WODC-onderzoek naar effectieve interventies diversiteit en inclusie (D&I) bij de politie

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 628PolitieNr. 1279 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2025Hierbij bied ik u het onderzoeksrapport «Samen Sterker» aan dat hetWetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) heeft latenuitvoeren naar effectieve interventies voor het bevorderen van diversiteiten inclusie bij de politie. Tevens geef ik u mijn reactie op de uitkomstenvan het onderzoek.In de afgelopen jaren heeft de politie veel inspanningen verricht om eenpolitie voor iedereen te zijn en diversiteit en inclusie (D&I) een integraalonderdeel van de organisatie te laten zijn. De organisatie heeft zich tendoel gesteld om zich te blijven ontwikkelen om veiligheid en inclusie inalle teams een realiteit te maken.Het onderhavige rapport is geen beleidsevaluatie of effectiviteitsmeting.Door de onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam worden opbasis van de literatuur de mechanismen geduid die ten grondslag liggenaan het diversiteits- en inclusiebeleid van de politie en tegen het lichtgehouden van de specifieke organisatiecontext van de politie in depraktijk. Het laat de medewerkers van de politie ook zelf aan het woord entoont hoe zij dagelijks werken aan diversiteit en inclusie binnen eenveranderlijke, vaak media- en politiek gevoelige, omgeving.Uitkomsten onderzoekDe onderzoekers constateren dat de politie de wind mee heeft om eengeslaagde organisatieverandering op het gebied van D&I te realiseren. Depolitie beschikt over voldoende vaardigheden om zich aan te passen aanveranderingen en de urgentie om deze verandering te bewerkstelligen iszichtbaar aanwezig. Verder constateren de onderzoekers dat de politiewisselende signalen vanuit de politiek ontvangt, waardoor de maatschap-pelijke normstelling soms onduidelijk is. Daarnaast is het academischedebat over D&I binnen organisaties versnipperd waardoor het voororganisaties soms moeilijk is om de bredere samenhang en effectiviteitvan D&I-beleid volledig te begrijpen en te optimaliseren. kst-29628-1279ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 628, nr. 12791 D&I-beleid politie•De onderzoekers constateren dat binnen de politie tal van D&I-initiatieven zijn gelanceerd, maar dat deze zelden systematisch wordengeëvalueerd of adequaat worden verankerd in de organisatie. Hierdoorblijft het lange termijneffect van maatregelen vaak beperkt.•Politiemedewerkers zetten zich dagelijks op alle niveaus in om hunorganisatie diverser en inclusiever te maken, een eigenschap die ookin de hele organisatie sterker zou kunnen worden gezien en gewaar-deerd.•Er is volgens de onderzoekers te weinig samenhang tussen verschil-lende initiatieven, waardoor een structurele vooruitgang moeilijk terealiseren is. Veel initiatieven zijn daarnaast afhankelijk van demotivatie en gedrevenheid van individuele medewerkers.•Volgens de onderzoekers is er sprake van onevenwichtigheid bij deimplementatie van D&I-normen. Er ligt veel nadruk op de culturelekant, met initiatieven rondom bewustwording en houding op individu-eel niveau. Diversiteits- en inclusienormen moeten daarnaast ook opprocesniveau sterker worden geïmplementeerd. Dit vraagt om eenfocus op systeemverandering.•Ook is er een inherente spanning tussen de bureaucratische enadministratieve elementen van de organisatie en de professioneleafweging van medewerkers.•Interventies voor veilige en inclusieve teams zijn vooral effectiefwanneer ze gericht zijn op het stimuleren van psychologischeveiligheid, inclusieve leiderschapspraktijken en procedurelerechtvaardigheid.De korpschef en ik zien in de onderzoeksresultaten concrete aanknopings-punten en een belangrijke stimulans om het beleid voort te zetten en teverbeteren in de volgende fase van Politie voor iedereen (PvI).Politie voor Iedereen: van ambitie naar conditieDe afgelopen jaren heeft de politie een beweging in gang gezet naar eenpolitie voor iedereen, waarbij vijf concrete prioriteiten (de schijf van vijf)de basis vormden voor een rechtvaardig opererende organisatie. Ik hebuw Kamer hierover regelmatig geïnformeerd.1In 2025 heeft de politie in haar strategische agenda Politie voor Iedereenbenoemd tot één van de drie doorsnijdende thema’s voor de aankomendevijf jaar.2 Hierbij ligt de focus op het verder ontwikkelen en verankeren vande schijf van vijf in de strategie van de politieorganisatie. Waar het eerderging over inspireren en faciliteren vanuit het land, wordt er nu ingezet ophet zelf kunnen dragen van het gedachtegoed van Politie voor iedereen(van ambitie naar conditie) in een samenhangend geheel. Door cultuur- enstructuurinterventies met elkaar te verbinden werkt de politie ernaar toedat D&I echt onderdeel worden van het vakmanschap van politiemensen.Dit zorgt voor een systeemverandering tot diep in de werkwijzen van deorganisatie. Deze aanpak sluit goed aan op de bevindingen uit hetWODC-rapport. Over de wijze waarop hier door de politie nadere invullingwordt gegeven informeer ik uw Kamer in het volgende halfjaarbericht.Tot slotDe politieorganisatie is afhankelijk van maatschappelijke steun enlegitimiteit bij het uitoefenen van haar wettelijke taak. Het bevorderen van1Jaarverantwoording politie 2024.2Strategische agenda politie 2025–2030, «Stevig staan in deze tijd».Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 628, nr. 12792 D&I binnen de politie is van essentieel belang voor het creëren van eenrechtvaardige, veilige en samenhangende organisatie. Samen met dekorpschef zal ik mij hiervoor blijven inzetten.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 628, nr. 12793