Stand van zaken Dienst Toeslagen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 066BelastingdienstNr. 1449 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 december 2024Met deze brief wordt uw Kamer geïnformeerd over een aantal actueleontwikkelingen bij de Dienst Toeslagen. Hierbij wordt tevens ingegaan optoezeggingen aan uw Kamer uit het verleden. Met de brief van 24 oktober2024 is uw Kamer geïnformeerd over de stand van zaken van devoortgang van de invorderingsstrategieën van zowel Dienst Toeslagen alsde Belastingdienst.1 In het vervolg zal uw Kamer via de stand vanzakenbrief van Dienst Toeslagen geïnformeerd worden over de ontwikke-lingen en voortgang van de invorderingsstrategie van Dienst Toeslagen.Niet gebruik toeslagenDienst Toeslagen vindt het belangrijk dat iedereen mee kan doen met demaatschappij. Toeslagen spelen hier een belangrijke rol in. Naar detoekomst toe wordt voor de korte termijn en bij de stelselherzieninggekeken hoe Dienst Toeslagen meer proactief toeslagen kan toekennen.Om niet-gebruik van toeslagen nu tegen te gaan en ervoor te zorgen datiedereen krijgt waar hij of zij recht op heeft, is er een integrale strategie opniet-gebruik opgesteld.2 Deze strategie is gebaseerd op vier sporen: hetaansluiten bij de brede publieksbenadering (waaronder pr-campagnes),doelgroep- en themagerichte benadering, middels het benutten vanbestaande contactmomenten en met het persoonlijk benaderen vanindividuele burgers. Afgelopen jaren is er geëxperimenteerd met hetinzetten van attenderingsbrieven om het aanvragen van zorgtoeslag tebevorderen. Vanwege het succes van deze actie is besloten om de actievoor dit jaar op te schalen. Eind juni 2024 zijn er 150.000 mensen met eenmogelijk recht op zorgtoeslag over 2023 aangeschreven. Van deze groephebben circa 56.000 (37%) zorgtoeslag over 2023 aangevraagd en zijhebben inmiddels circa € 80 mln. aan zorgtoeslag uitgekeerd gekregen.De actie heeft ook geleid tot een hogere aanvraag en toekenning van1Kamerstukken II, 2024/25, 31 066, nr. 1433.2Zie hiervoor ook de Stand van de Uitvoering Dienst Toeslagen 2023 (Kamerstukken II, 2023/24,31 066, nr. 1342). kst-31066-1449ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14491 andere toeslagen. Daarnaast wordt momenteel onderzoek gedaan naar deomvang van niet-gebruik per toeslag. Doel is om een monitor te ontwik-kelen waarmee periodiek bekeken kan worden wat de grootte van hetniet-gebruik is, en of interventies op niet-gebruik werken. Er zijn mogelijkeexterne gegevensbronnen geïnventariseerd zoals data van het CBS en vanandere uitvoeringsorganisaties, om het niet-gebruik per toeslag teberekenen. Bij afronding van het onderzoek worden de resultaten gedeeldmet de Kamer waarin de toezegging aan het lid Grinwis uit het debat van17 april 2024 (Kamerstuk 31 066, nr. 1419) wordt meegenomen om terapporteren over de actualiteit van (de grootte van) het niet-gebruik enhoe vaak gecommuniceerd kan worden richting de Kamer over de cijfersmet betrekking tot het niet-gebruik van toeslagen.3Interactiestrategie Dienst ToeslagenToeslagen zijn er voor eenieder die daar recht op heeft, ieder met zijneigen verhaal, achtergrond en behoefte. Dienst Toeslagen streeft ernaarom hier steeds beter op aan te sluiten, zodat iedereen in Nederland meekan doen. Daarnaast werkt Dienst Toeslagen er hard aan om er zorg voorte dragen dat huishoudens zoveel mogelijk de toeslag krijgen die past bijhun actuele situatie, zodat (problematische) terugvorderingen zoveelmogelijk kunnen worden voorkomen. Hierbij staat de burger altijd voorop.Sinds de ontvlechting van de Belastingdienst ontwikkelt Dienst Toeslagenzich steeds meer tot een publieke dienstverlener, met een eigenstandigekoers die past bij de aard van haar doelgroep. Dit is terug te zien in demanier waarop Dienst Toeslagen haar interactie met mensen enhuishoudens inricht. De burger staat meer en meer centraal, ook vanuithet besef dat het huidige toeslagenstelsel als complex kan wordenervaren en het soms veel van mensen vraagt om op het goede momentmet ons in contact te treden. Dienst Toeslagen wil voor eenieder dietoeslagen ontvangt of aanvraagt een betrouwbare, betrokken enbehulpzame dienstverlener zijn. Dat vraagt om keuzes in de manierwaarop Dienst Toeslagen met burgers contact heeft. Dienst Toeslagen wilmensen in het gehele toeslagenproces ondersteunen. Hierbij kan het perpersoon en per situatie verschillen wat het meest passend is: digitaal,persoonlijk, telefonisch of fysieke lokale hulp.Dienst Toeslagen heeft de afgelopen jaren gezien dat deze koers de goedeaanpak is en zal die dan ook voortzetten. Momenteel keren zij aan circa5,9 miljoen huishoudens (ruim 7,5 miljoen mensen) toeslagen uit. Eenomvangrijke opgave die veel interactie vergt. Voor een groot deel van desituaties zijn de geautomatiseerde processen toereikend. Soms volstaatdit niet en is extra of andersoortige interactie nodig is. Dienst Toeslagendient in die gevallen goed te luisteren naar mensen, hen te informeren en,wanneer zij vastlopen, hen de ondersteuning te bieden die zij nodighebben. In de interactiestrategie, die u als bijlage bij deze brief aantreft,wordt uitgelegd op welke wijze Dienst Toeslagen hier invulling aan geeft.Zodat mensen ook in de toekomst op Dienst Toeslagen kunnen rekenen:«wij staan voor u klaar», «u weet waar u aan toe bent» en «u krijgt waar urecht op heeft».Vooringevulde formulierenIn het commissiedebat van 17 april 2024 is naar aanleiding van vragenvan het lid Idsinga aan uw Kamer toegezegd om meer inzicht te geven inde mogelijkheden van vooringevulde formulieren (met name deaanvraag) gelijkend op de vooringevulde aangifte inkomstenbelasting.43TZ202404-125.4TZ202404–127.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14492 Ook bij een eerste aanvraag via Toeslagen.nl worden bekende gegevensover eventuele partner en kinderen reeds voor de aanvrager ingevuld.Vanuit laagdrempelige toegang zou het wenselijk zijn alle benodigdegegevens voor in te vullen, dit is evenwel nu niet mogelijk gezien devoorschotsystematiek. Dat is, zoals tijdens het debat reeds aangegeven,het belangrijkste verschil met de vooringevulde aangifte inkomstenbe-lasting. Deze aangifte wordt na afloop van het jaar gedaan wanneer degegevens bekend zijn en onomstotelijk vaststaan. Voor een aanvraagtoeslagen gaat het om gegevens die niet bekend zijn bij Dienst Toeslagenomdat ze niet beschikbaar zijn of omdat deze, bij bijvoorbeeld hetinkomen, altijd geschat moet worden zolang er geen actuele inkomensre-gistratie is. Vooralsnog heeft de aanvrager hierin het beste inzicht. Met deattenderingen gedurende het jaar en het continu verbeteren van deinkomensschatting bij de jaarlijkse continuering worden toeslaggerech-tigden verder ondersteund om hun lopende aanvraag zo actueel enprecies mogelijk te houden. Overigens zal naar aanleiding van de motieZeedijk en Mohandis in het kader van het tegengaan van niet-gebruikverkend worden wat de mogelijkheden zijn voor automatische, geautoma-tiseerde en vooringevulde aanvragen voor inkomensvoorzieningen.5 Metals doel burgers meer zekerheid te geven over hun toeslagen en terugvor-deringen te voorkomen, voert het Kabinet een verkenning uit naar eenbetere inkomensregistratie.Portaldata Dienst ToeslagenIn de stand van zakenbrief van 15 januari 2024 is uw Kamer geïnformeerdover het gebruik van portaldata bij Dienst Toeslagen.6 De toenmaligeStaatssecretaris Toeslagen en Douane heeft destijds besloten deverwerking van deze gegevens te pauzeren. Ten tijde van de stopzettingwerden deze gegevens slechts gebruikt voor de bevordering van dedienstverlening van Dienst Toeslagen. De stopzetting vond plaats omdatniet vaststond dat de verwerking van gegevens proportioneel was tenopzichte van het doel. In dat kader is toegezegd de Kamer in de volgendestand van zakenbrief te infomeren over de voortgang van de heropstartvan deze gegevensverwerking, waar in deze brief opvolging aan wordtgegeven. Er wordt gewerkt aan de heropstart van het gebruik vanportaldata ten behoeve van dienstverlening. Hiervoor is reeds in kaartgebracht welke gegevens er nodig zijn voor de analysewerkzaamheden.Echter is gebleken dat enkele IV-toepassingen binnen dit proces opnieuwgerealiseerd moeten worden alvorens weer gebruik kan worden gemaaktvan deze data. Deze informatie wordt, binnen de beschrijving van hetgehele proces met privacy waarborgen, opgenomen in een DPIA. Hetrealiseren van deze toepassingen laat omwille van het volle IV-portfolionaar verwachting nog een aantal maanden op zich wachten.Belevingsonderzoek Toeslagen 2024Het belevingsonderzoek onder toeslaggerechtigden en maatschappelijkintermediairs wordt jaarlijks uitgevoerd door Dienst Toeslagen. Deervaringen met Dienst Toeslagen van zowel toeslaggerechtigden alsintermediairs zijn positiever ten opzichte van eerdere jaren. Het rapport-cijfer dat men geeft aan Dienst Toeslagen is het hoogst sinds 2010,gemiddeld een 6,91 (6,30 in 2023). Ook laat het onderzoek zien datmensen de dienstverlening via de website, app of telefoon, met steedshogere cijfers waarderen. Dit geldt ook voor de tevredenheid met hetdirect service team, stella-team en relatiebeheer. Daaraan gerelateerd namde hulp die toeslaggerechtigden nodig hebben voor het doen van een5Kamerstukken II, 2023/24, 34 352, nr. 319.6Kamerstukken II, 2023/24, 31 066, nr. 1330.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14493 aanvraag of doorgeven van wijzigingen verder af. Op indicatoren alsadequate behandeling, effectief informeren, gemak bieden en foutenvoorkomen wordt gemiddeld gescoord. Ook het vertrouwen dat DienstToeslagen deskundig is, zijn taken goed uitvoert en mensen gelijkbehandeld wordt tussen neutraal en positief beoordeeld.In 2023 en 2024 zijn de vragenlijsten aangepast om meer aan te sluiten bijde waarden van Toeslagen. Ook zijn er aanpassingen gedaan optaalniveau en begrijpelijkheid van de monitor. Deze doorontwikkeling vande monitor betekent dat sommige resultaten niet meer volledig verge-lijkbaar zijn met eerdere jaren. In de rapportage is opgenomen hoe devraagstelling is gewijzigd en wanneer resultaten niet meer vergelijkbaarzijn. In de komende jaren wordt bekeken hoe de belevingsmonitor enandere belevingsonderzoeken bij Dienst Toeslagen verder doorontwikkeldkunnen worden. U vindt de belevingsmonitor van 2024 in de bijlage.Openbaarmaking Visie op Algoritmische SystemenIn het verleden zijn een aantal zaken ten aanzien van het gebruik vanalgoritmes fout gegaan. Dit is ook bevestigd door het College voor deRechten van de Mens7 en het boetebesluit van de Autoriteit Persoonsge-gevens.8 Hieruit kan worden opgemaakt dat waarborgen voor eenverantwoorde inzet van risicoselectie in het toezicht onvoldoendewerkten, waardoor in individuele gevallen sprake kon zijn van (indirecte)discriminatie en het vorige kabinet heeft geconcludeerd dat sprake isgeweest van institutioneel racisme.9 Risicoselectie in de handhaving blijfttegelijkertijd wel nodig om te bepalen waar extra dienstverlening oftoezicht nodig is. In de afgelopen jaren is de aandacht voor de verant-woorde toepassing van algoritmes sterk gegroeid. Ook in het Regeerpro-gramma wordt het belang van meer transparantie en betere rechtsbe-scherming bij de verantwoorde inzet van algoritmes onderstreept. DienstToeslagen maakt veelvuldig gebruik van algoritmes om haar publieke taakuit te voeren en wil algoritmes inzetten om op een eerlijke, efficiënte endata gedreven manier tot besluiten te komen. De afgelopen twee jaar isdaarom gewerkt aan een visiedocument waarin de bestaande Rijks bredekaders, rapporten en adviezen zijn verwerkt tot interne principes envereisten die leidend zijn bij de inzet van algoritmes ten behoeve van dewerkzaamheden bij Dienst Toeslagen. Bijgevoegd treft u daarom hetdocument Visie op Algoritmische Systemen die zowel de kansen beschrijftdie Dienst Toeslagen ziet voor de inzet van algoritmes, als de randvoor-waarden die nodig zijn voor een verantwoorde inzet ervan. Dit is eenlevend document, de ontwikkelingen op Rijks breed (en Europees) niveauworden nauwlettend gevolgd en kunnen eventueel tot aanpassingenleiden als dit nodig blijkt te zijn. Dienst Toeslagen heeft de ambitie om devisie onderdeel te maken van de reguliere uitvoering. Het verleden leertbovendien dat zorgvuldig gebruik van algoritmes in de toekomst ookbetekent dat algoritmes die op dit moment in gebruik zijn moeten wordengetoetst aan de nieuwe vastgestelde principes en vereisten. Dit is eeningrijpende en zeer omvangrijke opdracht, maar wel noodzakelijk. Dedoorontwikkeling en implementatie van deze visie gebeurt de komendejaren in fasen aan de hand van een hiervoor speciaal opgerichtprogramma dat begin 2025 van start gaat. Uw Kamer wordt over devoortgang geïnformeerd via de periodieke stand van zakenbrieven.7Kamerstukken II, 2022/23, 31 066, nr. 1138.8Kamerstukken II, 2021/22, 31 066, nr. 936.9Kamerstukken II, 2021/22, 31 066, nr. 1030.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14494 Resultaten onderzoek RisicoclassificatiemodelDe afgelopen jaren hebben verscheidene onderzoeken naar het Risicoclas-sificatiemodel (hierna: het model) plaatsgevonden. Hierover zijn verschil-lende rapporten en kamerbrieven geschreven. Zo heeft de AutoriteitPersoonsgegevens in juli 2020 geoordeeld dat het gebruik van nationa-liteit in het model een onrechtmatige en discriminerende verwerkingwas.10 Deze bevindingen worden bevestigd in het rapport «Blind voormens en recht» uit 2024 van de parlementaire enquêtecommissieFraudebeleid en Dienstverlening. Volgens de enquêtecommissie heeft hetgebruik van het model ertoe geleid dat sprake is geweest van ongelijkebehandeling en stigmatisering van mensen.11In de stand van zakenbrief van januari 2024 bent u geïnformeerd over devoortgang van de nadere analyse naar het model, hierbij is onder anderede data-analyse naar de uitkomsten van de handmatige behandeling vanhet model met uw Kamer gedeeld. Het afgelopen jaar is op basis van dedossiers en behandelverslagen bekeken of de behandeling van aanvragenvoortkomend uit het model anders is geweest dan bij andere toezicht-acties. Voor het uitvoeren van deze analyse is gekozen voor een steek-proef gestratificeerd op uitkomst. De uitkomsten van de geselecteerdeaanvragen uit het model zijn afgezet tegen twee vergelijkingsgroepen, eenvoor de huurtoeslag en een voor de kinderopvangtoeslag. De opzet enuitkomsten van de steekproef zijn extern gevalideerd. Daartoe is vanaf1 januari 2024 een externe begeleidingscommissie ingesteld, bestaandeuit twee hoogleraren.12 Bijgaand treft u de uitkomsten van dit onderzoek,hieronder zal kort worden ingegaan op de resultaten.Voor het onderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen gehanteerd:1)In hoeverre was de behandeling van door het model geselecteerdeaanvragers harder dan de behandeling in andere toezicht acties?2)Heeft de behandeling geleid tot latere nadelige gevolgen voor debehandelde aanvragers?Over de hele linie lijken de uitkomsten van de groepen uit het model sterkop de uitkomsten van de vergelijkingsgroepen. Als verschillen zijnaangetroffen, vallen deze vaak positief uit voor het model. Tevens valt opdat voor alle groepen, dus zowel in de groepen uit het model en devergelijkingsgroepen, weinig rappelbrieven zijn verstuurd. Het grootsteverschil tussen de groepen uit het model en de vergelijkingsgroepen ishet aantal keer dat na de handmatige behandeling de kwalificatie«afwijkend behandelen» is opgevoerd door een behandelaar. Dit is bij degroepen uit het model vaker gebeurd dan bij de vergelijkingsgroepen.Deze actie heeft echter niet vaak geleid tot een vervolgbehandeling.Er kan geconcludeerd worden dat in de uitkomsten geen aanwijzingen zijndat de handmatige behandeling na selectie van een aanvraag uit hetmodel harder was dan de handmatige behandeling bij andere toezicht-acties. Er zijn echter andere mogelijke nadelige gevolgen voor aanvragersdenkbaar binnen de persoonlijke levenssfeer, die buiten de werkzaam-heden van Dienst Toeslagen liggen, waar op basis van dit onderzoek geenuitspraak over kan worden gedaan.Bijgevoegd onderzoek geeft, in combinatie met de bij de eerdergenoemdestand van zakenbrief van 15 januari 2024 als bijlage meegestuurdedata-analyse, een inzicht in de manier waarop het model tot latere10Kamerstukken II, 2019/20, 31 066 nr. 683.11Kamerstukken II 2023/24, 35 867, nr. 6.12Stcrt. 2024, nr. 571.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14495 nadelige gevolgen heeft kunnen leiden voor aanvragers. Door te focussenop de handmatige behandeling door behandelaren van aanvragen diedoor het model geselecteerd werden, heeft dit onderzoek gehoor gegevenaan de toezeggingen aan uw Kamer naar aanleiding van het PwC rapportuit 2023.13 De uitkomsten van het bijgaande onderzoek moeten samenmet alle eerdere rapporten en onderzoeken worden meegenomen bij debeantwoording van de vraag of, en zo ja, op welke manier een eventueletegemoetkoming moet worden geboden als gevolg van het gebruik vanhet model. Het streven is om hier in de volgende stand van zakenbriefvoor de zomer van 2025 op terug te komen.Voortgang tweede pilot IGB-HuurIn de update stand van zakenbrief van 12 april 2024 is aangegeven dat detweede pilot van het risicomodel Indicatie Gericht Behandelen van deHuurtoeslag (IGB-Huur) op korte termijn zal starten.14 De tweede pilot isvlak daarna van start gegaan en ten behoeve daarvan heeft ook een eersteinventarisatie plaatsgevonden naar welke groepen geselecteerd worden.In de volgende stand van zakenbrief wordt uw Kamer geïnformeerd overde uitkomsten van de gehele pilot.Instelling Expert commissie NalevingMeerdere vraagstukken en bijbehorende dilemma’s op het gebied vannaleving zijn vanwege nieuwe wetgeving en technologische ontwikke-lingen nog vrij onbekend terrein voor Dienst Toeslagen. Zo spelen er groteontwikkelingen op het gebied van bestuursrecht, vraagt risico-gestuurdtoezicht om extra aandacht en speelt de vraag op welke manieralgoritmen op een zorgvuldige manier ingezet kan worden bij de primaireprocessen. Vanwege de groeiende complexiteit van het werk, wordt ervan medewerkers steeds meer specialistische kennis verwacht. De meestewerkstromen volgend uit de uw Kamer op 31 mei 2023 toegezondenHandhavingsstrategie worden daarom multidisciplinair opgepakt, waarbijmedewerkers van verschillende directies en teams bijdragen aan deverscheidenheid van nalevingsvraagstukken.15 Voor een aantal van dezetrajecten is externe validatie noodzakelijk dat kan bijdragen aan eengebalanceerde uitvoering van handhavingsvraagstukken. Om deze redenwordt een expertcommissie ingesteld die breed inzetbaar is voornalevingsvraagstukken. Het daarbij behorende instellingsbesluit wordt injanuari gepubliceerd. Dit draagt ook bij aan een opbouw van kennis overde omgeving van Dienst Toeslagen. Een expertcommissie geeft onder-bouwing voor de gemaakte keuzes ten aanzien van de nieuwe inrichtingvan bestaande processen en de inrichting van nieuwe processen. Eencommissie van experts biedt interne medewerkers van Dienst Toeslagenook de mogelijkheid om te leren van deze specialistische vakgebieden.Stand van zaken wet- en regelgeving en uitvoering Dienst ToeslagenIn het verleden is uw Kamer bij meerdere gelegenheden geïnformeerdover mogelijke strijdigheden in de uitvoering van Dienst Toeslagen metwet- en regelgeving mede naar aanleiding van uitspraken van rechters.Specifiek hierbij kunnen genoemd worden de zogenaamde 21 puntenlijsten de lijst van 13 situaties (waarvan 7 van Dienst Toeslagen) waarvoor ookvan de kant van uw Kamer veel belangstelling voor was.16 Van de in die13Kamerstukken II, 2022/2023, 31 066, nr. 1234.14Kamerstukken II, 2023/24, 31 066, nr. 1372.15Kamerstukken II, 2022/23, 31 066, nr. 1233.16Respectievelijk in de 2e VGR Herstel 28 april 2020 (Kamerstuk 31 066, nr. 630) en in een briefvan 12 maart 2021 (Kamerstuk 31 066, nr. 800).Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14496 stukken genoemde punten resteerde er nog één strijdigheid met wet- enregelgeving. Dit had betrekking op een specifiek onderdeel van hettoeslagpartnerschap waarbij toeslagen automatisch worden stopgezetindien er niet gereageerd wordt op een verzoek (inclusief twee rappellen)om een bevestiging te geven van een nieuwe toeslagpartner in hethuishouden. Dit is eind 2023 uitgebreid beschreven aan uw Kamer waarbijook gemeld is dat in 2024 een oplossing in de systemen van DienstToeslagen wordt voorzien.17 Inmiddels is duidelijk dat deze IV-aanpassingniet in 2024 gerealiseerd kan worden. Streven is in de eerste helft van2025.Als nieuwe verantwoordelijke Staatssecretaris zal ik de lijn doorzetten omrichting uw Kamer maximale transparantie te geven over de uitdagingendie de Dienst Toeslagen heeft bij de uitvoering van wet- en regelgeving envooral ook de knelpunten die daarin optreden. Afhankelijk van hetonderwerp zal ik uw Kamer hierover informeren middels de halfjaarlijksestand van zakenbrieven, in reactie op de jaarlijkse stand van de uitvoeringvan Dienst Toeslagen of indien dringend noodzakelijk in een aparte brief.Inmiddels heeft Dienst Toeslagen sinds 2021 een eigen vaktechnische lijningericht. Deze bevat de vaktechnische aanspreekpunten, kennisgroepen,landelijke vaktechnisch coördinator en monitoring hoger beroep. Mogelijkstrijdigheden in de uitvoering met wet- en regelgeving, bijvoorbeeldblijkend uit uitspraken van rechters, kunnen in deze vaktechnische lijngeadresseerd worden. Indien daar aanleiding toe is zal ook de ambtelijke-en politiek top hierover geïnformeerd worden en kan, afhankelijk van demaatschappelijke en politiek impact, de afweging worden gemaakt ookuw Kamer hierover in kennis te stellen.Damages Dienst ToeslagenIn navolging van de update stand van zakenbrief Dienst Toeslagen zoalsdie op 12 april 2024 aan uw Kamer is verzonden zijn er drie damagesgeweest op de verstrekking van toeslagen die nog niet aan uw Kamer zijngemeld en nu in deze brief zijn opgenomen. Bij het herstellen vandamages wordt een aantal stelregels gehanteerd zoals ook aan uw Kamergemeld in de brief van 15 januari 2024:•Aanpassingen die nodig zijn om de damage te herstellen in hetvoordeel van burgers worden altijd gedaan;•indien uit de damage blijkt dat de burger bij de voorlopige toekenning(VT) een te hoge toeslag toegekend heeft gekregen vindt een correctieplaats;•indien een definitieve toekenning (DT) reeds is opgelegd wordt perdamage bekeken hoe hiermee om te gaan. Wanneer sprake is van eensubstantieel verschil waardoor de burger kon weten dat de beschikkingte hoog was vastgesteld of bijvoorbeeld wanneer er sprake is vanfraude wordt teruggevorderd, anders niet.In het kort hebben in de afgelopen maanden de volgende damagesplaatsgevonden:1.Door een softwarefout, die in april 2024 als damage is aangemeld, zijnde voorlopige (VT)- en definitieve (DT) toekenningen over de toeslagja-ren 2019–2024 bij een groep burgers te hoog toegekend. Bij een groepvan circa 1.550 burgers is er geen rekening gehouden met de hoogtevan de toeslag op basis van het woonland (de woonlandfactor – WLF).Het gaat hierbij uitsluitend om burgers die in het buitenland woonach-tig zijn en die zorgtoeslag en/of kindgebondenbudget ontvangen. Desoftwarefout is inmiddels opgelost. De VT-toekenningen over 2023 en2024 zijn herzien waardoor burgers de teveel ontvangen toeslag17Kamerstukken II, 2023/24, 31 066, nr. 1322.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14497 moeten terugbetalen. Burgers die een onjuiste (te hoge) DT-toekenninghebben ontvangen zullen niet worden herzien en hoeven de teveelontvangen toeslag niet terug te betalen.2.In 2020 is besloten om tijdelijk te stoppen met de invorderingen vantoeslagenschulden (i.v.m. Corona). In april 2022 zijn de invorderings-processen weer opgestart. Tijdens een interne controle bij deBelastingdienst (CAP-Inning) is naar voren gekomen dat de afhande-ling van persoonlijke betalingsregelingen toeslagen voor specifiek driegroepen burgers niet op de juiste wijze heeft plaatsgevonden. Hierdoorhebben 103 burgers langer betaald op de persoonlijke betalingsrege-ling dan was afgesproken (groep 1). Zijn er 523 burgers die (soms aljaren) achterlopen met hun betalingsregeling en hierover niet zijngeïnformeerd (groep 2). Zijn er 35 burgers die niet zijn geïnformeerdover het feit dat zij het totaalbedrag, zoals afgesproken in de betalings-regeling, hebben voldaan (groep 3). Burgers uit groep 1 krijgen deteveel betaalde bedragen terug en voor de buiten invordering gelatenschuld geldt dat er geen verrekeningen meer zullen plaatsvinden. Dezegroep burgers is gebeld en hebben een brief ontvangen. Burgers uitgroep 2 ontvangen een nieuwe persoonlijke betalingsregeling voor delooptijd van 24 maanden op basis van de nog openstaande vordering.Deze groep burgers wordt eerst gebeld en ontvangen daarna een briefom eventuele veranderingen in persoonlijke omstandigheden kenbaarte maken zodat de betaalcapaciteit opnieuw kan worden berekend.Burgers uit groep 3 ontvangen alsnog een bevestiging dat debetalingsregeling is voldaan en worden voorafgaand hieraan gebeld.Voor de buiten invordering gestelde schuld geldt dat er geen verreke-ningen meer zullen plaatsvinden.3.Circa 57.000 gedupeerde ouders hebben ná 1 januari 2021 toch nogbetalingen gedaan op publieke vorderingen die in aanmerkingkwamen voor kwijtschelding. Op basis van de Wet HersteloperatieToeslagen (WHT) worden deze betalingen als «onverschuldigdebetalingen» aangemerkt en moeten worden gerestitueerd. In opdrachtvan Dienst Toeslagen worden deze uitbetaalopdrachten verwerkt doorde Belastingdienst. Door een fout in de verwerking van de batch van4 oktober 2024 zijn 4.594 terugbetalingen dubbel uitbetaald. Het gaathierbij om 2.305 ouders en ruim € 1,6 mln. dat teveel is uitbetaald aandeze ouders. Op 17 oktober 2024 heeft Dienst Toeslagen besloten deouders te vragen de teveel uitbetaalde bedragen terug te betalen opvrijwillige basis. Ouders, waarbij het terug te vragen bedrag groter isdan € 116,–, hebben rond 28 oktober 2024 een (excuus) brief ontvan-gen. In de brief worden de ouders verzocht het teveel ontvangenbedrag terug te betalen, maar worden hiertoe niet verplicht. Tot eindeQ1 2025 wordt gemonitord hoeveel geld is teruggestort.Hotspot ToeslagenaffaireIn de stand van zakenbrief van 15 januari 2024 is uw Kamer geïnformeerdover de inrichting van Hotspot Toeslagenaffaire. Op 15 juni 2024 isvervolgens, mede naar aanleiding van een motie van het lid Omtzigt, hetonderzoeksrapport van de ADR naar de inrichting van deze Hotspot aanuw Kamer gezonden.18 Inmiddels is ook het afbakeningsdocument van deHotspot opgeleverd en zal het binnenkort gepubliceerd worden waarmeedeze zowel formeel als praktisch afgerond is. De documenten zijnveiliggesteld en gearchiveerd in de thematische Hotspot en op termijn zaloverbrenging van het hotspotarchief aan het Nationaal Archiefplaatsvinden.18Kamerstukken II, 2023/24, 31 066, nr. 1393.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14498 Kwijtschelding van toeslagschulden in het kader van onterechte afwijzingMSNPIn de brief van 23 april 2024 is eerder aangekondigd dat vooruitlopend ophet wetsvoorstel Wet tegemoetkoming onterechte afwijzing buitengerech-telijke schuldregeling en bij gebreke aan een wettelijke grondslag,kwijtschelding van openstaande schulden bij de Dienst Toeslagen zouplaatsvinden op basis van een goedkeurend beleidsbesluit.19 Een conceptvan dit goedkeurend beleidsbesluit is op 11 juni 2024 met de TweedeKamer gedeeld.20 Op 9 september 2024 heeft de Raad van State (RvS)advies uitgebracht ten aanzien van vorengenoemd wetsvoorstel Wettegemoetkoming onterechte afwijzing buitengerechtelijke schuldre-geling.21 De RvS heeft onder andere geadviseerd geen onomkeerbarestappen te zetten en niet met een goedkeurend beleidsbesluit vooruit telopen op de beoogde wettelijke maatregel. Het kabinet weegt dit advieszwaar en ziet om de redenen genoemd in het advies af van het beleidsbe-sluit. Helaas betekent dit voor een kleine groep mensen dat het langer zalduren voordat hun schulden kunnen worden kwijtgescholden. Voor dezegroep, en de andere getroffenen, is het van groot belang dat de wetspoedig in werking treedt. Hiervoor zal het kabinet zich vanzelfsprekendinzetten.Toezeggingen Fiscale Verzamelwet 2025Bij de schriftelijke behandeling van de Fiscale verzamelwet 2025(onderdeel Belastingplanpakket 2025) heeft de NSC-fractie gevraagd ominzage in het aantal kinderen dat in het buitenland woont en waarvoor deNederlandse staat kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget betaalt.Daarnaast werd gevraagd om een lijst met het land, het aantal kinderenen het budgettaire beslag. In de nota naar aanleiding van het verslag isdoor het kabinet toegezegd om in een volgende stand van zakenbrieftoeslagen hierop terug te komen. De benodigde cijfers waren niet op tijdbeschikbaar om al in de voorliggende brief opgenomen te worden. Inverband met de ingewikkelde internationale samenloop is om de juistecijfers te leveren meer tijd nodig voor de beantwoording en zal uw Kamerhier op een later moment over geïnformeerd worden.UitzonderingenrapportageUw Kamer ontvangt als bijlage bij deze brief de uitzonderingenrapportageover het Jaarplan van 2024. Hierin worden de resultaten van januari tot enmet november 2024 toegelicht voor zover die niet zijn gerealiseerd, danwel achterlopen ten opzichte van de planning. In de uitzonderingenrap-portage vindt u een compleet overzicht over de voortgang van derealisatie van alle kpi’s zoals opgenomen in de begroting en het Jaarplanvan Dienst Toeslagen 2024. Ook lees u een korte actualisatie over de standvan zaken van informatievoorziening, sturing en beheersing en risico’s.Deze uitzonderingenrapportage gaat niet over de uitvoering van dehersteloperatie. Daarover wordt uw Kamer regulier geïnformeerd via deVoortgangsrapportages hersteloperatie toeslagen.De Staatssecretaris van Financiën,S.T.P.H. Palmen19Kamerstukken II, 2023/24, 31 066, nr. 1376.20Bijlage bij Actualiteitenbrief Dienst Toeslagen (Kamerstukken II, 2023/24, 31 066, nr. 1395).21Raad van State, No. W06.24.00215/III.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 066, nr. 14499