Gewijzigd amendement van het lid Sneller c.s. ter vervanging van nr. 8 over vervangende taakstraf bij een onbetaalde geldboete

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 636Vaststelling van Boek 1, Hoofdstuk 10, en deBoeken 7 en 8 van het nieuwe Wetboek vanStrafvordering (Tweede vaststellingswetWetboek van Strafvordering)Nr. 12 GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID SNELLER C.S. TERVERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 8Ontvangen 17 februari 2025 De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:IIn artikel II komt het voorgestelde artikel 7.5.8 als volgt te luiden:Artikel 7.5.8 1. Indien bij een geldboete volledig verhaal onmogelijk is gebleken ofdaarvan is afgezien, wordt de in het vonnis of arrest bepaalde vervan-gende taakstraf tenuitvoergelegd. Indien geen vervangende taakstraf isbepaald, wordt de in het vonnis of arrest bepaalde vervangende hechtenistenuitvoergelegd.2. De termijn waarbinnen de vervangende taakstraf moet wordenverricht, bedraagt negen maanden na het in kennis stellen van deveroordeelde van de tenuitvoerlegging van de vervangende taakstraf. Deartikelen 7.6.2, 7.6.6 en 7.6.7 zijn van overeenkomstige toepassing.3. Indien de veroordeelde niet aanvangt met de vervangende taakstraf,geen medewerking verleent aan het vaststellen van zijn identiteit of devervangende taakstraf niet naar behoren verricht of heeft verricht, wordtde in het vonnis of arrest bepaalde vervangende hechtenis tenuitvoer-gelegd.4. Tenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis is slechts mogelijkna voorafgaande waarschuwing. Op de waarschuwing is artikel 1.9.1,tweede lid, van toepassing. Tenuitvoerlegging vindt niet eerder plaats dantwee weken na de dag van de waarschuwing, tenzij de veroordeelde geenbekende woon- of verblijfplaats in Nederland heeft.5. Indien een gedeelte van het verschuldigde bedrag is voldaan ofverhaald, vermindert de duur van de vervangende taakstraf of vervan-gende hechtenis naar evenredigheid. Heeft de vermindering tot gevolgdat voor een gedeelte van een uur vervangende taakstraf zou moetenworden verricht, of voor een gedeelte van een dag vervangende hechtenis kst-36636-12ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 636, nr. 121 zou moeten worden ondergaan, dan vindt afronding naar boven plaats tothet naaste aantal gehele uren dan wel dagen.6. Indien een gedeelte van de vervangende taakstraf is verricht,vermindert de duur van de vervangende hechtenis naar evenredigheidvan het resterende bedrag. Heeft deze vermindering tot gevolg dat vooreen gedeelte van een dag vervangende hechtenis zou moeten wordenondergaan, dan vindt afronding naar boven plaats tot het naaste aantalgehele dagen.7. Het vijfde en zesde lid zijn ook van toepassing indien de betalingplaatsvindt nadat al een deel van de vervangende taakstraf is verricht ofeen deel van de vervangende hechtenis is ondergaan.IINa artikel III wordt een artikel toegevoegd, luidende:ARTIKEL IIIA Artikel 24c van het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt na «volgt, dat» ingevoegd «een vervangendetaakstraf en».2. Aan het eerste lid wordt na de eerste zin een zin ingevoegd, luidende:Indien de rechter een vervangende taakstraf niet opportuun acht, beveelthij dat vervangende hechtenis zal worden toegepast.3. In het eerste lid wordt «dit bevel» vervangen door «een bevel».4. In het tweede lid wordt voor «De duur» een zin ingevoegd, luidende:De duur van de vervangende taakstraf wordt in uren vastgesteld.5. In het derde lid worden voor de eerste zin twee zinnen ingevoegd,luidende: De vervangende taakstraf duurt ten minste acht uur en tenhoogste tweehonderdveertig uren. Voor elke € 12,50 van de geldboetewordt niet minder dan één uur opgelegd.Toelichting Dit amendement geeft de strafrechter de mogelijkheid om bij opleggingvan een geldboete een vervangende taakstraf te bevelen voor het geval degeldboete niet wordt betaald. Daarmee wordt het sanctiearsenaal van derechter uitgebreid. Dat moet bijdragen aan meer maatwerk bij het bepalenvan de best passende straf en de uitvoering ervan in een individueelgeval.Het toevoegen van de vervangende taakstraf aan het sanctiearsenaalpast ook in de wetssystematiek. De invoering van de taakstraf alszelfstandige hoofdstraf in 2001 heeft geleid tot een herziening van derangorde van de hoofdstraffen, waarbij de taakstraf gepositioneerd istussen de geldboete en de vrijheidsstraf. Bij een niet betaalde geldboeteligt het daarom voor de hand eerst te kijken naar een taakstraf alvorensover te gaan tot hechtenis. Omdat in het jeugdstrafrecht al een vervan-gende taakstraf mogelijk is (artikel 6:6:30 van het huidige Wetboek vanStrafvordering; voorgesteld artikel 7.7.19), ziet dit amendement alleen ophet algemene strafrecht.Uit recente cijfers blijkt dat een aanzienlijk deel van de detentiepopulatie– ongeveer een kwart – verblijft in vervangende hechtenis, veelal wegenshet niet betalen van een geldboete of het niet (volledig) verrichten van eenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 636, nr. 122 taakstraf. Vaak betreft dit kortdurende detenties. De indieners achten hetwenselijk om het aantal kortdurende detenties terug te dringen met hetoog op de daardoor veroorzaakte detentieschade en de recidivecijfersonder ex-gedetineerden. De vervangende taakstraf kan hieraan bijdragen.Mensen die door het niet betalen van hun geldboete anders vervangendgehecht zouden worden, kunnen die hechtenis dan immers voorkomendoor een vervangende taakstraf te verrichten. Dit kan bijvoorbeeld vanmeerwaarde zijn voor mensen die door ontstane schulden hun boete(s)niet meer kunnen betalen.Dit amendement regelt dat de rechter bij een geldboete in beginsel eenvervangende taakstraf beveelt. Dit gebeurt alleen niet indien de rechtereen vervangende taakstraf niet opportuun acht. Hiervan kan bijvoorbeeldsprake zijn als een verdachte niet heeft meegewerkt aan eerderetaakstraffen of terechtstaat in verband met (ernstige) recidive. Eenvervangende taakstraf zou ook achterwege kunnen blijven als de rechtereen (zeer) hoge geldboete wil opleggen die niet in een redelijkeverhouding staat tot het wettelijk toegestane maximum aantaltaakstrafuren. Bij een geldboete dient naast een eventuele vervangendetaakstraf verder altijd vervangende hechtenis te worden bevolen, zodat bijhet niet betalen van een geldboete en het niet (volledig) verrichten vaneen vervangende taakstraf altijd een vrijheidsbenemende straf kan volgen.Om te voorkomen dat vervangende taakstraffen van enkele uren tenuitvoer moeten worden gelegd, regelt dit amendement dat deminimumduur acht uren (dit komt overeen met een werkdag) bedraagt.Verder wordt geregeld dat voor elke 12,50 euro geldboete niet minder daneen uur vervangende taakstraf wordt bevolen. Deze begrenzing is bedoeldom mensen die hun geldboete nu wel betalen zo min mogelijk eenfinanciële prikkel te geven dit niet meer te doen als een vervangendetaakstraf wordt opgelegd.Nadat de rechter een geldboete heeft opgelegd en daarbij de (duur vande) vervangende taakstraf en vervangende hechtenis heeft bepaald, zalhet Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) eerst overgaan tot tenuitvoer-legging van de geldboete. Indien de geldboete niet wordt betaald ondanksde toepassing van wettelijke verhogingen en de inzet van een gerechts-deurwaarder, krijgt de veroordeelde de mogelijkheid de vervangendetaakstraf te verrichten. De reclassering is met deze tenuitvoerleggingbelast en bepaalt per geval hoe de vervangende taakstraf wordt ingevuld.De uitvoeringstermijn van de vervangende taakstraf bedraagt negenmaanden en gaat lopen vanaf het moment dat de zaak door het CJIB aande reclassering is overgedragen en de veroordeelde hiervan in kennis isgesteld. Wordt de vervangende taakstraf niet of niet volledig verricht, danwordt de vervangende hechtenis tenuitvoergelegd na voorafgaandewaarschuwing. Indien de vervangende taakstraf niet volledig is verricht,wordt de vervangende hechtenis berekend naar evenredigheid van hetresterende boetebedrag.In tegenstelling tot bij de reguliere taakstraf heeft de veroordeelde geenmogelijkheid om een bezwaarschrift in te dienen tegen het tenuitvoer-leggen van de vervangende hechtenis na het niet (volledig) verrichten vande vervangende taakstraf. Er is namelijk primair een geldboete opgelegdwaarbij naar huidig recht evenmin een rechtsmiddel bestaat tegen detenuitvoerlegging van de vervangende hechtenis. Vervangende hechteniskan worden voorkomen door de geldboete (in termijnen) te betalen. Metde voorgestelde vervangende taakstraf krijgt de veroordeelde een extramogelijkheid om vervangende hechtenis te voorkomen. Een rechtsmiddelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 636, nr. 123 wordt om die reden niet noodzakelijk geacht en zou het tenuitvoerleg-gingsproces bovendien aanzienlijk verzwaren en kunnen vertragen.SnellerSix DijkstraBoswijkEllianTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 636, nr. 124