Aangescherpte conceptkerndoelen Nederlands, rekenen-wiskunde en eerste conceptexamenprogramma’s

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 289Voortgezet OnderwijsNr. 593 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 oktober 2024Iedere leerling in het basis en voortgezet onderwijs moet goed leren lezen,schrijven en rekenen. De beheersing van deze basisvaardigheden is eenvoorwaarde voor schoolsucces en om goed te kunnen functioneren inonze samenleving. We weten al langere tijd dat het basisniveau van veelleerlingen niet op orde is, vooral door gebrek aan lees- en rekenvaar-digheid. Daarom zetten we alle zeilen bij om de dalende prestaties tekeren. Dat begint bij de basis: een duidelijk curriculum met focus op lezen,schrijven en rekenen.In lijn met het hoofdlijnenakkoord worden de kerndoelen herzien: hetaantal wordt teruggebracht en er wordt focus aangebracht. Lezen,schrijven en rekenen krijgen daarbij absolute prioriteit.1 In opdracht vanhet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werkt het landelijkexpertisecentrum voor het curriculum (SLO) aan een voorstel voor hetbijstellen van het landelijk curriculum van het funderend onderwijs. Ditdoet SLO samen met leraren, vakexperts, curriculumexperts, weten-schappers en met vertegenwoordigers van andere onderwijsorganisaties.Het is een urgente opdracht, want de huidige kerndoelen van hetfunderend onderwijs missen de zo benodigde focus op lezen, schrijven enrekenen.Met deze brief bied ik u de aangescherpte conceptkerndoelen Nederlands,rekenen-wiskunde aan en ga ik in op de eerste conceptexamenpro-gramma’s. In beiden ligt de nadruk op lezen, schrijven en rekenen.Tenslotte schets ik het vervolgproces van de curriculumbijstelling.1HOOP, LEF EN TROTS – Hoofdlijnenakkoord 2024 – 2028 van PVV, VVD, NSC en BBB, pag. 16(bijlage bij Kamerstuk 36 471, nr. 37) kst-31289-593ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 289, nr. 5931 Aangescherpte conceptkerndoelen Nederlands en rekenen-wiskundeDe actualisering van het curriculum is een uitgelezen kans om focus enrichting in de kerndoelen aan te brengen, met prioriteit voor de basisvaar-digheden. Daarom is er voorrang gegeven aan de ontwikkeling van dekerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskunde, zodat scholen hiermeezo snel mogelijk aan de slag kunnen. De aangescherpte conceptkern-doelen zijn beproefd op bruikbaarheid in de onderwijspraktijk door meerdan 200 scholen in het po en vo. Ook de verbeterpunten van de weten-schappelijke curriculumcommissie zijn in de aangescherpte conceptkern-doelen meegenomen.2 Alle betrokkenen hebben een zorgvuldig procesdoorlopen en zijn blij met dit resultaat, dat groot draagvlak heeft in hetveld van onderwijs én wetenschap. Veel dank aan en waardering vooriedereen die heeft bijgedragen aan het belangrijke werk dat tot deaangescherpte conceptkerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskundeheeft geleid.Focus om overladenheid tegen te gaanIn de aangescherpte conceptkerndoelen is focus aangebracht omoverladenheid tegen te gaan: lezen, schrijven en rekenen staan centraal ende kerndoelen zijn concreter geformuleerd en voorzien van eenuitwerking. Dat geeft leraren en leermiddelenmakers duidelijkheid enrichting over wat leerlingen precies moeten kennen en kunnen. De huidigekerndoelen missen die focus omdat ze zo globaal zijn geformuleerd datleraren niet eenduidig kunnen opmaken wat verplicht is en wat optioneel.Het gevolg is overladenheid van het curriculum en dat gaat ten koste vanhet onderwijs in lezen, schrijven en rekenen.Aantal kerndoelen gaat omlaagVolgens de ambitie uit het hoofdlijnenakkoord wordt het aantalkerndoelen verminderd. Hiervoor zullen de nu opgeleverde kerndoelendeels opnieuw worden geredigeerd. Er wordt een scherpe selectiegemaakt van de belangrijkste kerndoelen, waarbij de nadruk wordt gelegdop lezen, schrijven en rekenen. Bovendien krijgen lezen, schrijven enrekenen een solide plek bij vakken als geschiedenis, techniek en biologie.De door het onderwijsveld en de wetenschap gewenste concreteuitwerking blijft behouden. Dit leidt tot minder kerndoelen, gaat overla-denheid tegen en legt de focus in het curriculum op lezen, schrijven enrekenen.De ambities uit het hoofdlijnenakkoord met betrekking tot de curriculum-herziening kunnen hiermee allemaal worden uitgevoerd, met behoud vanhet draagvlak voor de inhoud van de geactualiseerde kerndoelen. Deherziening kost naar verwachting maximaal één jaar. Dit betekent dat denieuwe kerndoelen vanaf 1 augustus 2027 wettelijk kunnen wordenvastgesteld, waaronder in elk geval die voor taal en rekenen. Ik vind hetbelangrijk om te benadrukken dat scholen hier niet op hoeven te wachten.De nu opgeleverde kerndoelen voor Nederlands en rekenen-wiskundebieden veel houvast om aan de slag te gaan.Conceptexamenprogramma’sWe vieren een dubbele mijlpaal, want SLO heeft ook de eerste concept-examenprogramma’s voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijsopgeleverd, namelijk die van Nederlands, wiskunde havo-vwo, moderne2Kamerstuk 31 293-732, p. 6.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 289, nr. 5932 vreemde talen, maatschappijleer, klassieke talen en Fries.3 De conceptexa-menprogramma’s voor de natuurwetenschappelijke vakken worden begin2025 verwacht. Daarnaast worden op dit moment de conceptexamenpro-gramma’s wiskunde voor vmbo met scholen beproefd. Ook voor deconceptexamenprogramma’s wil ik SLO en alle docenten en anderebetrokkenen hartelijk bedanken voor al het zorgvuldige werk. Het is heelmooi dat ook in de conceptexamenprogramma’s de focus op de basis-vaardigheden ligt: lezen en schrijven hebben een plek in alle conceptpro-gramma’s voor vmbo, havo en vwo en reken- en wiskundige inzichtenkomen terug in alle daarvoor relevante conceptexamenprogramma’s voorvmbo, havo en vwo. Daarnaast hebben de conceptexamenprogramma’svan alle vakken, schoolsoorten en leerwegen eenzelfde opbouw enformulering en zijn ze op elkaar afgestemd. De conceptexamenpro-gramma’s sluiten ook aan op de kerndoelen voor de onderbouw van hetvoortgezet onderwijs, zodat de doorlopende leerlijn is geborgd.Komende periode worden de opgeleverde conceptexamenprogramma’sop inhoud en toetsing beproefd in de onderwijspraktijk. Aan de hand vande resultaten van de beproeving en de adviezen van de wetenschappelijkecurriculumcommissie zal SLO definitieve examenprogramma’s uitwerken.De definitieve examenprogramma’s vormen de basis voor de ministeriëleregeling waarin de nieuwe examenprogramma’s worden vastgelegd.TenslotteGoed kunnen lezen, schrijven en rekenen is essentieel: op school en ommee te kunnen doen in de samenleving. Ik zie de aangescherpte concept-kerndoelen en de eerste conceptexamenprogramma’s als een noodzake-lijke stap naar meer focus op de basisvaardigheden.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. Paul3https://www.slo.nl/thema/meer/actualisatie-kerndoelen-examenprogramma/actualisatie-examenprogramma/Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 289, nr. 5933