Appreciatie motie over vrijstelling overdrachtsbelasting voor taakoverdrachten tussen verenigingen en ANBI’s (Kamerstuk 32847-1356)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 847Integrale visie op de woningmarktNr. 1370 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 juni 2025Tijdens het tweeminutendebat Staat van de Volkshuisvesting op 25 junijongstleden is gesproken over een motie van de leden Grinwis (CU) en deHoop (GroenLinks-PvdA) over de vrijstelling in de overdrachtsbelastingvoor taakoverdrachten tussen verenigingen en algemeen nut beogendeinstellingen (ANBI’s)1. Het lid Grinwis heeft mij en de staatsecretaris vanFiscaliteit, Belastingdienst en Douane verzocht om met een gezamenlijkeappreciatie van deze motie te komen en uw Kamer hierover zo spoedigmogelijk te informeren. Deze brief, die ik mede namens de staatsecretarisvan Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane verstuur, bevat de gevraagdeappreciatie.De bestaande vrijstelling in de overdrachtsbelasting is erop gericht dat ingeval van een taakoverdracht tussen ANBI’s het vermogen beschikbaarblijft voor de activiteiten in de sfeer van het algemeen belang. Dezevrijstelling speelt in het kader van de volkshuisvesting bij woningcorpo-raties met een ANBI-status omdat volkshuisvesting een algemeen belangis. De motie lijkt te veronderstellen dat de vrijstelling momenteel nietwordt uitgevoerd in lijn met de oorspronkelijke doelstelling. Dit blijktechter niet uit het rapport van SEO, dat onderzoek heeft gedaan naar debestaande vrijstelling. Dit rapport is door de Staatssecretaris vanFiscaliteit, Belastingdienst en Douane aan uw Kamer gezonden.2Wat de onderzoekers wel concluderen is dat het begrip «taak» binnen devrijstelling momenteel niet (meer) goed aansluit bij de maatschappelijketaken van ANBI’s in de volkshuisvesting. Dit betekent dat overdrachten diewel bijdragen aan de maatschappelijke taken van ANBI’s, niet onder devrijstelling vallen, en andersom. Een betere aansluiting van het taakbegripop het volkshuisvestelijk beleid zou ervoor zorgen dat meer overdrachtendie bijdragen aan de maatschappelijke taken van ANBI’s onder de1Kamerstuk 32 847, nr. 13562Kamerstuk 36 602, nr. 153 kst-32847-1370ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 13701 vrijstelling kunnen vallen. Dat vraagt echter wel om een wetswijziging. Deonderzoekers schetsen daarom ook opties voor nieuwe wettelijkebepalingen om het taakbegrip verder in te vullen. Als de vrijstelling voortaakoverdracht wettelijk zou worden verruimd, worden meer verkrijgingendoor ANBI’s vrijgesteld. Dit leidt tot een budgettaire derving die ookgedekt moet worden.De Staatssecretaris Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane en ik erkennenen herkennen de conclusies van SEO dat deze vrijstelling, met name watbetreft de invulling van het begrip «taak» binnen de vrijstelling, niethelemaal aansluit bij de invulling van de maatschappelijke taken vancorporaties in het woningmarktbeleid, zoals is vastgelegd in de NationalePrestatieafspraken.3 Solidariteit tussen corporaties is bij de uitvoering vande Nationale Prestatieafspraken een belangrijk element omdat deinvesteringscapaciteit van corporaties en de opgave niet goed op elkaaraansluiten. Sommige regio’s of corporaties hebben een overschot,anderen een tekort. Het huidige tekort op de opgave zoals Aedes, VNG enik die gezamenlijk hebben geformuleerd in de Nationale Prestatieaf-spraken is 5,3 miljard euro. Daarbij is rekening gehouden met onderlingesolidariteit. Als deze solidariteit niet tot stand komt loopt het tekort opnaar 9 miljard euro. Eén van de vormen van onderlinge solidariteit tussencorporaties is het overnemen van elkaars bezit. Bijvoorbeeld eencorporatie met meer investeringscapaciteit die bezit overneemt datkwalitatief achterloopt om daarin te kunnen investeren, een investeringdie de verkopende corporatie wellicht niet meer kan doen. De verkopendecorporatie krijgt daarop weer ruimte om andere investeringen wel tedoen. Het heffen van overdrachtsbelasting op deze transacties kanbelemmerend werken voor deze vorm van solidariteit.Tegelijkertijd zal moeten worden gekeken naar de juridische vormgeving,de uitvoerbaarheid, de budgettaire impact en de mogelijke staatssteun-aspecten van mogelijke beleidsopties. Dat vraagt om een gedegen proces.Daarom vind ik deze motie ontijdig. Daarnaast bevat deze geen dekking,die, zoals ik uiteengezet heb, wel nodig is om het doel van de motie tebereiken, namelijk een ruimere vrijstelling. Dit doel is niet te bereikenzonder aanpassing. Daarom moet ik deze motie daarnaast ontraden.Er is inmiddels een vervolgonderzoek gestart samen met de Staatssecre-taris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane waarin wordt gekeken naarde wenselijkheid en de (on)mogelijkheden voor aanpassingen van devrijstelling, zodat de regeling beter aansluit bij de bredere beleidsdoelenop het gebied van de volkshuisvesting. Daarbij worden de opties die deonderzoekers hebben geschetst ook beoordeeld, mede aan de hand vanhet toetsingskader fiscale regelingen. Het is de bedoeling om uw Kamervoor het einde van 2025 over de uitkomsten hiervan te informeren. Aan dehand daarvan kan eventuele besluitvorming plaatsvinden, inclusief hetdekkingsvraagstuk.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. Keijzer3Kamerstuk 29 453, nr. 574Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 13702