Verslag van de Europese Raad van 18 december 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-20Europese RaadNr. 2362 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 januari 2026Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, het verslag aan vande Europese Raad van 18 december 2025.De Minister van Buitenlandse Zaken,D.M. van Weel kst-21501-20-2362ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23621 Verslag Europese Raad 18 december 2025 Op 18 december jl. vond in Brussel de Europese Raad (ER) plaats. Op deagenda stonden Oekraïne, het Midden-Oosten, defensie en veiligheid, hetMeerjarig Financieel Kader, uitbreiding en hervormingen, migratie engeo-economie en concurrentievermogen.Ook stond de ER stil bij de Pact voor het Middellandse Zeegebied,bestrijding van antisemitisme, racisme en vreemdelingenhaat, bestrijdingvan desinformatie en van buitenlandse informatiemanipulatie eninmenging, en de macroregionale strategie voor het Atlantische gebied.OekraïneDe ER sprak over de voortdurende Russische agressieoorlog tegenOekraïne en inspanningen om te komen tot een rechtvaardige enduurzame vrede. De Oekraïense president Zelensky sloot bij een gedeeltevan de bijeenkomst aan. In het bijzonder sprak de ER over urgentefinanciële steun voor Oekraïne. De Raad bereikte een politiek akkoord omvoor EUR 90 miljard aan leningen aan Oekraïne te verstrekken voor 2026en 2027, voor zowel macro-financiële als militaire steun.Afgelopen vrijdag 19 december ontving uw Kamer hierover een brief.1De Europese leiders spraken hun onverminderde steun uit voor deOekraïense onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit. Ditblijkt ook uit een verklaring die door 26 Europese leiders wordt onder-steund. De EU steunt het proces naar een duurzame en rechtvaardigevrede en zal hieraan actief blijven bijdragen. Oekraïne beslist hierbij zelfover de route naar vrede. De EU besluit over EU-aangelegenheden enzaken die de veiligheid van de Unie aangaan. Daarbij moet Oekraïne instaat zijn zichzelf te verdedigen en zijn veiligheid op de lange termijn tegaranderen. De ER onderstreepte de noodzaak voor lidstaten om hunmilitaire steun aan Oekraïne te intensiveren en stelde vastberaden te zijnom de druk op Rusland op te voeren door middel van een nieuwsanctiepakket begin 2026. In dit verband stond de ER stil bij de inspan-ningen om de schaduwvloot verder aan te pakken. Ook riep de ER derdelanden en partijen binnen derde landen die de Russische agressieoorlogdirect of indirect faciliteren op daar onmiddellijk mee te stoppen.De ER veroordeelde de voortdurende grootschalige Russische aanvallenop Oekraïense burgers en civiele objecten, waaronder infrastructuur,medische faciliteiten en het energiesysteem. De Unie en lidstaten zullensamen met partners de energie- en humanitaire steun aan Oekraïneintensiveren. Daarnaast riep de ER op tot de onmiddellijke en onvoorwaar-delijke terugkeer van ontvoerde Oekraïense kinderen en andere burgers.Tot slot onderstreepte de ER de toewijding aan accountability, waarbij deinspanningen voor de operationalisering van het Agressietribunaal en deoprichting van de Internationale Claims-commissie voor Oekraïne werdenverwelkomd.Midden-OostenDe ER sprak over de voortgang van het plan ter beëindiging van hetconflict in de Gazastrook, de reeds aangenomen VNVR-resolutie 2803,alsook hoe de EU en haar lidstaten hieraan kunnen bijdragen. Nederlandbenadrukte daarbij het belang van druk op beide partijen in deze fase.Hamas moet de wapens neerleggen en geen rol krijgen in de toekomstvan Gaza. Nederland heeft opgeroepen dat Israël dringend meer1Kamerstukken 21 501-20 en 36 045, nr. 2361Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23622 humanitaire hulp moet toelaten, ook met het oog op de winterseomstandigheden die de noden verder verdiepen, conform moties-Van Baarle.2 Hiervoor benadrukte Nederland conform motie-Ceder3, datIsraël de herregistratieplicht voor internationale ngo’s en restricties voordual-use moet wijzigen. Dit is van belang zodat hulporganisaties,waaronder door Nederland gefinancierde partnerorganisaties, allehulpbehoevenden in de Gazastrook kunnen bereiken. Nederland heeftsinds oktober 2.023 EUR 94,2 miljoen vrijgemaakt voor crisisspecifiekenoodhulp aan Gaza. Dit is exclusief de EUR 25 miljoen ter ondersteuningvan medische en humanitaire hulp aan mensen uit Gaza, ook ten behoevevan medische evacuaties, en de EUR 20 miljoen voor wederopbouw.Tot slot uitte Nederland zorgen over de verslechterende situatie op deWestelijke Jordaanoever en riep op tot een blijvende EU-inzet op hetgebied van sancties tegen gewelddadige kolonisten alsook Hamas enPalestinian Islamic Jihad.De ER onderstreepte daarnaast het belang van stabiliteit in de econo-mische en veiligheidssituatie in Libanon en sprak haar steun uit voor deLibanese regering, het ontwapenen van Hezbollah en het hernieuwdstreven naar het geweldsmonopolie voor de Lebanese Armed Forces(LAF). De EU sprak tevens haar steun uit voor de UNIFIL-missie inLibanon.De ER herhaalde een jaar na de val van het Assad-regime haar steun vooreen vreedzame en inclusieve transitie in Syrië waarin de rechten van deverschillende gemeenschappen worden gewaarborgd. De EU sprakzorgen uit over buitenlandse inmenging in Syrië en riep alle partijen op deonafhankelijkheid, soevereiniteit en integriteit van het land, conform hetinternationale recht, te respecteren.Veiligheid en DefensieDe ER sprak over de recente hybride incidenten op EU-grondgebied enriep op tot het versnellen van de gezamenlijke inspanningen om deweerbaarheid, de bescherming van kritieke infrastructuur en de responsbij hybride incidenten te versterken. Daarnaast stond de ER stil bij allelopende trajecten om de defensiegereedheid van Europa daadkrachtig tevergroten. De Raad evalueerde hiertoe de voortgang van implementatievan de Routekaart voor defensiegereedheid 2030, in het bijzonder op hetgebied van de Priority Capability Areas (PCA’s). De Raad verwelkomde deovereenkomst inzake verruimde toegang van de Canadese industrie tothet Security Action for Europe-instrument. Nederland sprak hierbijteleurstelling uit voor het feit dat het met het VK niet is gelukt om tot eensoortgelijk akkoord te komen. Tot slot riep de Raad op tot snelle voortgangop alle lopende initiatieven, zoals de Routekaart voor de transformatie vande defensie-industrie, de Omnibus voor defensiegereedheid en hetMilitaire mobiliteitspakket.Meerjarig Financieel Kader (MFK)De ER sprak over de voorstellen van de Europese Commissie voor hetvolgend MFK en eigenmiddelenbesluit (EMB) vanaf 2028. De onderhande-lingen over het MFK en EMB worden in de ER gestructureerd aan de handvan een onderhandelingsdocument, de zogenoemde negobox. In dezebespreking benadrukte Nederland samen met enkele andere lidstatenopnieuw het belang van de toevoeging van de voortzetting van decorrecties op de bni-afdracht aan het onderhandelingsdocument. Een flink2Kamerstuk 21 501-20, nr. 2341 en Kamerstuk 21 501-20, nr. 23053Kamerstuk 21 501-02, nr. 3273.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23623 aantal lidstaten uitten juist stevige kritiek op deze toevoeging. Daarnaastvond er een discussie plaats over de tijdslijn van het MFK. Enkele lidstatenpleitten voor een afronding vóór het einde van 2026, terwijl anderelidstaten benadrukten dat kwaliteit boven snelheid gaat. De ER heeftingestemd met de conclusies en ziet de negobox als basis voor devoortzetting van de onderhandelingen onder het Cypriotisch voorzitter-schap, met het oog op overeenstemming op het MFK voor eind 2026.Uitbreiding en hervormingenDe ER sprak over het jaarlijkse uitbreidingspakket van de Commissie van4 november jl.4 Verschillende lidstaten uitten daarbij hun teleurstelling datde Raad Algemene Zaken uiteindelijk geen conclusies kon aannemenvanwege de Hongaarse positie in het toetredingsproces met Oekraïne.Deze lidstaten riepen op tot stappen in het EU-toetredingsproces voorOekraïne en Moldavië. Ook Nederland gaf aan volgende stappen testeunen, conform de voorstellen van de Commissie. Verder benadruktenmeerdere lidstaten het geostrategisch belang van EU-uitbreiding, engaven enkele lidstaten aan dat kandidaat-lidstaten moeten blijven werkenaan hervormingen, waaronder op het gebied van de rechtsstaat. Eenaantal lidstaten gaf aan dat het open staat om cluster 3 met Servië teopenen in lijn met de aanbevelingen van de Europese Commissie. DeCommissie zal begin 2026 een volgende update geven over de voortgangin Servië. Enkele lidstaten riepen verder op om de uitbreidingsmethodo-logie te herzien, en gekwalificeerde meerderheid te hanteren voorbepaalde stappen in het uitbreidingsproces. Nederland benadrukte dat degeldende uitbreidingsmethodologie en besluitvormingsprocedures instand moeten worden gehouden; er kunnen volgens Nederland geenformele besluitvormingsstappen overgeslagen worden en unanimiteit bijbesluitvorming blijft een vereiste.De ER sprak ook over hervormingen van de EU in het licht van uitbreiding.Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, gaven aan uit te zien naarde Commissiemededeling hierover, die naar verwachting begin 2026verschijnt.MigratieVoorafgaand aan de ER kwam een groep leiders, waaronder van Italië enDenemarken, bijeen voor het inmiddels reguliere migratie-overleg,ditmaal voorgezeten door Nederland. Hierbij werden ervaringen uitge-wisseld over innovatieve oplossingen, migratieknelpunten in relatie totVerdragen, gecoördineerde samenwerking met derde landen waaronderSyrië, en EU-coördinatie op migratie in VN-verband besproken. De ER zelfnam kennis van de reguliere migratievoortgangsbrief van Commissievoor-zitter Von der Leyen. De ER stond stil bij geboekte voortgang en riep opom werkzaamheden op alle gebieden met prioriteit voort te zetten, in lijnmet EU- en internationaal recht.Geo-economie en concurrentievermogenDe ER heeft tijdens het diner een strategische discussie gevoerd over degeo-economie en de implicaties hiervan voor het Europees concurrentie-vermogen. Nederland heeft, conform motie-Boswijk,5 aangegeven graagnauwere samenwerkingen aan te gaan met bereidwillige EU-lidstaten omde winning, verwerking en recycling van kritieke grondstoffen teversnellen en waardeketens te versterken. Ook heeft Nederland conform4Zie Kamerstuk 23 987, nr. 398.5Kamerstuk 21 501-20, nr. 2352.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23624 motie-Hoogeveen c.s.6 het belang van het sluiten van handelsakkoordenbenadrukt. Deze uitkomsten zullen worden meegenomen naar debuitengewone ER in februari en formele ER in maart volgend jaar.OverigPact voor het Middellandse Zeegebied (MedPact)De ER verwelkomde het nieuwe EU Pact voor het Middellandse Zeegebied(MedPact) en de Raadsconclusies over het MedPact. Het kabinet staatpositief tegenover de integrale EU-aanpak ten aanzien van de Middel-landse Zeeregio.7 Het MedPact wordt in 2026 uitgewerkt in een Actieplan.Antisemitisme, racisme en xenofobieDe ER stond stil bij het antisemitisch geweld tijdens de Chanuka-viering inAustralië en betuigde medeleven en solidariteit aan de families envrienden van de slachtoffers en de Joodse gemeenschappen wereldwijd.In lijn met de toezegging aan het lid-Bikker onderstreepte Nederland dezeboodschap en sprak haar sympathie uit voor de slachtoffers en hunfamilies alsmede de Joodse gemeenschap. De ER veroordeelde allevormen van antisemitisme, haat, intolerantie, racisme, xenofobie enantimoslimhaat. Ook Nederland riep hiertoe op, verwees naar hetgezamenlijke non-paper met Frankrijk en Oostenrijk en benadrukte hetbelang om antisemitisme en, conform moties-Van Baarle, alle vormen vandiscriminatie op EU-niveau te bestrijden, waaronder moslimhaat.8 De ERriep op tot intensivering van de opvolging van de Council Declaration onFostering Jewish Life van 15 oktober 2024 en gaf aan uit te kijken naar deantiracisme strategie van de Commissie in januari 2026.Bestrijding van desinformatie en van buitenlandse informatiemanipulatieen inmengingDe ER sprak over het belang van democratische weerbaarheid. Hetbenadrukte de strijd tegen desinformatie en FIMI en het beschermen vanvrije media en mediapluriformiteit. De ER wees hierbij op de verantwoor-delijkheid die platforms hebben in het bestrijden van desinformatie enillegale content. Ook bevestigde de ER opnieuw de regelgevendeautonomie van de EU op digitaal gebied.Macroregionale strategie voor het Atlantische gebiedDe ER verzocht de Commissie om uiterlijk in juni 2027 een macroregionaleEU-strategie voor het Atlantische gebied te ontwikkelen, rekeninghoudend met de bestaande maritieme strategie voor het Atlantischegebied en het Atlantisch actieplan.Toezegging over motie van het lid Ceder over een nationaal verbod op deimport, export, doorvoer en promotie van goederen en diensten uitRusland (Kamerstuk 36 045, nr. 232)Met betrekking tot de toezegging een terugkoppeling te geven over dekabinetsinzet om de doorvoer van gesanctioneerde Russische goederenvia Nederlandse havens aan te pakken verwijst het kabinet naar hetverslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 15 december jl.9 waarin de6Kamerstuk 21 501-20, nr. 2344.7BNC-fiche: Mededeling EU Pact voor het Middellandse Zeegebied (Kamerstuk 22 112, nr. 4209).8Kamerstuk 21 501-20, nrs. 2342 en 2343.9Kamerstuk 21 501-02, nr. 3313Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23625 Minister van Buitenlandse Zaken is ingegaan op de kabinetsinzet n.a.v. demotie-Ceder.Uitvoering Motie Teunissen c.s. over Israël en het Verdrag tegen foltering(Kamerstuk 21 501-20, nr. 2315)De motie Teunissen c.s. verzoekt de regering te onderzoeken welke«juridische stappen» Nederland en andere landen kan zetten zodat Israëlhet Antifolteringverdrag naleeft. Uit onderzoek is gebleken dat geen vande verdragspartijen stappen kan zetten die leiden tot een bindendeuitspraak van een internationaal hof of tribunaal over de naleving doorIsraël van het Antifolteringverdrag. Dit neemt niet weg dat, zoals ook inhet debat op 16 oktober 2025 gesteld, het kabinet er bij Israël regelmatigop aandringt het internationaal recht, waaronder het Antifolteringverdrag,na te leven.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-20, nr. 23626