzijnsamengestelddanalscassatierechterindezelfdezaak.HetligtinderededatraadsherenvandeHogeRaaddieineenvorigefunctiebijeenbepaaldestrafzaakbetrokkenzijngeweest,indepraktijkgeendeeluitmakenvandekamerdieovereenherzieningsverzoek(ofcassatieberoep)indezelfdezaakoordeelt.Hetzelfdegeldtvooradvocaten-generaalwaarhetgaatomhetnemenvanconclusies.Objectiefgerechtvaardigdeschijnvanpartijdigheidmoetwordenvermeden.Overigenskunnenookdeskundigeneerderbetrokkenzijngeweestbijeenstrafzaakdieisuitgemondineenonherroepelijkeveroordelingwaarvanherzieningwordtgevraagd.Omdezeredenkunnendeskundigendielidzijnvandeadviserendecommissiezichverschonen.Ikverwijsnaarhetalsbijlagebijdezenotagevoegdeontwerpbesluitdatikinconsultatiehebgegeven.6.Demogelijkhedentotfeitelijkonderzoek6.1.DehuidigeCommissieEvaluatieAfgeslotenStrafzaken(CEAS)geendefinitieveoplossingInantwoordopeendaartoestrekkendevraagvandeledenvandeSGP-fractiebevestigikdatdeadviserendecommissiediehetwetsvoorstelintroduceertvooreenbelangrijkdeelvergelijkbaarismetdetoegangs-commissievandeCEAS.EenpuntvanverschilisechterweldatdetoegangscommissievandeCEASalleenuitjuristenbestaat,terwijlerindecommissiedieditwetsvoorstelintroduceertookdeskundigenkunnenwordenbenoemd.Inhetwetsvoorstelisbepaalddatbijalgemenemaat-regelvanbestuurnadereregelswordengesteldoverdevormgevingvandecommissie.Ikverwijsnaarhetalsbijlagebijdezenotagevoegdeontwerpbesluit.VoortskanikbevestigendatmethetnaderonderzoekzoalsdatinditwetsvoorstelisvormgegevendeCEASoverbodigwordt.DeCEASwasbedoeldalseentijdelijkevoorzieningdieisgetroffeninTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.69 afwachtingvandepermanentevoorzieningdieinditwetsvoorstelisopgenomen.6.2.HetnaderfeitelijkonderzoekDeledenvandeCDA-fractievroegenwaaromdeprocureur-generaalbijdeHogeRaadalleengehoudenisadviesintewinnenbijdecommissieindiendegewezenverdachteisveroordeeldtotgevangenisstrafvantienjaarofmeer.Zijvroegenofnietmedebepalendkanzijnwaarvoordegewezenverdachteisveroordeeldinplaatsvanalleendehoogtevandestraf.Ikwilgraagvooropstellendatdegewezenverdachtevoorafgaandaandeindieningvaneenherzieningsaanvraageenverzoektotnaderonderzoekkandoenindienhijisveroordeeldvooreenmisdrijfwaaroptwaalfjaargevangenisstrafofmeerisgesteld(ziehetvoorgesteldeartikel461,eerstelid,Sv).Dehoogtevandeopgelegdestrafisdaarbijopzichzelfnietvanbelang.Indiendegewezenverdachtebijvoorbeeldisveroordeeldvoorhetmisdrijfverkrachtingkanhijongeachtdedaarvooropgelegdestrafvoorafgaandaandeherzieningsaanvraageenverzoektotnaderonderzoekdoen.Deprocureur-generaalbijdeHogeRaadis–behalvewanneereronvoldoendeaanwijzingenzijndatermogelijkerwijssprakeisvaneennovumofhetonderzoeknietnoodzakelijkis(ziehetvoorgesteldeartikel461,derdelid,Sv)–gehoudenhetgevraagdeonderzoekteverrichten.Inhetkadervandatonderzoekkandeprocureur-generaaladviesinwinnenvandeadviserendecommissie(hetvoorgesteldeartikel462,eerstelid,Sv).Hijisechtergehoudenhetadviesvandecommissieintewinnenindiengevangenisstrafisopgelegdvoordeduurvantienjaarofmeer(hetvoorgesteldeartikel462,tweedelid,Sv).Uiteenenanderkanwordenafgeleiddatvoordevraagofdeprocureur-generaalbijdeHogeRaadgehoudenisnaderonderzoekteverrichten,hetmisdrijfwaar-voordegewezenverdachteisveroordeeld,bepalendis,ennietdeopge-legdestraf.Dehoogtevandeopgelegdestrafisalleenbepalendvoorhetaldannietmoeteninschakelenvandecommissie.Inschakelingvandecommissieisdusookmogelijkalsdegewezenverdachteisveroordeeldtotgevangenisstrafvanminderdantienjaar.Tenovervloedewilikernogopwijzendatdegewezenverdachtebijveroordelingvoorelkstrafbaarfeitrechtstreekseenherzieningsaanvraagkanindienenendaarbijeenverzoekdoentoteennaderonderzoekkandoen.Deprocureur-generaalbijdeHogeRaadendeHogeRaadzelfzijnbevoegdomdatonderzoekintestellenindienzijdatnoodzakelijkachtenvooreengoedebeoordelingvandeaanvraag.DeledenvandefractiesvanCDA,PvdAenSPvroegenwaaromergeenrechtsmiddelopenstaattegeneenafwijzendebeslissingvandeprocureur-generaalbijdeHogeRaadophetverzoektotnaderonderzoek,metnameindesituatiewaarindeprocureur-generaalbesluitomniethetdoordecommissieaanbevolenonderzoekintestellen.Graagbeantwoordikdezevraagalsvolgt.Doelvanhetwetsvoorstelisdemogelijkhedenvannaderonderzoekmetdeskundigeninbrengteverruimendoordezemoge-lijkhedenindebestaandeherzieningsprocedureintepassen.Ditdoelkaninmijnogenmetditwetsvoorstelwordenbereikt.Introductievaneenformeelrechtsmiddeltegendebeslissingvandeprocureur-generaalbijdeHogeRaadomgeennaderonderzoekintestellen,zoualsnadeelhebbendatderegelingzwaarderzouwordenopgetuigddannoodzakelijkis.IkwijserdaarbijopdatdeHogeRaadambtshalveofopverzoekvaneengewezenverdachtealsnogaandeprocureur-generaalkanopdrageneennaderonderzoekteverrichten,wanneerdeHogeRaadvanoordeelisdatdeprocureur-generaaldatonderzoekoponjuistegrondenheeftafge-wezen,ennadereinformatienodigisomdeherzieningsaanvraagnaarbehorentekunnenbeoordelen.Eengewezenverdachtekanhetverzoek–indienditnietdoordeprocureur-generaalbijdeHogeRaadisgehono-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.610 reerd–duswelinhetkadervanzijnherzieningsaanvraagaandeHogeRaadvoorleggen.Weliswaarmoetdegewezenverdachtetotopzekerehoogteaannemelijkmakendatzicheennovumvoordoet,enkandegewezenverdachtenietvolstaanmethetaanvoerenvaneennovummethetdoeldatdeHogeRaaddaarnaareennaderonderzoekzaldoenverrichten(zieonderandereHR10februari2009,LJNBH2429),maardatneemtnietwegdatdeHogeRaad,zoalsindePuttensemoordzaakisgebeurd,inuitzonderingsgevalleneennaderonderzoekkandoenindienditvooreengoedebeoordelingvandeaanvraagnodigis.Inditopzichtisinditwetsvoorstelaansluitinggezochtbijdebestaandepraktijk.DeledenvandeSP-fractievroegenofdeprocureur-generaal«eenzijdigenalleen»kanbeslissenoverdeeventueelteraadplegendeskundigenindecommissie.Voorzoverdezeledendaarmeebedoeldenteinformerenofdeprocureur-generaalbijdeHogeRaadzelfkanbeslissenofhijaldannietadvieszalinwinnenvandeadviserendecommissiemoethunvraaginzoverreontkennendwordenbeantwoord,datdeprocureur-generaalinhetgevalhetverzoekinverbandstaatmeteenveroordelingtotgevangenis-strafvantienjaarofmeergehoudenisadviestevragen(tenzijhetverzoekkennelijknietontvankelijkofkennelijkongegrondis).Voorzoverdezeledenwenstentevernemenofdeprocureur-generaalbijdeHogeRaadzelfkanbeslissenhoedeadviserendecommissieissamengesteld,luidthetantwoordontkennend:deledenvandecommissiewordenbenoemd,herbenoemd,geschorstenontslagendoordeMinistervanJustitie,opdevoordrachtvandeprocureur-generaal.Ikverwijswatbetreftdesamen-stellingvandecommissienaarhetalsbijlagebijdezenotagevoegdeontwerpbesluit.Hetgaatdusomeenonafhankelijkecommissie.Watbetrefthetonderzoeksteamwaaraandezeledenrefereerdengeldtdatdaaraanbehalveopsporingsambtenarenookdeskundigenkunnenwordenverbonden.Watbetreftdetransparantievanhetonderzoekwijsikeropdatderaadsmanvandegewezenverdachtenavoltooiingvanhetonder-zoekdedaaropbetrekkinghebbendestukkenkrijgttoegezonden.Ingevalinhetkadervandatonderzoekgetuigenendeskundigenwordengehoordwordtderaadsmanvandegewezenverdachteinbeginseluitgenodigddaarbijaanwezigtezijn.Ingevaleenverzoektotnaderonderzoekisgedaanwordtaanhetslachtofferofdiensnabestaandegevraagdofhijopdehoogtewilwordengehoudenvandevoortgangvanhetonderzoek.Deaanhetwoordzijndeledenvroegenwaaromhetadviesvandeprocureur-generaalbijdeHogeRaadgeenbindendkarakterheeft.Ikgaervanuitdatdezeledenbedoeldentevragenwaaromhetadviesvandecommissienietbindendisvoordeprocureur-generaal.Datisnaarmijnmeningnietnodig.Hetrapportvandecommissieisopenbaar.Hetwordtopeenvergelijkbaremanieralsrechterlijkeuitsprakengepubliceerd.Indepraktijkzalhetadviesvandecommissieveelgewichtindeschaalleggen.Deprocureur-generaalisgehoudenom,alshijbeslisthetdoordecommissieaanbevolenonderzoeknietuittevoeren,dezebeslissingtemotiveren.Tegendezeachtergrondachtikdekennelijkevreesvandezeledendatdeprocureur-generaalhetadvies«zomaar»naastzichzouneerleggen,nietgegrond.Bovendienkanaltijdnogeenherzieningsver-zoekwordengedaanbijdeHogeRaad,inwelkverzoekooknaarhetopen-bareadviesvandecommissiekanwordenverwezen.DeledenvandeVVD-fractieinformeerdenwatdekostenzijnvanhetnaderonderzoek,metnameingevaldeadviserendecommissieeneenonderzoeksteamwordeningeschakeldofgeformeerd.Zijvroegenofikhunzienswijzedeeldathetongewenstisomnaastdebestaandeinstitu-tiesindestrafrechtspraaknieuweorganisatiesteimplementeren.Ommetdelaatstevraagtebeginnen:ikkanhunzienswijzegeheelonderschrijven.Datisderedenwaaromditwetsvoorstelhetnaderonderzoekindebestaandeherzieningsprocedureinpast.Deherzieningsprocedurewordt,TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.611 ookwatbetrefthetnaderonderzoek,bijdeHogeRaadgelaten,enerwordtvoorzienindemogelijkheidomadviestevragenvaneencommissieenindemogelijkheidvaninstellingvaneenonderzoeksteam.Decommissieiseenadviescommissievandeprocureur-generaalbijdeHogeRaad.Hetonderzoeksteam,indieningesteld,bestaatuitopsporings-ambtenaren,eventueelaangevuldmetledenvanhetOpenbaarMinisterieofdeskundigen.Erkandusvanbestaandeinstitutiesgebruikwordengemaakt.Watbetreftdevraagvandezeledenoverdekostenbrengikhetvolgendenaarvoren.Ditwetsvoorstelzou–geletopdedaardoorgeïntro-duceerdeadviserendecommissieendemogelijkheideenonderzoeksteamteformeren–kunnenleidentoteenzekerewerklastverzwaring.Erisvoor-alsnoggeenredenteveronderstellendatvaneenwerklastverzwaringsprakezalzijndienietbinnendekadersvandebestaandebegrotingzoukunnenwordenopgevangen.Herzieningennaderonderzoekzijnalleeninincidentelegevallenaandeorde.Bovendienwordtdoordeverplichterechtsbijstandlichtvaardigprocederennaarverwachtingvoorkomen.Iktekendaarbijaandatdeaanhetwoordzijndeledeninhetverslagaangavenhetermeeeenstezijndatdeverplichteprocesvertegenwoordi-gingeenaanzuigendewerkingkanvoorkomen.VoortswijsikeropdatdeCEASooknukostenmetzichbrengt.Ookdezekostenzijndeafgelopenjarenbinnendebeschikbarebudgettenvanbijdeonderzoekenbetrokkeninstantiesopgevangen.TenslottemerkikopdathetaantalzakenbijdeCEASterugloopt.Deverwachtingisnietdathetnaderonderzoekalsinditwetsvoorstelvoorgesteldzalleidentoteentoenamevanhetaantalzaken.Deaanhetwoordzijndeledenvroegenofhetparlementbetrokkenwordtbijdealgemenemaatregelvanbestuurwaarinregelswordengesteldoverdevormgevingvandeadviserendecommissie.Graagverwijsikdezeledennaarhetalsbijlagebijdezenotagevoegdeontwerpbesluitdatikinmiddelsinconsultatiehebgegeven.DeledenvandeChristenUnie-fractievroegenwaaromgeenverplichtingwordtgeschapenomnaastjuristenookanderedeskundigenindeadvise-rendecommissietebenoemen.Graagbeantwoordikdezevraagalsvolgt.Bijdesamenstellingvandecommissieligtdegedachtevoordeskundige-ninbrengmogelijktemaken.Zoalsblijktuithetalsbijlagebijdezenotagevoegdeontwerpbesluitwordenindecommissieookdeskundigenbenoemd.Voortskandecommissiedeskundigenaanwijzendieaandecommissiebijstandverlenen.Ookisdecommissiebevoegddeskundigentehorenofhuneenopdrachttegeven,waarbijkanwordengedachtaanwerkzaamhedenvanbeperkteomvangzoalshetopmakenvaneenrappor-tageovereenbepaaldekwestie.Voorzienindemogelijkheidvanbijstanddooreninformatieinwinningbijdeskundigenisnodig,omdathet–geletopdeveleexpertisegebiedendieinstrafzakeneenrolkunnenspelen–gemakkelijkzalkunnenvoorkomendatdecommissievoorbeoordelingvandewenselijkheidvaneennaderonderzoekineenspecifiekeafge-slotenstrafzaakbehoefteheeftaandeskundigheidwaaroverdeledenvandecommissie–waaronderdatlidofdieledendiedeskundigezijn–nietzelfbeschikken.Mijnsinzienswordtopdezewijzeadequatedeskundige-ninbrenggewaarborgd.Dezeledenvroegenvoortsomeennaderetoelichtingopdekeuzeomhetnaderonderzoekaanondergrenzentebinden.Zijinformeerdenwaaropdeaannameisgebaseerdvaneentoestroomvanzakenindiendezeonder-grenzennietzoudenwordengesteld.Hetstellenvanbeperkingenaandegevallenwaarinnaderonderzoekmogelijkwordtgemaakt,berustopdegedachtedatderechtsbeschermingtoeneemtnaarmatedeophetspelstaandebelangengroterzijn.Eenoptimaleinzetvandebeschikbaremiddelenvergtdatdezewordeningezetindezwaarderezaken.Hetisbeterverzoekentotnaderonderzoekvoorernstigergevallentereserverenenderuimtetenemenvooreendiepgravendonderzoek,daneennaderonderzoekinveelofzelfsallegevallenmogelijktemaken.Ernstigestraf-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.612 zakenzijn,vanwegehunemotioneleladingendedaaruitvoortkomendepsychologischedrukinhetbijzondervatbaarvoorfenomenenalstunnel-visieendewenstot(snelle)oplossingvandezaak.Daaromisbijditsoortzakendemogelijkheidvaneendiepgaandonderzoekwenselijk.UitdeevaluatievandeCEASisgeblekendatzulkonderzoektijdrovendkanzijn.Tenovervloedewijsikernogopdatdegewezenverdachtebijveroorde-lingvoorelkstrafbaarfeitrechtstreekseenherzieningsaanvraagkanindienenendaarbijeenverzoekdoentoteennaderonderzoekkandoen.Deprocureur-generaalbijdeHogeRaadisbevoegdomdatonderzoekintestellenindienhijdatnoodzakelijkachtvooreengoedebeoordelingvandeaanvraag.Langsdezewegbestaatvoorzeeruitzonderlijkegevallennogeen«veiligheidsklep»voorgevallenwaarinnietaandeondergrenzenvanhetaandeherzieningsaanvraagvoorafgaandeonderzoekwordtvoldaan.Indiennaeenevaluatievandewetzoublijkendatdeonder-grenzenonbevredigendfunctioneren,kanwordenbezienhoedezekunnenwordenbijgesteld.Daarbijkanookrekeningwordengehoudenmethetaantalzakendatdaninmiddelsaaneennaderonderzoekzijnonderworpenofdaarvoorzijnvoorgedragen,alsmedemetdedaaruitvoortspruitendehoeveelheidwerk.6.3.EisentestellenaanverzoekentotnaderonderzoekDeledenvandeCDA-fractievroegenwaaropdegewezenverdachteeenberoepkandoenomaannemelijktemakendatervoldoendeaanwijzingenzijndatermogelijkerwijssprakeisvaneengrondtotherziening.Zijwezeneropdatookindememorievantoelichtingwordtonderkenddatdegewezenverdachteinbewijsnoodkankomenteverkeren.Depassageuitdememorievantoelichtingwaaropdezeledendoeldenheeftechterbetrekkingopdebewijsnoodwaarindegewezenverdachtekanverkerenbijdeonderbouwingvanzijnherzieningsaanvraag.Dedrempelvoordeherzieningsaanvraagblijft,zoalsikhierboveninantwoordopvragenvandeledenvandeVVD-fractieaangaf,gehandhaafd.Ombewijsnoodbijdeherzieningsaanvraagtevoorkomenintroduceertditwetsvoorstel–bijveroordelingvoorernstigemisdrijven–eenmogelijkheidvannaderonderzoek,metderesultatenwaarvandeherzieningsaanvraagvervolgenskanwordenonderbouwd.Voldoendevoorhonoreringvanhetverzoekisdateraanwijzingenzijnvooreenmogelijknovum.Dezeledenwijzenopdemogelijkheiddatdegewezenverdachteindepositiekankomenteverkerendathijzelfshetbestaanvanaanwijzingenvooreenmogelijknovumnietaannemelijkkanmaken,omdatreedsdaarvoornaderonder-zoeknodigis.Inreactiedaaropmerkikopdathetongewenstzouzijnnaderonderzoekmogelijktemakeningevallenwaarinaanwijzingenvooreenmogelijknovumontbreken.Datzounamelijkbetekenendatgewezenverdachtenookindegevallenwaaringeentwijfelbestaataandejuistheidvandeveroordelingtochzoudenkunnenbewerkstelligendateennaderonderzoekwordtgedaan.Datzounietsporenmethetuitzonderlijkekaraktervanhetbuitengewonerechtsmiddelherziening.Bovendienmoethetwetsvoorstelnietuitnodigentot«fishingexpeditions»aandekantvanveroordeelden.DeledenvandePvdA-fractievroegenofdegewezenverdachtealleenaanspraakkanmakenoprechtsbijstandvoorhetbestuderenvanhetdossier,terwijlaanwijzingenvooreennovumzichveelalbuitenhetdossierbevinden.Zijvroegenofderadenvoorrechtsbijstandvoldoendezijntoegerustvoorbeoordelingofrechtsbijstandinherzieningszakenmoetwordenverleend.DeledenvandeChristenUnie-fractiesteldennaaraanleidingvanstellingenvandehoogleraarG.J.Knoopsgelijksoortigevragen.Zijvroegeninhetbijzonderwanneergewezenverdachtenaanspraakkunnenmakenoprechtsbijstand.DeledenvandeSP-fractieinformeerdenwatbetrefthethierbesprokenpuntofderadenvoorrechts-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.613 bijstandvergoedingenzullentoekennenvoornaderonderzoekvanwegedegewezenverdachteinverbandmethetaannemelijkkunnenmakendateraanwijzingenzijnvooreenmogelijknovum.Graagbeantwoordikdezevragenvandegenoemdefractiesinonderlingverbandalsvolgt.Hetwetsvoorstelvoorzietindemogelijkheidvanrechtsbijstandzowelinhetgevalvaneenherzieningsaanvraagalsingevalvaneenverzoektotnaderonderzoek(ziehetvoorgesteldeartikel459Sv).Indieneennaderonderzoekdoordeprocureur-generaalbijdeHogeRaadwordtingesteld,komendekostendaarvanvoorrekeningvandeStaat.Naderonderzoekismogelijkbijaanwijzingendatermogelijkerwijssprakeisvaneennovum.Indiendezeaanwijzingenontbreken,zalhetverzoekomnaderonderzoekwordenafgewezen.HierbovenhebikinantwoordopeenvraagvandeledenvandeCDA-fractieaangegevendatenwaaromhetongewenstzouzijnnaderonderzoekmogelijktemakeningevallenwaarinaanwijzingenvooreenmogelijknovumontbreken.Inhetverlengdedaarvaniseen(voorafgegeven)vergoedingvandekostendiedegewezenverdachtemaaktomdathijzelf–buitendeinditwetsvoorstelvoorzieneregelingom–eennaderdeskundigenonderzoekinsteltdatdientteronderbouwingvanhetverzoektotnaderonderzoek,naarmijnmeningnietaandeorde.Ikwijseropdatindegevallenwaarinzulkekostenzijngemaakt,endegewezenverdachteinherzieningalsnogwordtvrijgesproken,vergoedingdaarvannaarbillijkheidmogelijkis(ziedeartikelen591en51j,vierdelid,Sv).Deradenvoorrechtsbijstandhebbendetaakvergoedingenteverstrekkenvoorverschillendeenongelijksoortigezaken.Zijzijnermeevertrouwddatdebeoordelingofeenvergoedingmoetwordenverstrektafhankelijkvandesoortzaakkanverschillen.IkwijserdaarbijopdatherzieningszakenreedsthansalsafzonderlijkezakeninhetBesluitvergoedingenrechtsbij-stand2000genoemdstaan.Dezezakenleverenmeer«punten»opdangewonestrafzaken(zieartikel15,tweedelid,vandatbesluit).Tegendezeachtergrondmeenikervanuittemogengaandatderadenvoorrechtsbij-standinstaatzijntoteenadequatebeoordelingofrechtsbijstandineenherzieningzaakmoetwordenverleend.DeledenvandeSP-fractievondendathetwetsvoorstelnaderonderzoekineentebeperktaantalgevallenmogelijkmaakt.Zijwezeneropdathetmoetgaanom(veroordelingvoor)misdrijvenwaaropgevangenisstrafvanminstenstwaalfjaarisgesteldenwaardoorderechtsordeernstigisgeschokt.Zijvroegenomeennadereonderbouwingvandezegrens.GraagverwijsikkortheidshalvenaardeantwoordendieikhierbovengafopgelijksoortigevragenvandeledenvandefractiesvanCDAenChristenUnie.7.DebeslissingsruimtevandefeitenrechternaeenverwijzingDeledenvandeSGP-fractievroegenwelkebetekenistoekomtaandeinhetwetsvoorstelvoorzieneverruimingvandebeslissingsruimteinherzie-ning,nuderegeldatdeoorspronkelijkestrafinherzieningnietkanwordenverzwaard,wordtgehandhaafd.Dezebetekenisis,zomerkikinantwoordopdezevraagop,gelegenindemogelijkheidvanderechterinherzieningombijveroordelingvoorhetzelfdefeiteenlagerestrafdandeoorspronkelijkeopteleggen.Datisindehuidigeregelingnietmogelijk.8.FinanciëleparagraafDeledenvandeVVD-fractievroegenwatdetotalekostenzijndiehetwetsvoorstelmetzichzalbrengen.Graagverwijsikkortheidshalvenaarhetantwoorddatikhierbovengafopeenvergelijkbarevraagvandezeleden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.614 II.ARTIKELSGEWIJSArtikel473OpeendaartoestrekkendevraagvandeledenvandeCDA-fractiekanikbevestigendathetbeveltotgevangenhoudingdoordeHogeRaadtenuitvoerwordtgelegdalsgevangenisstrafindeinrichtingwaarindeveroordeeldeverblijft.Overplaatsingnaareenhuisvanbewaringzouneerkomenopeenverslechteringvandepositievandeveroordeelde,hetgeennietzousporenvanhetkaraktervandeherzieningsregeling.Artikel477DeledenvandeCDA-fractievroegen,wijzendophetvoorgesteldeartikel477Sv,ofhetaantalvantienraadshereningevaldeHogeRaadzelfinherzieningrechtdoet,nietteveelis.Graagbeantwoordikdezevraagalsvolgt.HetartikelbetrefthetgevaldatdeherzieningsaanvraageenuitspraakvandeHogeRaadzelfbetreft.DeHogeRaadtreedtzelfineersteinstantieentevensinhoogsteressortopindeprocedurevanvervolgingvanministersvoorambtsmisdrijven.IndieprocedureoordeeltdeHogeRaadmettienraadsheren(artikel76,vierdelid,WetRO).Hetzouonge-rijmdzijnalsdeHogeRaadnaverwijzinginherzieningmetminderraads-herenzouoordelen.Overigensistenopzichtevanhethuidigeartikel472,eerstelid,Sveenbehoorlijkereductiegerealiseerd,omdatdatartikelbepaaltdatdeHogeRaadinherzieningissamengestelduitalleleden(behalvedieledendieverhinderdzijn).Debijzondereprocedurevanvervolgingenberechtingvanministersvoorambtsmisdrijvenisnognooitgebruikt.Deregelingvanherzieningvandeuitdezeberechtingvoort-vloeiendeuitspraakdusevenmin.Artikel482DeledenvandeCDA-fractievroegenofhetindememorievantoelichtinggenoemdegevalwaarindebenadeeldepartijderechterlijkedwalingheeftveroorzaaktindewettelijkeregelingmoetwordenopgenomenalsgevalwaarinderechterervankanafzienreedsbetaaldeschadevergoedingenaandegewezenverdachtetevergoeden.Ikachtditnietnoodzakelijkomdathetverstrekkenvaneenvergoedingaandegewezenverdachteeenfacultatievebevoegdheidvanderechteris.Voordeuitoefeningvandezebevoegdheidbevatdememorievantoelichtingrichtinggevendepassages.DeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32045,nr.615