Landenbeleid Syrië

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202619 637VreemdelingenbeleidNr. 3554 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 22 april 2026De Minister van Buitenlandse Zaken heeft op 30 januari jl. een nieuwalgemeen ambtsbericht Syrië gepubliceerd. Aan de hand hiervan wordthet landenbeleid Syrië op enkele punten gewijzigd. Hierover informeer iku bij deze brief. Op de overige punten blijft het landenbeleid Syriëongewijzigd. Via deze brief informeer ik u ook over de wijze van afdoeningvan een tweetal moties. Met deze brief doe ik deze moties gestand.VeiligheidssituatieGedurende de verslagperiode bleef er sprake van aanhoudendegeweldsincidenten in verschillende provincies. Hoewel in de verslagpe-riode sprake was van geweldsuitbarstingen en het ambtsbericht spreektover een gebrek aan stabiliteit, vinden er geleidelijk minder incidentenplaats in Syrië buiten de incidentele escalaties in bijvoorbeeld Suweida enin het noordoosten om. Ook was er over de volle breedte van het land inhet algemeen een afname zichtbaar van dodelijk geweld. Dit werd ookgereflecteerd in de afname van dodelijke burgerslachtoffers gedurende deverslagperiode in de tweede helft van 2025.Om deze reden zie ik geen aanleiding om de huidige vaststelling of sprakeis van willekeurig geweld in het kader van een gewapend conflict in hetkader van artikel 15c, te wijzigen. Voor heel Syrië blijft de laagste gradatieaangewezen. Dit houdt in dat door de vreemdeling individuele, risicover-hogende omstandigheden moeten worden aangevoerd en betrokken omte onderbouwen dat er ondanks het lagere niveau van willekeurig geweld,in zijn individuele geval toch sprake is van een reëel risico op ernstigeschade bij terugkeer.RisicoprofielenUit het ambtsbericht blijkt dat veel druzen zich bedreigd voelden door deovergangsregering. Dit was onder meer de aanleiding voor de lokaledruzische gewapende groepen om samen op te trekken in de provincie kst-19637-3554ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35541 Suweida. In deze provincie vonden gedurende de verslagperiodeverschillende geweldsescalaties plaats waarvan de grootste in de zomer,vanaf 13 juli 2025. Dit betrof geweld tussen lokale druzische gewapendegroepen en lokale gewapende bedoeïenen. Ook raakten de druzischegewapende groepen in gevecht met troepen van het Syrische leger dienaar de provincie Suweida waren gestuurd om de orde te herstellen. Op18 juli 2025 werd bericht dat er een staakt-het-vuren was overeenge-komen. Van augustus tot en met november 2025 bleven echter schermut-selingen plaats vinden.Er waren berichten over verdwijningen en ontvoeringen van druzischevrouwen en meisjes tijdens de geweldsescalaties in Suweida in juli enaugustus. Gedurende deze escalaties werden ook sommige druzischeheiligdommen vernield. Ook na de grootste geweldsescalatie in juli enaugustus en na het sluiten van de staakt-het-vuren overeenkomst vondener meerdere incidenten plaats waarbij druzische burgers door geweld omhet leven kwamen. De polarisatie ten aanzien van druzen werd verdervergroot doordat Israël zich opwierp als beschermer van de druzen. Dezepolarisatie uitte zich in haatspraak tegen druzen op sociale media. Hierbijwerden zij geportretteerd als ongelovigen, verraders of agenten vanIsraël. Deze negatieve houding ten aanzien van druzen hield aan, ook nade geweldsescalaties van vorig jaar. Gelet hierop worden druzen alsrisicoprofiel opgenomen in het landenbeleid Syrië.Binnenlands beschermingsalternatiefDe huidige tekst in de Vreemdelingencirculaire inzake het binnenlandsbeschermingsalternatief hanteert als algemeen uitgangspunt dat voorvreemdelingen die een gegronde vrees in hun plaats van verblijf hebbenniet de mogelijkheid bestaat om zich veilig in een ander deel van Syrië tevestigen. Gelet op de actuele landeninformatie ligt het echter in de redeom dit uitgangspunt los te laten en voortaan per zaak op basis vanindividuele omstandigheden de beoordeling te maken. Om deze reden zalten aanzien van Syrië het reguliere beleid inzake een binnenlandsbeschermingsalternatief worden gehanteerd en zal de Vreemdelingencir-culaire hier op worden aangepast.Landenbeleid SyriëDe voorgaande twee beleidswijzigingen met betrekking tot Druzen en hetbinnenlands beschermingsalternatief zullen in de Vreemdelingencirculaireworden opgenomen.De inzet van dit kabinet blijft, in lijn met de keuze van mijn voorganger,om over te gaan tot het herbeoordelen van al afgegeven verblijfsvergun-ningen zodra dat kan, waarbij ik rekening houd met de uitvoerbaarheid enjuridische houdbaarheid. Uit de EU Kwalificatierichtlijn en de jurispru-dentie van het EU Hof van Justitie volgt dat de internationale bescher-mingsstatus enkel mag worden verleend aan en voortgezet bij personendie aan de voorwaarden voor internationale bescherming voldoen. Aan deherbeoordelingen van een verblijfsstatus worden echter andere juridischevoorwaarden gesteld dan de voorwaarden die gelden voor de beoordelingvan asielaanvragen. Uit art. 11 en art. 16 van de Kwalificatierichtlijn,geïmplementeerd in artikel 3.37g Voorschrift Vreemdelingen, volgt dat bijveranderde omstandigheden in het land van herkomst beoordeeld wordtof de wijziging van de omstandigheden een voldoende ingrijpend enniet-voorbijgaand karakter heeft om de gegronde vrees voor vervolgingdan wel het reële risico op ernstige schade weg te nemen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35542 Uit het ambtsbericht blijkt dat de positieve ontwikkelingen die reeds zijningezet inzake de ruimte om kritiek te leveren tegen de overgangsregeringzich door bleven zetten. In algemene zin komt dan ook een beeld naarvoren uit het ambtsbericht van een mensenrechtensituatie die, met namein het controlegebied van de overgangsregering, voldoende ingrijpendverbeterd lijkt te zijn ten opzichte van de situatie ten tijde van hetAssad-regime. Tegelijkertijd wijzen de geweldsuitbarstingen in dekuststreek in maart 2025 en in Suweida gedurende deze verslagperiode opeen gepolariseerde samenleving waar nog veel spanning heerst. Ook derecente ontwikkelingen in het noordoosten van het land wijzen op eensituatie die nog niet aangemerkt kan worden als «van niet-voorbijgaandeaard». Aangezien op basis van de landeninformatie niet kan wordengeconcludeerd dat aan de voorwaarde dat de veranderde omstandig-heden in het land van herkomst een niet-voorbijgaand karakter hebben isvoldaan, is herbeoordeling conform de voorwaarden van het Unierechtthans niet aan de orde.Bij een volgend ambtsbericht zal opnieuw bezien moeten worden of ditwel het geval is. Ik heb de Minister van Buitenlandse Zaken verzocht om inQ4 een nieuw ambtsbericht te publiceren, mits de zorgvuldigheid van hetonderzoek dit tijdpad toelaat.Motie van Dijk/BoomsmaIn de motie Diekerik van Dijk en Boomsma1 wordt het Kabinet verzochtom de EUAA Country Guidance niet bepalend te laten zijn in de asielpro-cedure ten aanzien van personen die worden gezien als het hebben vanbanden met ISIS. Anderzijds wordt in de motie verzocht om dezedoelgroep te schrappen uit de Country Guidance en om te borgen dat ditgeen grond kan zijn voor asiel. De EUAA Country Guidance is eenhandreiking waar beslissers van Europese asieldiensten gebruik vankunnen maken bij de beoordeling van asielaanvragen. Dit document isniet juridisch bindend en er kunnen dan ook geen rechten aan ontleendworden. In de Nederlandse praktijk vormt dit dan ook niet het beslissings-kader van de IND, maar wordt uitgegaan van het landgebonden asiel-beleid en wordt de Country Guidance waar relevant betrokken bij debeleidsvorming.In de meest recente Country Guidance Syrië wordt ten aanzien vanpersonen die worden gezien als het hebben van ISIS-banden niet gestelddat zij op voorhand recht hebben op asielbescherming. De preciezeformulering stelt dat personen die worden gezien als het hebben vanbanden met ISIS in het algemeen waarschijnlijk een gegronde vrees voorvervolging zouden hebben. Dit ontslaat een beslisser niet van eenindividuele beoordeling. Met deze beschrijving wordt volgens de EUAAbijvoorbeeld gedoeld op familieleden van ISIS-strijders of individuen dieafkomstig zijn uit gebied waar ISIS de controle had. Daarbij moet duidelijkonderscheid gemaakt worden met personen die wél banden hebben metISIS. Ook wordt er expliciet vermeld dat bij personen die behoren tot ditprofiel een sterke focus behoort te zijn op mogelijke uitsluitingsgrondenvan artikel 1F en gevaar voor nationale veiligheid c.q. openbare orde. Inhet Nederlandse beleid is dit risicoprofiel niet opgenomen. Wel is er indeze gevallen extra aandacht in het kader van artikel 1F Vluchtelingen-verdrag, nationale veiligheid en openbare orde indicaties.De EUAA Country Guidances worden periodiek herzien en de eerstvol-gende herziening is voorzien voor eind 2026. Nederland zal bij deeerstvolgende actualisering van de Country Guidance Syrië die voorzien is1Kamerstukken II, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 xx, nr. 31.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35543 voor tweede helft 2026 aandacht vragen voor het mogelijk achterwegelaten van deze categorie. Hierbij dient wel gezegd te worden dat er nietuitgesloten kan worden dat een persoon die ten onrechte in verbandwordt gebracht met ISIS nog altijd een beschermingsbehoefte kanhebben.Motie van der PlasIn de motie Van der Plas2 verzoekt de Kamer de regering om personen uithet al-Hol-kamp die Nederland willen binnenkomen om asiel aan tevragen geen toegang te verlenen op basis van artikel 1F van het Vluchte-lingenverdrag en om bij personen met de Nederlandse nationaliteit hetNederlanderschap in te trekken.De regering onderschrijft dat Nederland geen veilige haven mag zijn voorpersonen die met ernstige misdrijven in verband worden gebracht of eenbedreiging vormen voor de nationale veiligheid. De inzet van het kabinetis er onverminderd op gericht om te voorkomen dat uitreizigers onopge-merkt naar Nederland terugkeren.Hiertoe zijn verschillende maatregelen getroffen. Het Openbaar Ministerieheeft waar opportuun tegen alle onderkende uitreizigers met eenNederlandse link een strafrechtelijk onderzoek lopen. De betreffendeuitreizigers waar sprake is van een lopend strafrechtelijk onderzoek staanook internationaal gesignaleerd. Daarnaast is ten aanzien van alleonderkende uitreizigers op verschillende momenten bekeken of hetNederlanderschap kon worden ingetrokken op grond van artikel 14, lid 4Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN). Daarvoor is nodig dat uit degedragingen blijkt dat betrokkene zich heeft aangesloten bij een door deRijksministerraad aangewezen organisatie die deelneemt aan eennationaal of internationaal gewapend conflict en een bedreiging vormtvoor de nationale veiligheid. Daar waar de wettelijke voorwaarden zijnvervuld, is het Nederlanderschap ingetrokken en zijn deze personenongewenst verklaard.Alle betrokken veiligheidspartners zijn alert en wordt voortdurendonderzocht waar en op welke wijze eventuele aanvullende maatregelengetroffen kunnen worden.Artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag is een uitsluitingsgrond bij deinhoudelijke beoordeling van een individueel asielverzoek. Indien erernstige redenen zijn om te veronderstellen dat iemand zich schuldigheeft gemaakt of persoonlijk verantwoordelijk kan worden gehouden voorinternationale misdrijven, wordt de aanvraag voor asielvergunningafgewezen. De regering hanteert een zorgvuldig beleid bij de toepassingvan artikel 1F in de asielprocedure.Gelet op het bovenstaande acht de regering de strekking van de motiegeborgd binnen de bestaande toepassing van het strafrechtelijke,vreemdelingenrechtelijke en nationaliteitsrechtelijke instrumentarium.Met deze toelichting beschouwt de regering de motie als afgedaan.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den Brink2Kamerstukken II, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 xx, nr. 18.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 35544