Voortgang van diverse onderwerpen van het mestbeleid

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202633 037MestbeleidNr. 610 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSEL-ZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 september 2025Met deze brief informeer ik uw Kamer over de voortgang van diverseonderwerpen met betrekking tot het mestbeleid. Het betreft het rapportvan de heer Knops als mestverkenner naar aanleiding van aanvullendegesprekken met de provincies, de ontwikkelingen ten aanzien vanRENURE, de stand van zaken van het weegmoment afroming dierrechten,het vervolg op de internetconsultatie betreffende de regeling ten aanzienvan bovengronds aanwenden runderdrijfmest en de ontwikkelingen tenaanzien van de exportmissies.Aanvullende uitkomsten verkenning vergunningverleningmestverwerkingIn mijn brief van 11 juni 20251 heb ik uw Kamer geïnformeerd dat ik deheer Knops, als mestverkenner, heb verzocht om ter verdieping van zijneerdere aanbevelingen met alle provincies in gesprek te gaan over devoorbereidingen die nodig zijn om snel te kunnen handelen zodra er zichtis op bredere vergunningsruimte. Graag informeer ik uw Kamer over dezeaanvullende aanbevelingen; het rapport treft u aan in de bijlage.Eerder adviseerde de verkenner de Rijksoverheid om meer regie tenemen, met behoud van bestaande bevoegdheden, om de capaciteit vanmestverwerking en mestvergisting te vergroten en de vergunningver-lening te versnellen (onder andere via bestuurlijke afspraken metprovincies). De verkenner constateert nu dat provincies positief staantegenover een dergelijk proces en adviseert dit voort te zetten. Ik benverheugd over deze positieve grondhouding. In samenwerking metprovincies kunnen bijvoorbeeld kansrijke initiatieven worden geïdentifi-ceerd. Ik blijf daarom met provincies en overige decentrale overheden ingesprek, in afwachting van het vervullen van de eerder benoemderandvoorwaarden:1Kamerstuk 33 037, nr. 600 kst-33037-610ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6101 –Europese goedkeuring voor RENURE, waarop ik hierna nader inga; en–het traject van de Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstel(MCEN) inzake stikstofruimte voor vergunningen, waarover ik uwKamer separaat informeer.Daarnaast heb ik in mijn brief van 24 februari 20252 uw Kamer laten wetendat ik het advies van de verkenner om kennis te vergroten en geeneffectieve opties uit te sluiten, heb omarmd en met de uitwerking bengestart. De verkenner doet nu concrete suggesties om hier verdereinvulling aan te geven: het intensiveren van de inzet op kennisteams enuitvoeringscapaciteit (waaronder de rol van provincies), het benutten vanpilots, het ontwikkelen van een integraal dashboard voor monitoring ensturing en het uitwerken van handleidingen voor vergunningverlening.Ik ben blij met deze richtinggevende voorstellen en neem ze nadrukkelijkmee in de verdere uitwerking. Deze acties worden onder meer opgepaktvia het Expertisecentrum Groen Gas, dat de Rijksdienst voor Onder-nemend Nederland (RVO) in opdracht van mijn collega van Klimaat enGroene Groei (KGG) ontwikkelt en waarbij ik, zoals uw Kamer eerder isgeïnformeerd, inmiddels ben aangesloten.RENUREOp 19 september aanstaande zal het Nitraatcomité naar verwachtingstemmen over het voorstel van de Europese Commissie om het gebruikvan bepaalde RENURE-producten boven de gebruiksnorm voor dierlijkemest van 170 kg stikstof per hectare onder voorwaarden toe te staan. Hetvoorstel staat voor dat Nitraatcomité op de agenda. Uiteraard zal ik uwKamer op de hoogte houden van de ontwikkelingen.Weegmoment afroming dierrechtenZoals tijdens de behandeling van het wetsvoorstel mestproductieplafondstoegezegd, heeft het kabinet op basis van de meest recente prognoses deafromingspercentages bij de verhandeling van dierrechten gewogen.Uitkomst daarvan is dat de afroming van pluimvee- en varkensrechten zosnel mogelijk op 0% zal worden gezet. Dit kan bij algemene maatregel vanbestuur (amvb), die bij de Kamers dient te worden voorgehangen. Deamvb voor het aanpassen van het afromingspercentage bij verhandelingvan pluimveerechten heeft uw Kamer afgelopen vrijdag ontvangen. Ik legmomenteel de laatste hand aan de amvb voor aanpassing van hetafromingspercentage bij verhandeling van varkensrechten, deze zal uwKamer later deze week ontvangen. De inzet is erop gericht beide aange-paste percentages nog in 2025 in werking te laten treden.Internetconsultatie bovengronds uitrijden van runderdrijfmestIn mijn Kamerbrief van 7 maart 2025 (Kamerstuk 33 037, nr. 586) heb ik ugeïnformeerd over het starten van de internetconsultatie over het regelenvan de mogelijkheid tot bovengronds uitrijden als uitzondering op deverplichting tot het emissiearm aanwenden in het stelsel van deOmgevingswet via een wijziging van het Besluit activiteiten leefomgevingen de Omgevingsregeling. Sinds het vervallen van de Vrijstellingsregelingbovengronds aanwenden runderdrijfmest 2019–2023 wordt het boven-gronds aanwenden gedoogd, indien de landbouwer voldoet aan devoorschriften van die eerdere vrijstellingsregeling en de landbouwer zichin februari meldt bij RVO. De periode voor internetconsultatie is geëindigdop 24 maart jongstleden.2Kamerstuk 33 037, nr. 583.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6102 In genoemde Kamerbrief van 7 maart 2025 heb ik ook aangegeven dat hetpraktijkonderzoek naar de (milieu-)effecten van het bovengronds uitrijdendit jaar afloopt en dat ik op basis van de resultaten van het onderzoek eenbeslissing zal nemen over het eventueel verder voortzetten van deconcept regelgeving voor bovengronds uitrijden, waarbij ik de resultatenvan de internetconsultatie zal betrekken. Naar verwachting wordt heteindrapport van het praktijkonderzoek eind dit jaar opgeleverd. Omdat heteindresultaat van het onderzoek nog niet bekend is, kan ik op dit momentgeen beslissing nemen over het al dan niet vervolgen van de conceptregelgeving, zoals in internetconsultatie heeft voorgelegen. Zodra hetpraktijkonderzoek is afgerond en het eindrapport wordt opgeleverd, zal ikuw Kamer informeren over het vervolg. Dit betekent dat de huidigegedoogsituatie in elk geval tot 1 januari 2026 gehandhaafd blijft.Vergroten exportmogelijkheden dierlijke mest: updateexportmissiesDe druk op de mestmarkt is in het afgelopen half jaar enigszinsafgenomen door de toename van de verantwoorde afzet van dierlijkemest naar afnemers in het buitenland.3 Een belangrijke reden voor detoename van de goede mestafzet in Nederland en ook in omliggendelanden waren de goede weersomstandigheden. Deze toegenomen afzetkomt ten goede aan lagere mestafzetprijzen voor veehouders. Voor dekomende jaren blijft evenwel de druk op de mestmarkt en de potentieelhogere mestafzetprijzen een groot punt van zorg, ook omdat de weersom-standigheden in komende jaren minder optimaal kunnen zijn.Exportbevordering is één van maatregelen van de aanpak mestmarktwaar ik op inzet. Onderdeel van deze aanpak zijn exportmissies naarFrankrijk, Duitsland en Polen, georganiseerd door het LVVN AttachéNetwerk. In juli vond de eerste exportmissie plaats naar Frankrijk. Deexportmissies naar Duitsland en Polen staan gepland voor oktober. Demissies worden geleid door de meststoffengezant Raymond Knops.De missie naar Frankrijk vond plaats van 6 juli – 8 juli. De delegatiebestond uit vertegenwoordigers van de private en publieke sector zoalsmestverwerkers, brancheorganisaties, een stichting voor mestafzetcon-troles, NVWA en NCM. Frankrijk is een interessante afzetmarkt voorNederlandse meststoffen vanwege de gunstige geografische ligging tenopzichte van Nederland en de grote oppervlakte akkerland met relatiefweinig vee. Frankrijk kent een groeiende vraag naar organischemeststoffen. Het doel van de missie was om meer inzicht te krijgen in deFranse mestmarkt, welke uitdagingen er liggen en te onderzoeken of erkansen liggen voor een duurzame samenwerking. Het programma van demissie bestond uit een combinatie van inhoudelijke presentaties enbedrijfsbezoeken. Op dit moment vindt er al export van meststoffen vanuitNederland naar Frankrijk plaats. Dit is doorgaans kleinschalig en opad-hoc basis. In Frankrijk worden meststoffen grotendeels ingekocht viacoöperaties en inkoopcentrales. Naar aanleiding van de missie hebbenenkele coöperaties aangegeven verder te willen praten over het verkrijgenvan meststoffen uit Nederland. Deze coöperaties hebben behoefte aaneen consistente aanvoer van meststoffen van hoogwaardige enbetrouwbare kwaliteit. Onder leiding van meststoffengezant Raymond3Mest importeren en exporteren, 24 april 2025, https://www.rvo.nl/onderwerpen/mest/import-export.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6103 Knops zullen enkele deelnemers samen verder uitwerken hoe eensubstantiële en stabiele afzet van hoogwaardige meststoffen kan wordengerealiseerd binnen een haalbare businesscase.De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,F.M. WiersmaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 33 037, nr. 6104