Advies Raad van State en nader rapport

31358WijzigingvanenigebepalingenvanhetWetboekvanBurgerlijkeRechtsvorderingenhetBurgerlijkWetboekteneindenaasthetindezebepalingengesteldevereistevanschriftelijkheidookruimtetebiedenaandeontwikkelingenophetgebiedvanhetelektronischverkeerNr.5ADVIESRAADVANSTATEENNADERRAPPORTHieronderzijnopgenomenhetadviesvandeRaadvanStated.d.18januari2008enhetnaderrapportd.d.8februari2008,aangebodenaandeKoningindoordeministervanJustitie.HetadviesvandeRaadvanStateiscursiefafgedrukt.BijKabinetsmissivevan26november2007,no.07.003810,heeftUweMajesteit,opvoordrachtvandeMinistervanJustitie,bijdeRaadvanStateteroverwegingaanhangiggemaakthetvoorstelvanwettotwijzigingvanenigebepalingenvanhetWetboekvanBurgerlijkeRechtsvorderingenhetBurgerlijkWetboekteneindenaasthetindezebepalingengesteldevereistevanschriftelijkheidookruimtetebiedenaandeontwikkelingenophetgebiedvanhetelektronischverkeer,metmemorievantoelichting.Hetwetsvoorstelmaaktdeelektronischeverzekeringspolisondervoorwaardenmogelijk,staattoedatookbepaaldeandereonderhandseakteninelektro-nischevormwordenopgemaaktenverruimtdemogelijkhedenvoorhetelektronischtotstandkomenvanovereenkomstenendeterbeschikkingstellingvanalgemenevoorwaarden.DeRaadvanStateonderschrijftdestrekkingvanhetwetsvoorstel,maarmaaktondermeereenopmerkingoverderegeldatdeinstemmingmetelektronischeverzendingvanonderhandseakten,indiendezewordengewijzigd,alleenvantoepassingisopdeverzekeringspolisenoverdeuitzonderingdiegemaaktisvooronderhandseaktendieonderhetfamilierechtofheterfrechtvallen.Hijisvanoordeeldatinverbanddaarmeeaanpassingvanhetvoorstelwenselijkis.BlijkensdemededelingvandeDirecteurvanUwKabinetvan26november2007,nr.07.003810,machtigdeUweMajesteitdeRaadvanStatezijnadviesinzakehetbovenvermeldevoorstelvanwetrechtstreeksaanmijtedoentoekomen.Ditadvies,gedateerd18januari2008,nrW03.07.0433/II,biedikUhierbijaan.DeRaadvanStateonderschrijftdestrekkingvanhetwetsvoorstel,maarmaaktondermeereenopmerkingoverderegeldatdeinstemmingmetelektronischeverzendingvanonderhandseakten,indiendezewordengewijzigd,alleenvantoepassingisopdeverzekeringspolisenoverdeuitzonderingdiegemaaktisvooronderhandseaktendieonderhetfamilierechtofheterfrechtvallen.DeRaadvanStateisvanoordeeldatinverbanddaarmeeaanpassingvanhetvoorstelwenselijkis.1.Hetvoorgesteldetweedelidvanartikel932vanBoek7vanhetBurgerlijkWetboek(BW)houdtindatdeinstemmingaandeverzekeraaromeenpoliselektronischteverzenden(artikel156a,tweedelid,vanhetWetboekvanTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2007–2008KST1157420708tkkst31358-5ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.51 BurgerlijkeRechtsvordering)ookdeinstemmingmetelektronischeverzendingvaneventuelelaterewijzigingeninsluit.DeRaadzietnietinwaaromdezeregelnietzoukunnenwordenuitgebreidtotandereonderhandseakten,medegeletophetvoornemenvandeMinistervanJustitieomdebruikbaarheidvanhetelektronischeverkeervoorhetprivaatrechtzoveelmogelijktebevorderen1.DeRaadadviseertartikel156a,tweedelid,indiezinaantepassen.1.DeRaadmerktopdathetvoordeelektronischepolisbepaaldeinhetvoorgesteldetweedelidvanartikel7:932vanhetBurgerlijkWetboek(BW)vooralleelektronischeonderhandseaktenzoumoetengelden.Hetvoorgesteldeartikel7:932lid2BWbepaaltdatdeinstemmingmetelektronischeverzendingvandepolisookdeinstemmingmetelektronischeverzendingvaneventuelelaterewijzigingeninsluit.TerechtmerktdeRaadopdatnietvaltintezienwaaromdezeregelnietzoukunnenwordenuitgebreidtotandereonderhandseakten.Omdieredenisaanhetvoorgesteldeartikel156a,tweedelid,vanhetWetboekvanBurgerlijkeRechtsvordering(Rv)toegevoegddatdeinstemmingmethetverschaffenvaneenonderhandseakteopeenanderewijzedanbijgeschrift,zolangzijnietisherroepen,eveneenszietophetverschaffenvaneengewijzigdeonderhandseakte.Omwillevandeleesbaarheidishetinhetoorspronkelijketweedelidvanartikel156aRvbepaaldeomtrentdeontvangstbevestigingverplaatstnaareennieuwderdelid.Hetoorspronkelijkederdelidisvernummerdtothetvierdelid.Devoorgesteldetoevoegingaanartikel7:932lid2BWkonalsgevolgvandezewijzigingvervallen.2a.Volgenshetvoorgesteldeartikel156a,derdelid,kan,indienhetfamilie-rechtoferfrechthetopmakenvaneenonderhandseaktevoorschrijft,daaraanalleenbijwijzevangeschriftwordenvoldaan.Dezeuitzonderingopdemogelijkheidomeenakteinelektronischevormoptemakenisvolgensdetoelichtingwenselijkgeziendebijzondereaardvanheterfrechtenfamilierechtendedaarbijtebeschermenbelangen.VerschillendebepalingenvanBoek1en4BWkennenhetvereistevaneenonderhandseakte.Ditbetreftondermeerartikel1:19e(aangiftegeboorte)endeartikelen4:61,4:94,4:95,4:97,4:104,4:105en4:114(uiterstewil).ZondernaderetoelichtingisdeRaadernietvanovertuigddatdeindezeartikelengeregeldemateriezodanigbijzonderisdatdemogelijkheidvaneeninelektronischevormoptemakenaktenietwenselijkzouzijn.b.VerderwijstdeRaadopartikel1:88BW.Ditartikelbepaaltdatvoorbepaalderechtshandelingendetoestemmingvandeandereechtgenootisvereist.Volgensartikel1:88lid3BWmoetdezetoestemmingschriftelijkwordenverleend,indiendewetvoorhetverrichtenvaneenrechtshandelingeenvormvoorschrijft.Nietduidelijkiswatdeimplicatieisvoorartikel1:88lid3BWalseenonderhandseakteandersdanbijgeschriftkanwordenopgemaaktenzietopeendoorartikel1:88lid1BWbestrekenrechtshandeling.Geldtdandeuitzonderingvanartikel156a,derdelid,ofderegelvanartikel156a,eerstelid?DeRaadadviseerthieraannaderaandachttebesteden.2a.DeRaadmerktopernietvanovertuigdtezijndat,indienhetfamilierechtofheterfrechthetopmakenvaneenonderhandseaktevoorschrijft,daaraanalleenbijwijzevangeschriftennietopelektronischewijzekanwordenvoldaan.TerechtmerktdeRaadopdatdebijzondereaardvanheterfrechtenhetfamilierechtendedaarbijtebeschermenbelangenopzichzelfnietindewegstaanaanhettoestaanvanelektronischeonderhandseakten.Debezwarentegenhettoestaandaarvanzijnveeleervanpraktischeaard.Bijdeburgerlijkestandenbinnenhetnotariaatbestaannogpraktischebelemme-ringenomonderhandseaktenandersdanbijgeschriftduurzaamopteslaan.Omdieredeniservoorgekozenomingevaldewethetopmakenvaneenonderhandseakteophetterreinvanhetfamilierechtofheterfrechtvoorschrijftdeeisvanschriftelijkheidvoorlopigtehandhaven.NaaraanleidingvandeopmerkingvandeRaadisdememorievantoelichtingverduidelijkt.2b.DeRaadmerktopdatnietduidelijkiswatdeimplicatiesvanhetvoorge-steldeartikel156aRvzijnvoorartikel1:88BW.Artikel1:88lid1BWbepaaltdatvoorbepaalderechtshandelingendetoestemmingvandeandereechtgenoot1KamerstukkenII2001/02,28197,nr.3;2005/06,30137,nr.18.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.52 isvereist.Volgenshetderdelidvanartikel1:88BWmoetdezetoestemmingschriftelijkwordenverleend,indiendewetvoorhetverrichtenvaneenrechtshandelingeenvormvoorschrijft.Hetwetsvoorstelheefttendoelmeerruimtetebiedenaandeontwikkelingenophetgebiedvanhetelektronischverkeer.Erbestaangeenbezwarentegendemogelijkheidomooklangselektronischewegtoestemmingalsbedoeldinartikel1:88lid3BWteverlenen.Voorgesteldwordtdaaromomditlidzodanigtewijzigendatdezojuistbedoeldetoestemmingooklangselektronischewegkanwordenverleend.Voorvormvrijerechtshandelingenblijftgeldendatdetoestemmingalsbedoeldinartikel1:88BWookvormvrijis.3.VoorredactionelekanttekeningenverwijstdeRaadnaardebijhetadviesbehorendebijlage.3.Deredactionelekanttekeningenzijnverwerkt.4.BijgelegenheidvanhetnaderrapportzijntweewijzigingeninhetvoorstelaangebrachtdieniethetgevolgzijnvanhetadviesvandeRaadvanState.Inhetvoorgesteldeartikel156a,eerstelid,Rvisdezinsnede«doormiddelvaniederhulpmiddeldat»vervangendoor:«opzodanigewijzedathet».Inhetvoorgestelde156a,eerstelid,Rvistevens«waarborgt»vervangendoor:«mogelijkmaakt».Degenediedeakteopmaaktheeftgeeninvloedopdekeuzevanhethulpmiddel(CD-rom,USBstick)waaropdegenetenbehoevevanwiedeaktebewijsoplevert,deakteopslaat.Degenediedeakteopmaaktkaneenongewijzigdereproductievandeopgeslageninformatiedusnietgaranderen.Weldienthijdeakteopzodanigewijzeoptemakendatdegenetenbehoevevanwiedeaktebewijsoplevert,deinhoudvandeakteduurzaamkanopslaaneneenongewijzigdereproductievandieinhoudmogelijkis.DeRaadvanStategeeftUinoverweginghetvoorstelvanwettezendenaandeTweedeKamerderStaten-Generaal,nadatmethetvorenstaanderekeningzalzijngehouden.DeVice-PresidentvandeRaadvanState,H.D.TjeenkWillinkIkmogeUhierbijverzoekenhethierbijgevoegdegewijzigdevoorstelvanwetendegewijzigdememorievantoelichtingaandeTweedeKamerderStaten-Generaaltezenden.DeMinistervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.53 BijlagebijhetadviesvandeRaadvanStatebetreffendeno.W03.07.0433/IImetredactionelekanttekeningendiedeRaadinoverweginggeeft.–Inhetvoorgesteldeartikel156a,eerstelid,vanhetWetboekvanBurgerlijkeRechtsvordering«kan»vervangendoor:bestemdiste.–AanhetslotvanartikelII,onderdeelA,regel2,hetcumulatievekaraktervanartikel227alid2totuitdrukkingbrengendoormiddelvan«;en».TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.54