Jaarplan MIVD 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202629 924Toezichtsverslagen AIVD en MIVDNr. 289 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2025Met deze brief informeer ik uw Kamer over de hoofdlijnen van het MIVDJaarplan 2026. Het Jaarplan 2026 van de MIVD geeft aan op welkeonderzoeksopdrachten en veiligheidsbevorderende taken de dienst zichhet komende jaar zal richten. Dit plan is gebaseerd op de meerjarigeinlichtingenbehoefte zoals vastgelegd in de geactualiseerde Geïnte-greerde Aanwijzing Inlichtingen en Veiligheid (GA I&V) 2023–2026. Hetgehele MIVD Jaarplan 2026 is een staatsgeheim gerubriceerd documenten wordt met de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten(CIVD) gedeeld.Geïntegreerde AanwijzingConform de in de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017(Wiv 2017) voorgeschreven werkwijze wordt de GA I&V door middel vaneen vierjaarlijkse herziening opnieuw vastgesteld en vervolgens jaarlijksgeactualiseerd. Voor 2026 hebben de MIVD, de AIVD en de behoeftestel-lende departementen onder leiding van het Ministerie van AlgemeneZaken de GA I&V 2023–2026 daarom geactualiseerd. De geopolitiekeontwikkelingen in de wereld en de toenemende vraag naar inlichtingenvanuit de afnemende departementen zijn groot en divers. Daarmee wordteen steeds groter beroep op de MIVD gedaan. Dit vraagt daarom omscherpe keuzes. Volgend jaar moet een nieuwe GA I&V voor 2027–2030worden opgesteld. De GA I&V geldt als richtlijn voor de inrichting van hetinlichtingenonderzoek van de MIVD in de komende jaren.(Inter)Nationale veiligheid en de rol van de MIVDHet huidige dreigingsbeeld is ongekend breed en ernstig. De snelleontwikkelingen in de wereld met (potentiële) impact op de veiligheid inNederland en op Nederlandse belangen beheersen elke dag het nieuws.De grootste dreigingen komen nog steeds vanuit Rusland, China,jihadistisch terrorisme, rechts- en anti-institutioneel extremisme en vanuitde instabiliteit in het Midden-Oosten. Van deze dreigingen heeft Rusland kst-29924-289ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2891 het meeste dreigingspotentieel. De Russische dreiging kan hoog oplopen.In het uiterste geval tot een direct gewapend conflict waar de NAVO enNederland bij betrokken raken. Tegelijkertijd staan wereldwijd democra-tische waarden onder druk en blijven technologische ontwikkelingen demogelijkheden vergroten voor statelijke en niet-statelijke actoren omNederland te raken. Logischerwijs zijn er grote verschillen in de aard vanal deze dreigingen en dus ook in de rol van de MIVD bij het onderkennenen tegengaan van deze dreigingen.De onzekere veiligheidssituatie en onvoorziene ontwikkelingen in dewereld doen een steeds groter beroep op de capaciteiten van de MIVD enAIVD. De diensten moeten een veelheid aan bestaande en nieuwedreigingen het hoofd weten te bieden. De MIVD moet in deze complexeomstandigheden in staat zijn om snel te reageren op crises en tegelij-kertijd duurzaam strategisch inlichtingenonderzoek kunnen verrichtennaar bijvoorbeeld de dreigingen vanuit China en Rusland. De MIVD werkthiervoor nauw samen met de AIVD en andere (inter-)nationale partners.Prioriteiten en accenten 2026Gereedstelling voor Hoofdtaak 1De focus van Defensie op Hoofdtaak 1 (bescherming van het eigen enbondgenootschappelijk grondgebied, inclusief de Caribische delen vanhet Koninkrijk) weegt ook voor de MIVD zwaar mee in de prioriteiten voor2026. Deze taak vraagt van de MIVD om vergaande samenwerking met hetNetherlands Joint Forces Command (NLD JFC) en de defensieonderdelen.Met het voorstel (in voorbereiding) van de Wet op de Defensiegereedheid(WODG) voorziet de krijgsmacht mogelijkheden voor het optreden in hetinformatiedomein. Het is belangrijk dat de inzet van de MIVD goedaansluit bij de behoefte en het optreden van de krijgsmacht en andereonderdelen van Defensie. De focus op Hoofdtaak 1 en het intensiverenvan het onderzoek naar Rusland heeft vanzelfsprekend invloed op engevolgen voor de overige onderzoeksdoelstellingen van de MIVD.RuslandDe oorlog in Oekraïne zal het komende jaar zeer waarschijnlijk voortdurenen zelfs als de oorlog zou eindigen is het (vooralsnog) onwaarschijnlijk datRusland zijn agressieve houding tegen het Westen zal opgeven. Dezehouding manifesteert zich steeds openlijker op een hybride wijze richtingde NAVO, de Europese Unie (EU) en Nederland. Voor 2026 stellen deMIVD en de AIVD zich als doel henzelf en de ketenpartners in staat testellen om de Russische dreiging te adresseren, reduceren en mitigerendemaatregelen te (laten) treffen.ChinaChina poogt de bestaande wereldorde in zijn voordeel te veranderen. Degevolgen daarvan voor andere landen, ook Nederland, kunnen veelom-vattend en ingrijpend zijn. Als tweede economie van de wereld heeftChina het potentieel om economisch en technologisch steeds meer zijnstempel op grote delen van de wereld te drukken. China’s intenties tenaanzien van Rusland en zijn provocerende optreden tegen Taiwan staanhaaks op Nederlandse en Europese economische en veiligheidsbelangen.China is vanwege zijn gekozen positie in de wereldeconomie naast eenpartner, ook een concurrent en systeemrivaal in zijn relaties met de EU. DeMIVD en de AIVD zien China mede daardoor als een dreiging voor denationale veiligheid en de westerse wereld in de komende decennia.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2892 Midden-OostenDe situatie in het Midden-Oosten blijft in 2026 een aandachtsgebied vande MIVD. De aanhoudende spanningen en de gevolgen hiervan voor deNederlandse veiligheidsbelangen worden actief gemonitord. De MIVDricht zich hierbij op de ontwikkelingen die de Nederlandse en bondgenoot-schappelijke belangen in de regio kunnen schaden.VenezuelaIn 2026 zetten de MIVD en de AIVD het gezamenlijk onderzoek voort naarde ontwikkelingen in Venezuela en de mogelijke gevolgen hiervan voor dedefensie- en veiligheidsbelangen van het Koninkrijk. Dit geldt in hetbijzonder voor de dreiging tegen het Caribische deel van het Koninkrijk,waar de Venezolaanse dreiging het meest prominent is.Early WarningDe MIVD volgt in het kader van early warning de ontwikkelingen in eenaantal landen of gebieden die in de toekomst een risico kunnen gaanvormen voor de Nederlandse veiligheidsbelangen. Denk hierbij aan dehuidige ontwikkelingen in gebieden waar Nederland bijdragen levert aanmissies of operaties, of in (Noord-) Afrika waar door instabiliteit, onrust engewapende conflicten de Nederlandse veiligheidsbelangen in het gedrangkunnen komen.ContraproliferatieMassavernietigingswapens vormen een grote bedreiging voor deinternationale vrede en veiligheid. Nederland heeft internationaleverdragen ondertekend die erop gericht zijn de proliferatie van dergelijkewapens tegen te gaan. In 2026 zetten de MIVD en de AIVD het gezamenlijkonderzoek hiernaar voort, gericht op landen van zorg, zoals Rusland, Iranen Noord-Korea. Het handelen van deze landen staat op gespannen voetmet internationale verdragen door het ontwikkelen van massavernieti-gingswapens. Naast deze ontwikkelingen wordt breder gekeken naar deoverbrengingsmiddelen voor deze wapens en verwerving van kennis ofgoederen voor deze wapenprogramma’s.Extremisme en terrorismePolarisering en radicalisering in de Nederlandse maatschappij zijn vannegatieve invloed op de defensie- en veiligheidsbelangen. De MIVDverricht onderzoek naar extremisme en (jihadistisch) terrorisme in relatietot de Nederlandse krijgsmacht. Doel van dit onderzoek is om (deverspreiding van) extremistisch gedachtegoed en gedrag vroegtijdig tesignaleren. De MIVD werkt in deze onderzoeken nauw samen met deAIVD, waarbij de AIVD zich richt op de Nederlandse samenleving en deMIVD op Defensie, zoals bij dreiging van terroristische bewegingen voordefensiebelangen in missiegebieden.Militaire technologieDe MIVD doet onderzoek naar militaire technologie van landen metpotentiële dreigende intenties richting de belangen van Nederland en zijnbondgenoten. Hiermee levert de MIVD een bijdrage aan de effectiviteit enweerbaarheid van de krijgsmacht en adviseert de MIVD bij interdeparte-mentale besluitvorming. Zo ondersteunt de MIVD het Ministerie vanBuitenlandse Zaken in de exportcontroletaak en het toezicht op denaleving van embargo’s. Naast onderzoek naar conventionele en nieuweTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2893 (disruptieve) wapentechnieken gaat de MIVD zich in 2026 ook meerrichten op ontwikkelingen in het ruimtedomein. Zo kunnen bijvoorbeeldcounter space wapens in potentie op grote schaal in de ruimte objecten,zoals bijvoorbeeld satellieten uitschakelen. Dat kan zeer maatschappij-ontwrichtende gevolgen hebben.Economische veiligheidVerschillende MIVD- en AIVD-teams dragen vanuit de eigen wettelijketaken bij aan het beschermen van de Nederlandse overheid, (defensie)in-dustrie, vitale infrastructuur en kennisinstellingen tegen dreigingen dieeen risico vormen voor de Nederlandse economische- en veiligheidsbe-langen. De diensten werken hierbij nauw samen met het Loket Kennisvei-ligheid van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)en het Ondernemersloket Economische Veiligheid.CyberVerschillende statelijke en niet-statelijke actoren bedreigen de Neder-landse nationale veiligheid door aanhoudende cyberaanvallen die zerichten op overheden, bedrijven en organisaties. Nederland heeftdoorlopend te maken met cyberdreiging vanuit landen als Rusland, China,Iran, Noord-Korea en niet- statelijke actoren. Statelijke en niet-statelijkeactoren raken steeds verder verweven, daarnaast blijven cyberaanvallenvaak onder de oppervlakte, maar vormen wel degelijk een grote dreiging.Met name de moeilijke duiding en attributie maakt dit een veelgebruiktmiddel door deze actoren. Deze digitale dreiging levert dan ook eengevaar op voor de economische veiligheid van Nederland, zijn sociale enpolitieke stabiliteit, zijn fysieke veiligheid en de internationale rechtsorde.De MIVD richt zich in 2026 nadrukkelijk op het verstoren en openbaren vancyberoperaties van zowel de statelijke- als niet-statelijke actoren. Eenbelangrijk doel van de cyberonderzoeken van de MIVD is daarnaast het inkennis stellen van (internationale) slachtoffers en voorzien in vormen vanweerbaarheidsverhogende maatregelen.Veiligheidsbevorderende taken en doelstellingen 2026Naast de hierboven beschreven inlichtingentaken, wordt hieronder inzichtgegeven in de veiligheidsbevorderende taken voor 2026.VeiligheidsonderzoekenVoorbereiding op een grootschalig conflict geeft een nieuwe dimensie aande vorig jaar toegelichte trend van de steeds verder toenemende vraagnaar veiligheidsonderzoeken. Zowel de uitbreidingsplannen binnenDefensie en de Rijksoverheid als de intensivering van de samenwerkingmet het bedrijfsleven en specifiek de defensie-industrie, zullen naarverwachting leiden tot een forse stijging van personeel op vertrouwens-functies. Hierdoor zullen de diensten in 2026 fors meer veiligheidsonder-zoeken te verwerken krijgen. De diensten zullen in 2026 nog nauwer gaansamenwerken met de verschillende stakeholders binnen de veiligheids-keten met als doel deze verder te versterken.De gewijzigde Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo) zal in 2026 in werkingtreden. Het wordt daarmee onder meer mogelijk om een locatie-gebondenvertrouwensfunctie af te geven. Deze toevoeging bevordert de mobiliteiten flexibiliteit van personeel dat werkzaam is op specifieke locaties, zoalsbijvoorbeeld de burgerluchthavens. Tevens zal een register van actievevertrouwensfunctionarissen in gebruik genomen worden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2894 Elektronische veiligheidsonderzoekenConform het Defensie Beveiligingsbeleid controleert de MIVD ruimtes, inbinnen- en buitenland, waarin informatie met een rubricering vanStaatsgeheim GEHEIM of hoger besproken of verwerkt wordt, op hetgebied van elektronische veiligheid. Als gevolg van de internationalegeopolitieke ontwikkelingen en de focus op Hoofdtaak 1 zal de toene-mende vraag naar elektronische veiligheidsonderzoeken naar verwachtingde komende jaren continueren. Ook de toegenomen investeringen in dedefensieorganisatie resulteren in een grotere behoefte aan inzet vanelektronische veiligheidsonderzoeken voor 2026 en daarna.IndustrieveiligheidDe doelstelling van het in 2025 opgerichte Nationaal Bureau Industrievei-ligheid (NBIV) is het verhogen van de weerbaarheid van de toeleveran-ciers van het Ministerie van Defensie, de Rijksoverheid, de Politie eninternationale partners. De diensten begeleiden toeleveranciers bij deopzet van beveiligingsbevorderende maatregelen voor opdrachten die denationale veiligheid raken. Daarnaast zien de diensten toe op deuitvoering van de genomen maatregelen en de beveiliging van gerubri-ceerde informatie en te beschermen belangen.Voor het jaar 2026 is de verwachting dat er wederom een toename zal zijnin de aanvraag voor industrieveiligheidsproducten en -diensten. Dezeverwachtte toename wordt gemotiveerd door groeiende aantallenopdrachten aan defensieleveranciers, maar zeker ook door de introductievan de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten(ABRO) bij leveranciers aan (Rijks)overheid en Politie.Randvoorwaarden 2026Naast de hierboven beschreven taken, wordt hieronder inzicht gegeven inde randvoorwaarden voor 2026.Juridische ontwikkelingenNederland wordt steeds vaker geconfronteerd met dreigingen voor denationale veiligheid. De inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben eenbelangrijke taak om ons land tegen deze dreigingen te beschermen.Daartoe hebben zij een werkbare wet nodig die voorziet in de benodigdeoperationele slagkracht en wendbaarheid om te reageren op technolo-gische of geopolitieke ontwikkelingen, zonder afbreuk te doen aanfundamentele waarborgen zoals onafhankelijk toezicht. Om dit te bereikenwordt de Wiv 2017 herzien. Bij deze herziening worden de ervaringen diezijn opgedaan met de Tijdelijke wet meegenomen. Gelet op de termijn vande werking van de Tijdelijke wet is het van belang van de herziening vande Wiv 2017 binnen vier jaar na inwerkingtreding van de Tijdelijke wet afte ronden.Bij de herziening van de Wiv 2017 wordt gewerkt aan een dreigingsgerichtstelsel voor de inzet van bevoegdheden waarbij onder andere rekeningwordt gehouden met de huidige en toekomstige technologische ontwikke-lingen en op welke manier deze zo effectief mogelijk en rechtmatigkunnen worden ingezet. Daarnaast wordt onderzocht op welke wijze dediensten, de militaire, politieke en ambtelijke top tijdig van relevante enbetrouwbare informatie kunnen voorzien, en hoe het stelsel van toezicht,toetsing en beroep hierbij het beste aansluit. Een specifiek aandachtspuntdaarbij is een versteviging van het wettelijk kader voor samenwerkingTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2895 tussen de MIVD en de krijgsmacht, zowel in vredestijd als daarbuiten.Naar verwachting worden geen nieuwe bevoegdheden geïntroduceerd.PersoneelGoed personeelsmanagement is essentieel voor de noodzakelijke groei endoorontwikkeling van de dienst. De MIVD optimaliseert daarom deinstroomketen verder in 2026. De MIVD investeert ook in arbeidsmarkt-communicatie en wervingsactiviteiten voor specialistische functies. Ophet gebied van werving van schaarse expertise zet de MIVD dedicatedrecruiters in en wordt er Defensiebreed en met de AIVD samengewerkt.Naast werving zal ook in 2026 inhuur plaatsvinden.HuisvestingOm de personele groei van de MIVD te kunnen accommoderen tot aan deoplevering van de nieuwbouw, wordt gewerkt aan de modernisering vande huisvesting op de Frederikkazerne om een ongestoorde bedrijfsvoeringen een veilige werkomgeving te borgen. De gezamenlijke huisvesting metde AIVD zal plaatsvinden op drie locaties; op de Frederikkazerne, alwaarook nieuwbouw wordt gerealiseerd1, de locatie Zoetermeer en de teverbouwen locatie Leidschendam.VerantwoordingMet deze Jaarplanbrief geef ik u inzicht in de doelstellingen en prioriteitenvoor de MIVD in 2026. Verantwoording over de uitvoering van het jaarplanwordt in het openbaar door middel van het openbaar jaarverslag van deMIVD gegeven. Tussentijds wordt gerapporteerd over de voortgang viaperiodieke voortgangsrapportages. Deze voortgangsrapportages wordengedeeld en besproken met de CIVD.De Minister van Defensie,R.P. Brekelmans1Uw Kamer is hier op 28 oktober 2024 door de Staatssecretaris van Defensie over geïnformeerd(Kamerstuk 36 592, nr. 4).Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 924, nr. 2896