Memorie van toelichting

32127Regelsmetbetrekkingtotversneldeontwikkelingenverwezenlijkingvanruimtelijkeeninfrastructureleprojecten(Crisis-enherstelwet)Nr.3MEMORIEVANTOELICHTINGI.ALGEMEEN1.ALGEMEEN1.1Inleiding1.1.1Aanvullendbeleidsakkoord:FinanciëleimpulsterstimuleringvaneconomieenwerkgelegenheidSindshetnajaarvan2008verkeertdemondialeeconomieenookdeNederlandseeconomieincrisis.Voorheteerstsindslangetijdkrimptdeeconomieforsenstijgtdewerkloosheidinsneltempo.DeregeringstaatvoordeopgaveomsamenmetdemedeoverhedenenmaatschappelijkepartnersNederlanddoordezeernstigeeconomischeomstandighedenteloodsen.Deregeringpaktditaandoorvoordekortetermijnmetgerichteinvesteringeneenstimulanstegevenaandeeconomie.DaarnaastentegelijkertijdwordtwaarmogelijkdeeconomischestructuurversterktzodatNederlandsnellerensterkeruitderecessietevoorschijnkomt.DezekoersisinmaartuiteengezetinhetAanvullendBeleidsakkoord.Hierinzijngerichteinvesteringenaangekondigd,ondermeeropdeterreinenduur-zaamheid,energieeninnovatie.OmdezeinvesteringentebespoedigenisinhetAanvullendBeleidsakkoordaangekondigd:«Deminister-presidentzalinsamenspraakmetdebewindsliedenvanVerkeerenWaterstaatenvanVROMeencrisis-enherstelwetbijdeTweedeKamerindienengerichtopversnellingenvereenvoudigingvanplanproceduresvoorinfrastructu-releenanderegrotebouwprojecten.»(KamerstukkenII2008/09,31070,nr.24).MethetAanvullendBeleidsakkoordalskaderbezietderegeringwatinspecifiekedomeinen,zoalsdearbeidsmarkt,hetonderwijs,dezorgenookhetruimtelijkdomein,nodigenmogelijkisomdeeconomietestimulerenenteversterken.Zoheeftderegeringmaatregelengetroffenomdefinan-ciëlesectorovereindtehouden,denegatieveeffectenvandeeconomi-schecrisisopdearbeidsmarkttedempen,dewoningbouwtestimulerenentempotehoudeninbouwenonderhoudvanzorginstellingenenTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1347150910tkkst32127-3ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.31 scholen.Hetruimtelijkdomeinkenmerktzichdoorgrotemaatschappelijkeopgaven,diezeerbepalendzijnvoordetoekomstigeeconomischeontwikkelingvanonsland.Hetgaatondermeerom:•Duurzameenergievoorziening.•Bereikbareeconomischecentraenwoongebieden.•Klimaatbestendigeinrichting.•Voldoendeenkwalitatiefgoedewoningenenbedrijfslocaties.Terwijlopdezeterreinendekomendejarenveelwerktedoenis,vallenindeeconomischesectorendienodigzijnomdegeformuleerdedoelstel-lingenteverwezenlijken,metnamedebouwnijverheid,hardeklappen.Dathetwerkenaanruimtelijk-economischestructuurversterkingenduur-zameenergietevenseenstimulansgeeftaandezeeconomischvitalesectorenisvangrootbelang.Beidengaandaaromhandinhand.Deregeringheeftditvoorjaar,zoalsgezegd,methetAanvullendBeleids-akkoordeenfinanciëleimpulsgegevenaanderuimtelijk-economischestructuurversterkingenontwikkelingvanduurzameenergie.Bovenopdemeerjarigebudgetten,diezijngereserveerdvoorprojectenuithetMIRT,deNotaRuimteetceteraisaanvullendintotaal2,65miljardeurogereser-veerdvoorduurzameeconomie,infrastructuuren(woning)bouw.Ditgeldisondermeerbestemdvoorwindenergie,energiebesparinginwoningen,hetdeltaprogramma(onderandereversterkingvandekustdoorzand-suppleties)ensnelleuitvoeringvanaanlegenonderhoudvanwegenenvaarwegen.1.1.2Crisis-enherstelwet:Versnellingbesluitvormingenverminderingjuridischerisico’sDeextramiddelenuithetAanvullendBeleidsakkoordleverenindejaren2009totenmet2011eenrechtstreeksebijdrageaanhetbeperkenvandegevolgenvandeeconomischecrisis.Hoewelvanbelang,isgeldniethetenigedathelpt.Eenspecifiekprobleeminhetruimtelijkdomeinwordtgevormddoordecomplexiteitendestroperigheidvanbesluitvorming,dieervoorzorgendaturgenteprojectenvertragen.Ditvraagstukis,zoalsbekend,veelomvattendenweerbarstigentevensonderwerpvanstudies,adviezenendiverseonderdelenvanhetkabinetsbeleid.Deuitzonderlijkeendringendeeconomischesituatierechtvaardigtwatditbetrefteenonge-woneaanpak,ookophetgebiedvanwet-enregelgeving.Teneindedeeconomischecrisisenzijngevolgentebestrijdeneneengoedenduur-zaamherstelvandeeconomischestructuurvanNederlandtebevorderen,isditwetsvoorstelgerichtopdeversnellingvaninfrastructureleprojectenenanderegrotebouwprojectenenopprojectenophetgebiedvanduur-zaamheid,energieeninnovatie.Allevoorgesteldemaatregelenbeogenbijtedragenaanversterkingvandeeconomischestructuuropdelangeretermijn.Daarnaastbevatditwetsvoorstelenkelespecifiekemaatregelendieopdekortetermijneenimpulsgeven.Hetbetreftbijvoorbeelddemogelijkhedenomenergiebesparendemaatregelenuittevoeren(artikel2.7vanditwetsvoorstel),demogelijkheidtottijdelijkeverhuurvanwoningendooreigenaren(artikel2.8vanditwetsvoorstel),geconcen-treerdebesluitvormingovergemeentelijkebouwlocaties(afdeling6vanhoofdstuk2vanditwetsvoorstel)endeontwikkelingsgebieden(artikelen2.2en2.3vanditwetsvoorstel).Ditwetsvoorstelscheptnieuwevoor-waardenenmogelijkhedenenneemtbelemmeringeninwet-enregelge-vingzoveelmogelijkwegtenbehoevevaneenversneldeaanvangenuitvoeringvanprojecten.DevereistenvanEuropeseeninternationaleregelgevingwordenhierbijinachtgenomen.Geletophetdoelvanditwetsvoorsteliseenspoedigeinwerkingtredingnoodzakelijk.Daaromisvoorzienininwerkingtredingop1januari2010enexpiratieop1januari2014.Deregeringzalzichervoorinzettenom,metTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.32 inachtnemingvandevereistezorgvuldigheid,tekomentoteenvoortva-rendebehandelingteneindeinoverlegmetdeStaten-Generaaldespoe-digeinwerkingtredingvanditwetsvoorstelmogelijktemaken.Bijdevoorbereidingvanditwetsvoorsteltenbehoeveprojectversnellingheeftderegeringoponderdelentevenskunnenputtenuitdiverselopendetrajecteninhetkabinetsbeleiddiezichinverschillendefasenvanbesluit-vormingbevinden.Ditgeldtbijvoorbeeldvoorhetbestuursrecht,deruim-telijkeordeningendeinfrastructuur.Indergelijkegevallenisderhalveinditkadersprakevaneenversnellingvanvoorgenomenwetgevingtenbehoevevandegewensteversnellingvandeuitvoeringvanprojecten.DekernvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetisdatmetsnelleenzorgvuldigeproceduresdoelgerichtwordtgewerktaanwerkgelegenheidenduurzaamheid.IneengezamenlijktrajectonderleidingvandeMinister-PresidenthebbendeMinistersvanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer(hierna:deMinistervanVROM),voorWonen,WijkenenIntegratie(hierna:deMinistervoorWWI),vanVerkeerenWater-staat(hierna:deMinistervanVenW),vanEconomischeZaken(hierna:deMinistervanEZ),vanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit(hierna:deMinistervanLNV)envanJustitiedezevraagoptweemanierenbenaderd:•Erisgekekennaarprojecten.Systematischisinkaartgebrachtwelkeprojectenmetsignificanteffectopwerkgelegenheidofeconomievoor1januari2014kunnenstarten.Daarbijisgekekenoferjuridischemogelijkhedenzijnomzeteversnellendanweloferjuridischebelem-meringenzijnwaardoordevoortgangvanhetbetreffendeprojectwordtbedreigd.Uitdezeinventarisatiekomteenbreedpaletvanprojectennaarvoren,ondermeermetbetrekkingtotwindenergie,infrastructuur,stedelijkeontwikkeling,kustverdedigingetcetera.•Daarnaastisperrechtsgebiednauwkeuriggekekenofinspecifiekewettenmogelijkhedenzijnvoorversnellingofhetbeperkenvanrisico’szonderdatdittenkostegaatvanzorgvuldigheidenrekeninghoudendmetEuropeesrechtelijkeeninternationalekaders.Daarbijisookgekekenofonderdelenvanreedsinganggezettewetstrajectennaarvorengehaaldkunnenworden.Ookdezeanalyseboodaanknopings-puntenvoordevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Doormetdestofkamdooralleprojectenenwet-enregelgevingtegaaniseenseriewenselijkewetswijzigingennaarvorengekomen.Gezamenlijkvormendezeeensubstantieelpakket,waarmeeeenvoordeeconomiebetekenisvolaantalprojectenkanwordenversneld,juridischerisico’swordenverminderdensnellerebesluitvormingwordtbevorderd.DevoorgesteldeCrisis-enherstelwetomvattweecategorieënmaatre-gelen:1.Tijdelijkemaatregelenvoorafgebakendelijstenmetprojectenenbevoegdheden.2.Wijzigingenvanbijzonderewetten.Ad1:Tijdelijkebepalingenvooreenafgebakendelijstmet(categorieënvan)projectenenbevoegdhedenEendeelvandemaatregelengeldtindeperiodetot2014voordeindebijlagenbijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetopgenomenprojectenenbevoegdheden.Inhoofdstuk1vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetisopgenomenwelkbijzonderregimevoordezeurgenteprojectengeldtingenoemdeperiode.Hetbetreftmetname:•Hetbinnenhetruimtelijkdomeinintroducerenvannieuweofnaarvorenhalenvanreedsvoorzienewijzigingeninhetbestuurs-procesrecht.Daarbijgaathetondermeerom:–hetversneldregelenvaneenverruimdemogelijkheidvoorhetpasserenvangebreken;TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.33 –hetversneldregelenvanhetrelativiteitsvereiste;–eennieuwebepalingoveronderzoekendieaaneenbesluittengrondslagwordengelegd;–eenbeperkingvanhetberoepsrechtvandecentraleoverheden;–eenversnellingvanhetberoepenhogerberoepenstringentereontvankelijkheidsvereistenaanhetberoepschrift.OpnamevandeeerstetweeonderwerpenindevoorgesteldeCrisis-enherstelwetlooptvoordeeerstetweepuntenvooruitophetwetsvoorstelaanpassingbestuursprocesrecht,datnaarverwachtingin2012ingevoerdwordt.•Deaanwijzingvanexperimenteergebieden,waartijdelijkwetgevingopzijwordtgezet,omsnel,maarzorgvuldigurgenteprojectentekunnenrealiseren.•Geenverplichtadviesvandecommissiem.e.r.engeenverplichtalternatievenonderzoek.•Hetnaarvorenhalenvaneenvoorzieneregelingvoorradarzoneringomrealisatievandeaanlegvanwindmolenparkentebespoedigen.•HetversoepelenvanderegelsindeLeegstandwetomtrentdehuur-prijsbijtijdelijkeverhuurvanwoningen.•Concentratievanbesluitvormingvoorgemeentelijkebouwlocatiesbijdegemeentezodathieroversnellerbeslotenkanworden.Inhoofdstuk2vandezememorievantoelichtingwordendezemaatre-gelennadertoegelicht.Ad2:WijzigingenvanbijzonderewettenVooreenaantalwetswijzigingenwordteenbredertoepassingsbereikvoorgesteld.Dezewetswijzigingengeldennietvoordegelimiteerdeprojectenlijst,maarvooralleprojecteninhetruimtelijkdomein.Hetzijnbovendiengeentijdelijke,maarstructurelewijzigingen.Indezecategorievallenondermeerdevolgendemaatregelen:•Verplichtetoepassingvaneencoördinatieregelingenverplichtevast-stellingvaneeninpassingsplanbijmiddelgrotewindmolenparken(10–100MW).•VerlengingenaanscherpingvandeInterimwetstad-en-milieubenadering.•VereenvoudigingvandeuitvoeringvandeNatuurbeschermingswet1998,gerichtopo.a.mindervergunningeneneenvoudigerberekenenvandeeffectenvanstikstofopNatura2000-gebieden.•Uniformeringenstroomlijningvandeproceduresvooronteigening,alsmedeeenontkoppelingvanderuimtelijkeprocedureendeonteige-ning,zodatonteigeningsnellerkanwordenafgerond.Inhoofdstuk3vandezememorievantoelichtingwordendezemaatre-gelennadertoegelicht.Meerspecifiekzijnknelpuntengevonden,diejuridischmaatwerkvoorcategorieënvanprojectenvergen.Hetbetreftondermeer:•Vereenvoudigingvandegemeentelijkedeelnameindeaanlegvanglasvezelnetten.•Stimuleringvanwarmte-koudeopslagdooraanpassingeninondermeerdeWetbodembescherming.•Hetvereenvoudigingvandemilieuvergunningsproceduresvoorbedrijven,diehunkernactiviteitcombinerenmetwinningvanaard-warmte,opslagvanCO2enandereactiviteiten,dieonderdeMijnbouwwetvallen.Ookdezemaatregelenwordeninhoofdstuk3vandezememorievantoelichtingnadertoegelicht.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.34 1.2Continueringvandeinzetvanhetkabinetgerichtopverbeteringpolitiek-bestuurlijkeenambtelijkeprocessenMetdemaatregelenindevoorgesteldeCrisis-enherstelwetwordtdebesluitvormingaanzienlijkvereenvoudigdomindekomendevierjaareenaantalprojectenversneldterealiseren,zonderdatdittenkostegaatvandenodigebestuurlijkezorgvuldigheidenadequaterechtsbescherming.Eenvervolgvraagisofhetstimuleringspakket,inclusiefdeextramiddelenuithetAanvullendBeleidsakkoord,endehiervoorbeschrevenjuridischemaatregelen,inclusiefdevoorgesteldeCrisis-enherstelwet,voldoendezijnominhetruimtelijkdomeindeeconomischecrisisenzijngevolgenhethoofdtebieden.Hoewelbeidesporenzeernoodzakelijkzijnluidthetantwoordopdezevraagontkennend.Complementairaanhetbudgetendeprocedureszijnerookbestuurlijkeprocessenendeambtelijkevoorbereiding,begeleidingenuitvoeringvanprojecten,dieopordemoetenzijn.Uitgemaakteanalysesblijktdatveelbelemmeringennietjuridischvanaardzijn,maarjuistophetvlakvanbestuurlijkeprocessenenambtelijkevoorbereidingliggen.Erisnogveelwinsttebehalendoorhetbeterorganiserenvandezeprocessenendoorverspreidingvankennisover«bestpractices»enwatbinnendebestaandewet-enregelgevingreedsaanmogelijkhedenbestaat.DitisookvanbelangbijdeuitvoeringvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Vanniet-wettelijkemaatregelengerichtophetverbeterenvanbestuurlijkeprocessenenambtelijkevoorbereidingheefthetkabinetvanafzijnaantredenwerkgemaakt.Hetkabinetiszichtsterkbewustvandenood-zaakomjuistopditvlakdoorbrakentebereiken.TweevoorbeeldenzijnRandstadUrgentendeuitvoeringvanhetActie-planSnellerenBeteralsfollow-upvanhetadviesvandeCommissieVersnellingBesluitvormingInfrastructureleprojecten(CommissieElver-ding).RandstadUrgentiséénvandetienprioritaireprogramma’svanditkabinet,bedoeldomdoorbrakentebereikeninprojecten,diebijdragenaandeverbeteringvandeconcurrentiepositievandeRandstad.Endeaanpakwerkt.Slependeprojectenwordenvlotgetrokken,zoalsdeA4Delft–Schiedam,deSpoortunnelDelftendiversegebieds-ontwikkelingsprojectenzoalsZuidplaspolder,WestflankHaarlemmermeerenOudeRijnzone.Daarnaastwordennieuweprojecteninganggezet,zoalsdeintegraleverkenningRotterdam,deintegralebenaderingHollandRijnlandendepre-verkenningvanrandstedelijkesleutelprojectenna2020.RandstadUrgentisindekerneenbestuurlijkeaanpak,waarvanookandereprojectenkunnenprofiteren.Belangrijkeelementenvandezeaanpakzijnondermeer:•Doortastendebesluitvormingonderleidingvaneenprogramma-minister.Daarnaastbestuurlijkeduo’sperproject.•Werkenaaneenanderebestuurscultuur:o.a.nauwesamenwerkingtussendepartementenentussenoverheidlagen.•Samenhangendebesluitvormingoverruimtelijkeprojectenineenregio.•Pro-actieveadvisering:dreigendeproblemenvroegsignalerenendirectaansprekenhieropvandeverantwoordelijkebestuurders.DeRandstadgezantvervulteenrolinhetsignalerenvankansenenknel-punten.NaaraanleidingvandecommissieElverdingisdeinterdepartementaleprojectdirectieSnellerenBeteropgericht,diedeopdrachtheeftomdekabinetsambitieteverwezenlijkenomdegemiddeldedoorlooptijdvaninfrastructureleprojectentehalverendoorbeterebesluitvorming,betereTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.35 samenwerking,beterewetgevingenbeterebudgettering.InhetvoordezomeraanuaangebodenActieplanzijndelijnenuitgezet,waarlangsdezeambitiewordtverwezenlijkt:•Vereenvoudigingvandeonderzoekslast.•Nietmeerendiepgaanderonderzoekendannodig.•Publieksparticipatie:Betereeneerderebetrokkenheidvanbelangheb-benden.•Programma-aanpakvoordeaspectenlucht,natuurengeluid.•Verbeteringvanhetprocesontwerpvanprojecten.Hierbijmoetondermeergedachtwordenaanhetcombinerenplanontwikkelingenreali-satie,heteerderbetrekkenvanmarktpartijenenhetaanscherpenvantermijnen.•Opleveringstoetsterafrondingvanhetproject.•Cultuurveranderingbinnendeambtelijkeorganisatie.Waarmogelijkwordtgekekennaarbrederetoepassinginhetruimtelijkedomeinvandegetroffenmaatregelen.Naastdezetweevoorbeeldenkanwordengewezenopdegoedeerva-ringendiezijnopgedaanmetdeMIRT-systematiek.Dedaarinopgenomenfaseringgeeftduidelijkheidindetenemenbesluitenendedaaraanverbondentermijnen.MethetMIRT-spelregelkaderzijndeprocessenvooralleprojectenvanVenWenVROMbeschreven.OmtekomentoteenruimtelijkeinvesteringsagendavanhetRijkwordtbezienopwelkewijzedegunstigeervaringenooktoepasbaarzijnopandereruimtelijkeinveste-ringen.Inzetdaarbijistevenshetbereikenvansynergietussendediverseruimtelijkeinvesteringenopgebiedsniveau.Eenhulpmiddeldaarbijishetopstellenvangebiedsagenda’s,waarmeerecentisgestartendiemoetenuitmondeninafsprakenopbestuurlijkniveauoverdeplanningenprogrammeringvanruimtelijkeinvesteringenineengebied.Ditvergtookeenafstemmingtussendepartementenvandegehanteerdemethodiekvanplanningenwijzevanfinancieringvaninvesteringen.Eenlaatstepuntiskennisoverdrachten-uitwisseling.Hierbijgaathetondermeeromhetbewustmakenvandecentraleoverhedenwelkemoge-lijkhedendebestaandewet-enregelgevingreedsbiedt,hetonderlinguitwisselentussenoverhedenvansuccesvolleaanpakkenomsnellebesluitvormingtebewerkstelligenetc.1.3FlankerendbeleidbuitendevoorgesteldeCrisis-enherstelwetInhetkadervandeontwikkelingvanditwetsvoorsteliseenaantalonder-werpenaandeordegekomendatgeenregelingindevoorgesteldeCrisis-enherstelwetbehoeft.Hieronderwordtkortingegaanopdezeonder-werpen.1.3.1BestemmingsplannenOp1januari2010treedtopgrondslagvandeWetruimtelijkeordening(hierna:deWro)deverplichtinginwerkingomdeinhoudvan(ruimtelijke)visies,plannen,besluitenenverordeningeninelektronischevormvastteleggenenindievormvasttestellen.Voordedigitalevormgevingvangenoemderuimtelijkeinstrumenteniseenpakket(digitale)standaardenontwikkeld,datisverankerdindeRegelingstandaardenruimtelijkeorde-ning2008.Indefasevandetotstandkomingvanditwetsvoorstelishetvoorstelontvangenominhetkadervandetransitievanindustrieterreinenendedaarmeegepaardgaandeaanpassingvangeluidszoneseeneindetemakenaandeonmogelijkheideenreedsbestaandpapierenbestem-mingsplan(totstandgekomenopbasisvande«oude»WetopdeRuimte-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.36 lijkeOrdening)tewijzigenzondereen(onderde«nieuwe»Wroverplicht)digitaalwijzigingsplan.Genoemdvoorstelvindtgeenuitwerkinginditwetsvoorstel.Erisinmid-delsnamelijkeenwijzigingvanhetBesluitruimtelijkeordeninginvoorbe-reiding.Diewijziginghoudtindatinhetgevalvaneenpapierenbestem-mingsplaneenuitzonderingwordtgemaaktopdeverplichtingdateenwijziginginelektronischevormmoetwordenvastgelegdenvastgesteld.Opwijzigings-ofuitwerkingsplannen,alsmedeopinpassingsplannendiebetrekkinghebbenopeenbestemmingsplaninpapierenvorm,zaldusnietdeRegelingstandaardenruimtelijkeordening2008vantoepassingzijn,maardeRegelingruimtelijkedocumentenoppapier.Bedoeldewijzi-gingvanhetBesluitruimtelijkeordeningzalnogindeloopvan2009inprocedurewordengebracht.1.3.2WijzigingBouwbesluit2003Indebouwpraktijkontstaansomsknelpuntendoordatbijdevergunning-aanvraagvoorrenovatieofverbouw,doorgemeentenwordtvastge-houdenaanhetnieuwbouwniveauzoalsdatopgrondvanhetBouw-besluit2003geldt.Indergelijkegevallenmaaktdegemeentegeengebruikvandemogelijkheiddatopgrondvanartikel1.11vanhetBouwbesluit2003ontheffingkanwordenverleendtothetniveaubestaandebouw.Inzijnalgemeenheidbiedendevoorschriftenvoorbestaandebouwvoldoenderuimteomdeprimairebeleidsdoelstellingenophetgebiedvanveiligheid,gezondheidenbruikbaarheidtewaarborgen.WanneervooreenbepaaldaspectbijverbouweenhogerniveaunoodzakelijkwordtgeachtisditexplicietindebetreffendeafdelingvanhetBouwbesluit2003aangegeven.Omonnodigediscussieoverhetbijverbouwnoodzakelijkniveauvandevoorschriftentevoorkomenendaarmeedemogelijkheidomrenovatieprojectenteversnellen–waarbijinhetbijzonderwordtgedachtaanderenovatievanbruggen–zalartikel1.11vanhetBouw-besluit2003zowordengewijzigddathetniveaubestaandebouwvantoepassingisopverbouwactiviteiten.EenvoorsteltotwijzigingvanhetBouwbesluit2003zalinhetverlengdevandezewetinprocedurewordengebracht.Degrondslagvoordezewijzigingisartikel2vandeWoningwet.1.3.3MargesinbouwvergunningenvoorwindturbinesIndebouwpraktijkontstaanregelmatigknelpuntendoordatbijdebouwwordtafgewekenvande(aanvraagom)bouwvergunning.Insommigegevallenwordtditopgelostdoordejurisprudentie,waaruitblijktdateenafwijkingalmeermalenistoegestaanalssprakeisvaneen«onderge-schiktewijzigingvandeaanvraag».Aanvragersombouwvergunningblijkennietteminbehoeftetehebbenaanzogenoemdemargesindieaanvraag,waarbijalopvoorhandbijvoorbeeldnietdepreciezehoogtevaneenbouwwerkwordtaangegeven,maardemargewaarbinnendiehoogtemagliggen.Dewetgeverheefthierechternietvoorgekozen,watblijktuithetBesluitindieningsvereistenaanvraagbouwvergunning.Datbesluitverlangtdermategedetailleerdegegevens,datvooreenaanvraagmetmargesgeenplaatsis.Erwordtgeenwijzigingopditpuntvoorgesteld.Indeeersteplaatsisbijzondermoeilijktebepalenwelkemargesopzichzelfgeoorloofdzijnenwelkeniet.Hettrekkenvangrenzendaarbijisperdefinitiearbitrair.Watisals«ondergeschikt»tebeschouwenenwatnietmeer?Bovendienkanvoorelksoortbouwwerkeenbepaaldeeenmaalgekozenmargeverschil-lenduitpakken.Zozoubijeenvlaggenmasteenmargevaneenhoogtetussen35en40meter,mitsditverschilalsgeringisgekenschetst,zonderTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.37 meeracceptabelkunnenzijn.Maaralsbijeenwindturbineeendergelijkemargewordtgehanteerd,isalsnelnietmeerduidelijkopwelktypewind-turbine,eninhetverlengdedaarvanopwelktypemast,gondel,rotor-bladenentoetepasseninstallatiesdeaanvragerdoelt.Daarmeeisgeensprakevaneenconcreetbouwplan,hoegeringdemargeopheteerstegezichtookmogezijn.Dezeenandereverschillendegevolgenvanmargesvallennietvoorelktypebouwwerkafzonderlijkteregelen.1.4RechtsbeschermingOmdeprojectenwaaropdezevoorgesteldeCrisis-enherstelwetzietjuridischmogelijktemaken,moetvrijwelaltijdeenaantalbesluitenalsbedoeldinartikel1:3vandeAlgemenewetbestuursrecht(hierna:deAwb)wordengenomen.Tedenkenvaltaanplanologischebesluiten,vergunningenendergelijke.Tegendezebesluitenkandoorgaansbijdebestuursrechterberoepwordeningesteld.SomsisditberoepineersteenenigeaanlegbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanStateof–ineenenkelgeval–hetCollegevanBeroepvoorhetbedrijfsleven.Alshoofdregelkanechtereerstberoepwordeningesteldbijderechtbank(artikel8:1vandeAwb).Tegendeuitspraakvanderechtbankisvervol-genshogerberoepmogelijk,veelalbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState,(artikel37vandeWetopdeRaadvanState)maar–alweerineenenkelgeval–bijhetCollegevanBeroepvoorhetbedrijfs-leven(artikel20vandeWetbestuursrechtspraakbedrijfsorganisatie).DevoorgesteldeCrisis-enherstelwetlaatdezeberoepsmogelijkhedendanookonverlet.Ineenrechtsstaatheeftdeburgerookincrisistijdenrechtopbehoorlijkerechtsbescherming.Erzijnechterwelenigevoorzie-ningengetroffenomeenvoorspoedigverloopvandezeberoeps-procedurestebevorderen.1.5FinanciëlegevolgenenadministratievelastenDitwetsvoorstelkentgeengevolgenvoorderijksbegroting.AlsgevolgvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetwijzigengeenregulierevastge-legdebesluitvormingsproceduresvanbestaandeprojectenzoalsdeproce-durevanFES,MIRTenNotaRuimte-projecten.Ditwetsvoorstelbehelsteenaantaluiteenlopendemaatregelen.Demaat-regelenophetterreinvanhetbestuursprocesrechtleidentotversnellingen/ofvereenvoudigingvandezeprocedures.Ookdeonteigenings-procedurezalsnellerworden.Ditleidtevenwelniettotnieuweadministra-tievelasten.Deoverigemaatregelenleideninzijnalgemeenheidtotverminderingvanadministratievelasten.1.6TijdelijkheidCrisis-enherstelwetDevoorgesteldeCrisis-enherstelwetvervaltop1januari2014.Datbete-kentdatdebijzonderebepalingenmetbetrekkingtotprojecten(hoofdstuk1)endebijzonderevoorzieningen(hoofdstuk2)hunwerkingverliezenopdiedatum,metuitzonderingvanovergangsrechtelijkevoorzieningen.Dewijzigingenvandiversewettendiezijnopgenomeninhoofdstuk3behoudenhunwerkingookna1januari2014.1.7VoorbereidingvanditwetsvoorstelDetotstandkomingvanditwetsvoorstelisnietalledaagstenoemen.Deeconomischesituatienooptetothetsneltreffenvanmaatregelenwaar-doordestappendienormaliterinhetwetgevingsproceswordengenomenveelsnellermoestenwordendoorlopen,zonderdezorgvuldigheiduithetoogteverliezen.AlsgevolghiervanheeftgeenformeleconsultatierondeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.38 plaatsgevonden.Welzijnercontactengeweestmetorganisatieswierbelangenbetrokkenzijnbijditwetsvoorstel(BouwendNederland,Bouw-fonds,VNO/NCW,StichtingNatuurenMilieu).Ookheeftoverlegplaatsge-vondenmetdeRaadvoordeRechtspraak.VanVNGenIPOzijndaarnaastschriftelijkereactiesontvangen.Inhetalgemeenwaserwaarderingvoorditwetsvoorstelenwerdendedoelenvanharteonderschreven,allegdendeverschillendegesprekspart-nersuiteraardverschillendeaccenten.Daaromishetvanbelangdatditwetsvoorstelnietalleeninzetopdespoedigerealiseringvanprojecten,maarookopaspectenvanduurzaamheid.ZowelIPOalsVNGgavenaandatdefasevandevoorbereidingvanbesluitenmet(grote)ruimtelijkeimplicatiesvangrootbelangisendaterbehalveaanwettelijkemaatregelenookbehoefteisaaneenopenbaarbestuurdatverantwoordelijkheiddurfttenemenvoorhet«doorpakken»bijbesluitvorming,juistwanneerbesluitenopmaatschappelijkeweer-standenstuiten.Menwasbijvoorbeeldpositiefoverdewijzigingeninhetbestuurs(proces)rechtenhetschrappenvandeaanvullendeNederlandseeisenbovenopdeEuropeseregelsinzakemilieueffectrapportage.Kantte-keningenwarenerook.ZobestaaterzowelbijVNGalsbijIPObezwaartegenhetafschaffenvanhetrechtvoordecentraleoverhedenomberoepintestellenbijdebestuursrechterindienzijgeengeadresseerdezijnvanhetbesluitwaartegenzijwillenopkomen.AndersdanVNGenIPOmeentderegeringdatdegangnaarderechterindeonderlingeverhoudingentussenoverhedenmindergoedpast.Overhedendieneninonderlingoverlegtoteenoplossingtekomen.2.TIJDELIJKEBEPALINGEN2.1ReikwijdtebijzonderebepalingenInhoofdstuk1vanditwetsvoorstelwordenmaatregelengetroffendiegeldenvoorconcreteprojectenencategorieënvanprojectenuitdebijlagenbijditwetsvoorstel.Dezemaatregelengeldeninbeginseltot1januari2014.Voorprojectendieop1januari2014nognietzijnafgerondiseenvoorzieninggetroffen.Dezevoorzieninghoudtindatdevoorge-steldeCrisis-enherstelwetvantoepassingblijftopbesluitenofhande-lingenteruitvoeringvaneenprojectindienheteerstebesluitteruitvoe-ringvaneenprojectisgenomenvoor1januari2014.Debepalingeninafdeling2vanhoofdstuk1vanditwetsvoorstel,overdevoorbereidingvanbesluitenenhetbestuursprocesrecht,zijnvantoepas-singopallebesluitendieonderdebijlagenbijdevoorgesteldeCrisisenherstelwetvallen.Afdeling3vanhoofdstuk1vanditwetsvoorstel,overmilieueffectrapportage,isalleenvantoepassingopdeprojectengenoemdinbijlageIIbijditwetsvoorstel.HetismogelijkdaterbijalgemenemaatregelvanbestuuropvoordrachtvandeMinister-PresidentenonzeministerofonzeministerswiehetmedeaangaatnognieuwecategorieënvanprojectenofandereruimtelijkeeninfrastructureleprojectenwordentoegevoegdaandeprojectenencategorieënvanprojectenwaaropdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetreedsvantoepassingis.Voorstellenhiertoekunnenwordeningediend.Beoordeeldzalwordenofdenieuweprojectenencategorieënvanprojecteneensubstantiëlebijdragekunnenleverenaandebestrijdingvandeeconomischecrisis.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.39 2.2IntroducerenenversnellenvanwijzigingeninhetbestuursprocesrechtInditwetsvoorsteliseenaantalbepalingenopgenomendateropgerichtis:•debestuurlijkebesluitvormingoverprojectendieonderdevoorge-steldeCrisis-enherstelwetvallen,teversnellen;en•enkeleknelpunteninhetbestuursprocesrecht,diemetnamewordenervarenbijprojecteninhetruimtelijkdomeinendievaaktotnietaanvaardbarevertragingenleiden,wegtenemenoftebeperken.Bijprojecteninhetruimtelijkdomeinzijn,andersdanopandereterreinenvanhetbestuursrecht,zoalshetsocialezekerheidsrechtofhetvreemdelingenrecht,vaakzeerveelpartijenbetrokken,zodatveelbelangeninkaartmoetenwordengebrachtenmoetenwordenafge-wogen.Hethuidigebestuursprocesrechtkenthiervoorprocedures,maargeblekenisdathetvaaklangduurtvoordatbenodigdebeslissingen,zoalsoverbestemmingsplannen,tracébesluiten,vergunningenendergelijke,wordengenomen.Vervolgensbestaaternogvaaklangdurigonzekerheidoverdezebeslissingen,omdaterbezwaarwordtgemaaktofberoepwordtingesteld.DemaatschappelijkeurgentievandeprojectendieonderdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetvallenvergtmaatregelendiebijdragenaaneenversnellingvanzoweldebesluitvormingdoordeoverheidalsdeproceduresbijderechterzonderaftedoenaandegewenstezorgvuldig-heid.DeMinistervanJustitiewerktalenigetijdaaneenomvangrijkeaanpas-singvanhetbestuursprocesrecht,diezalzorgenvoordegewenstevereenvoudigingenversnellingvanbesluitvormingoverruimtelijkeprojecten(hetwetsvoorstelaanpassingbestuursprocesrecht).NaarverwachtingwordtdatwetsvoorstelnogditjaaraandeTweedeKameraangeboden.VooruitlopenddaaropwordenvooreenaantalurgenteprojectenenkelevandeindatwetsvoorsteloptenemenbepalingennaarvorengehaalddooropnameindevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Inditverbanddientooktewordengewezenopdeinterdepartementaleprojectgroep«Versnellingbesluitvorminginhetruimtelijkdomein».AlsuitvloeiselvanhetadviesvandeCommissieversnellingbesluitvorminginfrastructureleprojecten(CommissieElverding)verrichtdezeproject-groeponderleidingvanhetMinisterievanJustitieeenstudienaarfunda-menteleonderdelenenuitgangspuntenvanhetalgemenebestuurs-procesrecht(zieookKamerstukkenII2008/09,31731,nr.3).VoordeinbijlageIenIIbijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetopge-nomenprojectenencategorieënvanprojectenwordthetvolgendegere-geld:•Hetwordtmogelijkomeenkleinmaterieelgebrekineenbesluittepasseren.Thansbepaaltartikel6:22vanAwbdatdebestuursrechterdanweleenbestuursorgaandatopbezwaar-ofadministratiefberoepbeslist,deschendingvaneenvormvoorschriftkanpasseren,indienbelanghebbendendaardoornietzijnbenadeeld.Vanwegehetgebruikvandeterm«vormvoorschrift»blijkthetartikelindepraktijkbeperkttewordengebruikt.Hetgevolghiervanisdathetartikelthansonvol-doendebijdraagtaaneenmateriëleenzomogelijkdefinitievegeschil-beslechting.Voorgesteldwordtomdewerkingvanditartikeluittebreidennaarkleinemateriëlegebreken,waarbijvaststaatdatdoorhetpasserenvanditgebrekgeenbelanghebbendenbenadeeldzijn.•Metnameophetgebiedvanhetomgevingsrechtbestaatthanseenbreedgevoeldemaatschappelijkebehoefteomeenbesluitniettelatenstrandenenderealiseringvaneenruimtelijkprojectniettelatenvertragenwegensschendingvaneenrechtsregeldieuiteindelijkgeennadeelberokkentaandeappellant.Daaromwordthetrelativiteits-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.310 vereistegeïntroduceerd.Eenvoorstelvoorhetrelativiteitsvereisteisgevraagdindemotie-DeKrom/Koopmansvaneind2007(Kamer-stukkenII2007/08,29385,nr.14).Naaraanleidingdaarvanheefthetkabinetaangekondigddateendergelijkvoorstelzouwordenopge-nomeninhetwetsvoorstelaanpassingbestuursprocesrecht(onderandereKamerstukkenII2008/09,31721,nr.24,blz.39).Metopnameinhetonderhavigewetsvoorstelwordtdatversneld.•Beroepsmogelijkhedentussenoverhedenonderlingwordenbeperkt.DeCommissieElverdingadviseerdeditreedsvoortracébesluiten(Adviescommissieversnellingbesluitvorminginfrastructureleprojecten,SnellerenBeter,april2008,bijlagebijKamerstukkenII2007/08,29385,nrs.11en18).Indeonderlingeverhoudingeniseengangnaarderechtervandeeneoverheidtegeneenpubliekrechtelijkbesluitvaneenandere,daartoebevoegdeoverheidnietpassend,zekernietalsheturgenteprojectenbetreft.•Erwordteenaantalmaatregelengetroffenomeenspoedigverloopvanberoepsprocedurestebevorderen.Zowordtdwingendvoorge-schrevendatvoorprojectendieonderdezewetvallendeversneldeproceduregeldtendatderechterbinnenzesmaandennaafloopvandeberoepstermijnuitspraakdoet.Eenuitzonderingopdezeregelwordtgemaaktvoorhetgevaldebestuursrechterprejudiciëlevragenstelt.Dezevragendienendanwelbinnenzesmaandennaafloopvandeberoepstermijntewordengesteld.2.3MilieueffectrapportHetmilieueffectrapport,waarindemilieueffectenvanruimtelijkeprojecteninbeeldwordengebracht,iseenbelangrijkhulpmiddelbijdebesluitvor-ming.Hetbiedtinformatie,dienodigisomdezebesluitenopeenzorgvul-digemaniertekunnennemen.Bijhetindepraktijkwerkenmetdemer-procedureisaanhetlichtgekomendatstroomlijningvanditprocesmogelijkis.Deregeringheeftdatonderkendenhierinaanleidinggezienhetwetsvoorstelmoderniseringvanderegelgevingoverdemilieueffect-rapportage(KamerstukkenI2008/09,31755,A)intedienen.Datwetsvoor-stelisthansinbehandelingbijdeEersteKamer.Bijdemoderniseringvandemergaatderegeringoptweepuntenverderdanwatdemer-richtlijnvoorschrijft,teweten:•Deverplichtingomredelijkealternatieveninbeeldtebrengenenteonderzoeken.•DeverplichtingomdeCommissievoordemilieueffectrapportage(hierna:deCommissievoordemer)telatenadviserenoverhetuitge-voerdemilieueffectrapportvoorprojecten.Ditwetsvoorstellaatdezebeidekoppenvoorplannenintact,omdatdezewetalleengaatoverdeversnellingvanprojectenénomdatopgrondvanrichtlijn2001/42/EGvooreenplan-meraltijdredelijkealternatievenmoetenwordenbepaald,beschrevenenbeoordeeld.Indienhetbevoegdgezagofdeinitiatiefnemervanoordeelisdathetprojecteenzodanigbijzondergevalisdatéénofbeidekoppenopdemer-richtlijneensignificantemeerwaardeheeft,kandeinitiatiefnemerhieralsnogvoorkiezen.Erisdussprakevaneen«nee...tenzij»-constructieennietlangervaneenautomatismeomdeCommissievoordemerinteschakelenofomalternatieventeonderzoeken.Opdezewijzewordttenaanzienvandegeselecteerdeprojectenvoorzienineenvereen-voudigingvandeprocedureomtekomentoteenmilieueffectrapportenkantevensdeinhoudvandemilieueffectrapportageinomvang(aantalpagina’s)beperktworden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.311 3.BIJZONDEREVOORZIENINGEN3.1OntwikkelingsgebiedenBijsommigegewensteruimtelijkeontwikkelingenlooptmenaantegenmilieurechtelijkegrenzen.Indehuidigewet-enregelgevingiserweinigruimtevoorbestuurdersomineendergelijkgevalvanuithetbredereperspectiefvanduurzameontwikkelingtochtekiezenvoordegewensteontwikkeling.Ermoetimmersbinnendebestaandewettelijkerandvoor-waardenwordenbeslist.Insommigesituatieszouhetechterwenselijkkunnenzijndatbestuurdersovermeermogelijkhedenbeschikkenommilieuruimtevoordegewensteruimtelijkeontwikkelingenvrijtemaken.Metditonderdeelvanditwetsvoorstelwordternaargestreefdeensituatietelatenontstaanwaarinermeerbestuurlijkeruimteontstaat,zodatervoorbestuurdersmeertekiezenvalt.Bijgegevenmilieunormenbetekentditdatdebestuurderbijvoorbeeldkaneisendatbestaandeactiviteitenhunmilieubelastingterugdringenofdateenveroorzakervanmilieubelas-tingmaatregelenmoettreffenwaardoordeeffectenvandemilieubelas-tingwordenverminderd(bijvoorbeelddoorplaatsingvaneengeluids-scherm).Hetbetekentnietdatverkregenrechtenzomaarkunnenwordenaangetast.Persituatiemoetendebetrokkenbelangenwordenafgewogenenmoetwordenbezienwatredelijkis.Degedachteisdatbestuurdersteneersteprioriteitenkunnenstellenvooractiviteitenopeenlocatieententweedestrengerenormenkunnenvaststellenvoorbepaaldeanderegebieden.Daaromwordtvoorgesteldomteexperimenterenmethetvergrotenvandebestuurlijkemanoeuvreerruimteopbasisvaneenzogenoemdgebieds-ontwikkelingsplan.Ditplanvormteenplanmatigafwegingskaderwaarinhetlokalebestuuraangeefthoemilieuruimtevrijgemaaktgaatwordenvoormaatschappelijkgewensteontwikkelingen.Hetgaatdusomeencombinatievanenerzijdsmaatregelenterverminderingvandemilieudrukenanderzijdsnieuweruimtelijkeontwikkelingen,zoalsdebouwvanwoningenofdeaanlegvaneenbedrijventerrein.Hetgebieds-ontwikkelingsplanzalaltijdwordeningezetbijdeontwikkelingvaneengebiedwaardiversebelangenelkaarraken.Hierbijkangedachtwordenaandetransitievaneenbedrijventerreinnaareenwoon-werkgebied.Tijdensditexperimentkrijgtdegemeenteruimerewettelijkemogelijk-hedendannuhetgevalisommilieuruimtevrijtemaken.Zokunnenverdergaandemilieueisenaanbedrijvenwordengesteld(aldannietmetfinanciëlecompensatie),nieuwevormenvancompensatiewordenontwik-keldoftijdelijkafwijkingvandegeldendemilieunormenwordentoege-staan.Opdiemanierkrijgtdegemeenteweereengrotereencreatievererolbijlokaleafwegingen.Tegenoverdeverruimingvandewettelijkemogelijkhedenstaanechterookplichten.Zohorenbestuurdersbijhunafwegingrekeningtehoudenmetaspectenalseenduurzameruimtelijkeeneconomischeontwikkeling,eengoedemilieukwaliteitenuitvoerbaarheid(leefomgevingskwaliteit).Zijhebbendaarbijdevrijheidomtekomentoteenintegraleafwegingvandieleefomgevingskwaliteit.Hetbevoegdgezagzalzijnafwegingomaftewijkenvanzelfsprekendmoetenonderbouweneninhetopenbaarverde-digen.Bovendienzijndebestuurdersverantwoordelijkvoorderealiseringvanmaatregelenvoorhetvrijmakenvandemilieuruimte.Omgebruiktekunnenmakenvandezemogelijkhedensteltdegemeente-raadeengebiedsontwikkelingsplanvast.IndatgebiedsontwikkelingsplanwordtaangegevenhoeditplanzichverhoudttothetbestemmingsplanofdebeheersverordeningalsbedoeldindeWro.AlshetplaneenmaalisTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.312 vastgesteldenvankrachtisgeworden,kaneenuitvoeringsbesluitsnelwordengenomen.Inhetnieuwesysteemkunnendeproceduresdanookaanmerkelijkwordenversneld.De(gedeeltelijke)keuzevoorhetbestemmingsplanisvooralgebaseerdopdeoverwegingdathetherverdelenofvergrotenvandemilieugebruiks-ruimtevrijwelaltijdgepaardgaatmetaanpassingvandebestemmingenofbouwmogelijkhedenineenbestemmingsplan.Bovendienbiedtditeengoedhouvastvoorbijkomendezakenalscoördinatie,grondexploitatieenplanschade.Nieuweruimtelijk-economischeontwikkelingenkunnenopkortetermijnleidentoteenverslechteringvandemilieukwaliteitdoorplaatsgebondenemissiesenveiligheidsaspectenendoorextraverkeersbewegingendieeenontwikkelinggenereert.Oplangeretermijnzijnnieuweontwikke-lingenechteronontkoombaaromduurzameontwikkelingmogelijktemaken.Doortechnologischevooruitgangenscherperemilieunormenzijnnieuweinrichtingenimmersvaakminderbelastendvoormilieuenleef-omgevingdanbestaandeinrichtingen.Gebiedsgerichtmilieubeleidmoetaandeenekantruimtebiedenvoordynamiekenontwikkelingenaandeanderekantdeecologischedimensievanduurzameontwikkelingeenvolwaardigeplekgevenindebesluitvorming.Eendynamisch,gebiedsgerichtmilieubeleidimpliceertcontinueverande-ring.Voorbestuurdersishetnoodzakelijkomopdergelijkeveranderingenteanticiperenenruimtetebiedenvoorontwikkeling.Daarbijismilieu-gebruiksruimtenodigom(wenselijke)nieuweruimtelijk-economischeontwikkelingentekunnenfaciliteren.Nuwordtdeinpassingvaneennieuweactiviteitindebestaandemilieugebruiksruimteovergelatenaandeinitiatiefnemer.Indiendoordenieuweactiviteitnormenoverschredenworden,kandieactiviteitgeendoorgangvinden.Daaromishetgoeddeverantwoordelijkheidvoorhet(her)verdelenvandemilieugebruiksruimteterugtegevenaanbestuurders.Overigenswordenhiermeenietdeinter-bestuurlijkeverhoudingendoorbroken.GemeentenkrijgennietdevrijheidruimtelijkeofinfrastructureleplannenenprojectendiedoorhetRijk,provinciesofwaterschappenwordenondernomentewijzigen.Indiengemeentennieuweactiviteitenwenselijkachten,zullenzijervoormoetenzorgendatervoldoendemilieugebruiksruimtebeschikbaarisomdeacti-viteitdoorgangtelatenvinden.Deartikelen8.22envolgendevandeWetmilieubeheer(hierna:deWm)biedenreedsmogelijkhedenenverplichtingenvoorhetbevoegdgezagombestaandemilieuvergunningenteactualiseren.Hetgaatdaarbijzowelomaanpassingeninverbandmetnieuwetechnischeontwikkelingenalsanderszins.InbepaaldegevallenbestaatdaartoeeenverplichtingopgrondvanEuropesewet-enregelgeving.Dergelijkeverplichtingenblijvenonverkortgelden.Vooraanpassingenwaardatmogelijkis,biedthetnieuwestelselmeermogelijkhedenomdeactuelesituatieenontwikke-lingeninbrederkader,datwilzeggenopplanniveau,tebezien.Daarbijkunnendeactuelesituatieenontwikkelingenvoormeerdanééninrich-ting,bijvoorbeeldopeenbedrijventerrein,inonderlingesamenhangwordenbezien.3.2InnovatieInnovatieveontwikkelingenstuitennusomsopwettelijkegrenzen.Derge-lijkeontwikkelingenkunnenechtereenbijdrageleverenaandebestrijdingvandeeconomischecrisisenhetbevorderenvandeduurzaamheid.Daarommoetentijdelijkexperimentenmogelijkwordenwaarbijinnova-ties,crisisbestrijdingenbevorderingvandeduurzaamheidhandinhandTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.313 gaanonderhetopzijzettenvanwettelijkegrenzen.Hetspreektvanzelfdatdaarbijdevereistezorgvuldigheidinachtwordtgenomen.3.3Verhoudingontwikkelingsgebieden,innovatieartikelenInterimwetstad-en-milieubenaderingIndeartikelen2.2en2.3vanditwetsvoorstelisdemogelijkheidopge-nomenomineengebiedteexperimenterenmeteengebieds-ontwikkelingsplan.Doelvanhetgebiedsontwikkelingsplanisbestuurdersdemogelijkheidtegevenomplaatselijkmilieugebruiksruimtevrijtemakenvoornieuweontwikkelingen.Uitgangspuntisdatdenieuweontwikkelingenmogelijkwordengemaaktmetdeinwetgevingvastge-legdemilieukwaliteit.Bestuurdershebbenthansnauwelijksaangrijpings-puntenomdesituatietewijzigen.Bestuurderskrijgendoorgebruiktemakenvaneengebiedsontwikkelingsplanmeermogelijkhedenommilieu-ruimtevoorgewensteruimtelijkeontwikkelingenvrijtemaken.Eenbestuurderkanopbasisvanditplaneisendatbestaandebedrijvenhunmilieubelastingterugdringenofdatdeveroorzakermaatregelenneemtomdemilieubelastingterugtedringen,bijvoorbeelddoorhetplaatsenvaneengeluidscherm.Leidraadishetmogelijkmakenvangebieds-ontwikkelingenmetbehoudvandegewenstemilieukwaliteit.IndeInterimwetstad-en-milieubenaderingiseenprocedureopgenomendiehetmogelijkmaaktuiteindelijkaftewijkenvanbepaaldenormstelling.Datiseenanderuitgangspunt.NietteminkaninprincipedeInterimwetstad-en-milieubenaderingookwordentoegepastingebiedendiewordenaangewezenomteexperimenterenmeteengebiedsontwikkelingsplan.DatbetekentdanweldatdeprocedurelestappenuitdeInterimwetstad-en-milieubenaderingmoetenwordendoorlopen.Hetexperimenteerartikel2.4vanditwetsvoorstelisnietgerichtopgebiedenmaaropinnovatievetoepassingen.Indiezinishetartikelnietgekoppeldaanbovenstaandeuiteenzetting.3.4BeperkingbelemmeringenradarzoneringvoorwindturbinesDeregeringheeftdeambitieomnogdezekabinetsperiodehetaandeelduurzameenergie,waaronderwindenergie,sterktelatentoenemen.Datbetekentdatindekomendejarenforsmoetwordengeïnvesteerdinwindmolenparken.DaarvoorisinhetBeleidsakkoordenhetAanvullendBeleidsakkoordveelgelduitgetrokken.Ookprivatepartijeninvesterendekomendejarenflink.Eenspecifiekprobleembijdeaanlegvanwindmolensisdeinterferentiemetderadarstations,diehetMinisterievanDefensieingebruikheeft.Radarstationswordeninhunfunctionerenbeïnvloeddoorhogebouw-werkenengebouwenineenwijdeomgeving,omdatachterdieobjecteneenschaduwgebiedis,waarinhetluchtruimnietzichtbaaris.GebaseerdopinternationaleafsprakenisdaarominhetTweedeStructuurschemaMilitaireTerreinen(KamerstukkenII2002/05,28114,nrs.1,2en4)deuitspraakopgenomendatdebeperkingentenbehoevevanzend-enontvangstinstallaties(waaronderradarstations)inbestemmingsplannendienentewordenopgenomen.Gemeentenmogengeenbestemmings-plannenvaststellendievoorzienindebouwvangebouwenenbouw-werkenhogerdan45meterineengebiedmeteenstraalvan15nautischemijlenrondhetradarstation,dannadatoverdestorendeinvloedvandatgebouwofdatbouwwerkadviesisingewonnenbijhetMinisterievanDefensie.Hetgebiedwaaropdezetoetsingsverplichtingrust,wordtradar-verstoringsgebiedgenoemd.Voordebeoordelingvandeaanvaardbaar-heidvandeverstoringvanhetfunctionerenvaneenradarstationgebruikthetMinisterievanDefensieeentoetsingsmodelwaarvandereken-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.314 uitkomstenwordengetoetstaaneengrenswaardevoorverstoring.Dezeprocedurewerktopditmomentvertragendopdeaanlegvanwindmolen-parken.DeMinisteriesvanVROMenDefensiehebbenditonderkendenzijnreedsgeruimetijdinoverlegoverdemogelijkhedenomradarenwindmolensbetersamentelatengaan.Deelsgaathetdaarbijomtechnischeoplos-singen,zoalsverminderingvandeverstoringdoorgecombineerdgebruikvanradarbeeldenentechnischeverbeteringenaanderadarzelf.Inreactieopdemotie-Vermeijc.s.(KamerstukkenII2008/09,31700XI,nr.30),diehetkabinetoproepttekomenmetoplossingen,isafgesprokendathetkabinetmedio2010hierovereenbesluitzalnemen.RecentisinhetkadervandeDefensieDuurzaamheidsnota2009toegezegdhetindirecteruimte-beslagvanmilitaireradarszogeringmogelijktehouden.Hiertoeiseenprojectgestart,waarinwordtbezienofnormaanpassing(aandehuidigetakenvanradars)incombinatiemeteennieuwteontwikkelentoetsings-modelkanleidentoteenversoepelingvandeplanologischebeperkingenalsgevolgvanzend-enontvangstinstallaties(waaronderradarstations).Ditvergteennieuwtoetsingsmodeleneennieuwenorm,gebaseerdoppraktijkproeven.Hierwordtinmiddelsvoortvarendaangewerkt.Opwettelijkterreinishetontwerp-Besluitalgemeneregelsruimtelijkeordening(KamerstukkenII2008/09,31500,nr.15)vanbelang.Ditontwerpbesluitisop29mei2009aandeTweedeKameraangeboden.Overradarstationsishieringeregeld:•Datgemeentenverplichtzijnomrekeningtehoudenmetdeverstoringvanradarstations.•DatdeMinistervanDefensieinovereenstemmingmetdeMinistervanVROMbijbesluitbekendmaaktwatdegrenzenvanderadar-verstoringsgebiedenzijnenwatbinnendezegebiedendemaximalebouwhoogteis.•DatdeMinistervanDefensietevensregelskanstellenmetbetrekkingtotdewijzewaaropdegevolgenvanbouwwerkenvoorhetradar-stationwordenbepaald,beschrevenenbeoordeeld.Dezemaatregelenzijnbelangrijkomdatopdezewijzebewerkstelligdwordtdatgemeentenrekeninghoudenmetmogelijkeverstoringenvanradarstationsenduidelijkheidgevenoverdemogelijkelocatievanwind-turbines.Metopnamevandezebepalingeninditwetsvoorstelwordtbeoogdditprocesteversnellen.DevoorzieneinwerkingtredingvanhetBesluitalgemeneregelsruimtelijkeordeningismedio2010.Metdetijde-lijkeopnamevanderadarverstoringsregelingindevoorgesteldeCrisis-enherstelwetkunnendetoetsingsvereisten,indiendiesnellerdangeplandtotstandkomen,eerderinwerkingtreden.3.5EnergiebesparingsinvesteringenOpgrondvandeUitvoeringsregelingenergie-investeringsaftrek2001kanaanverhuurdersvanwoningeneenaftrekvoorhetaanbrengenvanener-giebesparendemaatregelenwordentoegekend.Hetismethetoogopenergiebesparingenbijdragenaandebouwnijverheidvanbelangdatdezemaatregelenookdaadwerkelijkdoorgangkunnenvinden.Daaromwordtinartikel2.7vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetgeregelddatbijcomplexgewijzerenovatiegeeninstemmingvanhuurdersnodigisendateenrenovatievoorstelvermoedwordtredelijktezijnwanneeraandrievoorwaardenisvoldaan:voordetetreffenmaatregelenisenergie-investeringsaftrektoegekend,dewoonlastenzullenpersaldonietstijgenendewerkzaamhedenzullenperwoningnietlangerdandriewekenduren.Daarmeekanondermeerna-isolatievandaken,gevelsenvloerenversneldwordenuitgevoerd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.315 3.6TijdelijkeverhuurvantekoopstaandewoningenOpgrondvandeLeegstandwetkunnenwoningeninafwachtingvanverkooptijdelijkwordenverhuurd.Aangezienartikel247vanBoek7vanhetBurgerlijkWetboekinartikel16,eerstelid,vandeLeegstandwetbuitentoepassingisverklaard,isgeliberaliseerdeverhuurechternietmogelijk.DemaximalehuurprijswordtderhalvebepaaldopgrondvanhetwoningwaarderingsstelselalsbedoeldinhetBesluithuurprijzenwoonruimte.Ditleidtertoedateigenarendiehunkoopwoninginafwach-tingvanverkooptijdelijkwillenverhuren,dezewoningopgrondvandeLeegstandwetnietgeliberaliseerdkunnenverhurenterwijlzijdatopgrondvanderegulierehuurprijsregelgevingwelzoudenkunnen.Ditiseenbelemmeringvoordeverhuurvanwoningendooreigenarendiehunwoningdoordecrisisnietkunnenverkopen.Omaandezesituatietegemoettekomen,wordtinditwetsvoorstelbepaalddatvoordecategorietekoopstaandewoningenbijtijdelijkeverhuuropgrondvandeLeegstandwetgeliberaliseerdeverhuurwelmogelijkisindienditopgrondvanderegulierehuurprijsregelgevingookmogelijkzouzijn.3.7VersneldeuitvoeringwoningbouwprojectenInafdeling6vanhoofdstuk2vanditwetsvoorsteliseenregelingopge-nomenvoordeversneldeuitvoeringvanwoningbouwprojecten.Zoalsinparagraaf1.1vandezememorievantoelichtingalisaangegeven,vallenalsgevolgvandeeconomischecrisismetnameindebouwnijverheidhardeklappen.Woningbouwprojectenhebbeneensignificanteffectopdewerkgelegenheid.Ditwetsvoorstelbevatreedseenaantalgeneriekemaat-regelenomdeuitvoeringvanprojecteninjuridischopzichtteversnellen.Gezochtisnaarmogelijkhedenomdebouwnijverheidalseconomischvitalesectornogeenextrastimulanstegeven.Dezestimulansisgevondenineenvergaandestroomlijningenvereen-voudigingvanbesluitvormingsproceduresrondwoningbouwprojecten.HierbijisinspiratiegeputuitdeDeltawetgroterivieren.Diewet,dieinmiddelsisvervallen,isdestijdsopgesteldomtothoogstnoodzakelijkedijkversterkingentekomen.Diewetheefthetbeoogdeeffectbereikt.OokhetindeDeltawetgroterivierenopgenomenjuridischeinstrumentariumblijktoverhetgeheelgenomengoedtehebbengewerkt.1Debelangrijksteuitgangspuntenvanhetbesluitvormingsmodelzoalsinditwetsvoorstelopgenomenvoorwoningbouwprojectenzijn:a.Besluitvormingopbasisvanbelangenafwegingdooréénorgaan,uitmondendinéén(project)besluit.b.Eenzorgvuldigevoorbereidingmetruimemogelijkhedenvoorinspraak.c.Inachtnemingvandebestaandewettelijketoetsingskaderseninhoude-lijkenormen.d.Beroepinééninstantie.Geletophetuitzonderlijkekaraktervanditregime,kanhetslechtsvantoepassingzijnopeenbeperktaantal(categorieënvan)projectendiezichnaarhunaarddaarvoorlenenendiepassenbinnenhetdoelvanditwets-voorstel.Devoorgestelderegelingzietdaaromalleenopwoningbouw-projectenvantenminste20woningen,meteenmaximumvan,afhanke-lijkvanhetgeval,1500danwel2000nieuwbouwwoningen.Dergelijkewoningbouwprojectenvormeneenbetrekkelijkhomogenegroep,waar-vooreendaaroptoegespitstjuridischregimekonwordenuitgewerkt.1Vgl.P.J.J.DriessenenA.A.J.deGier,Deltawetgroterivieren.Evaluatievaneenbijzonderewetnadewateroverlastvan1995,Bestuurskunde1998,nr.2,blz.74–86.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.316 Tegelijkertijdvaltindezesectoreenforsewerkgelegenheidswinsttebehalen.BijhetafbakenenvanhettoepassingsbereikisrekeninggehoudenmetenkelebelangrijkeEuropeesrechtelijkerandvoorwaarden,waaronderdeEG-richtlijnluchtkwaliteit1endeEEG-richtlijninzakemilieu-effectbeoordeling.2Bijhetbepalenvanhetmaximumaantalwoningenwaaropderegelingvantoepassingis(artikel2.9,eerstelid,vanditwets-voorstel),isrekeninggehoudenmetdedrempelsdieinhetkadervandeluchtkwaliteitendemer-beoordelingsplichtrespectievelijkdemer-plichtwordengehanteerd.Dedrempelsinartikel2.9,eerstelid,vanditwets-voorstelzijneencombinatievan:a.dedrempelsinvoorschrift3A.2(Woningbouwlocaties)vandeRegelingnietinbetekenendematebijdragen(luchtkwaliteitseisen),enb.dedrempelvoordemer-beoordelingsplichtvoordebouwvanwoningeninonderdeelD,categorie11.1,vandebijlagebijhetBesluitmilieu-effectrapportage1994endedrempelvoordemer-plichtinonderdeelC,categorie11.1,vandiebijlage.Ada.Artikel4,eerstelid,vanhetBesluitnietinbetekenendematebijdragen(luchtkwaliteitseisen)bepaaltdatbijministeriëleregelingcate-gorieënvangevallenkunnenwordenaangewezen,waarindeuitoefeningvaneenofmeerbevoegdhedenoftoepassingvaneenofmeerwettelijkevoorschrifteniniedergevalnietinbetekenendematebijdraagtaandeconcentratieindebuitenluchtvaneenstofwaarvoorinbijlage2bijdeWmeengrenswaardeisopgenomen.Invoorschrift3A.2(Woningbouwlo-caties)vandeRegelingnietinbetekenendematebijdragen(lucht-kwaliteitseisen)wordeninditverbandwoningbouwlocatiesaangewezen,indieneendergelijkelocatie,ingevalvanéénontsluitingsweg,nettonietmeerdan1500nieuwewoningenomvat,danwel,ingevalvantweeontsluitingswegenmeteengelijkmatigeverkeersverdeling,nettonietmeerdan3000woningenomvat.Adb.Debouwvanwoningenbinnendebebouwdekomismer-beoorde-lingsplichtigindienhetgaatomdebouwineenaaneengeslotengebiedvan2000ofmeerwoningen(zieonderdeelD,categorie11.1,vandebijlagebijhetBesluitmilieu-effectrapportage1994).Voordebouwvanwoningenbuitendebebouwdekomgeldteenmer-plichtindiendeactivi-teitbetrekkingheeftopeenaaneengeslotengebiedenhetgaatom2000ofmeerwoningen(zieonderdeelC,categorie11.1,vandebijlagebijhetBesluitmilieu-effectrapportage1994).Opbasisvanhetvoorgaandeisbeslotenhettoepassingsbereikvandevoorgestelderegelingtebegrenzenopprojectenvan2000nieuwewoningeningevalvantweeontsluitingswegenmeteengelijkmatigeverkeersverdelingrespectievelijkop1500nieuwewoningenalserslechtséénontsluitingswegis(artikel2.9,eerstelid,vanditwetsvoorstel).Hier-doorisverzekerddaterbijwoningbouwprojectenwaarvoorversneldeuitvoeringisbeoogd,geenafzonderlijketoetsingopluchtkwaliteitenmerhoeftplaatstevinden.Genoemdemaximaleaantallenwoningengeldenzowelvoorprojectenbinnendebebouwdekomalsvoorprojectenbuitendebebouwdekom.Wanneeropdebetrokkenwoningbouwlocatiebijkomendevoorzieningenwordengerealiseerd,doetdatnietafaandekwalificatievanhetprojectalswoningbouwprojectindezinvanafdeling6vanhoofdstuk2vanditwetsvoorstel.Bepalendvoordevraagofeenprojectonderdereikwijdtevandieafdelingvalt,ishetaantalnieuwewoningenbinnenhetproject(zieartikel2.9,eerstelid,vanditwetsvoorstel).Indienhetprojectbijko-mende(infrastructureleenandersoortige)voorzieningenomvat,geldtde1Richtlijnnr.2008/50/EGvanhetEuropeesParlementendeRaadvandeEuropeseUnievan21mei2008betreffendedeluchtkwaliteitenschonereluchtvoorEuropa(PbEUL152).2Richtlijnnr.85/337/EEGvandeRaadvandeEuropeseGemeenschappenvan27juni1985betreffendedemilieu-effectbeoordelingvanbepaaldeopenbareenparticuliereprojecten(PbEGL175),zoalsgewijzigdbijrichtlijnnr.97/11/EGvandeRaadvandeEuropesegemeenschappenvan3maart1997(PbEGL73)totwijzigingvanrichtlijn85/337/EEGbetreffendedemilieu-effectbeoordelingvanbepaaldeopenbareenparticuliereprojec-ten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.317 voorgestelderegelingookvoordievoorzieningen.Tedenkenvaltaandebouwvanscholenenwinkelsenhetaanleggenvanwegenenparken.Inwoningbouwprojectendieonderdevoorgestelderegelingvallen,wordenuitsluitendnieuwewoningengebouwddievoldoenaanstrengeeisenophetterreinvanduurzaamheid.Hetstrevennaarduurzaamheidvormtinalgemenezinonderdeelvanditwetsvoorstel.Deeisenmetbetrekkingtotduurzaambouwenkunnenwordenuitgedruktindeenergie-prestatievanwoningen.HetBouwbesluit2003bevatinhoofdstuk5«Voor-schriftenuithetoogpuntvanenergiezuinigheid»eisenmetbetrekkingtotdeenergieprestatievannieuwbouw(afdeling5.3vanhetBouwbesluit2003).Opnieuwtebouwenwoningeninwoningbouwprojectendieonderdevoorgestelderegelingvallen,ishetBouwbesluit2003onverkortvantoepassing(zieartikel2.10,zesdelid,aanhefenonderdeele,vanditwets-voorstel).OpgrondvanhetBouwbesluit2003geldtbijnieuwtebouwenwoningeneenenergieprestatiecoëfficiënt(hierna:EPC)vantenhoogste0,8.EenwoningmeteenEPCvan0,8isbijzonderenergiezuinigenkanalleenmaargerealiseerdwordenmetbehulpvandenieuwstetechnieken.InzijnalgemeenheidishetomaaneendergelijkeEPCtevoldoendusnodigomnieuweenergiezuinigetechniekenzoalswarmteterugwinningtoetepassen.OpgemerktwordtdaterookbijeenEPC-waardevan0,8voldoendemogelijkhedenzijnomeengoedbinnenmilieuterealiseren,zodatdegezondheidvandegebruikergewaarborgdis.EenwoningmeteenEPCvan0,8gaatquaenergiezuinigheidinderichtingvaneenwoningwaarvooreenA+-labelopgrondvandeRegelingenergieprestatiegebouwenkanwordenafgegeven.Omdatopnieuwtebouwenwoningeninwoningbouwprojectendieonderdevoorgestelderegelingvallen,hetBouwbesluit2003onverkortvantoepassingis(zieartikel2.10,vijfdelid,vanditwetsvoorstel),ishetnietnodiginhetkadervanditwetsvoorstelaanvullendeeisenuithetoogpuntvanduurzaamheidtestellen.Artikel2.9,tweedelid,vanditwetsvoorstelisbedoeldomhet«opknippen»vanwoningbouwprojectentevoorkomen.Woningbouw-projectendieinelkaarsdirectenabijheidliggenofgelegenzullenzijn,valleninbeginselbuitenhettoepassingsbereikvanafdeling6vanhoofd-stuk2vanditwetsvoorstel.Ditisalleenandersalsdeaantallenwoningenindieprojectengezamenlijkonderhetmaximumaantalvan1500respec-tievelijk2000nieuwewoningenblijven.IndienvoordeuitvoeringvaneenwoningbouwprojecteenvergunningopgrondvandeNatuurbeschermingswet1998isvereist,isafdeling6vanhoofdstuk2vanditwetsvoorstelnietvantoepassing.Ditisneergelegdinartikel2.9,derdelid,vanditwetsvoorstel.Ditwaarborgtdatergeenstrijdkanontstaanmetdevereistenvanrichtlijnnr.92/43/EEGvandeRaadvandeEuropeseGemeenschappenvan21mei1992inzakedeinstandhoudingvandenatuurlijkehabitatsendewildefloraenfauna(PbEGL206).Devoorgestelderegelingisgebaseerdopeenvergaandestroomlijningenvereenvoudigingvandebesluitvormingsprocedure.Centraleelementenzijnconcentratievandebestuurlijkebesluitvormingenconcentratievanderechtsbescherming,incombinatiemeteenkorterebeslistermijnvoordebestuursrechter.Hieronderwordendehoofdlijnenvandevoorgestelderegelingbeschreven.Alstoepassingwordtgegevenaandezeregeling,wordenaldievoor-schriftenopgrondwaarvanvergunningen,ontheffingen,vrijstellingenofanderebestuursrechtelijkebesluitenzijnvereistvoordeontwikkelingenverwezenlijkingvanhetproject,buitenwerkinggesteld(artikel2.10,tweedelid,vanditwetsvoorstel).GedachtkanbijvoorbeeldwordenaanbesluitenkrachtensdeWoningwetenaangemeentelijkevergunningen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.318 Bepaaldewettelijkevoorschriftenzijninartikel2.10,tweedelid,vanditwetsvoorsteluitgezonderd.NietbuitenwerkingwordengestelddetoestemmingsvereistenvandeFlora-enfaunawet,geletopdeEuropees-rechtelijkeoorsprongvandiewet.Tervervangingvandebuitentoepassingverklaardetoestemmings-vereistenneemtdegemeenteraadeenintegraalbesluitdathetgroenelichtgeeftomhetbetrokkenwoningbouwprojectuittevoeren.Ditgeschiedtindevormvaneenzogenaamdprojectuitvoeringsbesluit(artikel2.10,eerstelid,vanditwetsvoorstel).Dezeregelingkandoordegemeenteraadzowelambtshalvewordentoegepastalsopverzoek.Hetprojectuitvoeringsbesluitstrekttervervangingvandetoestemmings-vereistendieingevolgeartikel2.10,tweedelid,vanditwetsvoorsteltenaanzienvandeontwikkelingenverwezenlijkingvanhetbetrokkenprojectnietvantoepassingzijn(artikel2.10,derdelid,vanditwetsvoorstel).Ditbetekentdateenprojectuitvoeringsbesluitallerleiverschillendetoestem-mingenkanbevatten,zoalstoestemmingentervervangingvanbouwver-gunningen,maarbijvoorbeeldooktoestemmingentervervangingvankap-ensloopvergunningendieandersvereistzoudenzijngeweest.Cruciaalisdeeisdatinhetprojectuitvoeringsbesluitmoetwordenbeschrevenwelkegevolgenaandeuitvoeringzijnverbondenenopwelkewijzemetdedaarbijbetrokkenbelangenrekeningisgehouden(artikel2.10,vierdelid,vanditwetsvoorstel).Totdiebelangenbehoreninelkgevaldebelangenterbeschermingwaarvandewettelijkevoorschriftenstrekkendieingevolgeartikel2.10,tweedelid,vanditwetsvoorstelnietvantoepassingzijn.IndienarcheologischeaspectendiezijnbenoemdinhoofdstukV(Archeologischemonumentenzorg),paragraaf1(Verorde-ningen,bestemmingsplannen,vergunningenenontheffingen),vandeMonumentenwet1988eenrolspelen,moetinhetprojectuitvoerings-besluitookmetdiebelangenrekeningwordengehouden.Omwelkebelangenhetinconcretogaat,zalpergevalverschillen.Hettoetsingskadervoordebelangenafwegingalszodanigondergaatgeenwijzigingdoorditwetsvoorstel.Hetgaatomeenintegralebelangen-afwegingdieandersvoormeerbesluitenafzonderlijkzoumoetenhebbenplaatsgevonden.Ditbetekentbijvoorbeelddataanaspectenalsgeluidenexterneveiligheidtenvolleaandachtzalmoetenwordenbesteed.Uitgangspuntisdathetresultaatvanhetnieuwetoetsingskaderzoveelmogelijkmoetovereenstemmenmethetresultaatdatzouwordenbereiktindiendenietvantoepassingzijndewettelijketoestemmingsvereistenwelvantoepassingzoudenzijngeweest.Uitartikel3:4,eerstelid,vandeAwbvloeitinalgemenezinvoortdatdegemeenteraadeenzorgvuldigebelangenafwegingmoetverrichten.Omdathettoepassingsbereikvandezeregelingbenedendetoepasselijkedrempelsinzakeluchtkwaliteitenmervalt,hoevendedaaropbetrekkinghebbendeEuropeesrechtelijkeregelsnietindebelangenafwegingtewordenbetrokken.Bijeenprojectuitvoeringsbesluitwordenderelevantebijofkrachtenswetofverordeningvastgesteldetoetsingskaderstoegepastennormeninachtgenomen(artikel2.10,vijfdelid,vanditwetsvoorstel).ZomoetendenormenvanheteerdergenoemdeBouwbesluit2003inachtwordengenomen.HetBouwbesluit2003houdtondermeerverbandmetdeveilig-heidenmethetwaarborgenvankwaliteit.EenbelangrijkonderdeelvanhettoetsingskaderisvoortsdeinvoorbereidingzijndeamvbRuimte.Omdatwoningbouwprojectendieonderdezeregelingvallen,onderdetoepasselijkedrempelsinzakeluchtkwaliteitvallen(zieboven),isgeenapartetoetsingindatkadervereist(artikel2.10,eerstelid,vanditwets-voorstelisdanooknietopgenomenindeopsommingvanartikel5.16,TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.319 tweedelid,vandeWetmilieubeheer).Ditneemtnietwegdatandereonderdelenvantitel5.2vandeWetmilieubeheerendekrachtensdietitelgesteldewettelijkevoorschriftenwelgewoonvantoepassingblijven.Ditgeldtondermeervoordeprogrammasystematiekendemonitoringsver-plichtingen.Eenandervoorbeeldvannormendiebijhetvaststellenvanhetprojectuitvoeringsbesluitinachtmoetenwordengenomen,zijnmilieukwaliteitseisenteruitvoeringvandeKaderrichtlijnwater.1Hetgaathierbijomwettelijkevoorschriften,gesteldkrachtensartikel5.2bvandeWetmilieubeheer.Inartikel2.10,vijfdelid,iswelbepaalddatvoorzoverwetofverordeningafwijkingvanbovenbedoeldetoetsingskadersofnormentoestaat,hetprojectuitvoeringsbesluitdaarinkanvoorzien.Ditbetekentbijvoorbeelddatontheffingsmogelijkhedendieindewetofineenverordeningzijnopgenomen,ookkunnenwordentoegepastbijversneldeuitvoeringvanwoningbouwprojectenmettoepassingvandezeregeling.Voorzoverhetprojectuitvoeringsbesluitenhetvigerendebestemmings-plannietmetelkaarinovereenstemmingzijn,geldthetproject-uitvoeringsbesluitalsprojectbesluitalsbedoeldindeWetruimtelijkeordening(artikel2.12vanditwetsvoorstel).Derechtsgevolgenverbondenaaneenprojectbesluit,geldendandusookvoorhetprojectuitvoerings-besluit.Inverbandhiermeeishetvanbelangdathetprojectuitvoerings-besluiteenvoldoendematevandetailleringenconcreetheidkrijgt.Debeslissingtotvaststellingvaneenprojectuitvoeringsbesluitwordtvoorbereidmettoepassingvandeuniformeopenbarevoorbereidings-procedurevanafdeling3.4vandeAwb(artikel2.11vanditwetsvoorstel).Dithoudtmedeverbandmetdepositievanderde-belanghebbenden,zekerineensituatiealsdemetditwetsvoorstelbeoogdewaarindenormalewettelijkeproceduresvandiversewettenbuitenwerkingzijngesteld.Hiermeeisgewaarborgddathetbesluitzorgvuldigwordtvoorbe-reid.Inovereenstemmingmetdeindemilieuwetgevinggebruikelijkebenadering,staatinspraakopenvooreenieder.Ophetverzoektotvast-stellingvaneenprojectuitvoeringsbesluitmoetzospoedigmogelijkwordenbeslist,dochuiterlijkzesmaandennaontvangstvanhetverzoek(artikel3:18,eerstelid,vandeAwb).Inhetverlengdevanderegelinginzakehetprojectuitvoeringsbesluitligtdevoorgesteldebuitengewoneregelingophetgebiedvanderechtsbe-scherming.Ookhierishetdoeltekomentoteenzosterkmogelijkeconcentratievanbevoegdheden.Daaromwordtvoorgesteldom,nadatde3.4-procedureisgevolgd,voorbelanghebbendenberoepineersteenenigeaanlegopentestellenbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState(artikel2.13,eerstelid,vanditwetsvoorstel).Eris,conformdereguliereAwb-systematiekingevallenwaarinde3.4-procedureisvoorgeschreven,geenbezwaarschriftprocedurevooraf-gaandaanberoepbijderechter(artikel7:1,eerstelid,aanhefenonder-deeld,vandeAwb).DereguliereAwb-beroepstermijnvanzeswekenishiervantoepassing.VoordeAfdelingbestuursrechtspraakgeldtinditgevaleenbeslistermijnvanviermaanden(artikel2.13,tweedelid,vanditwetsvoorstel).Artikel1.6,vierdelid,vanditwetsvoorstelbevatinhetkadervandebijzonderevoorzieningenophetgebiedvanhetbestuursprocesrechteenbeslister-mijnvoordebestuursrechtervanzesmaanden.Geletopdeachtergrondendebedoelingvandezebijzondereregelingvoorversneldeuitvoeringvanwoningbouwprojectenishiergekozenvooreenkorteretermijnvanviermaanden.Inandereopzichtengeldendebijzondereprocesrechtelijkevoorzieningenechterookvoorwoningbouwprojectendieonderhoofdstuk1Richtlijnnr.2000/60/EGvanhetEuropeesParlementendeRaadvandeEuropeseUnievan23oktober2000totvaststellingvaneenkadervoorcommunautairemaatregelenbetreffendehetwaterbeleid(PbEGL327).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.320 2,afdeling6,vanditwetvoorstelvallen.Hiertoezijndezewoningbouw-projectenopgenomeninbijlageIbijditwetsvoorstel(ziecategorie3.2vandiebijlage).Eenprojectuitvoeringsbesluitkaningrijpendeenonomkeerbaregevolgenhebbenvoordefysiekeleefomgeving.Hetbesluitkanhetmogelijkmakenomzonderverderebesluitvorming,rijks-,provincialeofgemeentelijkemonumentenofanderegebouwenteslopen,bomentekappen,enderge-lijke.Hetisdaaromuiteenoogpuntvanrechtsbeschermingnoodzakelijkdathetbesluitnietmetonmiddellijkeingangnadebekendmakinginwerkingkantreden,maardatdeberoepstermijnwordtafgewacht.IndienberoepwordtingesteldbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState,wordtdeinwerkingtredingopgeschorttotdatophetberoepisbeslist.Hiervoorisgekozengeletopdezeerkorterechterlijkebeslister-mijn.Eenenanderisgeregeldinartikel2.14vanhetwetsvoorstel.Deafdelingen6.1(planschade)en6.4(grondexploitatie)vandeWrozijnvanovereenkomstigetoepassingverklaard.Ditisgeregeldinartikel2.15vanhetwetsvoorstel.Detoepasselijkheidvanafdeling6.4vandeWrobetekentdataaneenprojectuitvoeringsbesluiteenexploitatieplankanwordengekoppeld.OmdatdeWroerinvoorzietdatkostenverhaalkanplaatsvindenbijdebouwvergunningendezevergunningnietmeernodigisingevolgeditwetsvoorstel,dienthiervooreenvoorzieninggetroffenteworden.Erisvoorgekozenomnetalsbijdebouwvergunningheteven-tuelekostenverhaalbijdestartvandebouwtedoenplaatsvinden.Degenediegaatbouwenisverplichtdittemeldenaanburgemeesterenwethouders.Vervolgenskunnenburgemeesterenwethouderseenbeschikkingaandeeigenaarvandegrond(ofeendeeldaarvan)waaropgebouwdwordtverzenden,metdaarindeverplichtingomdeindebeschikkingvastgesteldeexploitatiebijdragetevoldoen.Voordeinhoudvandezebeschikkingwordtverwezennaarartikel6.17vandeWro.Inbestuursrechtelijkehandhavingisvoorzienviaartikel125vandeGemeentewet.Heteerstelidbepaaltdathetgemeentebestuurbevoegdistotopleggingvaneenlastonderbestuursdwang.Daarnaastwordt,inverbandmetdestrafrechtelijkehandhaving,artikel2.16vandevoorge-steldeCrisis-enherstelwetopgenomenindeWetopdeeconomischedelicten.Ditlaatsteisgeregeldinartikel3.22vanditwetsvoorstel.Naarhetoordeelvanderegeringismethetbovenstaandeenerzijdseenversneldeuitvoeringvaneenforsaantalwoningbouwprojectenmogelijk,terwijlanderzijdsgeenafbreukwordtgedaanaantoepasselijkeEuropees-rechtelijkerandvoorwaarden,belangrijkeplanologischeuitgangspunteneneisenvanzorgvuldigebesluitvorming.4.WIJZIGINGVANDIVERSEWETTENZoalshiervoor(zieparagraaf1.6vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting)reedsisopgemerktzijndewijzigingendieinhoofdstuk3vanhetwetsvoorstelzijnopgenomenniettijdelijk.Diewijzi-gingenexpirerennietop1januari2014–deeinddatumvandevoorge-steldeCrisis-enherstelwet.DeredendaarvoorisdatdewijzigingenmetingangvandeinwerkingtredingsdatumvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet–1januari2010–hunbeslagkrijgenenopgaanindebijzon-derewettenwaaropzebetrekkinghebben.Diewijzigingenzijndaarmeedirectuitgewerkt.Hetintrekkenofvervallenvanuitgewerktewijzigings-bepalingenheeftniettotgevolgdatdewijzigingendiedaarhetgevolgvanwarenwordenteruggedraaid.Daaromexpirerendeinhoofdstuk3TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.321 vanditwetsvoorstelopgenomenwijzigingenvandiversewettennietop1januari2014.Deredendatdezestructurelewijzigingenvandiversewettenzijnopge-nomeninditwetsvoorstelismetdezewijzigingenwordtbijgedragenaandedoelstellingenvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetendatdezewijzigingenookna2014eenpositiefeffectkunnenhebben.ErisdaaromgeenredenomdezewijzigingenalleenvoordeduurvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwettelatengelden.4.1ProvincialecoördinatievoorwindenergieVoorhetrealiserenvanwindmolenparken,zobelangrijkomderijks-doelstellingenvoorduurzameenergietebehalen,moetnietalleenhetspecifiekeprobleemvanradarzonering,zoalsinparagraaf3.3vandezememorievantoelichtingbeschreven,wordenopgelost.Voorhetgewenstetempoishetookvangrootbelangdatdeprovinciesderegienemeninhetaanleggenvanwindmolenparken.Daaromisindevoorge-steldeCrisis-enherstelwetvoorzienin:•Hetverplichtdoorprovincialestatenvaststellenvaneeninpassings-planalsbedoeldindeWetruimtelijkeordening.•Deverplichtetoepassingdoorgedeputeerdestatenvaneencoördinatieregelingbijdeuitvoeringvanwindenergieprojectendiemeerdan10MWmaarminderdan100MWbeslaan.Voorgroterewindenergieprojectenisderijkscoördinatieregelingvantoepassing.Deverplichtetoepassingvanhetinpassingsplanendeprovincialecoördinatieregelingmaakthetvoorprovinciebestureneenvoudigeromdeprovincialetaakstellingvoorwindenergietehalen,omdatzijbevoegdzijnallebenodigdebesluitentenemen,eenaantalbesluitenvanberoepisuitgezonderdenereenserieschakelingvanproceduresplaatsvindt.Dezemaatregelendragendaarmeebijaanhetversneldvergrotenvandeproductiecapaciteitvanduurzameenergie.4.2Interimwetstad-en-milieubenaderingMetdeInterimwetstad-en-milieubenadering(hierna:deInterimwet),diein2006inwerkingisgetreden,wordtbeoogdgemeentendemogelijkheidtebiedendoormiddelvaneenintegraleengebiedsgerichteaanpakopti-maleleefkwaliteitenzuinigendoelmatigruimtegebruikterealiseren.Diewetgeldttot1februari2011enwordtthansherijkt.OptermijnwordtgedachtaanomvormingvandeInterimwettoteenwetmeteenbrederewerkingssfeer,deWetgebiedsontwikkelingenmilieu.Dezewetzalnaarverwachtingechternietop1februari2011gereedzijn.VoortsiseenaantalprojectenindehuidigeInterimwet,zoalsRotterdam/Stadshavens,dermatecomplexenomvangrijk,datdezeevenminop1februari2011afgerondzullenzijn.DaaromwordtvoorgestelddegeldingsduurvandeInterimwetteverlengentot1januari2014.DaarnaastwordtvoorgestelddeInterimwetopdriepuntentewijzigen:•Hetvereistevangoedkeuringdoorgedeputeerdestatenvanhetstap3-besluit(datisdeconcreteafwijkingvanderegelgevingineenbepaaldgeval)vervalt.Daarmeewordtvooruitgelopenopdewetswij-zigingendievoortvloeienuithetkabinetsstandpuntoverinter-bestuurlijktoezicht.•DedirectekoppelingdieindeInterimwetisgelegdtussenhetstap3-besluitenhetbestemmingsplanvervalt.Ommeerflexibiliteittecreëreninhetgebiedsontwikkelingsproceskanhetstap3-besluitookwordengenomenopbasisvanbijvoorbeeldeenstructuurvisie,mitsdezevoldoendekadersbiedtomeengedegenafwegingtemakentussenruimtelijkeordeningenmilieu.Medeopbasisvandeerva-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.322 ringenmetdezeverlengdeInterimwetzalgenoemdeontkoppelingindeWetgebiedsontwikkelingenmilieuopnieuwwordenbezien.•Deverplichtingvoorburgemeesterenwethoudersomjaarlijksaangedeputeerdestatenterapporterenoverdestandvanzakenmetbetrekkingtothetstap3-besluitkomttevervallen.Nugedeputeerdestatengeentoetsenderolmeerhebbenbijdetotstandkomingvanhetstap3-besluitligthetnietvoordehandburgemeesterenwethoudershierovertelatenrapporteren.Datscheeltbestuurlijkedrukte.4.3Natura20004.3.1InleidingMetNatura2000ishetEuropesenetwerkvanwaardevollenatuurge-biedengedefinieerdalsmededeeisenaandewijzewaaropdezegebiedenmoetenwordenbeschermd.InNederlandisNatura2000verwerktindeNatuurbeschermingswet1998(hierna:deNb-wet).BijdeinvoeringstaathetdoelvanNatura2000nietterdiscussie,maarhetblijktlastigomdeeisenvanNatura2000indepraktijkhanteerbaartemakeneneengoedebalanstevindentussendeduurzaamheidaspecten«people»,«planet»en«profit».IneendrietaldebatteninhetafgelopenjaarheeftdeKamerhieroverzijnzorgengeuit.TegendieachtergrondheeftdeMinistervanLNVtoegezegdomnogeensgoedtekijkennaarderekenruimteindeNb-wetomdezoektochtnaargenoemdebalanstebespoedigenendeinvoeringvanNatura2000beterhanteerbaartemaken.Hetgaatderege-ringerdaarbijomdedoelenvandenatuurwetgevingtebehalenzonderdatdebijbehorendeproceduresnodeloosvertragendwerkenvoorhetrealiserenvanurgenteprojecten.Bijbriefvan30juni2009(KamerstukkenII2008/09,31700XIV,nr.160)heeftdeMinistervanLNVdeTweedeKamergeïnformeerdoverderesultatenvanhaaronderzoek.OmhetbeschermingsregimevandeNatura2000-gebiedenbeterwerk-baarmakenwordenzevenmaatregelenvoorgesteld:•Eenontkoppelingvanhetnationaleregimevoorbeschermdenatuur-monumentenvanhetEuropeseregimevoorNatura2000-gebieden.•Eenlichternationaalbeschermingsregimevoordenationaledoelenmetbetrekkingtotnatuurschoonendenatuurwetenschappelijkebete-kenis,voorzoverdielosstaanvandeNatura-2000doelen.•Continueringvanhetregimevoorbestaandgebruik,waarbijwordtvastgelegddatbestaandgebruikdatnietwordtopgenomenineenbeheerplan,isvrijgesteldvandevergunningsplicht.•Eenseparaatregimevoordebeoordelingvandegevolgenvaneenactiviteitvoordestikstofdepositie,wanneererpersaldogeensprakeisvaneentoenamevandezedepositie.•Verankeringinderegelgevingvanrekenmodellenenmeetmethoden.DitsluitaanopdelijnvandeCommissieElverdingomdeonderzoeks-lasttebeperkendoorrekenmodellenenmeetmethodentevereenvou-digenenmeertewerkenmetvuistregels.•Verduidelijkingvandeberoepsmogelijkheidtegenhetbesluittotvast-stellingvaneenbeheerplan.•Integratievande«natuurtoets»inhettracébesluitenhetwegaanpassingsbesluit,zodathetnatuurbelangwordtgewogenzonderdatsprakeisvantijdrovendevergunningsprocedures.Deregeringverwachtdatdezemaatregeleneenbijdragekunnenleverenaandeversnellingvandeuitvoeringvanprojectenenandereactiviteitendienodigvoordebestrijdingvandeeconomischecrisisenhetherstelvaneenduurzameeninnovatieveeconomie.OmdatveelvandezeprojectenindenabijheidvaneenNatura2000-gebiedliggen,vallenzebinnendereikwijdtevandeNb-wetenhebbenzebaatbijmaatregelendiedeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.323 Nb-wetindepraktijkmeerwerkbaarkunnenmaken.Artikel3.8vanditwetsvoorstelvoorzietdaaromineenwijzigingvandeNb-wetopbovenge-noemdeonderwerpen.HiermeegeeftderegeringtevensuitvoeringaandemotieKoopmans/VanderVlies(KamerstukkenII2008/09,31920,nr.4),waarinhetkabinetwordtopgeroepenommetmaatregelentekomendiezorgendatbedrijfs-enprojectontwikkelingendiepersaldohetmilieuverbeteren,mogelijkblijven,metbehoudvandedoelstellingenvandeNb-wet.Inhetartikelsgewijzedeelvandezememorievantoelichtingzalopdezevoorgesteldewijzigingenwordeningegaan.VooreengoedbegripzalinhetnavolgendedesystematiekvandeNb-wetinhetkortwordentoege-lichtenzullendeachtergrondenvanhetvoorgesteldeseparateregimevoordebeoordelingvandestikstofdepositiewordenbeschreven.4.3.2SystematiekNatuurbeschermingswet1998MethetoogophetbehoudvandeEuropesebiodiversiteitwordteenEuropeesnetwerkvannatuurgebiedentotstandgebracht–Natura2000–meteendaarbijhorendbeschermingsregime.HieraanliggendeEuropeseVogelrichtlijnenHabitatrichtlijn(respectievelijkrichtlijnnr.79/409/EEGenrichtlijnnr.92/43/EEG)tengrondslag.Deverplichtingenvandezericht-lijnenmetbetrekkingtotgebiedsbeschermingzijndoorNederlandgeïm-plementeerdindeNb-wet.Deregeringstreeftnaarevenwichttussenecologieeneconomie,entusseneconomieenecologie.Eenbelangrijkerolinhetgeheelvanmaat-regelenomdezebalanstevindenisweggelegdvoordebeheerplannen(artikel19avandeNb-wet).Inbeheerplannenzijndeinstandhoudings-doelstellingen,zoalsdezeinhetaanwijzingsbesluitzijnopgenomen,vertaaldnaarhetdesbetreffendNatura2000-gebied,inruimteentijduitgewerkt.Zijbevattendemaatregelendienodigzijnomdedoelenterealiseren.Bijhetopstellenvandebeheerplannenkaneenintegraleafwe-gingwordengemaakt,waarinzoweldenatuurdoelstellingenalsdeoverigefunctiesvanhetgebiedkunnenwordenbetrokken.Opbasisdaarvankaninsamenhangwordenbezienwelkemaatregelenhetmeesteffectiefzijn.Hetisaanhetbevoegdgezagomhierbijmaatwerkteleveren.Debeheerplannenwordenopditmomentopgesteld.Dekomendeperiodezal,mededoordebeheerplannen,blijkenwelkeinspanningennodigenreëelzijnomderealiseringvandeinstandhoudingsdoelstellingvoordeNatura2000-gebiedendichterbijtebrengen.DeNb-wetvoorzietterbeschermingvanNatura2000-gebiedenondermeerineenvergunningplichtvooractiviteitenmetmogelijkverslechte-rendeofsignificantverstorendeeffecten(artikel19d,eerstelid,vandeNb-wet).BijdevergunningverleninghoudthetbevoegdgezagrekeningmetdegevolgendiedeactiviteitkanhebbenvooreenNatura2000-gebied,methetvastgesteldebeheerplan,enmetdevereistenopondermeereconomisch,sociaalencultureelgebied(artikel19evandeNb-wet).AlshetgaatomeenprojectmetmogelijksignificantnegatievegevolgenvooreenNatura2000-gebied,geldenextraeisenaandevergunning-verlening.Eenvergunningmagdanalleenwordenverleendalseersteenpassendebeoordelingisuitgevoerdenalsuitdiepassendebeoordelingzekerheidisverkregendatdenatuurlijkekenmerkenvanhetgebiednietzullenwordenaangetastdoordatproject(artikelen19fen19gvandeNb-wet).Hiermeewordtuitvoeringgegevenaanartikel6,derdelid,vandeHabitatrichtlijn.VoorhetzogenoemdebestaandgebruikkentdeNb-wetsinds1februari2009eentijdelijkregime(artikelen19cen19d,derdelid,vandeNb-wet).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.324 Onder«bestaandgebruik»vallendehandelingendiealwerdenuitge-voerdop1oktober2005ensedertdiennietofnietinbetekenendematezijngewijzigd(artikel1,onderdeelm,onder1,vandeNb-wet).Ookgeldteenvoorzieningingevalnaderhandvoorgebiedenhetbeschermings-regimevoorNatura2000-gebiedenkomttegelden(artikel1,onderdeelm,onder2,vandeNb-wet).Hethuidigetijdelijkeregimevoorbestaandgebruikhoudtindatvoorbestaandgebruikeenvrijstellinggeldtvandevergunningplicht,bedoeldinartikel19dvandewet(artikel19d,derdelid,vandeNb-wet)tothetmomentwaaropheteerstebeheerplanvoorhetdesbetreffendeNatura2000-gebiedonherroepelijkisvastgesteld.Devrijstellingvandevergunningplichtvoorbestaandgebruikisnietvantoepassingopprojectenmetmogelijksignificanteeffecten(artikel19d,derdelid,vandeNb-wet),omdatartikel6,derdelid,vandeHabitatrichtlijnvoordieprojecteneentoestemmingvanhetbevoegdgezagvereist.Alsuitgangspuntgeldtdatbestaandgebruikwaarmogelijkzalwordengereguleerdviahetbeheerplan.Immers,inhetkadervanhetopstellenvanhetbeheerplankanhetbest,inhetlichtvandeinruimteentijduitge-werkteinstandhoudingsdoelstelling,eninsamenhangmetdeeffectenvanandereactiviteitenenvoorzienemaatregelen,wordenbeoordeeldofbestaandgebruik,aldannietondervoorwaardenenbeperkingen,door-gangkanvinden(KamerstukkenII2006/07,31038,nr.3,blz.4).Voorbestaandgebruikgeldt,naopnameinhetbeheerplan,eenvrijstellingvandevergunningplichtindienhetovereenkomstighetbeheerplanwordtverricht(artikel19d,tweedelid,vandeNb-wet).Zolanghetbeheerplannietonherroepelijkisvastgesteld,ishetaandeMinistervanLNVompassendemaatregelenalsbedoeldinartikel6,tweedelid,vandeHabitatrichtlijntetreffen,omtevoorkomendatalsgevolgvanbestaandgebruikverslechteringenofsignificanteverstoringenplaatsvindeninhetNatura2000-gebied.HiertoebeschiktdeMinistervanLNVoverdezogenoemdeaanschrijvingsbevoegdheid(artikel19cvandeNb-wet).4.3.3StikstofdepositieinrelatietotNatura2000-gebiedenBijdebeoordelingofeenactiviteitnegatievegevolgenheeftvoordereali-seringvandeinstandhoudingsdoelstellingenvaneenNatura2000-gebied,kanhetnodigzijnomtebepalenwatdegevolgenvandieactiviteitzijnindatgebiedvoordestikstofdepositie–bestaandeuitammoniak(NHy)enstikstofoxides(NOx).Negatievegevolgenkunnenaandeordezijnalsvoorstikstofgevoeligehabitattypen,zoalsheiden,duinenenvenen,deeluitmakenvanhetNatura2000-gebiedendeactiviteitstikstofdepositietotgevolgheeft.Datkanleidentoteenafnamevanoppervlakteneneenverminderingvandekwaliteitvandebetrokkenecosystemen.Duidelijkisdatdaarwaardestikstofbelastingtehoogis,maatregelenmoetenwordengenomenomdedepositieterugtedringen,methetoogopderealiseringvandeinstandhoudingsdoelstellingenvandedesbetref-fendeNatura2000-gebieden.Hierbijgaathetzowelomdedalingvandeuitstootvanstikstofvanindividuelebronnenindeomgeving,alsomhetterugdringenvandezogenoemdeachtergronddepositie.EendalendelijnvandestikstofdepositieisvanbelangominvullingtegevenaandeHabitatrichtlijn,omdatdaarmeewordtgewerktaanherstelbinnenredelijketermijn,enintussenwordtvoorkomendatereenverslechteringplaatsvindt.SindsbeginjarennegentigvandevorigeeeuwiseentendensvandalingvandestikstofdepositieinNederlandwaartenemen.HetPlanbureauvoordeLeefomgevingsteltinzijnrapport«RealisatieMilieudoelen,Voortgangsrapport2009»vastdatdelandelijkgemiddeldestikstof-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.325 depositieopnatuurhalverwegedejarennegentigcirca3000molstikstofperhectareperjaarbedroeg.Vanaf1994namdestikstofdepositiegeleide-lijkaftotcirca2200molperhectareperjaarin2002.Sindsdienbleefzijopdatniveau.Dezedalendelijnvandedepositiewordtgerealiseerddoorgeneriekbron-beleid,waarbijincombinatiemetgebiedsgerichteeneffectgerichtemaat-regelenwordtgeborgddatbehoudenherstelplaatsvinden,ondanksdatingebieden,ofgedeeltendaarvan,nogsprakeisvaneenoverbelasting.Hetgeneriekebrongerichtebeleidisgerichtophetverlagenvandestikstofemissieendaarmeevandestikstofdepositie.Genoemdkunnenworden:•DeMeststoffenwetenhetBesluitgebruikmeststoffen,diehetgebruikvanmeststoffenindelandbouwregelen,teruitvoeringvandeNitraat-richtlijn.Bedrijvenmogennietmeerdan170kgstikstof–en250kgstikstofvoorbedrijvenwaaropdederogatievantoepassingis–uitdierlijkemesttoedienenendetoedieningdientemissiearmtegebeurendoorgeautoriseerdetechnieken.Drijfmestwordtinéénwerkgangondergewerktopgraslandenbouwland,envastemestmoetmaximaalintweewerkgangendirectachterelkaaropbouwlandwordenuitgereden.Metdezemaatregelenisdestikstofemissiebijuitrijdenaanzienlijkverminderd,teweten60–70%tenopzichtevanhetbovengrondsuitrijden(PlanbureauvoordeLeefomgeving,«Emissiearmbemestengeëvalueerd»,april2009);•HetBesluitmestbassinsmilieubeheerregelthetafdekkenvanmest-silo’swaardoordestikstofemissieuitdezeopslagplaatsengrotendeelsisopgehouden.•HetBesluitammoniakemissiehuisvestingveehouderijverplichtinten-sieveveehouderijsectorenenrundveebedrijvendiehoofdzakelijkopstallen,tothettreffenvanemissiereducerendemaatregeleninbestaandestallen.Uiterlijkper2013moetenallebedrijvenhieraanvoldoen.Bedrijvenzijnverplichtomhierbijminimaaldebestbeschik-baretechniekentoetepassen.DezetechniekenmetbijbehorendeemissiefactorenzijnbeschrevenindezogenaamdeRAV-lijst.DezelijstisonderdeelvandeRegelingammoniakenveehouderij.Metnamedeverplichtingenvanditbesluitzullenertoeleidendatdestikstofemissieuitinrichtingentot2015aanzienlijkzullendalen.•DeWetammoniakenveehouderijisvantoepassingineenzonevan250meterrondomzeerkwetsbareenvoorverzuringgevoeligenatuur.Zijvoorkomtvestigingvannieuweintensieveveehouderijbedrijvenindezezoneenstelteengrensaandeuitbreidingvanrundveebedrijven.Hiermeewordtalshetwareeenexternebufferingrondkwetsbarenatuurgebiedeningesteld.Provincieswijzendezeerkwetsbaregebiedenaan.IndiendezeinNatura2000-gebiedenliggen,moetenzealszodanigwordenaangewezenenwordenbeschermd,buitendiegebiedenkunnenzijwordenaangewezenindienaaneenaantalcriteriakanwordenvoldaan;•Inhetkadervandereconstructiezijntotslotextensiverings-,verwevings-enlandbouwontwikkelingsgebiedenaangewezen.Inhetextensiveringsgebiedisnieuwvestigingvanintensieveveehouderij-bedrijvenonmogelijk.DerealiseringvandeextensiveringzonedraagtdusbijaandebeschermingvanNatura2000-gebiedenalsgevolgvandeverlagingvandestikstofemissieuitdiezone.Bijverwevings-gebiedenkunnenintensieveenextensievebedrijvenineenmozaïeknaastelkaarvoortbestaan.Landbouwontwikkelingsgebiedenzijnaangewezenvoordeontwikkelingvanintensieveveehouderij.Inhetkadervanreconstructiezijnverplaatsingsregelingenvankrachtomdeintensieveveehouderijbedrijventeverplaatsennaarlandbouw-ontwikkelingsgebieden;•VanbelangisinditverbandookhetvoorstelvandeEuropeseTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.326 Commissievooreenrichtlijnindustriëleemissies.DierichtlijnzaldeIPPC-richtlijnherzienendezesamenvoegenmetzevensectoralericht-lijnen.Ditvoorstel(COM(2007)844)bevateenaantalbelangrijkeveranderingentenopzichtevandebestaanderichtlijnen.Hetvoorstelstreefteenverbeteringnavandebestbeschikbaretechniekeneneenverminderingvanadministratievelastenenkosten.Daarnaastwordendeemissieplafondsstrenger,wordenminimumstandaardenvastge-steldvoormilieu-inspectiesendeherzieningvanvergunningen.Tenslottewordtdereikwijdtevanderichtlijnuitgebreidzodatbedrijvenindiversesectorenmoetenvoldoenaandestrengenormen.•DeNationalEmissionsCeiling(NEC)-richtlijnkentemissieplafondsvoorvierluchtverontreinigendestoffenwelkein2010nietmeerover-schredenmogenworden.Hetbetreftplafondsvoorstikstofoxiden(NOx),zwaveldioxide(SO2),ammoniak(NH3)enniet-methaanvluch-tigeorganischestoffen(NMVOS).Verdergaandereductieszijnnoodza-kelijkomdenatuurtebeschermen.Eeninternationaleaanpakisnood-zakelijk,omdatcirca25%vandestikstofdepositieafkomstigisuithetbuitenland(Duitsland,België).Hetisdaarmeevanbelangdatindeomliggendelandenevenredigereductiesplaatsvinden.DeNEC-richtlijnbegrenstalleendenationaleemissiesenrichtzichnietopderegionaleverdelingervan.Derichtlijnheeftechteroptweemaniereninvloedopdebeschermingvannatuurgebieden.Hijbeperktdeachtergrondconcentratieafkomstiguitbinnen-enbuitenland.Daar-naastheefthetgeneriekebeleidinvloedopdestikstofdepositie,veroorzaaktindeomgevingvanNatura2000-gebieden.BijindividuelevergunningverleningenbesluitvormingkandeNEC-richtlijnoverigensgeenrolspelennudeplafondsnationaalgeoriënteerdzijnenenkeloplandelijkniveaukunnenwordengemonitordengehaald.Naasthetbrongerichtebeleidiserhetgebiedsgerichtebeleid.DitisermedeopgerichtomdeomstandighedeninhetNatura2000-gebiedenhaaromgevingzodanigteoptimaliserendatbehoud-enherstel-doelstellingenkunnenwordengerealiseerd.Hetgaathierbijonderandereomdevolgendemaatregelen:•Hetbeheerplan,waarintenaanzienvaneenNatura2000-gebied,metinachtnemingvandeinstandhoudingsdoelstelling,wordtbeschrevenwelkeinstandhoudingsmaatregelendienentewordengetroffenenopwelkewijze.Behalvedewijzewaaropinvullingwordtgegevenaanhetvergunningenbeleid,hetgebruikvandeaanschrijvingsbevoegdheidenandereinstrumenten,gaathetookomfeitelijkebeheersmaatregelen.Indatkaderkanereffectgerichtbeleidwordentoegepast,zoalsisaanbevolendoordeTaskforceonderleidingvandeheerTrojan.Datiseropgerichtomdoorhetvoerenvanduurzaambeheerenflankerendemaatregelendenadeligeeffectenvandebestaandeammoniak-enstikstofdepositietijdelijkwegtenemen.Hierdoorkandeherstel-enbehoudcapaciteitvaneensysteemwordenverbeterdtotdatdeeffectenvanhetgeneriekeengebiedsgerichtespoorwerkzaamwordenophetsysteem.Hetbetreftonderanderehetuitbaggerenvanvennenenhetplaggenvanheidevelden.Eenmeerstructurelemaatregelishydrolo-gischherstelvaneengebiedwanneerdatvoordekortetermijndemeestbeperkendefactorisvoorbehoudofherstel.•HetgebiedsgerichtebeleidinhetkadervandeWetinrichtinglandelijkgebieddatvoorzietinprovincialesubsidiesvooragrarischnatuur-beheerenreguliernatuurbeheer,insubsidiesvooreffectgerichtemaat-regelen,insubsidiesvoorbedrijfsverplaatsing,ininrichtingssubsidieseninwettelijkelandinrichting.•Derealisatievandeecologischehoofdstructuurinclusiefhetverbe-terenvanhetmilieuendewatercondities;datdraagtbijaanhetvergrotenvandeveerkrachtenversterktdedraagkrachtvanhetsysteemvandeNatura2000-gebieden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.327 DeregeringsteltvastdateropditmomentonzekerheidbestaatoverdevraagofactiviteitendieweliswaarbijdragenaandestikstofdepositieineenNatura2000-gebied,maardienietleidentoteentoenamedaarvan,ofbeternogzelfsleidentoteenafnameervan,aldannietvergunningplichtigzijn.Verwezenwordtnaarhetspoeddebatvan9april2009,dedaaropvolgendealgemeneoverleggenvan15meien3juni2009,endeeerder-genoemdemotieKoopmans/VanderVlies.Deregeringachtdezeonzekerheidnietwenselijk,enooknietnodig.Tegendeachtergrondvandeinganggezettedalendelijnvanstikstofdepositie,eninsamenhangmethetgeneriekebeleidzoalshiervoorbeschreven,alsmedeoverigkabinetsbeleid,moetenactiviteitendieniet,ofpersaldonietleidentoteentoenamevandestikstofdepositie,doorgangkunnenvinden.Wanneerisverzekerddateropprojectniveauopgeenenkelvoorstikstofgevoelighabitattypehabitatvansoorteneentoenamevandepo-sitieplaatsvindt,enersamenmethetgeneriekebeleidzelfseenafnameisverzekerd,danzijnerperdefinitiegeensignificanteeffectenteverwachtenalsgevolgvandieactiviteiten.Erisdanookgeenpassendebeoordelingnodig.Ditwetsvoorstelregeltdatindezesituatiedebeoorde-lingvandegevolgenvaneenhandelingvoordestikstofdepositienietbijdevergunningverleningwordtbetrokken.Deregeringsteltmethetoogdaaropeenseparaatregimevoor,voordebeoordelingvandegevolgenvanactiviteitenvoordestikstofdepositieineenNatura2000-gebied(hetvoorgesteldeartikel19iavandeNb-wet(zieartikel3.8,onderdeelG,vanditwetsvoorstel)).Deregeringisechtervanoordeeldatvoorveelgebiedengeleidelijkmeermaatregelennodigzullenzijnterverminderingvandestikstofbelastingomdeinstandhoudingsdoelenterealiseren.Datbetekentdaterbehoefteblijftbestaanaaneenaanvullendinstrumentomopenigmomentookaandehiervoorshands«vrijgestelde»projectenenvormenvangebruikbeperkingentestellen.Hetwetsvoorstelvoorzieteveneensinditaanvul-lendeinstrumentarium,indevormvaneenaanschrijvingsbevoegdheid(hetvoorgesteldeartikel19ia,derdelid,vandeNb-wet).Overigensisinsommigegebiedendeontwikkelingvandestikstofaanpakinhetkadervandetotstandkomingvanhetbeheerplanalineenzodanigverstadiumdathetvoornemenbestaatom,vooruitlopendopdevaststel-lingvanhetbeheerplan,teruitvoeringvandieaanpakbeperkingenopteleggen.Daarvoorkandevoorgesteldeaanschrijvingsbevoegdheidwordeningezet.Inaanvullingopdehierbovenbeschrevenmaatregelen,zalhetkabinetonderzoekverrichtennaaraanvullendestructureleoplossingenvoorknel-puntenindevergunningverleningopgrondvandeNb-wetinzakestikstof-depositie.HetmerktinditverbandopdatdeadviesgroepHuysmethetoogopdenoodzakelijketerugdringingvandestikstofdepositie,aankno-pingspuntenheeftgegevenvooreenzogenoemdeprogrammatischeaanpak(KamerstukkenII2008/09,31700XIV,nr.160,blz.4–6).Hetkabinetonderzoektopditmomentmetvoorranginhoeverreeendergelijkeaanpaklangsdelijnendiedeadviesgroepschetst,meerwaardekangene-reren,medeinhetlichtvandeverhoudingtotbestaandeinstrumentenenbevoegdheden.Opbasisvandatonderzoekzal,opvoorstelvandeMinistervanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,wordenbeslotenoverdevraagofenzojahoedezeaanpakwettelijkindeNatuurbeschermingswet1998zalwordenverankerd.4.4Onteigening4.4.1InleidingArtikel3.9vanditwetsvoorstelstrekttotversnellingvandeprocedureomTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.328 onroerendezakenteonteigenen.Voordeverwezenlijkingvanbestem-mingsplannen,deaanlegvanbepaalde(infrastructurele)werken,zoalswegen,spoorwegenenbruggenofindebeschermingtegenwaterover-lastmoetdeoverheidvaakoverparticuliereeigendommenkunnenbeschikken.Deonteigeningswetgevinggeeftdaarvoorinstrumenten.Hetalgemeenbelangkangediendzijnmetdesnellerealisatievanplannenenwerken,diebijdragenaanduurzaamheidenwerkgelegenheid.Daarstaattegenoverdatonteigeningdemeestingrijpendeinbreukisdiedeover-heidkanmakenopparticuliereeigendomsrechten,diewordenbeschermdindeGrondwetenhetEuropeesVerdragtotbeschermingvanderechtenvandemensendefundamentelevrijheden(hierna:hetEVRM).Hetalge-meenbelangdatgediendkanzijnbijdesnelleverwervingvanonroe-rendezaken,vindtderhalvezijngrenzenindeGrondwetenininternatio-naleverdragen.Uitanalysevandehuidigepraktijkvanonteigeningsproceduresblijktdatzijingewikkeldenverouderdzijnenveeltijdvergen.Ditbelemmertdesnellerealisatievanplannenenwerken.Daaromwordtallangeretijddebehoeftegevoeldaaneensubstantiëleversnellingvanprocedures(zieondermeerdebriefvandeMinistervanJustitieaandeTweedeKamervan29november2001(KamerstukkenII2001/02,24036,nr.239)).Artikel3.9vanditwetsvoorstelbeoogtdezeversnellingtebereikenlangstweesporen:•Uniformeringenstroomlijningvandeproceduresvooronteigening.•Ontkoppelingvanderuimtelijkeprocedureendeonteigening,zodatonteigeningsnellerkanwordenafgerond.Hiernawordendezetweesporennaderuitgewerkt.Daaraanvoorafgaandwordtingegaanopdehuidigeonteigeningspraktijk.4.4.2DehuidigeonteigeningsprocedureErzijnindeloopvandedecenniaverschillendeonteigeningsproceduresontstaan.Delooptijdvandezeprocedureskantelkensanderszijn.Metuitzonderingvanonteigeninginacutesituatiesgeldtvooronteigenings-proceduresdatzijopditmomenttweefaseskennen:eenadministratievefaseeneencivielrechtelijkefase.Deadministratievefasemoetleidentoteen(definitief)onteigeningsbesluit,hettitelbesluit.Daarmeewordendenoodzaakenurgentieaangetoondvandegedwongengrondverwervinginhetalgemeenbelangtenbehoevevanhetuittevoerenbouwplanofwerk.Indecivielrechtelijkefasespreektderechterhetonteigeningsvonnisuitenstelthijdehoogtevandeschadeloosstellingvast.Deverschillentussenonteigeningsproceduresdoenzichmetnamevoorindeadminis-tratievefase,waarinsprakekanzijnvandecentraledanwelcentraleonteigeningsbesluiten:•VoordecentraleonteigeningenbiedendeTitelsII,IIaenIIcvandeonteigeningswetRijkswaterstaat,Prorailalsmedebepaaldedecentralebestuursorganen(provincies,waterschappenenincidenteelgemeenten)demogelijkheiddeKroonteverzoekenonroerendezakenteronteigeningaantewijzen.DeproceduresopgrondvandezetitelswordengevoerdonderverantwoordelijkheidenregievandeMinistervanVenW.BijdecentraleonteigeningenopgrondvanTitelIVvandeonteigeningswetisindeeersteplaatshetbetrokkenbestuursorgaanzelfverantwoordelijkvoordevoorbereidingvanhetbesluitendebesluitvorming.HetbestuursorgaanneemteenonteigeningsbesluitdatdegoedkeuringbehoeftvandeKroon.DezeonteigeningenvindenplaatsophetterreinvanhetMinisterievanVROM,onderandereinhetkadervandeWro.Uitinformatieuitdepraktijkblijktdatdegemid-deldedoorlooptijdvandeadministratievefasebijdezevormvandecentraleonteigening71tot77wekenbedraagt.Gemiddeld35wekenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.329 zijngemoeidmetdegoedkeuringsprocedure.Hetgaathierbijjaarlijksomcirca60tot70onteigeningen.•Centraleonteigeningenvindenonderverantwoordelijkheidenregievanderijksoverheidplaats.BijcentraleonteigeningenopgrondvandeTitelsIItotenmetIIcvandeonteigeningswetvindtdeadministra-tievefasegeheelplaatsonderverantwoordelijkheidenregievandebetrokkenMinistersvanDefensie,vanVROMenvanVenW.HetbetreftbinnendetitelsII,IIAenIIcvandeonteigeningswetmetnameonteige-ningentenbehoevevanderealisatievaninfrastructurelevoorzie-ningenenwaterstaatswerken,waaronderdijkversterkingenenrivier-verruiming.Onteigeningstartnietmeteenbesluitvanhetdecentralebestuursorgaan,maar–naontvangstvaneendaartoestrekkendverzoek–metterinzageleggingvanhetontwerpbesluitmetbijbeho-rendestukkendoordeMinistervanVenW.Intotaalismetdeadminis-tratievefasecirca32wekengemoeid.NaastdezeonteigeningenophetgebiedvanVenWvindenopditmomentintoenemendemateookophetterreinvanVROMcentraleonteigeningenplaatsopgrondvanartikel87vandeonteigeningswet.DedoorlooptijdvanonteigeningbijprojecteninhetVROM-domeinbedraagtintotaalmaximaal45weken.Decivielrechtelijkefase,dievoorcentraleendecentraleonteigeningengrossomodogelijkis,leidttothetuitsprekenvanhetonteigeningsvonnisendevaststellingvandeschadeloosstelling.Metdeinschrijvingvanhetvonnisindeopenbareregistersgaatheteigendomover.Detotaleduurvandecivielrechtelijkefaseisindepraktijk22tot25weken.Uitpraktijkinformatieblijktdatdecentraleonteigeningeninclusiefdecivielrechtelijkefase,53tot58wekendureningevalvanonteigeningenophetterreinvanVenW(TitelsII,IIaenIIcvandeonteigeningswet)en88tot100wekeningevalvanonteigeningenophetterreinvanhetMinisterievanVROM(TitelIVvandeonteigeningswet).Centraleonteigeningendurenintotaaleveneens53tot58wekeninhetgevalvanonteigeningenophetterreinvanVenWen62tot67wekeninhetgevalvanVROM-onteigeningen.4.4.3UniformeringenstroomlijningvandeproceduresvooronteigeningIndepraktijkleidtdehuidigelappendekenvanverschillendeonteigeningstitelsmetdedaaruitvoortvloeiendeverschillendeproceduresentermijnentotonnodigevertragingbijdeuitvoeringvanbouwprojecten,waarbijsprakeisvanonteigening.Ditwordtmetnameveroorzaaktdoorhetfeitdatbestuursorganenbijhetstartenvaneenonteigenings-procedureeenkeuzemoetenmakentussenverschillendetitelsendaarmeetussenverschillendesoortenprocedures.Bijinfrastructurelewerkenisbijvoorbeeld,tegenwoordigmeerdaninhetverleden,aandachtvooreenverantwoordeinpassingvanhetwerkinzijnomgeving.Natuur-compensatieenretentievoorzieningenzijnstriktgenomengeenonderdeelvanhethoofdwerk.ZijkunnendaarombeperktofnietonderhetbereikvanTitelIIavandeonteigeningswetwordengebracht.IndezesituatiemoetenbestuursorganenofkiezenvooreenrelatieflangdurigeTitelIV-onteigening(artikel79enverder),ofvoorhetopsplitsenvanhetwerk.BijhetopsplitsenwordtvooreendeelvanhetwerkdeprocedurevanTitelIVvandeonteigeningswetgevolgdenvooreenanderdeelTitelIIavandiewet.OmdatonteigeningopgrondvanTitelIVvandeonteigeningswetlangerduurtdanonteigeningopgrondvanTitelIIavandiewetontstaatertempoverschil,terwijldeonteigeningenuiteindelijkderealisatievanéénenhetzelfdewerkbeogen.Alsbovendienverschillendebestuurslagenbetrokkenzijnbijhetproject–denkwederomaanhetvoorbeeldmetinfrastructuurennatuurcompensatie–doetzichdevraagvoorwelkepartijdemeestgeredeisomdenoodzakelijkeonteigeningsprocedureteenta-merenbinnendemogelijkhedendiedehuidigetitelsvandewetbieden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.330 Debeschrevensituatiewordtalseensteedsknellendergebrekindesyste-matiekvandeonteigeningswetervaren.Inhetlichtvandehuidigefinan-ciëleeneconomischecrisisneemtdeurgentieomtotoplossingentekomensterktoe.OmdealdusbeoogdeversnellingenuniformeringtebereikenwordtvoorgesteldomdesystematiekvanTitelIVvandeonteigeningswetgelijkteschakelenmetdievandeTitelsIItotenmetIIcvandiewetmetdebijbehorendetijdwinst.Hiertoewordtdehuidigeprocedureinzakedecen-traleonteigeningenopgrondvanTitelIV,artikel79enverder,vandeonteigeningswetvervangendoordeprocedureinzakecentraleonteigeningsbesluiten,zoalsgeregeldinhethuidigeartikel87vandeonteigeningswet,diebovendienzoveelmogelijkgelijkwordengeschakeldmetdeprocedureopgrondvandehuidigeTitelsIItotenmetIIcvandiewet.OmditterealiserenwordtTitelIVvandeonteigeningswetgeheelopnieuwvastgesteld.EenenanderkomteropneerdatdesystematiekvanTitelIVvandeonteigeningswetwordtgelijkgeschakeldmetdievandeTitelsIItotenmetIIcvandiewet,metdebijbehorendetijdwinst.DetijdwinstwordtmetnamebereiktdoordemaximaletermijnvoorhetnemenvaneencentraalonteigeningsbesluitopvoetvanTitelIVvandeonteigeningswettebeperkentotzesmaanden.IndenieuwesituatiewordenalleTitelIV-onteigeningeningeleiddooreendaartoestrekkendverzoekvandedecentraleoverhedenaandeKroon.ZoweldeVNGalshetIPOwijzeninhunadviezendeveranderingenindebestuurlijkeverantwoordelijkhedenbijonteigeningenopgrondvanTitelIVaf.Inditverbandzijopgemerktdatdecentralebestuursorganenverant-woordelijkblijvenvoorhetbesluittothetinzettenvanhetonteigenings-instrumentendevoorbereidingdaarvan.DeformelebevoegdheidtothetnemenvaneenonteigeningsbesluitgaatoveropdeKroon.DezewijzigingsluitaanbijhetuitgangspuntzoalsneergelegdindeCodeinter-bestuurlijkeverhoudingen,teweten«Decentraalwaarhetkan,centraalwaarhetmoet».Deonderhavigewijzigingvandeonteigeningswetsluithierbijaan.Metdewijzigingwordtopkortetermijneensubstantiëleversnellingvandeonteigeningsprocedurebereikt.Daartoeishetbinnendedaarvoorgekozenwegweliswaarnoodzakelijkdatderolvandecen-tralebestuursorganenbijbepaaldeTitelIV-onteigeningen(nietalle;menvergelijkedehuidigeregelingvanartikel87vandeonteigeningswet)verandert,dochdezeherzienebestuurlijkeordeningstaattendiensteaanhetvervullenvanzwaarwegendemaatschappelijkeopgaven.Demaatre-gelenhebbenimmerstotdoeleenbijdrageteleverenaanhetbestrijdenvandehuidigeeconomischecrisis.Hetbelangbijhetbestrijdenvandiecrisisweegtnaarhetoordeelvanderegeringzwaarderdanhetbelangvanhetlokaalzelfstandigkunnen(blijven)uitoefenenvandeonteigeningsbevoegdheid.Daarbijkomtdathetwetsvoorsteltendoelheeftomversnellingvanproceduresmogelijktemaken.Tijdelijkheidzoudaaromnietpassendzijn.Vanuitdeversnellingsdoelstellingvoorziethetwetsvoorstelweliswaarineennieuweregelingvoordetoepassingvanhetonteigeningsinstrument,maardemateriëleverantwoordelijkheidvoorhetinzettenvanhetinstrumentblijftechteronverkortbijdegemeentenendeprovinciesliggen.Onderdegegevenomstandighedenwordthetderhalvenoodzakelijkgeachtomditsoortonteigeningenopcentraalniveautelatenplaatsvinden.Hetgaathiermeeomeensituatievan«centraalwaardatmoet».Metdenieuweregelingisevenminbeoogdeenonbalansinhetbestaandeonteigeningsinstrumentariumaantebrengen.BedachtmoetwordendatonderdehuidigeregelingeenraadsbesluittotonteigeningslechtsnagoedkeuringdoordeKroonrechtskrachtverkrijgt.Zowelindehuidigealsindevoorgesteldesituatiezalerdussprakezijnvangetraptebesluitvormingintweebestuurlijkeinstanties,waarbijinbeidesituatieshetKroonbesluitbepalendis.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.331 BijdevoorbereidingvaneenbesluitomdeKroonteverzoekentotontei-geningovertegaan,wordthetaandecentralebestuursorganenoverge-latenomzelftebepalenofzijopvoetvanartikel3:10vandeAwbdeuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurewillenvolgen.Ookoveri-gensgeldtdatbedoeldelokalebesluitenzullenmoetenvoldoenaandeindeAwbgesteldeeisentenaanzienvanzorgvuldigheidenbelangen-afwegingenwaaraandoordeKroonalsbeslissendbestuursorgaanookzalwordengetoetst.Watdekoppelingtussenhetonteigeningsbesluitenhetvolgenvandeuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurebetreft,zijinditverbandnogopgemerktdatookdeKroongehoudenzalzijnomdezevoorbereidingsproceduretevolgen.Uitdehuidigepraktijkvandeartikel87-onteigeningenonderTitelIVvandeonteigeningswetendeonteigeningenopgrondvandeTitelsIItotenmetIIcvandiewet,waarindeindeonteigeningswetvantoepassingverklaardeafdeling3.4vandeAwbookzietophetKroonbesluitblijktdatdeKrooninditverbandeven-zeerisuitgerustomdejuisteafwegingentekunnenmaken.Allesover-ziendezijnerdanookvoldoendewettelijkeenbestuurlijkewaarborgenaanwezigdiedeinvoeringvandenieuweregelingvolledigkunnenbillijkentegendeachtergrondvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Zoalshierbovenalisaangegeven,blijvendecentralebestuursorganeneenbelangrijkerolvervullenbijhetinzettenvanditonteigeningsinstrument.Opgrondvanhetvoorgesteldeartikel78,eerstelid,vandeonteige-ningswetzijnzijhetdiehetverzoekomeenkoninklijkbesluittotonteige-ningindienenbijdeKroon.Daarmeezijnhetookdedecentralebestuurs-organendiebesluitenofvoordeuitvoeringvanhunplanologischbesluithetinstrumentvanonteigeningwordtingezet.Bijhenblijftdushetinitia-tiefliggenvoordeonteigeningsprocedure.Ookanderszinsblijvendecen-tralebestuursorganennauwbetrokkenbijdeonteigening,ondermeerbijhettrajectvanminnelijkeverwerving,hetverrichtenvandiverseonder-zoeken(ondermeerhetkadasterenhethandelsregister),bijdeterinzage-leggingvanhetontwerpbesluittotonteigening(hetvoorgesteldeartikel78,tweedelid,vandeonteigeningswet)endekennisgevingvanhetuiteindelijkebesluittotonteigening(hetvoorgesteldeartikel78,zevendelid,vandeonteigeningswet).Bijhetverzoekvanhetdecentralebestuursorgaangaandegebruikelijkestukkendienodigzijnvoorhetnemenvaneenonteigeningsbesluit.Totdriemaandennahetverzoekkanhetdecentralebestuursorgaanhetverzoekcompleteren,waarnadeadministratievefasekanwordengestartdoorhetterinzageleggenvanhetontwerpkoninklijkbesluit.DeKroonverzorgt,zoalsthansalbijtoepassingvandeprocedureopgrondvanartikel87vandeonteigeningswethetgevalis,deterinzagelegging,behandeltdezienswijzen,steltdeindienersvanzienswijzenindegelegen-heiddezemondelingtoetelichten,consulteertinvoorkomendgevaldeverzoekerenbrengtvervolgenshet(eventueelaangepaste)ontwerp-besluitverderinprocedure.Hiermeewordteentijdwinstvanminstens3maandengeboekt.Daarbijkanwordenopgetelddetijdwinstdiewordtgeboektmethetbijééninstantie,tewetendeKroon,naarvorenkunnenbrengenvanzienswijzen.Ditbrengtdetotaleminimaletijdwinstop19wekenofwelruimviermaanden.VanhetwetsvoorstelmaaktnaasthetgelijkschakelenvandesystematiekvanTitelIVvandeonteigeningswetaandievanTitelIItotenmetIIcvandieweteengecoördineerdeinzetvanonteigeningsproceduresdeeluit.Hiermeebehorentempoverschilleninprocedurestothetverleden,omdatdenoodzaakomproceduresoptesplitsenomeenbepaaldwerktereali-serenverdwijntdanwelaanzienlijkvermindert.Hetvoordeelvandevoor-gesteldewijzigingisookdathetaantalverschillendeonteigenings-procedureswordtteruggebracht.OmdatmetdezewijzigingdeproblemenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.332 dieindepraktijkwordenervarenmetdeonteigeningswetgevinggroten-deelswordenopgelost,ishetkabinetvanmeningdatnadezewetswijzi-gingvooralsnogonvoldoendenoodzaakbestaattotintegraleherzieningvandeonteigeningswet.Hetvoorgaandelaatonverletdathetonderzoeknaardemogelijkhedentothetbereikenvanversnellingenuniformeringkanwordenvoortgezet.Uiteendergelijkonderzoekkanvolgendateenmeeringrijpendeherzieningvandeonteigeningswetgevingvereistis.Deervaringleertdatmeteendergelijkonderzoekeneeneventueleintegraleherzieningvanwetgevinggeruimetijdgemoeidis.Omtebereikendatopzokortmogelijketermijnonteigeningenkunnenprofiterenvanversnellingenuniformeringvanprocedures,wordtinditwetsvoorstelvoorzienineenaanpassingvanonteigeningswetgevingoponderdelen,metbehoudvandemogelijkheidvanmeeringrijpendeofintegraleherzieningoplangeretermijn.Daarbijzalindatgevalwordenbetrokkendemogelijkheidvanverbeterdeafstem-mingvandeonteigeningsprocedureopdeAwbendemogelijkheidvancoördinatievanbesluitvormingalsmedededoorhetIPOinzijnadviesgeopperdemogelijkheidtotversnelling.4.4.4OntkoppelingvanderuimtelijkeprocedureendeonteigeningOnteigeningsbesluitenhangenbijnaaltijdsamenmetbesluiteninhetkadervanplanologischeprocedures.Daardoorisereenkoppelingtussendeonteigeningsproceduresenplanologischeprocedures.Opditmomentkunnenbepaaldestappenindeonteigeningsprocedurepasgezetwordenwanneereenbepaaldestapindeplanologischeprocedureisgezetofisafgerond.Dezemomentenwordenaangeduidals«koppelmomenten».Dehuidigeprocedurekentdevolgendekoppelmomenten.Ophetmomentdathetontwerpvanhetonteigeningsbesluitendeonteigenings-stukkenterinzagewordengelegd,startdeadministratievefase(vergelijkdeartikelen63en83vandeonteigeningswet).InhetgevalvandeWromoethetplanologischbesluitzijnvastgesteld,voordatmendeontei-gendekandagvaardenvoordecivielerechter.InhetgevalvanondermeerdeTracéwet,geldteenzelfdekoppelingtussendagvaardingenvast-stellingvanhettracébesluit.Zodrahetkoninklijkbesluittotonteigeningisgepubliceerd,enhetbodopgrondvanartikel17vandeonteigeningswetisgedaan,kandedagvaardingvoorde(vervroegde)onteigeningwordenuitgebracht(zieonderanderedeartikelen3.36b,eerstelid,vandeWroen20bvandeTracéwet).Welmoetsprakezijnvaneenonherroepelijkplanofprojectbesluitvoordathetonteigeningsvonniskanwordenuitgesproken(zieartikel3.36b,tweedelid,vandeWro).InhetgevalvanondermeerdeTracéwetisvoorhetdagvaardenevenminvereistdathettracébesluitonherroepelijkis.Hetonteigeningsvonniskanwordeningeschrevennadathetplanologischbesluitonherroepelijkisgeworden(vergelijkartikel20c,tweedelid,vandeTracéwet).Doordehiervoorbeschrevenkoppelmomentenheeftdeplanologischeprocedureinvloedopdeduurvandeonteigeningsprocedure.Onteige-ningenkunnensnellergerealiseerdwordenwanneerhuidigekoppelingenwordenverlatenendeeigendomalkanovergaanvoordathetplanolo-gischbesluitonherroepelijkis.DezeprocedurevindtnualtoepassingbijonteigeningenopgrondvandeTitelsII,IIaenIIcvandeonteigeningswet,andersdanteruitvoeringvanbesluitvormingopgrondvanproject-wetgeving(zoalsdeTracéwet).Hetonteigeningsvonniskanalwordeningeschrevenvoordathetplanologischbesluitonherroepelijkis.Hetwets-voorstelvoorzieterinallebestaandekoppelingentussendeplanologischeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.333 procedureendeonteigeningsproceduregeheelteverlaten.HiermeewordtdusaangeslotenbijdehuidigesituatiebijonteigeningenopgrondvandeTitelsII,IIaenIIcvandeonteigeningswet,voorzoverhetnietgaatomonteigeningeninhetkadervanprojectwetgeving.Doorandereonteigeningsprocedureshierbijtelatenaansluiten,kantijdwinstwordengeboektvooronteigeningenopgrondvanTitelIVvandeonteigeningswetenonteigeningenopgrondvanprojectwetgeving.Blijkens(Kroon)jurisprudentieoveronteigeningenopgrondvandeTitelsII,IIaenIIcvandeonteigeningswet,geldtalsalgemeneminimumnormbijditsoortonteigeningendatbelanghebbendengedurendedeperiodevanterinzageliggingvanhetonteigeningsplan(reeds)indegelegenheidmoetenzijngeweestomhunzienswijzenvanplanologischeaardindeplanologischeprocedurenaarvorentebrengen.Tentijdevanhetkonink-lijkbesluitmoetdeKrooninredelijkheidkunnenbesluitendatervoldoendezekerheidbestaatmetbetrekkingtotdeplanologischeinpas-baarheidvanhetwerkwaarvoorgrondenteronteigeningwordenaange-wezen(vergelijkinditverbandHR12september2008,RvdW2008,844enHR10augustus2001(LJNZD3016)).Eigendomsovergangvanonroerendezakenvóórhetafrondenvandeplanologischeprocedurebetekentnognietdatdenieuwebestemmingalkanwordengerealiseerdofdathetnieuwewerkalkanwordenaangelegd.Bestaande(bestemmings)plannenkunnenhieraanindewegstaan,totdatdeplanologischeprocedureisafgerond.Hetmetdeaanlegvaneenwerkvooruitlopenopeenwijzigingvaneenbestemmingsplankanonderomstandighedenonrechtmatigzijn(vergelijkinditverbandHR29juni1979,NJ1980,271).Welkunnenvaakvoorbereidendehandelingenwordengetroffenvoorderealisatievandenieuwebestemmingofhetnieuwewerk.Hierdoorkanveeltijdwinstwordengeboektbijdeuiteinde-lijkerealisering.Wanneerhetplanologischbesluitniet(tijdig)totstandkomtkandeonteigendepartij–indienhijdatwenst–dezaakweerineigendomopvorderen.Ziedaaroverookdetoelichtingopdewijzigingvanartikel61vandeonteigeningswet.Wanneervandezenieuwgebodenmogelijkheidvanontkoppelingindepraktijkgebruikwordtgemaakt,heeftditgevolgenvoorderechtszeker-heidvanonteigenden.Zijkunnenimmershuneigendomverliezenvoordatdeplanologischegrondslagdefinitiefvaststaat.DeVNGsteltzichinzijnadviesinditkaderophetstandpuntdathetontkoppelendispropor-tioneelisinverhoudingtothetdaarmeetedienendoel,namelijkhetbehalenvantijdwinst.DeopvattingenvandeVNGopditpuntwordennietgedeeld.Metdevoorgesteldewijzigingenkanindepraktijkenkelemaandentijdwinstwordengeboekt,waarmeedeversneldeuitvoeringvanprojectenenwerkenisgediend.Hiermeewordtdeslagkrachtvanbestuursorganenvergrootbijhetmetspoedrealiserenvanprojectenenwerken,waarmeekanwordenbijgedragenaanheteconomischherstel.Metdezewijzigingwordtdanookeengrootmaatschappelijkbelanggediend.Deontkoppelingbetekentbovendiennietdatafbreukwordtgedaanaandemogelijkhedenvooronteigendenomdebesluitvorminginrechtetedoentoetsen.Zoweltegenhetplanologischbesluitalstegenhetonteigeningsbesluitkunnenrechtsmiddelenwordeningesteld.Overigensmoetwordenbedachtdathetzekernietdeverwachtingisdatbijalleonteigeningeninhetvervolgvandemogelijkheidtotontkoppelinggebruikzalwordengemaakt.Zoalseerderalisopgemerkt,wordthiermeealleeneenmogelijkheidgebodenaanonteigenendepartijenomdeontei-geningteversnellen,waarvangebruikkanwordengemaaktindienhetmaatschappelijkbelanggediendismetdesnelle(re)realiseringvanwerkenenprojecten.Hetisaandeonteigenaaromtebesluitenhiervanaldannietgebruiktemaken.DaarbijzaleenafwegingmoetenwordengemaakttussenenerzijdsdeversnellinginderealisatievanhetwerkdieTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.334 hiermeekanwordenbereiktenanderzijdshetrisicodatdeonteigeningtenonrechteheeftplaatsgevondenendezakenaandeonteigendeineigendomteruggeleverddienenteworden.Indepraktijkhoudenplanolo-gischebesluiteninrechtegeheelofgrotendeelsstand.Dekansdatmetdenieuweregelingindepraktijkeenonteigeningtotstandkomtdie–achterafgezien–onterechtis,wordtdanookzeergeringgeacht.Ditmaakthetverantwoordomeenregelingalsdezeintevoeren,geletopdegrotemaatschappelijkebelangendiehiermeekunnenwordengediend,ookalwordthiermeeinvoorkomendegevalleninenigemateafbreukgedaanaanderechtszekerheidvandeonteigende.Metditwetsvoorstelisuitdrukkelijknietbeoogdtebereikendatderechts-positievandeonteigendeindeplanologischeprocedureverandertophetmomentdathijalsgevolgvandeonteigeningsproceduredeeigendomvanzijnzakenverliest.Ookwanneerdeeigendomisovergegaanopdeonteigenaarkandeonteigendealsbelanghebbendeindeplanologischeprocedurezijnzienswijzenofbedenkingenvanplanologischeaardnaarvorenbrengen.Zouhetplanologischbesluituiteindelijkniettotstandkomen,ofnietinrechtestandhouden,danontstaatvoorhemimmershetrechtomdezakenineigendomteruggeleverdtekrijgen.Deontkoppelingvandeonteigeningsproceduresendeplanologischeproceduresgeschiedtdoordebepalingeninwetgevingwaarindezekoppelingenzijnneergelegd(deWro,deTracéwet,deSpoedwetwegverbreding,deWetopdewaterkeringendeWaterwet)teschrappen.4.4.5NoodzaakenurgentieAanonteigeningsbesluiteninhetkadervanTitelIVvandeonteige-ningswetkangoedkeuringwordenonthouden,indiendenoodzaakofurgentievandeonteigeningonvoldoendeaanwezigis(artikel79vandeonteigeningswet).Vannoodzaaktotonteigeningzalinhetalgemeengeensprakezijnalsdeonteigenendepartijvoorafgaandaandeadministratievefasegeenofonvoldoendeactieheeftondernomenomdezakenlangsminnelijkewegteverwerven.Overigensisvanurgentietotonteigeningonvoldoendesprakeindiennietaannemelijkisdatbinnenredelijketijdmetdeuitvoeringvanhetwerkwordtbegonnen.BijhetontbrekenvandenoodzaakenurgentiezaldeKrooneenverzoekomeenonteigenings-besluitgeheelofgedeeltelijknietinwilligen.Devereistenvanvoldoendenoodzaakenurgentieblijvenderhalve,medeinhetlichtvandevereistendiedeGrondwetenhetEVRMstellenaandeonteigeningsprocedure,ooknadevoorliggendewetswijziginggelden.Tenaanzienvanhetverlatenvandehuidigekoppelmomententussendeonteigeningsprocedureendeplanologischeprocedurezijopgemerktdathetenkelefeitdateenplanologischbesluitnognietisvastgesteldrespec-tievelijknognietonherroepelijkis,opzichzelfnognietwilzeggendatdenoodzaakenurgentietotonteigeningonvoldoendezijnaangetoond.Bijdevoorbereidingvanhetplanologischbesluitkanimmersalblijkendatderealiseringvandevoorgenomenplannenenwerkennoopttotverwer-vingvangrond.Alvorenshetraadsbesluitbekrachtigdwordt,moetendevoorgenomenplannenenwerkenwelvoldoendeconcreetzijn,moetduidelijkzijndatervoldoendefinanciëlemiddelenzijnomdeplannentekunnenrealiserenenmoetduidelijkzijndatbinnenredelijketijdnahetkoninklijkbesluitmetdeuitvoeringvandeplanneneenbeginwordtgemaakt.EenenanderwordtdoordeKroonindepraktijkbijiederafzon-derlijkverzoekomonteigeninggetoetstaandehandvandeomstandig-hedenvanhetgeval.Decivielerechtertoetstdegemaakteafwegingdesgevraagdmarginaal.HetbovenstaandegeldtevenzeervooronteigeningsproceduresopgrondvandeTitelsIItotenmetIIcenVIIvanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.335 deonteigeningswet.OokindatgevalwordenverzoekenomaanwijzingvanonroerendezakenteronteigeningdoordeKroongetoetstopnood-zaakenurgentie.4.5GemeentelijkedeelnameinaanlegglasvezelnettenBijdewijzigingvanhoofdstuk5vandeTelecommunicatiewet(Kamer-stukkenII2005/06,29834)zijnbijamendementdemogelijkhedenvoorgemeentenomdeaanlegvanglasvezelnettenfinancieelteondersteunensterkbeperkt.Inhetbijzonderishetopgrondvanartikel5.14vandeTelecommunicatiewetvooreengemeenteverbodenomzelfopenbareelektronischecommunicatiedienstenof-netwerkenaanteleggenofaantebieden.Ookmageengemeentegeen(financieel)belangofzeggenschaphebbenineenondernemingdieeenopenbareelektronischecommunicatiedienstofbijbehorendnetwerkaanlegtofaanbiedt.Uitdeparlementairebehandelingblijktdatditverbodvooralisingegevendoordevreesdatdeverschillenderollenvaneengemeentezoudenkunnenconflicteren.Inhetbelangvandeopenbareorde,veiligheidenhetvoor-komenenbeperkenvanoverlastwordteengemeenteinhoofdstuk5eenbelangrijkecoördinerendeenordendetaakopgedragentenbehoevevandeaanlegvanelektronischecommunicatienetwerkenindeopenbaregrond.Deonafhankelijkenon-discriminatoireuitvoeringvandezetaakzouinhetgedrangkunnenkomenalsdegemeentezelfmarktpartijisoffinan-cieelparticipeertinpartijendienetwerkenaanleggen.Hetgevolgvanhetverboduitartikel5.14vandeTelecommunicatiewetisonderanderedatgemeentennietopmarktconformeconditieskunnendeelnemenindeaanlegvannetwerken,hoewelEuropesestaatssteunregelshiervoorgeenbeletselvormen.Dehuidigeeconomischesituatiemaaktheroverwegingvandewettelijkebeperkingennodig.Demogelijkhedenvooroverhedenomopeenverant-woordewijzebijtedragenaaneconomischegroeimoetennietmeerwordenbeperktdanstriktnodigis.Eenvandiemogelijkhedenisbevorde-ringvandeaanlegvanbreedbandnetten.Omdathetdaarbijvooralgaatomlokalenetwerken,netwerkenwaarophuishoudensenbedrijvenkunnenwordenaangesloten,zijnhetbijuitstekgemeenten,diebijdeuitrolvanbijvoorbeeldbreedbandeenstimulerenderolkunnenspelen.Praktijkvoorbeelden,zoalshetAmsterdamseglasvezelnet,latenziendatdebetrokkenheidvaneengemeentenethetspreekwoordelijkeduwtjeinderugkanzijn.Juistnugeldverstrekkersergterughoudendzijngewordendoordeeconomischecrisis,kandebetrokkenheidvangemeentenboven-dieneenbelangrijkestimulanszijnvoorbankenenanderegeldschietersomookmeetedoen.Tegendezeachtergrondwordtvoorgestelddatvoorgemeentennietmeerbeperkingengeldendanvoorandereoverheden,zoalsprovincies.Vanzelf-sprekendblijvendeEuropesestaatssteunregelsonverminderdgelden.DatbrengtondermeermetzichmeedatalsdemaatregelendiegemeentennemeninhetkadervandeaanlegvanbreedbandnettenstaatssteunzijnindezinvanhetEG-Verdrag,ditopdegebruikelijkemaniermoetwordengemeldbijdeEuropeseCommissie.Hetvergrotenvandearmslagvoorgemeentenbetekentdusnietdatconcurrentievervalsingistoegestaanofmogelijkwordt.Hethuidigeartikel5.14vandeTelecommunicatiewetbevatalsextrawaarborgookbepalingenzodatdehiervoorgenoemderollenvangemeentennietbotsen.Inhetbijzondergaathetomorganisa-torischescheidingvantakenenrollen(vijfdelid).Ookisexplicietbepaalddatbevoordelingvanondernemingenwaarineengemeenteeenfinan-cieelbelangheeft,isverboden(zevendelid).Dezebepalingenblijvenmaterieelgehandhaafd.Tenovervloedezijopgemerktdatookdealge-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.336 menebeginselenvanbehoorlijkbestuurverbiedendatgemeentenbepaaldebedrijvenbevoordelenbovenanderebedrijven.Tenslotteisalsextrabeginselvoorhetgemeentelijkhandeleneenbepa-lingopgenomendiedegemeenteopdraagtdeopenennon-discrimi-natoiretoegangtoteennetwerktebevorderen,indienzij(directofindi-rect)eenbelangofzeggenschapheeftineenondernemingdiehetdesbetreffendenetwerkaanbiedt.Opentoegangennon-discriminatoiretoeganghoudtindathetnetwerkondergelijkeconditiesbeschikbaarisvoorconcurrerendeaanbiedersvanelektronischecommunicatiediensten.Datbevordertdediversiteitenkwaliteitvandienstentegenconcurrerendetarieven.Eengemeentemoetzijninvloedenzeggenschapaanwendenomtebevorderendathetbedrijfwaarinhijparticipeerteenopentoegangs-modelgaathanteren.4.6Warmte-koudeopslag4.6.1DoelvandewettelijkeregelingMetditonderdeelvanhetwetsvoorstelwordtindeeersteplaatsbeoogddetoepassingvanbodemenergiesystementestimuleren,waarbijinhetbijzonderdewenstotstimuleringvandetoepassingvanwarmtekoude-opslagsystemen(hierna:WKO)dedirecteaanleidingvormt.Indetweedeplaatswordtmethetwetsvoorstelbeoogdvoorbodembedreigendeactivi-teitendemogelijkheidvankorteretoestemmingsproceduresindeWetbodembescherming(hierna:deWbb)intevoeren.DeWbbkentvoorontheffingenkrachtensartikel65vandiewetnualleendeuniformeopen-barevoorbereidingsprocedurevanafdeling3.4vandeAwb.Alduswordtalsachterliggendehoofddoelstellingvanartikel3.17vanditwetsvoorstelbeoogddatbouwactiviteitensnellertotuitvoeringkunnenwordengebracht,waarmeeeenbijdragewordtgeleverdaanhetoplossenvandeeconomischemalaise.DetoepassingvanWKOkanbijdragenaandeverminderingvanhetenergieverbruikendaarmeedoorverminderingvanCO2-emissiesaanderealisatievandeklimaatdoelstellingen.DetoepassingvanWKOgroeidedeafgelopenjarenmetmeerdan10%perjaar.HethuidigebeleidzalnaarverwachtingleidentoteenCO2-emissiereductievan0,5Mtonin2020.Datiseenbesparingvan2%vandeCO2-uitstootvandegebouwdeomgeving.Onderzoekwijstechteruitdatdezegroeiveelgroterzoukunnenzijn.StimuleringvandetoepassingvanWKOzoukunnenleidentoteenCO2-emissiereductievan2,9Mtonin2020.Ditkomtneerop11%bespa-ringvandeCO2-uitstootvandegebouwdeomgeving(AdviesvandeTaskforceWKO,Groenlichtvoorbodemenergie,23maart2009,blz.7.HetgaathieromzogenoemdeopenWKO’s,geslotenWKO’szijnindezecijfersnietmeegenomen.)DestimuleringvandetoepassingvanWKOverlooptlangstweesporen.Inheteerstespoorwordendetoestemmingsproceduresvoordetoepas-singvanWKOwaarmogelijkverkortofzelfshelemaalafgeschaft.Rand-voorwaardehierbijisdatWKOopverantwoordewijzemoetenwordentoegepast.Verstoringvananderebelangrijkebodemfuncties,zoalsdedrinkwatervoorziening,moetwordenvoorkomen.Ookrisico’svoorverontreinigingofaantastingvandebodem,bijvoorbeelddoorversprei-dingvangevaarlijkestoffenvanuitverontreinigdelocaties,moetenwordenvermeden.Inhettweedespoorwordenvoorzieningengetroffen,waardoormeerzekerheidkanwordengebodendatinvesteringeninWKO(blijven)rendereneneendoelmatiggebruikvanbodemenergiewordtgemaakt.Dithoudtindatregelswordengesteldomwederzijdsenegatievebeïnvloe-dingdietussenWKO’skanoptreden,tevoorkomenenomtoepassingvanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.337 grootschaligecollectieveWKO’sinplaatsvankleineindividueleWKO’stefaciliteren.Artikel3.17vanditwetsvoorstelvoorzietnietineengedetailleerderege-ling,maarlegtalleendewettelijkegrondslagendienodigzijnomophetniveauvaneenalgemenemaatregelvanbestuureenintegraleregelingvoordetoepassingvanWKOtekunnenvaststellen.Dezealgemenemaat-regelvanbestuurzalwordengebaseerdopdeWaterwet,deWmendeWbb.DeWaterwetendeWmbevattenhiervoorreedsvoldoendeaankno-pingspunten,zodatditwetsvoorstelalleenhoefttevoorzienindenunogontbrekendegrondslagenhiervoorindeWbbeneenkleinewijzigingvandeWm.4.6.2DehuidigeregelingvoorWKOEenWKOkaneenopensysteemofeengeslotensysteemzijn.Opensystemenzijnmomenteelwelgereguleerd,geslotensystemenniet.Eenopensysteemstaatinrechtstreekscontactmethetgrondwater.Erwordeninprincipetweebronnengeboordtotineengeschiktegrondwaterlaag.Indezomerwordtwarmwaterinhetgrondwatergeïnfil-treerd,datdaaruitindewinterweerwordtonttrokkentenbehoevevanverwarming.Indewinterwordtkoudwatergeïnfiltreerd,datindezomerwordtonttrokkentenbehoevevankoeling.Inhetgrondwatervormenzichnadeinfiltratievanwarmdanwelkoudwatereenwarme,onderscheiden-lijkkoude,bel.Debodemwerkthierbijalseensoortthermosfles.Dewarmebelblijftwarmendekoudebelkoud.Debellenmoetenuiteraardgoedgescheidenblijven,omdatdewerkingvanhetsysteemwordtverstoordindientussendebellenuitwisselingvankoudeenwarmteplaatsvindt.Ditwordt(negatieve)interferentiegenoemd.Ervindtdangeendoelmatiggebruikvanbodemenergieplaats,waardooruiteraardookderentabiliteitvande(aanzienlijke)investeringeninWKOafneemt.Inter-ferentiekanookoptredentussenWKO’sdieinnaburigepercelenzijngeïnstalleerd.OpensystemenzijngereguleerdindeGrondwaterwet.VoordeinstallatievaneenopenWKOisopgrondvandieweteenvergunningvereist.DeGrondwaterwetzalopgaanindeWaterwet,diedanookindevergunning-grondslagvooropenWKO’szalvoorzien.Bijeengeslotensysteemwordtdoorgeslotenleidingenvloeistofdoordebodemgeleidomdaaraanwarmteenkoudeteonttrekken.Devloeistofkomtnietincontactmethetgrondwater.Opditmomentzijngeslotensystemennietgereguleerd,zodatzijnogvrijkunnenwordentoegepast.4.6.3KnelpuntenindehuidigeregelgevingIndepraktijkwordteenaantalknelpuntenvoordetoepassingvanWKOgesignaleerd,waardoordepotentiëlemogelijkhedenvoorenergiebespa-ringenreductievanCO2-emissiesonderbenutblijven.Ditgeldtvooralvoorgrootschaligecollectievesystemen(zieondermeerhetadviesvandeTaskforceWKO,Groenlichtvoorbodemenergie,23maart2009).IndeeersteplaatsgeldtvoordevergunningverleningvooreenopensysteemdeuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurevandeAwb.Dezeprocedurekenteenlangedoorlooptijdenruimegelegenheidtotinspraakenberoep.Omdatinbouwprojectennaarrisicominimalisatiewordtgestreefdenelkcomplicerendefactordiehetkritischetijdpadkanverstoren,bijvoorbaatongewenstis,wordtdezeprocedurealseenbelemmeringvoordetoepassingvanWKOervaren.DetoepassingvanWKOwordtdanmaarachterwegegelatenomhiermeehetbouwprocesTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.338 nietextratebelasten.WKOisnietdekernvanhetprojectmaarmeereenextravoorzieningen,bijwijzevanpromotievanmilieuvriendelijkbouwen,eenverkoopargument.Eendergelijkeextravoorzieningkanalleenbinnenboordwordengehoudenindienhetprojecthierdoorgeenrisicoopschip-breukofvertragingleidt.Indetweedeplaatsbestaathetrisicodatnadeinstallatievaneengroot-schaligeWKObinnenhetinvloedsgebiedvandeinstallatieandereWKO’swordengeïnstalleerddieeenverstorendewerkingkunnenhebbenendaarmeederentabiliteitvandeinvesteringverminderen.DebeoogdeterugverdientijdvaneeninvesteringineenWKOkanalleenwordengerealiseerdindiendeWKOoptimaalblijftfunctioneren.Verstoringvangrootschaligeopensystemenkanondermeeroptredendoordeinstallatievankleinschaligeindividuelegeslotensystemen,welkeopiedermomentenoveralnogvrijkanplaatsvinden.Hetisdaaromnodigdatookdeinstal-latievangeslotensystemenwordtgereguleerd,waarbijhettegengaanvaninterferentiehetbelangrijksteoogmerkis.Eenandereredenvoorreguleringvangeslotensystemenisdatinsommigegebiedenhetrisicovanverstoringvananderebelangrijkebodemfunctiesofverontreinigingofaantastingvandebodembestaat,indiendetoepassingvandergelijkesystemeneengrotevluchtzounemen.4.6.4OplossingenvoordeknelpuntenArtikel3.17vanditwetsvoorstelvoorzietindevolgendeoplossingenvoordegesignaleerdeknelpunten.ReguleringvangeslotenWKO’sindeWbb.Doelstellingen:voorkomingvaninterferentietussenWKO’sterbevorde-ringvanhetdoelmatigegebruikvanbodemenergieinhetalgemeenenterbevorderingvanhetrendementvanopenWKO’sinhetbijzonder;beschermingvananderebelangrijkebodemfuncties;voorkomingvanverontreinigingofaantastingvandebodem.Inartikel8,tweedelid,Wbbwordenbodemenergiesystemenalsonderwerpvanreguleringbijalge-menemaatregelvanbestuurgenoemd,zodatookgeendiscussiekanontstaanofbodemenergiesystemenaldannietalswerkenindezinvanheteerstelidmogenwordenbeschouwd.Tevenswordtduidelijkeraange-gevendatnietalleendeinstallatievaneenwerkonderwerpvanregule-ringkanzijn,maarookhetgebruikervan.DereguleringvanopenWKO’svindtookvoorinterferentieplaatsinhetkadervandeWaterwet,maarkandesgewenstookplaatsvindenopgrondvandeWbb.UitbreidingvandereikwijdtevandeWbbAlsgevolghiervankantenaanzienvanbodemenergiesystemennietalleenrekeningkanwordengehoudenmethetbelangvandebodem-beschermingmaarookregelskunnenwordengesteldterbevorderingvaneendoelmatiggebruikvanbodemenergie.Ditlaatsteismetnamenodigtervoorkomingvaninterferentie,omdatditnietalseenbodem-beschermingsbelangkanwordenaangemerkt.Hiertoewordtinartikel8vandeWbbeennieuwderdelidopgenomen.VerkortingvandoorlooptijdvantoestemmingsproceduresvoordeinstallatievanWKO’s.Voorzovermogelijkwordtmeteenmeldingsplichtvolstaan,metnamevoordeinstallatievangeslotenWKO’swaarvanhetinvloedsgebiedzichnietbuitenheteigenperceeluitstrekt.Voorgebiedenen/ofsystemendienogsteedsindividueelbeoordeeldmoetenworden,zalvakervandestan-daardprocedurevandeAwbinplaatsvandeuitgebreideopenbarevoorbereidingsproceduregebruikwordengemaakt.Nuisindeartikelen65en66vandeWbbnogstandaarddeuitgebreideopenbareTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.339 voorbereidingsprocedurevanafdeling3.4vandeAwbvoorgeschreven.Dezeverkortingvandevoorgeschreventoestemmingsprocedureheeftnietalleenbetrekkingopbodemenergiesystemen.VandezemogelijkheidkangebruikwordengemaaktvooralleingrependieopgrondvandeWbbaanvoorafgaandetoestemmingwordenonderworpen.Deverkorteproce-duremoetindedesbetreffendeamvbuitdrukkelijkzijnvoorgeschrevenomdatandersdehuidigestandaardvoorgeschrevenuitgebreideopenbarevoorbereidingsproceduregeldt.Mogelijkheidvangebiedsaanwijzingbijprovincialeverordeningalsonderdeelvaneengedifferentieerdbeschermingsregime.Hierdoorwordthetmogelijkomgebiedenaantewijzenwaarniet(vooralleWKO’s)meteenmeldingvandeinstallatievaneennieuweWKOkanwordenvolstaan.Aanleidingomeentoestemmingsprocedurevoorteschrijvenkanzijndatineengebiedhetrisicovaninterferentiebestaatofverstoringvananderebodemfunctiesofverontreinigingofaantastingvandebodem.DitmagechtergeenaanleidingzijndatoveralenvooralleWKO’seenzwaardereprocedurewordtvoorgeschrevendannodigisomdezebelangentebeschermen.Uitgangspuntisdatkanwordenvolstaanmeteenmelding,tenzijbijprovincialeverordeningeengebiedwordtaangewezenwaar,zomogelijkalleenvoorbijzonderesituatiesen/ofsystemen,eenindividueletoestemmingsproceduremoetwordengevolgd.Inalgemenezingeldtdatzoveelmogelijkmetalgemeneregelszalwordengewerkt,ookindienvoorspecifiekeaspecteneentoestemmingsproceduremoetwordengevolgd.MeldingsplichtvoorbestaandeWKO’s.InformatieoverbestaandeWKO’senhuninvloedsgebiedisvoorhetbevoegdgezagonmisbaarombijdetoestemmingverleningvoornieuweWKO’srekeningtekunnenhoudenmetdemogelijkheidvanhetoptredenvaninterferentie.DemeldingsverplichtingheeftdaaromnietalleenbetrekkingopnieuweWKO’s.Bovendienkandemeldingsplichtookvooranderewerkenenhandelingenopofindebodemwordenvoorge-schreven.Verbeteringvandenalevingvandemeldingsplicht.Vandemeldingsplichtisbekenddatzijvaakslechtwordtnageleefd.Eenvanderedenenisdathetrechtomeenwerkzaamheiduittevoerennietvandemeldingafhankelijkisgesteld,maardemeldingslechtstotdoelheeftdathetbevoegdgezagbepaaldeinformatieontvangt.Hiervangaatweinigprikkeluitomdemeldingsplichtnateleven,omdatdemeldings-plichtigeerweinigbelangbijheeft.Voorhetbevoegdgezagishetmoeilijkomnalevingvandezeverplichtingtecontrolerenomdathetimmersdoor-gaansnietopdehoogteisdatdewerkzaamheidwordtverricht.Deslechtenalevingzoueenbelemmeringkunnenzijnomvoorwerkzaam-hedenzoalsdetoepassingvanWKOmeteenmeldingsplichttevolstaan.Hetbevoegdgezagkanhieropnamelijkalleenvoldoendetoezichthoudenindienhetoveralledaartoebenodigdeinformatiebeschikt.Bijafwezig-heidvanvoldoendetoezichtkunnenanderebelangendieinhetgedingzijn,wordengeschaad.Doorwijzigingvanartikel15,eerstelid,onderdeeld,vandeWbbwordthetmogelijkgemaaktbijalgemenemaatregelvanbestuurtebepalendatdemeldingmoetwordengedaandoordeinstalla-teurvanhetwerkinplaatsvan,zoalsgebruikelijk,deopdrachtgever.Deinstallateurmoeteenerkendbedrijfzijn.Deverwachtingisgerechtvaar-digddatdergelijkebedrijvendemeldingsplichtbeterzullennalevenendathetvoorhetbevoegdgezaghierdooreenvoudigerwordtbetertoezichttehouden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.340 MogelijkheidombestaandekleinschaligeindividueleWKO’sbuitengebruiktestellenDezemogelijkheidbestaatingevalinterferentiemeteen(nieuwe)groot-schaligecollectieveWKOkanoptreden,danwelhetrisicobestaatvanverstoringvananderebelangrijkebodemfuncties,metnamededrinkwaterwinning,ofverontreinigingofaantastingvandebodem.Hiervanzalalleeninuitzonderingssituatiesgebruikhoevenwordengemaaktterverminderingvandenadelenvanhetuitgangspuntbijvergunningverleningdatdegenedieheteerstkomt,heteerstmaalt.Hetgaatvooralomeeninhaalslag,omdatbijdereguleringvanentoestemmingverleningvoornieuweWKO’sbeterrekeningzalkunnenwordengehoudenmetdemogelijkheidvaninterferentieenhetoptredenvanandereongewensteconsequentiesvandeinstallatievaneenWKO.NaarverwachtingzalerdanzeldenaanleidingzijnomachterafnogintegrijpenomdateenbestaandeWKOoverwegendenegatieveconsequen-tiesveroorzaakt.4.7MilieuvergunningenverklaringvangeenbezwaarMinistervanEZbijnevenactiviteitenvallendonderdeMijnbouwwetInrichtingendienadeligegevolgenvoorhetmilieukunnenveroorzakenmoetenopgrondvandeWmofwelovereenmilieuvergunningbeschikkenofvoldoenaanalgemeneregelsdievoorschriftenmetbetrek-kingtotdebeschermingvanhetmilieubevatten.Artikel8.2vandeWmbepaaltwelkbestuursorgaanhetbevoegdgezaginhetkadervandeWmisvooreeninrichting.BijinrichtingendiealsnevenactiviteiteenactiviteithebbendieonderdeMijnbouwwetvaltissprakevaneenongewenstebevoegdhedenverdeling.Ditspeeltondermeerbijdeopslagvanresiduenbijwaterwinning,hetwinnenvanaardwarmtebijtuinbouwbedrijvenenCO2-opslagbijbijvoorbeeldchemischefabrieken.Daarisopgrondvanartikel8.2,derdelid,vandeWmdeMinistervanEZbevoegdgezagvoordemilieuvergunningvoordeheleinrichting,dusookvoordekern-activiteitvanhetbedrijf,ookalisvergunningverleningdaarnormalitereentaakvoorprovincieofgemeente.Ditiseenongewenstesituatie,diebovendienzorgtvoorvertragingenstagnatievandevergunning-verlening.Eenvoorbeeldwaardezeongewenstebevoegdheidsverschuivingoptreedt,betrefteendemonstratieprojectwaarbijCO2dieafkomstigisvaneenchemischefabriekopdesiteChemelotbijGeleen,wordtafgevangenenopgeslagenindediepeondergrond.DekernactiviteitenvandezeinrichtingwordengevormddoorchemischeinstallatiesennietdoordeopslagvanCO2.DeopslagvanCO2iseennevenactiviteit.OpslagvanCO2indediepeondergrondisopgrondvanartikel1vandeMijnbouwwetinartikel2vanhetMijnbouwbesluitaangewezenalsmijnbouwwerk.Ditbetekentdatopgrondvanartikel8.2,derdelid,vandeWmniethethuidigebevoegdgezagvoordeinrichting,gedeputeerdestatenvanLimburg,bevoegdisomtebeslissenopdeaanvraagvoordeonder-grondseopslagvanCO2,maardeMinistervanEZ.HetgevolgvandezebevoegdheidsverschuivingisdatdeMinistervanEZnietalleenhetbevoegdgezagwordtvoordeopslagvanCO2indeondergrond,maarvoordegeheleinrichting,waaronderdusookdechemischeinstallatiesdiedeeluitmakenvandeinrichting.DezespecifiekevergunningverleningiseenactiviteitdiehetministerievanEconomischeZakennormaliternooitverrichtenwaarvoorderhalvedekennisenervaringontbreekt.Doorallebijditdemonstratieprojectbetrokkenactorenwordtdezebevoegdheidsverschuivingalsongewenstbeschouwd.InhetontwerpvanhetBesluitomgevingsrecht(hierna:hetBor)–dattegelijkertijdinwerkingzaltredenmetdeWetalgemenebepalingenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.341 omgevingsrecht(hierna:deWabo)–wordtdezeongewensteverschuivingvanbevoegdhedenonderkendenopgelost.Omdeontwikkelingvanondermeerhethierbovenbeschrevendemonstratieprojectniettelatenstagnerenwordentweesporenbewandeld,namelijkreguleringinhetBoren(tijdelijke)reguleringdoormiddelvanartikel3.21,onderdeelE,vanditwetsvoorstel.Dezetijdelijkeoplossingvervaltophetmomentdatdevoor-gesteldeInvoeringswetWetalgemenebepalingenomgevingsrecht(KamerstukkenI2008/09,31953,A)inwerkingtreedt.4.8BurgerluchthavenTwenteHetkabinetheeftdevoorkeuruitsprokenvooreenverdereontwikkelingvandevoormaligevliegbasisTwentetotburgerluchthaven.BlijkensdeonlangsverschenenLuchtvaartnotakandezeluchthaveneenbelangrijkefunctievervulleninhetfaciliterenvandeontwikkelingvanderegiototeeninternationaaltoonaangevendkennis-eninnovatieregio.OpditmomentloopteengebiedsontwikkelingsprocesvoorhetgebiedvandevoormaligevliegbasisTwentewaarintweestructuurvisies,éénmetenéénzonderluchthaven,gelijkwaardigwordenuitgewerkt.Binnendestructuurvisiemétluchthavenwordtgestreefdnaareen«compactelucht-haveninhetgroen».Nabesluitvorminginderegiooverdegebiedsontwikkelingkan,indiendebesluitvormingendebelangstellingvanmarktpartijendaartoeaanleidinggeven,eenluchthavenbesluitvooreenburgerluchthavenTwentewordenopgesteld.Naarverwachtingzaleenexploitantpasmetdenoodzakelijkegrootschaligeinvesteringenopdevoormaligemilitairevliegbasiseenaanvangmakenalsduidelijkheidbestaatoverdeinhoudvanhetluchthavenbesluit.Methetooghieropishetvanbelangdatde(procedure)tijdomtekomentoteenonherroepelijkluchthavenbesluitzokortmogelijkis.Tenbehoevevandebesluitvorminginderegiozijn,uiteenveelvoudvanalternatieven,tweestructuurvisiesinclusiefmilieueffectrapportuitgewerktoverdeherprogrammeringvandevoormaligevliegbasisTwente.StructuurvisiemodelAgaatinopdemogelijkhedenvanhetontwikkelenvannieuwenatuur,landgoederenenlandbouwinhetdesbetreffendegebied.StructuurvisiemodelBbeschrijftdemogelijkhedenvaneendoor-groeivandevoormaligemilitairevliegbasistoteenluchthavenvoorhetburgerluchtverkeer.OpgrondvandeWetluchtvaartiseenluchthaven-besluitnodigomeendergelijkeluchthaveningebruiktekunnennemen.II.ARTIKELSGEWIJZETOELICHTINGArtikel1.1Ditartikelbepaalthettoepassingsbereikvandebepalingenvandeafde-lingen2en3vanhoofdstuk1vanditwetsvoorsteltotprojectenwaarvandeversneldeontwikkelingofverwezenlijkingnodigis.Heteerstelidverklaartdeinafdeling2vanhoofdstuk1opgenomenbijzonderebepalingenmetbetrekkingtotproceduresvantoepassingopdeinbijlagenIenIIopgenomenprojecten.Hettweedelidverklaartdeinafdeling3opgenomenbijzonderebepalingoverdemilieueffectrapportagevantoepassingopeenbeperktegroepprojecten,diezijnopgenomeninbijlageII.HetgaateromdatdeonderdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetvallendeprojectendaadwerkelijkwordengerealiseerd.Iederbesluitdatvoordezerealisatienodigis,geldtalsgenomeninhetkadervanhetproject.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.342 Artikel1.2Indebijlagenbijditwetsvoorstelisgetrachteenzocompleetmogelijkelijstvanprojectenwaaropdebijzonderevoorzieningenvandeafdelingen2en3vanhoofdstuk1vanhetwetsvoorstelvantoepassingzijnoptenemen.HetzelfdegeldtvoordewettelijkevoorschriftendiezijngenoemdinbijlageIIIbijditwetsvoorstel.DenkbaarisdatgedurendedelooptijdvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetinhetbelangvandestimuleringendeversterkingvandeeconomiedewensontstaatomdeafdelingen2en3vanhoofdstuk1ookopandereprojectenofcategorieënvanprojectentekunnentoepassenrespectievelijkdewerkingvandelexsilenciopositivonaaranderewettelijkevoorschriftenuittebreiden.Ondernormaleomstandighedenzoudenregeringenparlementineendergelijkgevaleenwetinformelezintotstandbrengenwaarinditgeregeldzouworden.Deprocedurevantotstandkomingvaneenwetswijzigingvraagtevenwelgeruimetijd.Geletopdeernstvandezeeconomischecrisisenhetdoelvanditwetsvoorstelishetvanbelangommaatregelendiedeeconomieeenimpulsgevenenoptermijnookversterkenzosnelmogelijktekunnennemen.Denormaleprocedurevanwetswijzigingvergtonderdezeomstandighedenteveeltijd.Daaromisinartikel1.2vanditwets-voorstelbepaalddatbijalgemenemaatregelvanbestuurcategorieënvanprojectenaanbijlageI(toepassingvandeafdelingen2en3),projectenaanbijlageII(toepassingvanafdeling3)enwettelijkevoorschriftenaanbijlageIII(toepassingvandelexsilenciopositivo)bijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetkunnenwordentoegevoegd.Ruimgenomenwordthiermeenietvoldaanaandemotie-Jurgens(KamerstukkenI2005/06,21109,A).Tochachtderegeringinhetlichtvandehuidigeeconomischecrisisnoodzakelijkomdezekeuzetemaken.OokachtderegeringdezekeuzeinditgevalnietonverantwoordomdatdemogelijkheiddieditartikelbiedtinwezennietleidttotwijzigingvanenigebepalingvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetdoordelagerewetgever,maaruitslui-tendtottoevoegingvanprojecten,categorieënvanprojectenenwettelijkevoorschriftenaandeverschillendebijlagenbijdievoorgesteldewet.HetgevolgvanhettoevoegenvaneenprojectaanbijlageIIisdusdathetbepaaldeindevoorgesteldeCrisis-enherstelwetvantoepassingwordtophetdesbetreffendeproject.Metklemzijeropgewezendatditartikelnietbeoogthetmogelijktemakendatbepalingenvandezewetbijlagerewetgevingkunnenwordengewijzigd.Inzoverreiserdussprakevaneengeheelanderesituatiedandiewaaropdemotie-Jurgensbetrekkinghad.Toevoegingvan(categorieënvan)ruimtelijkeeninfrastructureleprojectenaandebijlagenIofIIofwettelijkevoorschriftenaanbijlageIIIisuitslui-tendaandeordeindiendatbijdraagtaandedoelstellingenvandevoor-gesteldeCrisis-enherstelwet.Artikel1.3Inveelgevallenkanhetbestuursorgaanbijdevoorbereidingvaneenbesluit–ongeachtwiedeinitiatiefnemeris–nietvolstaanmetinternambtelijkonderzoek,hetzijomdateenwettelijkvoorschrifteenspecifiekevormvanonderzoekvereist(bijvoorbeeldpassendebeoordelinginhetkadervanartikel19fvandeNb-wet),hetzijomdatdekennisenkundevanhetbestuursorgaanniettoereikendzijnomeendeugdelijkbesluittekunnennemen(bijvoorbeeldomnategaanofeengebouwvoldoetaanallebrandveiligheidseisen).Uiteenoogpuntvanzorgvuldigevoorberei-dingvanhetbesluitishetdangeradenomadviesintewinnenbijiemanddiedeskundigisophetbetreffendeterrein.Somsisdezeadviseringwettelijkvoorgeschreven,maarvaakookniet.Hetbestuursorgaandateenbesluit(mede)baseertopeenwettelijkvoor-geschrevenadvies,moetzicheringevolgeartikel3:9vandeAwbvanvergewissendathetonderzoekdataanhetadviestengrondslaglagopTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.343 zorgvuldigewijzeheeftplaatsgevonden.Datditisgebeurdblijktuitdemotiveringvanhetbesluit.Indienhetadvieszorgvuldigistotstandgekomen,maghetbestuursorgaaninbeginselopditadviesvertrouwen.Hetmagdanvolstaanmeteenminofmeermarginaletoetsvandeinhou-delijkejuistheidvanhetadvies.Totmeerishetbestuursorgaanveelalooknietinstaat,omdathetnujuistdedeskundigheidmistomdieinhoude-lijkejuistheidtebeoordelen;daaromheefthetjuistadviesgevraagd.Artikel3:9vandeAwbgeldtthansslechtsvoorwettelijkvoorgeschrevenadviezen.Maaraanbesluitenophetgebiedvanhetomgevingsrechtliggenvaakrapportenvaninopdrachtvanhetbestuursorgaanverrichtonderzoektengrondslag,waarbijinwezendezelfdeproblematiekspeelt.Dezeonderzoekenzijnopzichzelfnietwettelijkvoorgeschreven,maarzijneeninvullingvandealgemeneverplichtingvanhetbestuursorgaanomzorgvuldigonderzoeknaardefeitentedoen(artikel3:2vandeAwb).Hetgaatdanbijvoorbeeldomeenakoestischonderzoekofeenonderzoeknaardegevolgenvaneenprojectvooreenbepaaldedier-ofplantensoort.Vaakzijnderapportenwaarinverslagwordtgedaanvanhetonderzoekuitgebreidenzeertechnischvanaard,enmisthetbestuursorgaandedeskundigheidomderapportenvolledigopjuistheidtetoetsen.Injuridischeliteratuurisreedsdiversemalenaangegevendatdevergewisplichtvanartikel3:9vandeAwbookzoumoetengeldenvoornietwettelijkverplichtdeskundigenonderzoek(L.M.Koenraad,Deskundigbesturen.Beschouwingenoverdeplaatsvandeskundigenadviseringinhetbestuursrecht,Jbplus2006,R.J.Koopman,Bewijslastenbewijs-middelenindualegeschillen,VAR-reeks142,DenHaag(Bju),2009,blz.198).Deregeringonderschrijftdit.Ookbijeennietspecifiekwettelijkvoorgeschrevenonderzoekdienthetbestuursorgaan,alvorensdatonder-zoekaandebesluitvormingtengrondslagteleggen,nategaanofhetonderzoekvoldoendezorgvuldigtotstandisgekomen.Daarbijhoortookeentoetsofdeonderzoekersvoldoendedeskundig,onpartijdigenervarenwarenomhetonderzoektedoen(alvindtdietoetsnatuurlijkmeestalalbijhetverstrekkenvandeopdrachtplaats).Maardangeldtookdeanderekantvandemedaille:alshetonderzoekvanvoldoendekwaliteitis,maghetbestuursorgaanerinbeginselopvertrouwen.Alsregelheefttegeldendathetbestuursorgaankanvolstaanmeteenglobaalonderzoeknaardetotstandkomingeninhoudvanhetadviesofrapport.Hetrapporthoeftdusnietvolledigdoorhetbestuursorgaantewordengeverifieerd.Datkanhetniet,wantalshetdithadgekund,danwashetnietnodiggeweestomhetonderzoekuittebesteden.Daaromwordtvoorgesteldartikel3:9vandeAwbookvantoepassingteverklarenopnietspecifiekwettelijkvoorge-schrevenonderzoekendieaaneenbesluittengrondslagwordengelegd.Artikel1.4Ditartikelbevateeninperkingvandemogelijkheidvoorniettotdecentraleoverheidbehorendebestuursorganenomoptekomentegenbesluitendiezijngenomendooreenbestuursorgaandatweltotdecentraleoverheidbehoort.Evenalsbijdeanderebepalingenuitafdeling2hetgevalis,geldtdezebepalinguitsluitendvoordebesluitendiezijngenomeninhetkadervanprojectendiezijngenoemdofomschrevenindebijlagenIenIIvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet,danweldaaraanopeenlatertijdstipmettoepassingvanartikel1.2vandievoor-gesteldewetzijntoegevoegd.DeCommissieElverdingadviseerdevoorrijksinfrastructuurookreedsomhetberoepsrechtvanoverhedeninteperken(Adviescommissieversnellingbesluitvorminginfrastructureleprojecten,Snellerenbeter,april2008).Indeonderlingeverhoudingentussenoverhedenpastdegangnaarderechtermindergoed.Deuitsluitingvanhetberoepsrechtgeldtzowelvoorhetgevaldateendecentraalbestuursorgaaninberoepzouwillengaantegeneenbesluitvaneenanderbestuursorgaan,alsvoorhetgevaldatniethetbestuurs-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.344 orgaan,maardedecentralepubliekrechtelijkerechtspersoon(dusdegemeenteofprovincieofhetwaterschap)inberoepzouwillenkomentegeneenbesluitvaneenbestuursorgaan.Ookdangeldt,datoverhedenhungeschilleningoedbestuurlijkoverlegbehorenoptelossenennietinderechtszaal.Uiteraardhoudendecentralebestuursorganenenpubliekrechtelijkerechtspersonenweltoegangtotdebestuursrechterindienzijdegeadres-seerdezijnvaneenbesluit.Vanzelfsprekendblijftookhunrechtomzichbijgeschillenoverburgerlijkerechtentotdecivielerechtertewenden,onverlet.Artikel1.5Artikel6:22vandeAwbbepaaltthansdatdebestuursrechter,danweleenbestuursorgaandatopbezwaarofadministratiefberoepbeslist,deschen-dingvaneenvormvoorschriftkanpasseren–doorhetbestredenbesluitinstandtelaten–indienblijktdatdebelanghebbendenhierdoornietzijnbenadeeld.Naarhuidigrechtisartikel6:22vandeAwbuitsluitendvantoepassingindienhetbesluitslechtsinstrijdismeteenvoorschriftdatkanwordenaangemerktalseenvormvoorschrift.Eenvormvoorschriftiseenvoorschriftdatgeeneisensteltaandeinhoudvanhetbesluit,maarzietopdeprocedurevantotstandkomingofdewijzewaarophetbesluitmoetwordengenomenofvastgelegd(bijv.regelsoverdeinrichtingvaneenbestuurlijkevoorprocedures).Uitevaluatieonderzoeknaardetoepas-singeneffectenvandeAlgemenewetbestuursrechtisgeblekendatartikel6:22vandeAwbminderrestrictiefzoukunnenwordentoegepast(CommissieEvaluatieAwbI,Haarlem1997,blz.82enaanbeveling74).Innota«Naareenslagvaardigerbestuursrecht»(KamerstukkenII2004/05,29279,nr.16(herdruk),blz.5–6)werdaangekondigddatartikel6:22vandeAwbinhetwetsvoorstelaanpassingbestuursprocesrechtinalgemenezinzalwordenverruimd.Hetwetsvoorstelaanpassingbestuurs-procesrechtisthansinvoorbereiding.Aangeziendeparlementairebehan-delingvanhetwetsvoorstelaanpassingbestuursprocesrechtnietvoor1januari2010zalzijnafgerond,terwijldepraktijkwelbehoefteheeftaandezewijziging,ishetartikelalvastopgenomeninditwetsvoorstel.Debestuursrechterdieofhetbestuursorgaandateenkleinmaterieelgebrekineenbesluitzouwillenpasseren,isthansgeneigdomtedoenofhetbestredenbesluithelemaalgeengebrekkent,teneindealdushet(administratief)beroepongegrondtekunnenverklaren.Dezeneigingbevordertverhullendtaalgebruikenwerktconflictopwekkendvoordepartijdiemerktdateendoorhemaangevoerdgebrekindeuitspraakofbeslissingopadministratiefberoepwordt«weggepoetst».Deregeringmeentdatvoordebeantwoordingvandevraagofeengebrekineenbesluitkanwordengepasseerd,nietdeaardvanhetgeschondenvoorschriftbeslissendzoumoetenzijn,maaruitsluitendhetantwoordopdevraagofdoordeschendingiemandisbenadeeld.Hierdoorwordtbijgedragenaaneenmateriëleenzomogelijkdefinitievebeslechtingvanhetgeschil.Ookontstaateenbeterinzichtinderedeneringvandebestuursrechterofhetbestuursorgaan.Daaromstellenwijinheteerstelidvanditartikelvooromhethuidigeartikel6:22vandeAwbandersteformuleren.Dewoorden«ondanksschendingvaneenvormvoorschrift»uitartikel6:22vandeAwbwordenvervangendoor:ondanksschendingvaneengeschrevenofongeschrevenrechtsregelofalgemeenrechtsbe-ginsel.Alsgezegdbewerkstelligtdezewijzigingdatvoorhetpasserenvaneengebreknietmeerdeaardvanhetgeschondenvoorschriftdoorslaggevendis,maardevraagofaannemelijkisdatbelanghebbendenwordenbena-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.345 deeldindienhetgebrekgepasseerdwordt.Ditbetekentindepraktijkdatvastmoetstaandatookbijnalevingvandegeschondenrechtsregelgeenanderbesluitzouzijngenomen.Waszonderhetgebrekeeninhoudelijkandereuitkomstvandebesluitvormingmogelijkgeweest,danzaldezefoutweltotvernietigingnopen(vgl.PGAwbIoverartikel6:22,blz.313).Daarnaastisvereistdataannemelijkisdatgeenvandebelanghebbendenwordtbenadeeld.Debestuursrechterkanditartikeldusniettoepassenalsdemogelijkheidbestaatdatderde-belanghebbendenzijnbenadeeld,ooknietalsdiederde-belanghebbendennietalspartijaanhetprocesdeel-nemen.Zokunnengebrekenindekennisgevingvanaanvragenenontwerpbesluitenvaaknietmettoepassingvanditartikelwordengepas-seerd,omdatdoorgaansnietkanwordenuitgeslotendatpotentieelbelanghebbendendoorhetkennisgevingsgebrekzijnbenadeeld(vgl.ABRvS13februari2001,JB2001,73m.nt.PvdB).Ookalsvaststaatdatgeenanderbesluithadkunnen–ofkan–wordengenomen,isdebestuursrechternietverplichtomditartikeltoetepassen.Dejurisprudentieoverhethuidigeartikel6:22vandeAwbtoontgevallenwaarineenopzichzelf«passeerbaar»gebrekleidttotvernietigingvanhetbestredenbesluit.Eenvoorbeeldhiervanvormtdeschendingvanhetinartikel3:47vandeAwbverwoordeformelemotiveringsbeginselbijhetopleggenvaneenbestraffendesanctie.VolgensdeAfdelingbestuurs-rechtspraakvandeRaadvanStateverdraagthetzichnietmetdeelemen-tairebeginselenvanhetbestuursrechtdatbijzo’nbesluitelkemotiveringontbreekt(ABRvS24juni1999,JB1999,194).Heteerstelidvanditartikelbevatdenieuweformuleringvanartikel6:22vandeAwbzoalsdiereedsisopgenomeninhetinvoorbereidingzijndewetsvoorstelaanpassingbestuursprocesrecht.Inhettweedelidwordtartikel6:22vandeAwbbuitentoepassingverklaard.Aanhethuidigeartikel6:22vandeAwbbestaatimmersgeenbehoeftemeeralshetonderhavigeartikelinwerkingisgetreden.Artikel1.6eerstelidDeAwbkentsedertjaarendagdemogelijkheidvanversneldebehande-lingvaneenberoep(artikel8:52e.v.).Indatgevalkanderechterondermeerdetermijnenvoorhetbetalenvanhetgriffierecht,voorhetindienenvandeopdezaakbetrekkinghebbendestukkenenhetverweerschriftenvoorhetreagerenophetverslagvaneendeskundigebekorten.Indepraktijkscheeltditenigemaanden.Normalitervindtversneldebehandelingslechtsopverzoekvanappellantplaats.Insommigebijzonderspoedeisendegevalleniszijechterverplichtvoorgeschreven.MenziebijvoorbeeldartikelD7vandeKieswet.Erisvoorgekozenditlaatsteookinditwetsvoorsteltedoen.Deurgentievandeprojectenrechtvaardigtdit.tweedelidEenberoepschriftmoetaaneenaantaleisenvoldoen.Debelangrijkstedaarvanisdathetgemotiveerdmoetzijn(artikel6:5,eerstelid,onderdeeld,vandeAwb).Eenberoepschriftdatnietaandezeeisenvoldoet,kanniet-ontvankelijkwordenverklaard,maarpasnadataandeindienerdegelegenheidisgebodenomzijnverzuimteherstellen(artikel6:6vandeAwb).Laatstgenoemdebepalingheeftgeleidtotdepraktijkvan«proforma»beroepschriften.Hetkomtopgroteschaalvoor,datiemandkortvoorheteindevandeberoepstermijneenongemotiveerdberoepschriftindient.Indatgevalmoetdeindienereentermijnwordengegundomhetberoepschriftalsnogtemotiveren.IndepraktijkisdaarmeealgauweenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.346 weekofviergemoeid.Zolanghetberoepschriftnietisgemotiveerd,kanderechternietaandeinhoudelijkebehandelingvanhetberoepbeginnen.Proformaberoepschriftenzorgendusvoornietteverwaarlozenvertra-ging.DeregeringmeentdatinhetlichtvandemaatschappelijkeurgentievandeonderdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetvallendeprojectenvanappellantenmagwordengevergd,datzijhunberoepschriftbinnendeberoepstermijnafdoendemotiveren.Daaromisbepaalddatartikel6:6vandeAwbinzoverrenietvantoepassingis,datproformaberoepschriftennietzijntoegestaan.Voordezebepalingbestaateenprecedent:ookineenberoepsproceduretegendeweigeringvaneenverblijfsvergunningasielkunnenproformaberoepschriftendirectniet-ontvankelijkwordenverklaard(artikel85,derdelid,vandeVreemdelingenwet2000).derdelidBijberoepenophetterreinvanhetomgevingsrechtwintderechternogaleensadviesinbijdeStichtingAdviseringBestuursrechtspraak(hierna:deStAB)overéénofmeermilieutechnischeofplanologischeaspectenvanhetbesluit,diedooreenappellantaandeordezijngesteld.Hettijdsver-loopdatmetdeadviseringdoordeStABisgemoeid,heefteenbelang-rijkeinvloedopdetotaleduurvandeberoepsprocedure.ThansvergteenStAB-adviesgemiddeldongeveerdriemaanden.Geletopdemaatschap-pelijkeurgentievandeprojectendieonderdeonderhavigewetvallen,menenwijdatvandeStABverlangdmagworden,datzijin«Crisiswet»-zakensnelleradviseert,zonodigdoordezezakenmetvoorrangtebehan-delen.vierdelidDezebepalingverplichtderechterom(hoger)beroepentegenbesluiteninhetkadervanindebijlagengenoemdeprojectenbinnenzesmaandenaftehandelen.Demeeste(hoger)beroepenbijderechtbankenendeAfde-lingbestuursrechtspraakvandeRaadvanStatewordenthansalruim-schootsbinneneenjaarafgehandeld.Medegeletopdeinditwetsvoor-stelopgenomensnelheidsbevorderendemaatregelenmoethetmogelijkzijnditmetenkelemaandentebekorten.Ditzalindepraktijkbetekenendatberoepentegen«Crisiswet-besluiten»meteenzekerevoorrangwordenbehandeld.Wijmenendatdemaatschappelijkeurgentievandieprojectenditrechtvaardigt.Artikel1.7ThansisbijdeEersteKameraanhangigeeninitiatief-wetsvoorstelvandeTweedeKamer-ledenVermeij,KoopmansenNeppérus(KamerstukkenI2008/09,31352,A)datertoestrektomindeAwbdefiguurvande«bestuurlijkelus»optenemen.HetiswaarschijnlijkdatdiewetswijzigingnogvóórofuiterlijkgelijkmetdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetinwerkingzaltreden.Debestuurlijkelushoudtindatdebestuursrechterdieconstateertdataaneenbesluiteenjuridischgebrekkleeft,ditbesluitnietmeteenhoefttevernietigen,maarhetbestuurdegelegenheidkanbiedenomditgebrekbinneneendoorderechtertebepalentermijnteherstellen.Ditherstelkanbijvoorbeeldbestaanuiteenaanvullendemotiveringofuithetalsnogverrichtenvaneenuiteenoogpuntvanzorgvuldigheidvereistonderzoeknaardefeiten.Deregeringdeeltdemeningvandeindieners,datdebestuurlijkelusertoekanbijdragen,dat(aanzienlijk)snellerdanthansdefinitiefduidelijkwordtofeenbesluitinrechtestandkanhouden.DerhalvewordtookTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.347 eerderdefinitiefduidelijkofeenvoorgenomenprojectkanwordenuitge-voerd.Deregeringjuichtdeintroductievandebestuurlijkelusdanooktoe.Bijtoepassingvandebestuurlijkeluszalderechterechterveelalnietbinnenzesmaandeneinduitspraakkunnendoen.Hetbestuurheeftimmersookenigetijdnodigomhetgeconstateerdegebrekteherstellen.Ditlevertopheteerstegezichtvertragingop,maardatisslechtsschijn.Hetalternatiefisimmers,datderechtervolstaatmeteen«kale»vernieti-ging,waarnahetbestuureennieuwbesluitmoetnemen,waartegendanweeropnieuwberoepmogelijkis.Ditduurtindepraktijkveellangerdanhetonderregievanderechterherstellenvaneengebrekineenbestuur-lijkelusgedurendedeberoepsprocedure.Derhalvemoetwordenvoorkomendatdeinartikel1.6,vierdelid,vanditwetsvoorstelneergelegdezes-maanden-termijnvoorhetdoenvanuitspraakdetoepassingvandebestuurlijkelusontmoedigt.Daarombepaaltartikel1.7vanditwetsvoorsteldatbijtoepassingvandebestuur-lijkelusdezes-maanden-termijnnietgeldtvoordeeinduitspraak,maarvoorhetdoenvandetussenuitspraakwaarinderechteraangeeftwelkegebrekeninhetbesluitvoorherstelinaanmerkingkomenenbinnenwelketermijnditmoetgeschieden.Nadetussenuitspraakheeftderechterdannogzesmaandenomeinduitspraaktedoen.Artikel1.8eerstelidOpveelvandeindebijlagenbijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetgenoemdeprojectenzijnmederegelsvanEuropeseoorsprongvantoepassing.Hetgaatdanveelalomregelsovermilieukwaliteitofnatuur-bescherming.IndienonzekerishoedezeEuropesenormenmoetenwordenuitgelegd,isdehoogstenationalerechteringevolgeartikel234vanhetEG-VerdragverplichtdaaroverprejudiciëlevragentestellenaanhetEuropeseHofvanJustitieteLuxemburg.Indatgevalishetvoorderechterhelaasonmogelijkombinnenzesmaandeneeneinduitspraaktedoen:dedoorlooptijdvanprejudiciëlezakenbijhetHofvanJustitiebedraagtthansanderhalftottweejaar.tweedelidDeNederlandsewetgeverkanditprobleemnietoplossen,wanthijkandeEuropeesrechtelijkeverplichtingomprejudiciëlevragentestellennietopzijzetten.Welbevathettweedelideenvoorzieningomditprobleemteverzachten.Hiertoebepaalthettweedelid,datdeNederlandsebestuurs-rechtererdaniniedergevalvoormoetzorgendatdetussenuitspraakwaarindevragenwordengestelderbinnenzesmaandenligt.derdelidHetderdelidbepaaltdatdebestuursrechterindetussenuitspraak,bedoeldinhettweedelid,tevenszoveelmogelijkmoetbeslissenopberoepsgrondendienietsmetdeprejudiciëlevragentemakenhebben.Hetgaatbijbedoeldeprojectenvaakomcomplexebesluiten.Hetkomtregelmatigvoor,dattegenzo’nbesluitzowelberoepsgrondenwordenaangevoerd(bijvoorbeeldoverluchtkwaliteit)diemedeeenEuropesedimensiehebbenendaaromtothetstellenvanprejudiciëlevragenkunnennopen,alsberoepsgronden(bijvoorbeeldovergeluidhinder)dieslechtsopnationaalrechtsteunen.Devoortgangvanhetprojectkanerdanmeezijngediend,datderechteralvastbeslistopdeze«nationale»beroepsgronden.Derechterisbijzijneinduitspraakaandezebeslissingenindetussenuitspraakgebonden,zoalshijdatookisbijeentussenuit-spraaktottoepassingvandezogenaamde«bestuurlijkelus»(Kamer-stukkenII2007/08,31352,nr.3,blz.6–7).Eenenanderisvanbelang,TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.348 omdatdenkbaarisdatondankshetstellenvanprejudiciëlevrageneendeelofeenfasevanhetprojectalvastkanwordenuitgevoerd,omdatditnietleidttotonomkeerbaregevolgenoppuntendiedoordeprejudiciëlevragenwordengeraakt.ZievooreenrecentvoorbeeldvaneendergelijkesituatieVzABRvS19juni2009,200800181/2/M1(elektriciteitscentraleEemsmond).Dezeuitspraakheeftbetrekkingopeenverzoekomvoorlopigevoorzieningenlaatookziendathetenkelefeitdatprejudiciëlevragenzijngesteldnietbetekentdatdeuitvoeringvanhetbestredenbesluitmoetwordengeschorst.Inhetbestuursprocesrechtgeldtalshoofdregeldatbezwaarenberoepgeenschorsendewerkinghebben(artikel6:16vandeAwb).Hetenkelefeitdatberoepisingesteld,betekentdusnognietdathetprojectnietkanwordenuitgevoerd,zijhetdatdeuitvoerderdaarmeenatuurlijkwelhetrisiconeemtdatzakenmoetenwordenteruggedraaidalshetberoepuiteindelijksuccesvolblijkt.Eenbelanghebbendekanechterwelaandevoorzieningenrechtervragenomhetbestredenbesluitteschorsen(endaarmeedeuitvoeringvanhetprojectstoptezetten),indienhijaanneme-lijkmaaktdatdeuitvoeringonomkeerbaregevolgenzouhebben.Dezeregelsgeldenookalsinhetkadervandeberoepsprocedureprejudi-ciëlevragenwordengesteldaanhetHofvanJustitie.DeuitspraakElektriciteitscentraleEemsmondillustreert,dathetenkelefeitdatderge-lijkevragenzijngesteld,nognietbetekentdatdeuitvoeringvanhetbestredenbesluitmoetwordengeschorst.Gedeeltelijkeuitvoeringbehoeftnamelijkniettebetekenendatbeantwoordingvandeprejudiciëlevragenzinlooswordt.Indezaak-Eemsmondhebbendeprejudiciëlevragenbetrekkingopemissienormendiepasrelevantwordenalsdedecentraledaadwerkelijkingebruikwordtgenomen.Vaststond,datditlaatstenietvóór2013zougebeuren.Onderdieomstandighedenoordeeldedevoorzieningenrechterdatdebouwvandecentraledoorgangkonvinden,omdatdezeniettotonomkeerbaregevolgenzouleiden.Hetisaandeinitiatiefnemeromaftewegenofhetverantwoordishetrisicotenemendatinhetuiterstegevaldegebouwdecentraleuiteindelijknietingebruikzalkunnenwordengenomen.Artikel1.9Ditartikelverplichtdebestuursrechtertottoepassingvanderelativiteits-regel.Andersdanhetprivaatrecht,kenthetbestuursrechtthansnoggeenrelativiteitsregel.Weliswaarkanslechtsberoepwordeningestelddoordegenewiensbelangrechtstreeksbijhetbestredenbesluitisbetrokken,maarditisslechtseenontvankelijkheidsvereisteofweltoegangsdrempel.Ditbetekentdaterthansgeenverbandhoefttebestaantusseneenberoepsgrondendedaadwerkelijke(of:achterliggende)redenomeenbesluitinrechteaantevechten,endusookdatdebestuursrechtersomseenbesluitmoetvernietigenwegensschendingvaneenrechtsregeldienietstrekttotbeschermingvaneenbelangwaarindeeisendepartijfeite-lijkdreigttewordengeschaad.Denkhierbijbijvoorbeeldaandebewonersvaneenvillawijkdiezichverzettentegeneenbesluittotvestigingvaneenwoonwagenkampindedirecteomgevingvandezewijk,methetargu-mentdatdewoonwagenbewonersteveelgeluidsoverlastondervindenvaneennabijgelegenzwembadofspoorlijn(ABRvS19maart2003,AB2003,191,m.nt.deG).Hetartikelisdwingendgeformuleerd.Debestuursrechterisderhalveverplichttottoepassingvanderelativiteitsregel.Eenfacultatieveformule-ring–debestuursrechterkantoetsingvanhetbestredenbesluitaaneengeschrevenofongeschrevenrechtsregelachterwegelaten(...)–zouhetgevaarvanrechtsongelijkheidinzichbergen,endaarmeehetrisicovanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.349 extrahogerberoepenoverdevraagofdebestuursrechterditartikelrede-lijkerwijshadmogenofjuistmoetentoepassen.Devoorgesteldebepalinggeldtalleenindeberoepsfase,nietindebezwaarfase.Beslissenopbezwaarheefteenanderkarakterdanrecht-spraak.Tijdensdebezwaarfaseligtdenadruknamelijknietoprechtsbe-schermingvanbelanghebbenden(individuelebelangen),maaropkwaliteitsverhogingvanbesluitvorming(algemeenbelang).Hetgaatnietzozeeromonderzoeknaargeschondenindividuelebelangen(rechtmatigheidstoetsing«extunc»),maarveeleeromonderzoeknaaraspectendienognietbijdeeerderebelangenafwegingwarenbetrokken(volledigeheroverweging«exnunc»).Beslissenopbezwaariseenvormvanbestuur,ennietvanrechtspraak.Debezwaarschriftprocedureiseenbelangrijkinstrumentomdegemaaktebestuurlijkekeuzeteverduide-lijken,omdaarvooreenzobreedmogelijkdraagvlaktecreërenenomindienenigszinsmogelijktestrevennaareenminnelijkeoplossing.Dezefilterfunctie–endaarmeedetoegevoegdewaardevandebezwaarschrift-procedure–komtonderdruktestaanalshetbestuursorgaanwordtbelastmetjuridischedebattenoverdevraagofeenbepaaldargumentbijdeheroverwegingvanhetprimairebesluitmogenwordenbetrokken.Hoemoethetvoorgesteldeartikel1.9nuconcreetwordentoegepast?1.Inheteerdergegevenvoorbeeldvandebewonersvandevillawijkkanhetrelativiteitsvereistenietaandebewonersvandevillawijkwordentegengeworpenalsdezebetogendatdegeluidsoverlastinenrondhuneigenwoningentoeneemtdoordevestigingvanhetwoonwagen-kamp.Indatgevalstrektdeingeroepenrechtsregelimmerswéltotbeschermingvandebelangenvandebewonersvandevillawijk.2.Eenomwonendevandevillawijkdiegeenzichtheeftophetwoonwagenkamp,magzichnietberoepenopwelstandsbepalingenenomwonendevandevillawijkdiewelzichtheeftophetwoonwagen-kamp,magdatwel.3.Eenconcurrentkanzichnietberoepenopwelstandsbepalingen.4a.Avraagtenkrijgteenbouwvergunningvoorderealiseringvaneentrapinzijnwoningdienoodzaakttotaanpassingvandedraagcon-structie.BuurmanBenbuurvrouwCmakentevergeefsbezwaar;debouwvergunningblijftnaheroverweginginstand.ZowelBalsCsteltberoepinbijderechtbank.Bsteltdatdevormgevingvandetrapnietvoldoetaanartikel2.33vanhetBouwbesluit2003.Datartikelstrektechterniettotbeschermingvandebelangenvanomwonendendievrezenvooroverlastwegensbouwwerkzaamheden.DaarommagderechtbankdestellingvanBnietbetrekkenbijdetoetsingvanhetbesluit.4b.Csteltdatdeinpandigeverbouwingdebrandwerendevoorzieningenaantastenaldusleidttotstrijdmetartikel2.12vanhetBouwbesluit2003.Datartikelstrektmedetotbeschermingvandeveiligheidvanomwonenden.DaarommoetderechtbankdestellingvanCwélbetrekkenbijdetoetsing.5.Eenmilieuorganisatiekanzich,agerendtegendeuitbreidingvaneenluchthaven,nietberoepenopdestaatssteunregelsvanhetEG-Verdrag.Europeesrechtstaatopzichzelfnietindewegaanhetrelativiteitsvereisteindevoorgesteldezin.Integendeel,ookhetEG-Hofzelflijkthetvereistetehanteren(ziebijvoorbeeldHvJEG16juni1998,zaakC-226/97,Jur.1998,blz.I-3711(Lemmens).WelkunnenEuropeesrechtelijkebepalingeneenruimbeschermingbereikhebbenenderechtstreeksewerkingvanEG-rechtmoetuiteraardgewaarborgdblijven.DeformuleringvandevoorgesteldebepalingbiedtdebestuursrechterechtervoldoenderuimteomstrijdmetEuropeesrechttevoorkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.350 OokhetVerdragvanAarhusstaatnietindewegaandevoorgesteldebepaling.Hetverdragvereist,metbetrekkingtotderechtsbeschermingtegenbesluitenmet(potentiële)gevolgenvoorhetmilieu,dat«ledenvanhetbetrokkenpubliekdieeenvoldoendebelanghebben(...),toeganghebbentoteenherzieningsprocedurevooreenrechterlijkeinstantieen/ofeenanderbijwetingesteldonafhankelijkenonpartijdigorgaan,omdemateriëleenformelerechtmatigheidtebestrijdenenenigbesluit,handelenofnalatenvallendonderdebepalingenvanartikel6».Hetverdragsteltdusalleenrechtsbeschermingverplichtvoorzoverappellantvoldoendebelangheeft(«sufficientinterest»)enbevatgeenverplichtingomderechterinstaattestellenomperdefinitiealledooreeneisergepo-neerdestellingentebespreken.Artikel1.10eerstelidDezebepalingkomtneeropeengedeeltelijkedoorbrekingvanderegeldateenbesluitdatnavernietigingwordtgenomeninbeginsel«exnunc»moetwordengenomen.Hetartikelvoorzieterindathetbestuursorgaandatnadevernietigingvanhetbestredenbesluitdoordebestuursrechtereennieuwbesluitmoetnemen,bijhetnemenvanditnieuwebesluitinbeginselmaguitgaanvandefeitenzoalsdiewarenbijhetnemenvanhetvernietigdebesluit.Dezeregellijdtslechtsuitzonderingvoorzoverdatnodigisteruitvoeringvanderechterlijkeuitspraak.Hierdoorhoefthetbestuursorgaanbijhetnemenvanhetnieuwebesluitniethetgeheleonderzoekovertedoendatisgedaanvoordathetinmiddelsvernietigdebesluitwerdgenomen.Eenvoorbeeldkanditverduidelijken.Steldataaneenbesluitmeerderemilieuonderzoekentengrondslaglagen(bijvoorbeeldeenmilieueffect-rapport,eenonderzoeknaardegevolgenvanhetbesluitvoordehabitatvaneenbeschermdediersoort,eenonderzoeknaardeteverwachtengeluidsbelastingvanhetbesluit).Tegenditbesluitwordtopgekomenenhetbesluitwordtuitsluitendvernietigdomdathetinstrijdmetartikel88,derdelid,vanhetEG-Verdrag(staatssteun)nietisaangemeldbijdeEuro-peseCommissie.Devoorgesteldebepalingzorgtervoordathetgebrekdataanheteerstebesluitkleefde,kanwordenweggenomenzonderdathetbestuursorgaanhoeftnategaanofdeeerderemilieuonderzoekennogactueelzijn.Indienhetbestuursorgaanhetomhemmoverenderedenenwenselijkvindtombepaaldefeitenwelopnieuwtelatenonderzoekenofomhetbesluitaantepassenaanrelevantewijzigingenvanomstandighedenwaarvanzijalopdehoogteis,blijfthetdaartoebevoegd.Ookisdenkbaardatderesultatenvanhet(aanvullende)onderzoekdatisverrichtomgevolgtegevenaanderechterlijkeuitspraakophunbeurtgevolgenhebbenvoorbepaaldeaspectenvanandereonderzoeken,dienietwerdengeraaktdoorderechterlijkeuitspraak.Hetzorgvuldigheidsbeginselkanmetzichbrengendathierbijhetnemenvanhetnieuwebesluitwelreke-ningmeewordtgehouden.tweedelidHettweedelidwaarborgtdatdezelfderegelgeldtalseennieuwbesluitwordtgenomennatoepassingvandebestuurlijkelus,wantdanspeeltinbeginselhetzelfdeprobleem.Ditartikeltreftgeenvoorzieningvoorhetgevalhetrecht(regelgevingofrechtspraak)indetussenliggendeperiodeisgewijzigd.Indemeestegevallenzalhetgaanomwijzigingeninderegelgeving.Hetisaandedesbetreffenderegelgeveromzonodigtevoorzieninovergangsrecht.Evenmintreftdevoorgesteldebepalingeenvoorzieningvoorhetgevalhetbeleidvanhetbestuursorgaaninmiddelsisveranderd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.351 Artikel1.11Inditartikelwordendeartikelen7.10(beschrijvingalternatieven)en7.26(verplichteadviseringdoordeCommissievoordemer),vandeWmbuitentoepassingverklaardvoordeprojectengenoemdinbijlageIIbijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Hetbuitentoepassingverklarenvanartikel7.10vandeWmheeftmedetotgevolgdatandereartikelenvandeWmwaarinnaardiealternatievenwordtverwezen,voordebedoeldeprojectenbuitentoepassingblijven.Artikel1.12eerstelidParagraaf4.1.3.3vandeAwbbevateenregelingoverdelexsilencioposi-tivo.Delexsilenciopositivoisopgrondvanartikel4:20avandeAwbvantoepassingindiendatbijwettelijkvoorschriftisbepaald.Inhetonderha-vigeartikelwordtdelexsilenciopositivovantoepassingverklaardopwettelijkevoorschriftendiezijnopgenomeninbijlageIIIbijdevoorge-steldeCrisis-enherstelwet.Erisvoorgekozenomtewerkenmeteenlijstartikelenineenbijlageomdatopdiewijzeduidelijkisopwelkebeschik-kingendelexsilenciopositivovantoepassingis.BijlageIIIbevatthanseenartikel:artikel3.16vandeWro(aanleg-vergunning).Ditbetekentdatdelexsilenciopositivovantoepassingwordtopaanvragenomeenaanlegvergunning.tweedelidOpgrondvanhettweedelidvanditartikelkandelexsilenciopositivonietvantoepassingwordenverklaardindienafdeling3.4vandeAwbvantoepassingisopdevoorbereidingvaneenbesluitomtrentverleningvaneenvergunning.Afdeling3.4vandeAwbgaatoverdeuniformeopenbarevoorbereidingsprocedure.Alsdewettelijkeregelingopbasiswaarvaneenbesluitwordtgenomenhetvolgenvaneenuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurevoorschrijft,ligttoepassingvandelexsilenciopositivonietinderede.Deuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurewordtinhetalgemeennamelijkvantoepassingverklaardbijmeeringe-wikkeldeenomstredenonderwerpen,bijvoorbeeldomdaterveelbelang-hebbendenzijnmetdoorgaansooktegengesteldebelangen.Indergelijkegevallenisexplicietebesluitvormingvangrootbelang,ookalomdataanhetbesluitvaakvoorschriftenmoetenwordenverbondenterbeschermingvandebetrokkenalgemenebelangen,maarookterbeschermingvandebelangenvanderden.Zoudelexsilenciopositivonietteminvantoepas-singzijn,dangaatdittenkostevandebeschermingvanallebetrokkenbelangen.Bovendienkaner–geletopdeaanwezigheidvantegenge-steldebelangen–vanuitwordengegaandattegenhetvanrechtswegegenomenbesluitzalwordenopgekomenendatdebestuursrechterhetbesluitwaarschijnlijknietinstandkanlatenenevenminzelfindezaakkanvoorzien.VantoepassingvandelexsilenciopositivokanevenminsprakezijnmetbetrekkingtotvergunningenoftoestemmingenwaaraanhetEuropeserechtbepaaldeeisenstelt,zoalsdeaanwezigheidvaneenmilieu-effectrapportbijhetbesluittotvaststellingvanhettracévaneennieuweautosnelwegofspoorlijn.VergunningverleningoftoestemmingvanrechtswegezoudanimmersleidentotvanrechtswegegenomenbesluitendieinstrijdzijnmetEuropeseregelgeving.Artikel2.1Ditartikelbevattweedefinitiebepalingendienodigzijnvoordetoepas-singvandeartikelen2.2en2.3.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.352 Artikel2.2Ditartikelmaakthetmogelijkominbijalgemenemaatregelvanbestuuraantewijzengebiedenmetgebiedsontwikkelingsplannenteexperimen-teren.Geletopdeverplichtingvoorgemeentenomvooreenaangewezengebiedeengebiedsontwikkelingsplanoptestellen,ligthetinderededateendergelijkeaanwijzingnietplaatsvindtdannaoverlegeninovereen-stemmingmetdebetrokkengemeenten.OmdebevoegdheidinhoudelijkintekaderenenhetspecifiekekaraktervandeaanwijzinginhetkadervandevoorgesteldeCrisis-enherstelwettotuitdrukkingtebrengen,kanslechtstotaanwijzingwordenovergegaanindiendatmethetoogophetversterkenvandeduurzameruimtelijkeeneconomischeontwikkelingvandatgebiedbijzonderaangewezenis.Hetisnognietgoedmogelijkomeenindicatietegevenvanhetaantalgebiedendatvooraanwijzinginaanmer-kingkomt.Geletechterophetexperimentelekaraktervandevoorstellenzalhetaantalnaarverwachtingniettegrootzijn.Overdewijzewaaropdeinditwetsvoorstelbedoeldeexperimentenindepraktijkuitvoeringkunnenkrijgen,kunneningevolgeartikel5.1,eerstelid,onderdeelb,vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetbijofkrachtensalgemenemaatregelvanbestuurnognadereregelswordengegeven.Devoordrachtvandealgemenemaatregelvanbestuurwaarbijdegebiedenwordenaangewezen,wordtgedaandoordeMinster-Presidentinovereenstemmingmetdeministerswiehetmedeaangaat.Welkeministerofministershetmedeaangaatisafhankelijkvanhetgebieddathetbetreft.Indienbijvoorbeeldinhetaantewijzengebiedarcheologischebelangen,beschermdestads-endorpsgezichtenofWerelderfgoed-gebiedeninhetgedingkunnenzijnzaldeMinistervanOnderwijs,CultuurenWetenschapeenvandeministerszijnwiehetmedeaangaat.Inhettweedelidiseenevaluatiebepalingopgenomen.Eenexperimentdientopkortetermijntewordengeëvalueerd.Datisnodigomsnelduide-lijkheidteverkrijgenoverheteffectvanhetexperimentendaarmeeuitsluitseloverdevraagofhetexperiment–inanderevorm–moetwordenvoortgezetofniet.Debetrokkenministerdientzichdaarovereenoordeeltevormenendatoordeelindeevaluatietevermelden.Opdezemanierwordenexperimentenkritischgevolgdenisereenstimulansomsteedstetoetsenofzeaanhundoelenbeantwoorden.Artikel2.3eersteentweedelidEengebiedsontwikkelingsplanstaatinprincipelosvaneenbestemmings-plan,maarzalvaakwelsamenlopenmetofgevolgdwordendooreenherzieningvaneenbestemmingsplan,eenprojectbesluitofandereWro-ontheffing,omdathetplanvaakontwikkelingenmogelijkzalmakendienognietinhetbestemmingsplanwarenvoorzien.Daarommoetwordenaangegevenwelkeonderdelenvanhetgebiedsontwikkelingsplannietinovereenstemmingzijnmethetvigerendebestemmingsplanofdevigerendebeheersverordening.Voortsmoetwordenaangegevenopwelketermijnenopwelkewijzediestrijdigheidzalwordenweggenomen.Hetplangebiedvaneengebiedsontwikkelingsplanbevatallegrondenwaaropmaatregelenzijnvoorzienenallegrondendieeenbestemmingbevattendieafhankelijkisvandetreffenmaatregelen.derdelidMilieuruimtevoornieuweinitiatievenkanoptweemanierenwordenvrijgemaakt.Allereerstdoorhetnemenvanmaatregelenwaarmeehetmilieugebruikvanbestaandeactiviteitenwordtteruggedrongen.Hierdoorkomteendeelvandetotalemilieugebruiksruimtevrij.TentweededoorTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.353 hetnemenvan(extra)maatregelenbijdeontvangersvandemilieubelas-tingwaardoordetotalemilieugebruiksruimtewordtvergroot.Voorbeeldenvanmaatregelenzijnhetplaatsenvaneengeluidsscherm,hetplaatsenvaneenoverkappingbijeenlaadenlosplaats,hetaanbrengenvangeluidwerendevoorzieningenaaneengebouw,hettreffenvanvoorzieningenwaardoorhetexterneveiligheidsrisicovermin-dert,ofjuridischemaatregelenzoalshetaanpassenvaneenvergunning.Doorhetmilieugebruikvanbestaandeactiviteitenterugtedringen,komtmilieugebruiksruimtevrij.Ditleidttoteenverbeteringvandemilieu-kwaliteit.Devrijgekomenmilieuruimteisdesgewenstweervoornieuweactiviteitenbeschikbaar(onderdelenbenc).Inonderdeelaisaangegevenwelkebestemmingenenopbasisdaarvanvoorzienebouwplannenenandereprojectenbetrokkenzijninhetontwikkelingsplan.Hetbetreftbestemmingeninhetontwikkelingsplan-gebieddieafhankelijkzijnvandevoorzienemaatregelen.Hetplanisopuitvoeringgericht.Daaromdienteenfaseringmogelijktezijn.Voortskunnenkoppelingenwenselijkzijntussenonderdelenvanhetplan(onder-deeld).Ookdeuitvoerbaarheidvanhetontwikkelingsplandienttewordenaange-toond.Daarnaasthoortbijeenintegraleafwegingeenbeoordelingvandefinanciëleconsequentiesvanhetplan.Aangegevenzalmoetenwordenhoedetetreffenmaatregelenbetaaldzullenworden,welkesubsidie-mogelijkhedenwordenopengesteld,inhoeverremaatregelendoorbedrijvenzelfbetaaldzullenmoetenworden,welkeopbrengstenvannieuweactiviteitenwordenverwachtendergelijke(onderdeele).vierdelidEengebiedsontwikkelingsplankaningrijpendegevolgenhebbenvooreigenaren,gebruikersenderdebelanghebbenden.Zokanhetplanleidentoteeninperkingvanmilieuvergunningrechtenenhetmoetengedogenvandeuitvoeringvanwerkenopeigenterrein.Daaromisdeuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurevanafdeling3.4vandeAwbvantoepassingverklaardenkunnenbelanghebbendentegenhetplanberoepinstellen.Hierdoorishetookeenvoudigeromhetplantekoppelenaaneenherzieningvanhetbestemmingsplan.Hetgebiedsontwikkelingsplantreedtnadebekendmakingvandevaststellinginwerking.Belangheb-bendenkunnenzonodigeenvoorlopigevoorzieningvragenomdewerkingteschorsen.vijfdelidInhetvijfdelidisaangegevendathettegenhetplandirectberoepkanwordeningesteldbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState,netzoalsbijeenbestemmingsplan.Voortsisaangegevendateengekoppeldebehandelingenuitspraakmogelijkis.zesdelidWellichttenovervloedeisinhetzesdelidnogeenstotuitdrukkinggebrachtdatinhetkadervanditwetsvoorstelinelkgevalnietkanwordenafgewekenvandeEuropeseregelgeving.Hetontwikkelingsplanfungeertalseenplanmatigafwegingskader.Hetresultaatvandeafwegingbestaatuiteenseriegeselecteerdeenonder-bouwdemaatregelenwaarmeedevereistemilieuruimtekanwordenvrijgemaakt.Devergroteflexibiliteitkomttotstandomdatmeermaatre-gelenmogelijkwordendanonderheersendewet-enregelgeving.Erwordennamelijkbepaaldeuitzonderingengemaaktmetbetrekkingtotwettelijkeregelingenuitdeindezecontextrelevantewetten.Demogelijk-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.354 heidomaftekunnenwijkenwordtverderingevuldbijalgemenemaat-regelvanbestuur.Opdezemanierwordendebevoegdhedenvanhetlokalebestuurverruimdomopeenverantwoordemanierruimtelijkeontwikkelingenmogelijktemaken.Eriseentendensnaareenplanmatigeaanpakalshetgaatomdecombi-natievanhetinpassenvanruimtelijkeinitiatievenenhetinstandhoudenofzelfsverbeterenvaneenbepaaldemilieukwaliteit.Juistvoorboven-lokalemilieuproblemenblijktsamenwerkingopplan-ofprogramma-niveaueenbelangrijkesleuteltezijnvoordeaanpakvanzogenoemde«opslotsituaties».HetNationaleSamenwerkingsprogrammaLuchtkwaliteit(hierna:hetNSL)ishiervaneengoedvoorbeeld.AfwijkingvandeWmkandaaromonderomstandighedenpassendzijn;maardatgeldtinge-volgeonderdeelhdusnietvoortitel5.2vandeWmwaarinhetNSLrege-lingvindt.Dekaderrichtlijnwaterverplichttothetvaststellenvanplannen,diededoelenenmaatregelenbeschrijvenwaarmeeeengoedechemischeenecologischetoestandvanwaterlichamenwordtbereikt.DitwordtinNederlandgeïmplementeerdviaeenopbasisvandeartikelen5.1en5.2bvandeWmvasttestellenalgemenemaatregelvanbestuur.Bijhetvast-stellenvandeplannenopgrondvandeWaterwet(nationaalwaterplan,regionaalwaterplanenbeheerplannen)moetrekeningwordengehoudenmetderichtwaardenvandiealgemenemaatregelvanbestuur.Dericht-waardenzijnnietgekoppeldaananderebesluiten(vergunningenendergelijke).DezeaanpaklijktsterkopdievanhetNSL.OmdezelfderedenenalsvoorhetNSL,zouafwijkingvandekrachtensartikel5.2bvandeWmgesteldeeisendaaromnietmogelijkmoetenzijn.Afwijkingvanartikel5.2bvandeWmendedaaroptebaserenalgemenemaatregelvanbestuurzougrotenadeligegevolgenhebben.Degemeen-teraadzoudanbijdevaststellingvaneenontwikkelingsplandemilieu-kwaliteitsnormenvandeKaderrichtlijnwaterinachtmoetennemen,inclusiefhetafleidenvanecologischedoelenvooroppervlaktewater-lichamenenhetmotiverenvanuitzonderingenophetbereikenvandiedoelen.Hetisdevraagofdegemeenteraaddaarbijdeindealgemenemaatregelvanbestuurtekiezenaanpakkanhanteren(waaronderbijvoor-beeldeensaldobenaderingtussenwaterlichamen),alsdatbesluitnietvantoepassingzouzijn.Toetsingskadervoordieintegraleafwegingisniethetversoepelenofloslatenvanmilieunormen.Hetplanmoetnamelijkleidentoteeneindre-sultaatwaarbijdegeldendemilieunormen–dieookEuropeesrechtelijkvanaardkunnenzijn–inachtgenomenworden.Denkbaarisweldatineenovergangsfase,alsnognietallemaatregelenzijngetroffen,sprakeisvaneentijdelijkeoverschrijdingvandemilieunormen,voorzoverdatEuropees-ennationaalrechtelijkgeoorloofdis.zevendelidVoorkomenmoetwordendatuitvoeringvanmaatregelenachterwegeblijft.Daarommoetzekerwordengestelddatdemaatregelendaadwerke-lijkuitgevoerdkunnenworden,zonderdatdaarvoorlangdurigeproce-duresdoorlopenhoeventeworden.Ookhiergeldtdatuitsluitendnage-gaanzalwordenofeenmaatregelinovereenstemmingismethetmilieuontwikkelingsplan.Enkeleengemeentediedaarvoorinaanmerkingwilkomenzalbijalgemenemaatregelvanbestuurwordenaangewezen.Hoeweldaarommagwordenverwachtdatverplichtingeninhetkadervanhetontwikkelingsplanzullenwordennagekomen,ishetgoeddezeverant-woordelijkheidookformeelwettelijktoetedelen.Hetzevendelidvoorziethierin.IndiennodigkunneninhetbelangvaneengoedeuitvoeringbijofTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.355 krachtensalgemenemaatregelvanbestuur(artikel5.1,eerstelid,onder-deelb,vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet)nogspecifiekeregelswordengegeven.achtsteennegendelidHetkanvoorkomendatonderhandelingenmetparticuliereeigenarenoverdeuitvoeringvanwerkenalseengeluidschermofeenoverkappingvaneenlaad-ofloszoneniethetbeoogderesultaatopleveren.Anderzijdsligthetnietdirectvoordehandomvoorhetaanbrengenvangeluidwerendevoorzieningenaaneengebouwovertegaantotonteigening.Inzo’nsituatiemoethetmogelijkzijndatdeoverheiddevoorzieningenaanbrengtendeeigenaarengebruikersdatmoetengedogen.Hetachtstelidvoorzietdaaromineengedoogplicht.Voordezegedoogplichtisaange-knooptbijderegelingindeBelemmeringenwetPrivaatrecht.Diewetvoorzietineenadequateregelingvandevergoedingvanmoge-lijkeschadevoordegedoogplichtige.Voorschadetengevolgevandeinperkingvaneenmilieuvergunningvoorzietartikel15.20vandeWmineenregelingvoordevergunninghouder.Mochterschadeoptredentenge-volgevaneenbenodigdeherzieningvanhetbestemmingsplanofeenontheffingdaarvandanisdeplanschaderegelingindeWrodaaropvantoepassing.OvereenkomstigdeWroendeAwbisvoorderechtsbescherminggekozenvoorberoepopdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState.tiendelidHettiendelidsteltbuitentwijfeldateentegeneenuitvoeringsbesluitingesteldberoepnietkanleidentotheteventueelgeheelofgedeeltelijkbuitentoepassingverklarenvanhetgebiedsontwikkelingsplan.Eensoort-gelijkevoorzieningkentbijvoorbeeldartikel20,elfdelid,vandeTracéwet.Artikel2.4DitartikelbevateenregelingopgrondwaarvanophetbeleidsterreinvanhetMinisterievanVROMbijwegevanexperimentkanwordenafgewekenvanwettenopdatbeleidsterreinofopdiewettengebaseerdealgemenemaatregelenvanbestuurofministeriëleregelingen.Deafwijkingdientbijtedragenaaninnovatieveontwikkelingenenaandebestrijdingvandeeconomischecrisisendeduurzaamheidtebevorderen.Dewettendiegeenofzeergeringeeffectenhebbenopdeeconomischebedrijvigheidofmetbetrekkingtotwelkeeenafwijkingsmogelijkheidalsbedoeldinditartikelomandereredenenongewenstis,zoalsdeUitvoeringswethuur-prijzenwoonruimteofdeHuisvestingswet,respectievelijkdeKernenergiewet,zijnnietopgenomen.Afwijkingenvandiewettenhebbengezienhetonderwerpdatdiewettenregelengeeneffectopdecrisis-bestrijdingofdeduurzaamheid.Deaanwijzingvaneenexperimentgeschiedtbijalgemenemaatregelvanbestuur,opdevoordrachtvandeMinister-Presidentinovereenstemmingmetdeminister(s)wiehetmedeaangaat.Welkeministerofministershetmedeaangaatisafhankelijkvandeaardvanhetvoorgenomenexperi-mentdathetbetreft.Indienbijvoorbeeldalsgevolgvandeaardvanhetexperimentarcheologischebelangen,beschermdestads-endorpsge-zichtenofWerelderfgoedgebiedeninhetgedingkunnenzijnzaldeMinistervanOnderwijs,CultuurenWetenschapeenvandeministerszijnwiehetmedeaangaat.Overdeinheteerstelid,onderdeelf,bijdeWmopgenomenuitzonde-ringenwordthetvolgendeopgemerkt.Eriseentendensnaareenplanma-tigeaanpakalshetgaatomdecombinatievanhetinpassenvanruimte-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.356 lijkeinitiatievenenhetinstandhoudenofzelfsverbeterenvaneenbepaaldemilieukwaliteit.Juistvoorbovenlokalemilieuproblemenblijktsamenwerkingopplan-ofprogrammaniveaueenbelangrijkesleuteltezijnvoordeaanpakvanzogenoemde«opslotsituaties».HetNSLishiervaneengoedvoorbeeld.AfwijkingvandeWmkandaaromonderomstandighedenpassendzijn;maardatgeldtingevolgeheteerstelid,onderdeelf,dusnietvoortitel5.2WmwaarinhetNSLregelingvindt.DeKaderrichtlijnwaterverplichttothetvaststellenvanplannen,diededoelenenmaatregelenbeschrijvenwaarmeeeengoedechemischeenecologischetoestandvanwaterlichamenwordtbereikt.DitwordtinNederlandgeïmplementeerdviaeenopbasisvandeartikelen5.1en5.2bvandeWmvasttestellenalgemenemaatregelvanbestuur.Bijhetvast-stellenvandeplannenopgrondvandeWaterwet(nationaalwaterplan,regionaalwaterplanenbeheerplannen)moetrekeningwordengehoudenmetderichtwaardenvandiealgemenemaatregelvanbestuur.Dericht-waardenzijnnietgekoppeldaananderebesluiten(vergunningenendergelijke).DezeaanpaklijktsterkopdievanhetNSL.OmdezelfderedenenalsvoorhetNSL,zouafwijkingvandekrachtensartikel5.2bvandeWmgesteldeeisendaaromnietmogelijkmoetenzijn.Afwijkingvanartikel5.2bvandeWmendedaaroptebaserenalgemenemaatregelvanbestuurheeftgrotenadeligegevolgen.Indealgemenemaatregelvanbestuur,bedoeldinartikel2.4,eerstelid,vanditwetsvoor-stel,zoudendandemilieukwaliteitsnormenvandekaderrichtlijnwaterinachtmoetwordengenomen,inclusiefhetafleidenvanecologischedoelenvooroppervlaktewaterlichamenenhetmotiverenvanuitzonderingenophetbereikenvandiedoelen.Deexperimentenkunneneenbreedscalaaanonderwerpenbetreffenenzeerverstrekkendzijn.Binnendekadersdieinhetartikelzijnneergelegdisnietsuitgesloten.Tegendezeachtergrondwordtgewezenopdemoge-lijkheidomeencommissieintestellendieoverdeexperimentenadvi-seert.Bijdeinstellingvaneendergelijkecommissiekunnendebetrokkenministerofministersondermeerhaartakenendetermijnwaaropzijhendientteadviserenregelen.Aanhetslotvanhetartikeliseenevaluatiebepalingopgenomen.Eenexperimentdientopkortetermijntewordengeëvalueerd.Datisnodigomsnelduidelijkheidteverkrijgenoverheteffectvanhetexperimentendaarmeeuitsluitseloverdevraagofhetexperiment–inanderevorm–moetwordenvoortgezetofniet.Debetrokkenministerdientzichdaarovereenoordeeltevormenendatoordeelindeevaluatietevermelden.Opdezemanierwordenexperimentenkritischgevolgdenisereenstimulansomsteedstetoetsenofzeaanhundoelenbeantwoorden.Artikel2.5Ditartikelbevatenkeledefinitiesdienoodzakelijkzijnvoordetoepasbaar-heidvanartikel2.6.Artikel2.6Ditartikelisvrijwelgelijkluidendaanartikel5.6vanhetontwerp-Besluitalgemeneregelsruimtelijkeordeningenregeltdebeoordelingvandemogelijkegevolgenvanbestemmingenofregelsomtrenthetgebruikvandegrondbijdevoorbereidingvaneenbesluittotvaststellingvaneenbestemmingsplanvoorradarstations.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.357 eerstelidHeteerstelidsteltzekerdatbijdevaststellingvanbestemmingsplannengeenbestemmingenwordengegevenofregelsmetbetrekkingtothetgebruikvandegrondwordengestelddiehetoprichtenvanbouwwerken,diedoorhunhoogteonaanvaardbaregevolgenkunnenhebbenvoorhetbeeldvanderadar,mogelijkmaken.Dezebeperkingheeftbetrekkingopallebouwwerken.Datbetreftduszowel«torenflats»alsbijvoorbeeldwindturbines.tweedelidBijministeriëleregelingzullendoordeMinistervanDefensie,inovereen-stemmingmetdeMinistervanVROM,deradarverstoringsgebieden(degebiedengelegenrondderadarstationswaarbebouwingkanleidentoteenverstoringvanhetradarbeeld)wordenaangewezenengeometrischwordenbegrensd.Tevenswordtbijministeriëleregelingdebinnenderadarverstoringsgebiedeninachttenemenmaximalehoogtevanbouw-werkenvastgesteld.derdeenvierdelidBijhetvoornemeneenbestemmingsplanvasttestellendattochdeoprichtingvanbouwwerkenmogelijkmaaktwaarbijdemaximalehoogte-normwordtoverschreden,dienteenbeoordelingtewordengemaaktvandegevolgenvandiebouwwerkenvoorhetzendenofontvangenvanradiogolvendoorhetdesbetreffenderadarstation.Demaximalehoogte-normisdenormgesteldkrachtenshettweedelid,onderdeelb,ofzolangdezeministeriëleregelingnognietisvastgesteldeninwerkinggetredendehoogtenormzoalsdezeisvervatindebriefvandeStaatssecretarisvanDefensievan27oktober2006,nr.DRMV2006021602(Stcrt.226).Overdewijzewaaropdegevolgenvandiebouwwerkenbijdiebeoorde-lingmoetwordenbepaaldenbeschrevenendewijzewaaropdiebeoor-delingtotstandkomtkunnendoordeMinistervanDefensiebijministe-riëleregelingregelswordengesteld.DeuitkomstenvandebeoordelingenhetoordeelvandeMinistervanDefensieoverdetoereikendheidvandebeoordelingenoverdeaanvaard-baarheidvandeindebeoordelingbeschrevengevolgendienenindetoelichtingbijhetbestemmingsplantewordenopgenomen.Hierdoorkanwordenvastgesteldofvoldaanwordtaanhetcriteriumuitheteerstelid.vijfdelidDitlidbewerkstelligtdatookontheffingsbesluitenaande«verstorings-toets»onderhevigzijn.Hierdoorwordtvoorkomendatviaeenontheffingverstorendebouwwerkenopgerichtkunnenworden.zesdelidDebedoelderegelszijnindeartikelen1.2.1totenmet1.2.5vanhetBesluitruimtelijkeordeningopgenomenenbetreffendeelektronischebeschikbaarstellingengeometrischeplaatsbepaling.Doordezeregelstenaanzienvaneenministeriëleregelingzoalsbedoeldinditartikelvanover-eenkomstigetoepassingteverklaren(endaarnaasthetbesluittevoorzienvaneendubbelerechtsgrondslag)wordtvoorkomendatbijinwerkingtre-dingvanartikel5.6vanhetBesluitalgemeneregelsruimtelijkeordening,waarbijderegelingindezewetvanrechtswegekomttevervallen,nogmaalseengelijkluidendbesluitmoetwordenvastgesteldenbekend-gemaakt.Volstaankanwordenmeteeneenmaligevaststellingvaneenbesluithoudendedebegrenzingenvanderadarverstoringsgebieden,demaximalebouwhoogtenenderegelsomtrentdebeoordeling.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.358 zevendelidDebeperkingenvanditartikelzijnnietvantoepassingopbouwwerkendieeralstondenofdieernognietstondenmaarwaarvoordebouwvergun-ningalverleendwasofdebestemmingalgeregeldwasinhetbestem-mingsplanopdedatumvaninwerkingtredingvanditartikel.Ditartikelheeftdusgeengevolgenvoordebestaandebouwwerken.Artikel2.7Omcomplexgewijze(tienofmeerwoningendieeenbouwkundigeeenheidbetreffen)renovatietevergemakkelijken,wordtbijeeninstemmingspercentagevan70%ofmeervandehuurderseenvermoedenvanredelijkheidvanhetvoorstelgehanteerd(artikel7:220,derdelid,vanhetBW).InafwijkinghiervanwordteenvoorstelvermoedredelijktezijninhetgevalvanenergiebesparendeinvesteringeninbedrijfsmiddelendoordeverhuurderopgrondvandeUitvoerings-regelingenergie-investeringsaftrek2001.Hetgaatdanombijvoorbeeldinvesteringinna-isolatiedak,gevelenvloerisolatieopvoorwaardevanverbeteringvanhetbinnenklimaat.Tevensdienthetsaldovandegemid-deldegeraamdeenergiebesparingendehuurverhogingvoordegeza-menlijkehuurdersniettestijgenenmagderenovatieperwoningendaarmeedeoverlastvoordeindividuelehuurdergemiddeldnietlangerdandriewekenduren.Artikel2.8OpgrondvandeLeegstandwetkunnenwoningeninafwachtingvanverkooptijdelijkwordenverhuurd.Aangezienartikel247vanBoek7vanhetBurgerlijkWetboekinartikel16,eerstelid,vandeLeegstandwetbuitentoepassingisverklaard,isgeliberaliseerdeverhuurechternietmogelijk.InallegevallenwordtdemaximalehuurprijsindevergunningbepaaldopgrondvanhetwoningwaarderingsstelselopgenomeninhetBesluithuurprijzenwoonruimte.Ditleidtertoedateigenarendiehunkoopwoninginafwachtingvanverkooptijdelijkwillenverhuren,opgrondvandeLeegstandwethunwoningnietgeliberaliseerdkunnenverhuren,waarzijdatopgrondvanderegulierehuurprijsregelgevingwelkunnen.Ditiseenbelemmeringvoordeverhuurvanwoningendooreigenarendiehunwoningdoordecrisisnietkunnenverkopen.Omaandezesituatietegemoettekomen,bepaaltditartikeldatvoordecategorietekoopstaandewoningen,bijtijdelijkeverhuuropgrondvandeLeegstandwetgeliberaliseerdeverhuurwelmogelijkis,waarditopgrondvanderegulierehuurprijsregelgevingookmogelijkis.Debepalingdatburgemeesterenwethoudersdemaximalehuurprijsindevergunningopnemenisindatgevalnietvantoepassing.Artikelen2.9totenmet2.16Vooreentoelichtingopdezeartikelenwordtverwezennaarparagraaf3.7vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting.Artikel3.1Evenalsbijderijkscoördinatieregelingwordenbijdetoepassingvandeprovincialecoördinatieregelingzoalsvoorgeschrevenindevoorgesteldeartikelen9een9fvandeElektriciteitswet1998eenaantalbesluitenvanberoepuitgezonderd.Ditbetreftbesluitenmeteenprocedureelkarakter,TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.359 waarvandeberoepbaarheidinderegelreedsopartikel6:3vandeAwbzalafstuiten.Artikel3.2OnderdeelAonder1Derijkscoördinatieregelingkanwordenverdeeldineenzogehetenruimte-lijkemoduleeneenuitvoeringsmodule.Eerstgenoemdemodulebetreftderuimtelijkebesluitvormingoprijksniveaudoormiddelvanvaststellingvaneenrijksinpassingsplan;laatstgenoemdemodulebetreftdegelijktijdigeengecoördineerdevoorbereidingvanallebesluitendienodigzijnomhetprojecttekunnenuitvoeren.Opgrondvanhetgeldendeartikel9bvandeElektriciteitswet1998issprakevanserieschakelingvandemodules:eerstwordtderuimtelijkemoduledoorlopenendaarnapasdeuitvoerings-module.Demoduleskunnenwelparallelwordengeschakeld,maardaar-vooriseenextraprocedurebesluitnodig(artikel9b,vierdelid,onderdeeld,vandeElektriciteitswet1998).Metdevoorgesteldewijzigingvanartikel9b,eerstelid,vandeElektriciteitswet1998wordtbewerkstelligddatdebeidemodulesstandaardparallelgeschakeldworden.Daarmeekantijd-winstwordengeboekt.Demoduleswordenoverigensindepraktijkmeestalaltegelijkdoorlopen.onder2ZoalsookindememorievantoelichtingbijhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeElektriciteitswet1998,deMijnbouwwetendeGaswetinverbandmettoepassingvanderijkscoördinatieregelingopenergie-infrastructuurprojecten(KamerstukkenII2007/08,31326,nr.3,blz.4)isaangegeven,washetdebedoelingderijkscoördinatieregelingvantoepas-singtedoenzijnopde«niet-duurzame»(ofwelconventionele)productie-installatiesmeteencapaciteitvantenminste500MW.Ratiohiervoorwasdebijdragediedezeinstallatiesleverenaandeleveringszekerheid.Dezeratiodoetzichnietalleengevoelenbijdeaanlegvaneennieuweinstalla-ties,maarookbijdeuitbreidingvaneenbestaandeinstallatietotbovendegrensvan500MW.Ditkanimmerseenaanmerkelijkevergrotingvandeproductiecapaciteitinhouden.Indetoelichtingwordtvermelddatdezegrensaansluitbijdiegrensvooropnamevaneenproductie-installatieinhetStructuurschemaElektriciteitsvoorziening(hierna:hetSEV).OnderhetSEVvallenookbestaandeproductie-installatiesdiedooreenuitbreidingvandecapaciteitbovende500MWuitkomen.Echter,doordealgemeneopzetvanartikel9bendeformuleringvandeaanhefvanheteerstelidvandatartikelwasonvoldoendescherpafgebakenddatditinderdaadhetgevalis.Methetvoorgesteldetweedelidwordtbeoogdditteverduide-lijken.OverhetvoornementotdezeverduidelijkingisdeRaadvanStatemettoepassingvanartikel18vandeWetopdeRaadvanStateomvoor-lichtinggevraagd.Bijbriefvan7september2009,nummerW01.09.0298/1,heeftdeRaaddezevoorlichtinggegeven.Dezebriefisalsbijlagebijditwetsvoorstelgevoegd.MetgenoegenhebbenwijvastgestelddatdeRaadvanStateaangeeftdathetvoorgesteldetweedelidtegemoetkomtaandebehoefteaanverduidelijkingvanartikel9bvandeElektriciteitswet1998.DeRaadmerkttevensterechtopdathetvoorgesteldetweedelidgeenveranderingbrengtindegeldendebevoegdheidstoedelingwatbetreftdevergunningverleningvoorproductie-installaties.Inreactieopdevoorlichtingwordtvoortsopgemerktdathetvoorgesteldetweedelidbewustisbeperkttot«niet-duurzame»(oftewelconventionele)productie-installaties(artikel9b,eerstelid,onderdeelc,vandeElektriciteitswet1998).Ditbetekentdateenuitbreidingvaneenbestaandwindparktotbovendegrensvan100MW(artikel9b,eerstelid,onderdeela,vandeElektriciteitswet1998)respectievelijkvaneenbestaandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.360 productie-installatievoordeopwekkingvanandereduurzameenergietotbovendegrensvan50MW(artikel9b,eerstelid,onderdeelb,vandeElektriciteitswet1998)opgrondvanhetvoorgesteldetweedelidnietonderderijkscoördinatieregelingkomttevallen.Evenminzaleenuitbrei-dingvaneenbestaandwindparktotbovendegrensvan10MWopgrondvanhetvoorgesteldeartikel9evandeElektriciteitswet1998onderdeprovincialecoördinatieregelingkomentevallen.Ditiseenbeoogdediffe-rentiatietussendeverschillendesoortenproductie-installaties.Deachter-grondhiervanisdat«niet-duurzame»(oftewelconventionele)productie-installaties,geletophunaardencapaciteit,inhetlichtvandeleveringszekerheid,eenanderefunctiehebbendandeproductie-installatiesvoordeopwekkingvanduurzameenergie,waaronderwind-parken,dienaarhunaardrelatiefkleinschaligzijn.DitvindtmedesteuninhetgegevendatookinhetSEVuitsluitenddeconventioneleproductie-installatieszijnopgenomenmeteenproductiecapaciteitdie(naaanlegofuitbreiding)bovende500MWuitkomt.Naaraanleidingvandevoorlichtingwordtverderopgemerktdathetnietnodigisovergangsrechtoptenemen.Immers,zoalsookverwoordinmemorievantoelichtingophetwetsvoorstelwaarbijartikel9bisinge-voegdindeElektriciteitswet1998,kandebevoegdheidvandeMinistervanEZombijeenconcreetprojectderijkscoördinatieregelinggeheelofgedeeltelijkbuitentoepassingteverklaren,ookwordtaangewendineenovergangsrechtelijkesituatie(KamerstukkenII2007/08,31326,nr.3,blz.14).Hetvoordeeldaarvanisdatmaatwerkkanwordengeleverd.Dezelijnkanookhierwordengevolgd.DedoordeRaadindevoorlichtinggenoemdewetstechnischepuntenzijntenslotteverwerktinditwetsvoorstel.onder3Dezewijzigingishetgevolgvanhetnieuwetweedelidvanartikel9bvandeElektriciteitswet1998.onder4Artikel9b,vierdelid,onderdelenatotenmetd,vandeElektriciteitswet1998wordtaangepastaandewijzigingvanheteerstelidvandatartikelenhetnieuwetweedelidendeinartikel3.24voorgesteldewijzigingenvandeWro.Hetismogelijkderijkscoördinatieregelinggeheelbuitentoepas-singtelaten(onderdeela),tebepalendatalleenderuimtelijkemoduleofdeuitvoeringsmodulewordentoegepast(onderdelenbenc)danwelbeidemodulesinserieschakelinguittevoeren(onderdeeld).Devoorgesteldewijzigingvanartikel9b,verdelid,vandeElektriciteitswet1998maakthetmogelijkdatinvoorkomendegevallenderijkscoördinatie-regelinggeheelofgedeeltelijkbuitentoepassingwordtverklaard.Tevenskanwordenbepaalddatdeplanologischemoduleendeuitvoerings-moduleindetijdnaelkaarwordengevolgd(serieschakeling).OnderdeelBDezewijzigingenvloeienvoortuitdewijzigingvanartikel3.35,eerstelid,vandeWro(artikel3.24,onderdeelB,onder1,ondera,vanditwetsvoor-stel).OnderdeelCArtikel9evandeElektriciteitswet1998Artikel9eisgemodelleerdnaarartikel3.26vandeWro.eerstelidInveelgevallenzalhetbestemmingsplandeaanlegofuitbreidingvaneenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.361 productie-installatiealsbedoeldinditlidniettoestaan.Daarombepaaltditliddatprovincialestatenexclusiefbevoegdzijnomeeninpassingsplanvasttestellenvoordelocatiewaardieproductie-installatiemoetkomen.Opgrondvanartikel3.26,derdelid,vandeWromaakthetinpassingsplandeeluitvanhetbestemmingsplanofdebestemmingsplannenwaarhetbetrekkingopheeft.Degemeenteisvooreentermijnvantienjaarnietbevoegdvoordebetrokkenlocatieeenbestemmingsplanvasttestellen.tweedelidHettweedelidbepaaltdatprovincialestatenverplichtzijngebruiktemakenoverdetoepassingvanhunbevoegdheideeninpassingsplanvoordeaanlegofuitbreidingvaneenproductie-installatiealsbedoeldinheteerstelidvasttestellenalseenproducenteenvoornemendaartoebijhenmeldt.Deverplichtingheeftuitsluitendbetrekkingopdetoepassingvandebevoegdheidalszodanig,nietopdelocatie,vormofanderszinsinhou-delijkeafwegingen.Hetlidontslaatprovincialestateniniedergevalnietvandeverplichtingomopbasisvaneenzorgvuldigeafwegingvanbelangeneenbeslissingtenemendieuiteenoogpuntvaneengoederuimtelijkeordeningacceptabelis.Ookdebelangenvandeproducentkunnenindezeafwegingwordenbetrokken.Hetlidlaatvoortsdebevoegdheidvanprovincialestatenom,ooklosvaneenmelding,eeninpassingsplanvasttestellenvoordeaanlegofuitbreidingvanproductie-installatiesalsbedoeldinheteerstelid,onverlet.derdelidOpgrondvanartikel3.26,tweedelid,vandeWrozijndeartikelen3.1totenmet3.9vandeWro(bepalingenomtrentdeinhoudendeprocedurevanhetbestemmingsplan)vanovereenkomstigetoepassingophetinpassingsplan.Artikel3.26,vijfdelid,vandeWroisnietvanovereenkom-stigetoepassingverklaardomdatdetermijnwaarindegemeentennietbevoegdiseenbestemmingsplanvasttestellenvoordebetrokkenlocatiewettelijkisbepaaldoptienjaren.derdelidNaaranalogievanartikel3.26,vierdelid,vandeWrobepaaltditliddatgedeputeerdestatentenaanzienvanaanleg-ensloopvergunningenenbouwvergunningenendewijzigings-enuitwerkingsbevoegdheidvanartikel3.6vandeWroindeplaatstredenvanburgemeesterenwethou-ders.Inverbandmetdespoedeisendheidvandeprojectenisinditwets-voorstelaldekeuzegemaaktomdezebevoegdheidtoetedelenaangede-puteerdestaten,hoeweldecoördinatieregelingindeWrodemogelijkheidbiedtdathetoorspronkelijkbevoegdorgaanhetbesluitneemt,tenzijdatbijbesluitvanprovincialestatenaangedeputeerdestatenwordttoebe-deelddanwelbijgedeputeerdestatenterechtkomtomdathetoorspronke-lijkbevoegdorgaangeenofeenafwijkendbesluitneemt.Artikel57vandeWoningwetbetrefthetopenbaarbouwregisterwaarinverleendebouwvergunningenwordengeregistreerd.Hetbijhoudenvandatregisterblijftooktenaanzienvandoorgedeputeerdestatenverleendebouwvergunningeneenverantwoordelijkheidvanburgemeesterenwethouders.Overigensvervaltartikel57vandeWoningwetophettijdstipvaninwerkingtredingvandeWabo.Artikel3.26,vierdelid,tweedeenvierdevolzin,vandeWroverplichtgedeputeerdestatenomburgemeesterenwethoudersdeopgrondvanartikel57vandeWoningwetvereistegegevensteverstrekkenenhenafschrifttesturenvandeverleendeaanleg-,sloop-enbouwvergunningenenontheffingen.Artikel3.26,vierdelid,derdevolzin,vandeWroheveltdebevoegdheidomontheffingtegevenvanhetbestemmingsplanovereenkomstigdeartikelen3.22totenmet3.25vandeWroovernaargedeputeerdestaten.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.362 vierdelidDitlidgeeftdeMinistervanEZdebevoegdheidomopverzoekvanprovincialestatendeverplichtingtothetvaststellenvaneeninpassings-planopteheffen.Geletophetbelangvandeverdereontwikkelingvanduurzameelektriciteitsproductiemetbehulpvanwindenergieoplanddientdebeslissingdaaromtrentopcentraalniveautewordengenomen.Hetcriteriuminonderdeelastemtovereenmetdatindeartikelen9b,derdelid,en20a,derdelid,vandeElektriciteitswet1998.Onderdeelbgeeftdemogelijkheidaanprovincialestatenom,alsindedesbetreffendeprovinciereedsvoldoendewordtbijgedragenaanhetrealiserenvandeproductievanduurzameelektriciteitmetbehulpvanwindenergie,eenverzoektedoengeeninpassingsplanvooreenbepaaldeproductie-installatietehoevenopstellen.Artikel9fvandeElektriciteitswet1998eerstelidHetvoorgesteldeartikel9f,eerstelid,vandeElektriciteitswet1998bepaaltdatgedeputeerdestatendeprovincialecoördinatieregelingvanartikel3.33vandeWrodienentoetepassenopproductie-installatiesalsbedoeldinhetvoorgesteldeartikel9evandeElektriciteitswet1998diemeerdan10MWmaarminderdan100MWbeslaan.Hiervooris,andersdanbepaaldinartikel3.33,eerstelid,vandeWro,geenbesluitvanprovincialestatenvereist.Gedeputeerdestatenzijntenaanzienvandebedoeldeproductie-installatiesbijuitsluitingbevoegdtothetnemenvandevereistebesluiten.DezeuitsluitendebevoegdheidgeldtnietvoorbesluitendiedoorbestuursorganenvanhetRijkmoetenwordengenomen.DezebevoegdheidheeftbetrekkingopdeinhetUitvoeringsbesluitrijks-coördinatieregelingenergie-infrastructuurprojectenaangewezenbesluiten.Dielijstvanbesluitenisvastgesteldtenbehoevevandetoepas-singvanderijkscoördinatieregelingvoorwindenergieprojectenvanmeerdan100MWenisdusookgeschiktvoordezebevoegdheid.tweedelidGedeputeerdestatenzijnopgrondvanditlidbevoegdallebenodigdebesluitentenemen,metuitsluitingvanhetnormaliterbevoegdebestuurs-orgaan.DezebevoegdheidgeldtniettenaanzienvanbesluitenwaarvoorbestuursorganenvanhetRijkbevoegdgezagzijn.Ditlidisgelijkaanartikel3.33,derdelid,vandeWrometdienverstandedatvoordeuitsluitendebevoegdheidvangedeputeerdestatengeenbesluitvanprovincialestatenvereistis.derdelidOpgrondvanartikel3.33,vierdelid,vandeWrowordtbijdegecoördi-neerdevoorbereidingenbekendmakingvanbesluiten,overeenkomstigartikel3.33,eerstelid,vandiewetdeprocedurevandeartikelen3.31en3.32vandiewettoegepast.Inhettweedelidwordtinafwijkingvanartikel3.31,derdelid,onderdeelb,voorgeschrevendatgedeputeerdestatendeontwerpenvandebesluiten,bedoeldinheteerstelid,gezamenlijkterinzageleggen(artikel3.11,eerstelid,vandeAwb)endekennisgevingvandebesluitengebundeldbekendmaken(artikel3.12vandeAwb).vierdelidDitlidisgelijkaanartikel3.33,achtstelid,vandeWroendientonevenre-digebelemmeringenuitregelingenvangemeentenofwaterschappentevoorkomen.Deprovincialecoördinatieregelingvoorzietmedeinoplos-singenvoornimby-achtigesituaties.Daaromvoorzietditlidindemoge-lijkheidomonevenredigebelemmeringentevoorkomendievoortspruitenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.363 uitregelingenvananderebestuursorganen,diezijnvastgesteldnadestartvandecoördinatieregeling.vijfdelidArtikel3.33,tweedeenvierdetotenmetzevendelid,vandeWrobevattenenkelenaderebepalingenmetbetrekkingtotdeprovincialecoördinatie-regeling.Diebepalingenwordenvanovereenkomstigetoepassingverklaardopdeinditartikelgeregeldecoördinatiedoorgedeputeerdestaten.zesdelidHetzesdelidvanartikel9fstemtovereenmethetvierdelidvanartikel9e.Daaromzijverwezennaardetoelichtingopdatartikellid.Artikel9gvandeElektriciteitswet1998Ditartikelisgemodelleerdnaarartikel3.36a,eerstelid,vandeWroenwijstdeaanlegofuitbreidingvanproductie-installatiesalsbedoeldinhetvoorgesteldeartikel9e,eerstelid,vandeElektriciteitswet1998exlegeaanalsopenbarewerkenvanalgemeennutindezinvandeBelemmeringenwetPrivaatrecht.Diewetisdaarmeevantoepassingopdezeprojecten.DeafwijkendebepalingenomtrentdeberoepsproceduremetbetrekkingtoteengedoogverplichtingopgrondvandeBelemmeringenwetPrivaat-rechtdiezijnneergelegdinartikel3.36a,derdelid,vandeWrozijnopgrondvandetweedevolzinookvantoepassingvoordebedoeldeprojecten.Hetbelangrijksteverschilisdatberoepniet,zoalsbepaaldinartikel4vandeBelemmeringenwetPrivaatrecht,dienttewordeninge-steldbijhetGerechtshof,maarbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState.OnderdelenCenDDezeonderdelenvoorzieninaanpassingvandevoorgesteldeartikelen9een9faanrespectievelijkdeWaboendealsgevolgvandeInvoeringswetWabogewijzigdeWro.OnderdeelFMetdezewijzigingvanartikel20awordtbewerkstelligddatderuimtelijkemoduleenuitvoeringsmodulestandaardparallelwordengeschakeld.Vooreennaderetoelichtingwordtverwezennaardetoelichtingopdevoorgesteldewijzigingvanartikel9bvandeElektriciteitswet1998.Daarnaastwordtmetdevoorgesteldewijzigingbuitentwijfelgestelddataansluitingenvoordetoepassingvanartikel20aonderdeeluitmakenvan(diedelenvan)hetlandelijkhoogspanningsnetwaaropzij«aantakken».Geletopdeaardenfunctievanhetlandelijkhoogspanningsnetzaldatinderegelom«zware»aansluitingengaan,waarbijsprakezalzijnvancomplexebesluitvormingenzwaarwegende(algemene)belangen.Artikel3.3OnderdeelAMetdezewijzigingvanartikel39bvandeGaswetwordtbewerkstelligddatderuimtelijkemoduleenuitvoeringsmodulestandaardparallelwordengeschakeld.Vooreennaderetoelichtingwordtverwezennaardetoelichtingopdevoorgesteldewijzigingvanartikel9bvandeElektriciteitswet1998(artikel3.2,onderdeelA,vanditwetsvoorstel).DaarnaastwordtmetdevoorgesteldewijzigingbuitentwijfelgestelddatTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.364 aansluitingenvoordetoepassingvanartikel39bonderdeelzijnvanhet(deelvanhet)gastransportnetwaaropzij«aantakken».Geletopdeaardenfunctievanhetlandelijkhoogspanningsnetzaldatinderegel«zware»aansluitingenbetreffen,waarbijsprakezalzijnvancomplexebesluitvor-mingenzwaarwegende(algemene)belangen.Ookhierkanwordenverwezennaardetoelichtingopdevoorgesteldewijzigingvanartikel9bvandeElektriciteitswet1998.OnderdeelBDezewijzigingenvanartikel39cvandeGaswetvloeienvoortuitdewijzi-gingvanartikel3.35,eerstelid,vandeWro(artikel3.24,onderdeelB,onder1,ondera,vanditwetsvoorstel).Artikel3.4OnderdeelAonder1Evenalstenaanzienvandeontwikkelingsgebieden,bedoeldinartikel2.3vanditwetsvoorstel,wordtindeInterimweteenuitzonderinggemaaktvoorhetbepaaldebijofkrachtensartikel5.2b(waterplannen)oftitel5.2(NSL)vandeWm.Vooreentoelichtingwordtverwezennaardetoelich-tingbijartikel2.3,zesdelid,vanditwetsvoorstel.onder2Artikel4,derdelid,onderdeelc,vandeInterimwetlegtdekoppelingtussenhetstap3-besluitenhetbestemmingsplan.Zoalsinparagraaf4.2vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichtingreedsisopge-merktwordtdiekoppelinglosgelaten.Hetvervallenvanartikel4,derdelid,onderdeelc,vandeInterimwetstrektdaartoe.OnderdeelBDezewijzigingenvloeienvoortuitdewijzigingvandeartikelen12en13vandeInterimwet.OnderdeelCDeonderdelena,cend,vanhetvoorgesteldeartikel12,tweedelid,vandeInterimwetzijngelijkluidendaanartikel12,derdelid,onderdelena,bene,vandeInterimwet.Deaanhefendeonderdelenbenevandatlidwordenaangepastaanhetvervallenvandegoedkeuringvanhetgemeen-telijkestap3-besluitenhethandhavenvandegoedkeuringvaneenbesluitalsbedoeldinartikel9vandeInterimwet.OnderdeelEArtikel13vandeInterimwetwordtaangepastaanhetvervallenvandegoedkeuringvanhetgemeentelijkestap3-besluitenhethandhavenvandegoedkeuringvaneenbesluitalsbedoeldinartikel9.Artikel13,derdetotenmetzesdelid,vandeInterimwetisnietvantoepassingophetbesluit,bedoeldinartikel9vandeInterimwetenkunnendaaromvervallen.OnderdeelFDezewijzigingenvanartikel14vandeInterimwetvloeienvoortuitdewijzigingenvandeartikelen12en13vandeInterimwet.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.365 OnderdeelGDeverslagleggingsplichtvervalt.Zieookparagraaf4.2vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting.DitheefttotgevolgdatdeRegelingverslagleggingInterimwetstad-en-milieubenaderingvanrechtswegekomttevervallenaangeziendierege-linguitsluitendwasgebaseerdopartikel17,vijfdelid,vandeInterimwet.OnderdeelHHetvoorgesteldeartikel18vandeInterimwetregelt,evenalshethuidigeartikel18vandeInterimwet,deberoepsmogelijkheidtenaanzienvaneenstap3-besluit.OnderdeelIDezewijzigingvanartikel25vandeInterimwetbetreftdeverlengingvandewerkingsduurvandiewettot1januari2014.Artikel3.5onder1Deindeartikelen1.1,onderdeelJ,en9.10,onderdeelKKK,vandevoor-gesteldeInvoeringswetWetalgemenebepalingenomgevingsrecht(KamerstukkenI2008/09,31953,A)(hierna:deInvoeringswetWabo)opgenomenwijzigingenzijnovergenomenindeartikelen3.15,onderdeelA,respectievelijk3.21,onderdeelG,vanditwetsvoorstel.Deartikelen1.1,onderdeelJ,en9.10,onderdeelKKK,vandeInvoeringswetWabokunnendaaromvervallen.onder2Dezeonderdelenbevatteneenaanvullingophetregimemetbetrekkingtotdeomgevingsvergunning,dieopgrondvandevoorgesteldeInvoeringswetWaboindeNb-wetzullenwordenopgenomen.onderdelenaenbInhetinartikel6.2vandevoorgesteldeInvoeringswetWabovoorgesteldehoofdstukIX,titel2,vandeNb-wetisgeregeldonderwelkevoorwaardeneenomgevingsvergunningwordtverleendvoorhandelingendieeenmogelijkverslechterendofsignificantverstorendeffecthebbenopeenNatura2000-gebied.Voordergelijkehandelingenzaldeomgevings-vergunningdevergunning,bedoeldinartikel19d,vandeNb-wet,gaanvervangen.Inhetinartikel6.2,onderdeelD,vandeInvoeringswetWabovoorgesteldeartikel47b,derdelid,vandeNb-wetisgeregelddatdevoorwaardendiegeldenvoordeverleningvaneenNb-wet-vergunning,indatgevalvanovereenkomstigetoepassingzijnvoordeverleningvandeomgevings-vergunning.DitwetsvoorstelvoorziettenaanzienvanNatura2000-gebiedenwaarvoordoelengeldenmetbetrekkingtotnatuurschoonendenatuurwetenschap-pelijkebetekenis,dielosstaanvandeeigenlijkeNatura2000-doelen,ineenapartvergunningenregime(hetinartikel3.8,onderdeelGvoorge-steldeartikel19ibvandeNb-wet).Onderhavigeonderdelenregelendatbijdeverleningvandeomgevingsvergunninginvoorkomendgevalookaanditvoorgesteldeaanvullenderegimewordtgetoetst.Devoorgesteldewijzigingvanhetvoorgesteldeartikel46b,derdelid,vandeNb-wet(wetsvoorstel31953)houdtverbandmethetvoorstelomartikel16,derdelid,vandeNb-wettelatenvervallen(voorgesteldartikel3.8,onderdeelA,onder1,vanditwetsvoorstel).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.366 onder3onderaonder1Dezewijzigingenvloeienvoortuitdeinartikel3.24,onderdeelB,onder1,vanditwetsvoorstelopgenomenwijzigingenvanartikel3:35vandeWro.onder2Deinartikel9.13,onderdeelS,onder1,vandeInvoeringswetWaboopge-nomenwijzigingenvanartikel3.35vandeWrozijnovergenomeninartikel3.24,onderdeelB,onder2,vanditwetsvoorstel.Artikel9.13,onderdeelS,onder1,vandeInvoeringswetWabokandaaromvervallen.onderbArtikel9.13,onderdeelU,vandeInvoeringswetWabobevateenwijzigingvanartikel3.36bvandeWro.Datartikel3.36bvervaltalsgevolgvanartikel3.24,onderdeelD,vanditwetsvoorstel.Artikel9.13,onderdeelU,vandeInvoeringswetWabokandaaromvervallen.Artikel3.6Indepraktijkistwijfelgerezenoverdebedoelingvanartikel9.1.10vandeInvoeringswetWetruimtelijkeordening.Omdebedoelingvandewetgeverbetertotuitdrukkingtebrengenwordtvoorgesteldaandatartikeleenderdelidtoetevoegen.IndatlidwordtgeregelddatindienvoorhettijdstipvaninwerkingtredingvandeWroreedseenverzoekomvrijstellingalsbedoeldinartikel19,eersteoftweedelid,vandeWetopdeRuimtelijkeOrdeningisingediend,endievrijstelling(aldannietnainwer-kingtredingvandeWro)isverleend,ooknadeinwerkingtredingvandeWronogeenbesluittotverleningvaneenbouwvergunninginovereen-stemmingmetdievrijstellingkanwordengenomen.Datbetekentdatdeopbasisvande(oude)WetopdeRuimtelijkeOrdeningverleendevrijstel-lingen,ookonderdewerkingvande(nieuwe)Wroonverminderdhunwerkingbehouden.Voorbouwvergunningendiezijnaangevraagdnadedatumvan1juli2008zijneventuelestrijdighedenmethetbestemmings-plan,dankzijdezeeerderverleendevrijstellingendusweggenomen.Opaanvragenomeen(lichte)bouwvergunningdientinzo’nsituatieinge-volgeheteerstelidvanartikel46vandeWoningwetbinnen(6of)12wekentewordenbeslist.Aanhetderdelidvanartikel46wordtniettoege-komen,nuzichvanwegedeverleendevrijstellinggeensituatievoordoetalsbedoeldinartikel44,eerstelid,onderdeel,c,vandeWoningwet.UithetvorenstaandevolgtdathetartikeldientterugtewerkentotenmetdedatumvaninwerkingtredingvandeWetruimtelijkeordeningendeInvoeringswetWetruimtelijkeordening(zijnde1juli2008).Ditwordtgeregeldinartikel5.10,eerstelid,vanditwetsvoorstel.Artikel3.7Metdevoorgesteldewijzigingenvanartikel141avandeMijnbouwwetwordtbewerkstelligddatderuimtelijkemoduleenuitvoeringsmodulevanderijkscoördinatieregeling,opgenomenindeWro,standaardparallelwordengeschakeld.Vooreennaderetoelichtingwordtverwezennaardetoelichtingopdevoorgesteldewijzigingvanartikel9bvandeElektriciteitswet1998(artikel3.2,onderdeelA).Daarnaastwordenmetdevoorgesteldewijzigingvanartikel141,eerstelid,onderdeelc,vandeMijnbouwwetpijpleidingendieuitsluitendofinhoofdzaakzijnbestemdvoortransportvandelfstoffenrespectievelijkstoffeninverbandmetopsporingenwinningrespectievelijkopslagmetbehulpvanmijnbouwwerkenalsbedoeldinartikel141,eerstelid,onder-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.367 delenaenb,vandeMijnbouwwetonderderijkscoördinatieregelinggebracht.Dergelijkepijpleidingenzijnessentiëleonderdelenvanhetmijnbouwproject.Doordatnietmeerwordtverwezennaarartikel92,onderdeela,vanhetMijnbouwbesluitisgeenapart«aanwijzingsbesluit»meernodigingevalhetgaanomeenpijpleidingeneen«anderwerk»(zieartikel92,onderdeel1,onder2o,vanhetMijnbouwbesluit).Ditgeefttijdwinst.Ditbespaartbovendienproceduresovereenbesluitmeteensterkprocedureelkarakter.OnderdeelBDezewijzigingvloeitvoortuitdewijzigingvanartikel3.35,eerstelid,vandeWro(artikel3.24,onderdeelB,onder1,ondera,vanditwetsvoorstel).Artikel3.8OnderdeelAonder1Inartikel16vandeNb-wetishetvergunningenregimevoorbeschermdenatuurmonumentengeregeld.DitregimeisvantoepassingopterreinenofwaterendienietbehorentoteenNatura2000-gebied(zieartikel15avandeNb-wet).Hetgaathieromeennationaalregime,datnietdirectstrekttotimplementatievandeVogelrichtlijnendeHabitatrichtlijn.Artikel16,derdelid,vandeNb-wetregeltdatwanneereenhandelingmogelijksignificantegevolgenheeftvoordenatuurlijkekenmerkenvanhetmonument–hetnatuurschoon,denatuurwetenschappelijkebete-kenis,dedierenofplantenindatmonument–devergunningalleenwordtverleendalserzekerheidbestaatdatdenatuurlijkekenmerkennietwordenaangetast.Daardoorishetstrenge,ophetvoorzorgsbeginselgestoelde,regimevanartikel6,derdelid,vandeHabitatrichtlijnvanover-eenkomstigetoepassing,terwijlditopgrondvandeHabitatrichtlijnnietverplichtisvoorbeschermdenatuurmonumenten.Deregeringsteltdaaromvooromdeverplichtingvanartikel16,derdelid,vandeNb-wettelatenvervallen.Daarmeezalvoorbeschermdenatuurmonumenteneenregimekomentegeldendatovereenkomtmethetouderegimedatgoldopgrondvanartikel12vande(oude)Natuurbeschermingswet,dievantoepassingwasvoordatdeNatuurbeschermingswet1998inwerkingtrad.Dithoudtindathetverbodenisomzondervergunninghandelingenteverrichtendieschadelijkkunnenzijnvoordetebeschermenwaardenvaneennatuurmonument,zoalsnatuurschoon(artikel16,eerstelid,vandeNb-wet).Daardoorgeldttenaanzienvanbeschermdenatuurmonumenteneenregimedathetbevoegdgezaginallegevallenderuimtebiedtombijvergunningverleningnietalleenrekeningtehoudenmetdebeschermingvandenatuurwaarden,maarookmeteconomische,socialeenculturelebelangen.onder2Ditiseenwijzigingvanredactioneleaard.OnderdeelBonder1onderaDevoorgesteldewijzigingvanartikel19a,eerstelid,vandeNb-wethangtsamenmethetvoorgesteldeartikel19ibvandiewet(onderdeelG).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.368 onderbInartikel19a,eerstelid,vandeNb-wetisgeregeldwelkehandelingenenontwikkelingenineenbeheerplankunnenwordenopgenomen.Voorge-steldwordtomteregelendatookverzekerdzalzijndatprojectenenanderehandelingenvannationaalbelang,zullenwordenopgenomeninhetbeheerplan.Omwelkeprojectenenanderehandelingenhetgaat,zalbijofkrachtensalgemenemaatregelvanbestuurwordenvastgesteld.Hierbijgaathetiniedergevalominfrastructurelewerkenzoalshoofd-wegen,landelijkespoorwegen,hoofdvaarwegen,luchthavensenwaterke-ringen,inclusiefzandsuppleties,enomprojectenenanderehandelingendievanbelangzijnvooreconomischrelevantesectoren,zoalsdeschelpdiervisserij.Metdevoorgesteldewijzigingenwordtbereiktdatdezeprojectenenanderehandelingenvergunningvrijzijnendatdeingedingzijndenatuur-belangenintegraalengebiedsgerichtkunnenwordenafgewogentegendezeprojectenenanderehandelingen.Opgrondvanartikel19a,eerstelid,vandeNb-wetkunnenaandezeprojectenenhandelingennaderevoorwaardenenbeperkingenwordenverbonden,enkunnenooknieuweontwikkelingentenaanzienvandezeactiviteitenwordenmeegenomen.onder2Devoorgesteldewijzigingvanartikel19a,derdelid,vandeNb-wethangtsamenmethetvoorgesteldeartikel19ibvandiewet(onderdeelG).onder3Hetvoorgesteldeartikel19a,negendelid,vandeNb-wetbetekentdatvoorhetopstellenvanhetbeheerplanvanhetNatura2000-gebied,dekeuzeaanhetbevoegdgezagzalwordengelatenomdezedoeleninhetplanmeetenemen,inplaatsvandatdaareenverplichtingvoorgeldt.Devoorgesteldewijziginghangtsamenmethetvoorgesteldeartikel19ibvandeNb-wet(onderdeelG).Hetvoorgesteldeartikel19a,tiendelid,vandeNb-wetverzekertdatwanneerinhetbeheerplanprojectenmetmogelijksignificanteeffectenzullenwordenopgenomen,ervoldaanwordtaandevoorwaardenvanartikel6,derdelid,vandeHabitatrichtlijn.Eenbeheerplanwaarinderge-lijkeprojectenwordenopgenomen,kanpaswordenvastgesteldindieneenpassendebeoordelingvandegevolgenvoorhetgebiedisgemaakt.Deartikelen19gen19hvandeNb-wetzijnvanovereenkomstigetoepas-sing,watbetekentdatuitdepassendebeoordelingdezekerheidmoetzijnverkregendatdenatuurlijkekenmerkenvanhetNatura2000-gebiednietzullenwordenaangetast,enanders,ingevalvandwingenderedenenvanopenbaarbelang,ercompenserendemaatregelenmoetenwordengetroffen.OnderdeelCDevoorgesteldewijzigingvanartikel19bvandeNb-wethoudtverbandmetdevoorgesteldewijzigingenvanartikel19avandeNb-wet(onderdeelB).OnderdeelDHethuidigetijdelijkeregimevoorbestaandgebruikgeldttothetmomentdatheteerstebeheerplanvoorhetbetrokkenNatura2000-gebiedonher-roepelijkwordtvastgesteld.Daarnageldtvoorbestaandgebruikhetregu-liereregimevandeNb-wet:eenhandelingisvrijgesteldvandevergunningplicht(artikel19d,tweedelid,vandeNb-wet)wanneerdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.369 handelingisopgenomeninhetbeheerplanenovereenkomstighetbeheerplanwordtverricht.Wanneerbestaandgebruiknietisopgenomeninheteerstebeheerplan,geldtdevergunningplichtvoorhandelingenmetmogelijkverslechterendeofsignificantverstorendeeffectenevenwelonverkort.AangeziendeNb-wetalleendemogelijkheidregeltdatbestaandgebruikinhetbeheer-planwordtopgenomen,isergeengarantievoorondernemersdatdituiteindelijkookdaadwerkelijkgebeurt.Datleidttotonzekerheidbijonder-nemers.Deregeringwildezeonzekerheidwegnemen.Voorgesteldwordtdaaromdatdevrijstellingvandevergunningplichtvoorbestaandgebruikvantoepassingblijftopbestaandgebruik,wanneerdatnietisopgenomeninhetvastgesteldebeheerplan.Ditonderdeelregeltdatdevrijstellingvandevergunningplichtvoorbestaandgebruikvantoepassingblijftopbestaandgebruik,wanneerdatnietisopgenomeninhetvastgesteldebeheerplan.Overeenkomstigdevereistenvanartikel6,tweedelid,vandeHabitatrichtlijnmoethetookmogelijkblijvenomzonodigpassendemaatregelentetreffenmetbetrek-kingtotvrijgesteldbestaandgebruik.Voorgesteldwordtdaaromdatdeaanschrijvingsbevoegdheidvanartikel19cvandeNb-wetooknadathetbeheerplanisvastgesteld,kanwordentoegepastmetbetrekkingtotbestaandgebruik.Benadruktwordtdatdevrijstellingvoorbestaandgebruiknietgeldtvoorprojectenmetmogelijksignificanteeffecten(artikel19d,derdelid,slot,vandeNb-wet).Voorgesteldwordtomdebevoegdheidtothettreffenvanpassendemaat-regelenvanafhetmomentdathetbeheerplanisvastgesteld,neerteleggenbijhetgezagdathetbevoegdgezagzouzijnvoorvergunning-verleningalsvoorhetbestaandgebruikeenvergunningzouzijnvereistopgrondvanartikel19d,eerstelid,vandeNb-wet.Indemeestegevallenzijndatgedeputeerdestaten.Inbijalgemenemaatregelvanbestuurgere-geldegevallen(krachtensartikel19d,vierdelid,vandeNb-wet)isdatdeMinistervanLNV.Daarmeewordtaangeslotenopdebestaandebevoegdheidsverdelingvoorvergunningverlening.Deregeringwilbenadrukkendatbestaandgebruikzoveelmogelijkinhetbeheerplanmoetwordengeregeld,omdatdathetaangewezeninstrumentismaatregelenomdebeoordelingvangebruikenontwikkelingenendoeleninsamenhangtebezien.Hetregimevoorbestaandgebruikisdaaromeenvangnetconstructievoorgevallendatbestaandgebruiknietineenbeheerplanisopgenomen.Opbestaandgebruikdatisopgenomeninhetbeheerplan,enovereenkomstigdatplanwordtuitgevoerd,isartikel19cvandeNb-wetnietvantoepassing(hetvoorgesteldeartikel19c,zesdelid,vandeNb-wet).Ookwanneerbestaandgebruikinhetbeheerplanisopgenomen,kunnenwanneernodigpassendemaatregelenalsbedoeldinartikel6,tweedelid,vandeHabitatrichtlijnwordengetroffen.Indeeersteplaatsiserinvoor-ziendathettijdvakwaarvooreenbeheerplangeldt,hoogstenszesjarenbedraagt(artikel19a,tweedelid,vandeNb-wet).Datmaaktdattelkensbijhetopstellenvaneennieuwbeheerplanbezienzalwordenofdevoor-waardenenbeperkingen,gegevendeinstandhoudingsdoelstelling,aldannietaanpassingbehoeven.Uiteraardzullenookviaeentussentijdsewijzi-gingvanhetbeheerplanpassendemaatregelenkunnenwordengetroffen.Voortskunnenondertoepassingvandeartikelen20en21,vierdelid,vandeNb-wetdenodigemaatregelenwordengetroffenomvoordebescher-mingvandenatuurwaardenvaneenNatura2000-gebied.Daarbijgaathetomtoegangsverbodenenomhettreffenvanmaatregelendoorhetbevoegdgezag,diedoordeeigenaarendegebruikermoetenwordengedoogd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.370 OnderdeelEOnder1en3Devoorgesteldewijzigingenhoudenverbandmethetvoorgesteldeartikel19ibvandeNb-wet(onderdeelG).Onder2Devoorgesteldewijzigingenhoudenverbandmetdevoorgesteldewijzi-gingenvanartikel19cvandeNb-wet(onderdeelD).OnderdelenFenHDevoorgesteldewijzigingenhoudenverbandmethetvoorgesteldeartikel19ibvandeNb-wet(onderdeelG)OnderdeelG(artikel19ia)artikel19iavandeNb-weteerstelidInhetvoorgestelderegimevoordebeoordelingvandegevolgenvoordestikstofdepositie(zieookparagraaf4.3.3vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting)wordteenonderscheidgemaakttussentweesituatieswaaringeensprakeisvaneentoenamevanstikstofdepositie.Indeeersteplaatsdeactiviteitendiealplaatsvondenopdezogenoemdereferentiedatum,diesedertdiennietofnietinbetekenendematezijngewijzigd,endiebovendiensedertdienpersaldoniethebbengeleidtoteentoenamevandestikstofdepositieineenNatura2000-gebied(hetvoorgesteldeartikel19ia,eerstelid,onderdeela,vandeNb-wet).Dereferentiedatumisinbeginsel7december2004(hetvoorgesteldeartikel19ia,zesdelid,onderdeela,vandeNb-wet).Diedatumwordtvoorge-steld,omdatopdiedaghetbeschermingsregimevoorNatura20000-gebiedenvankrachtisgeworden.ToenwerdendehuidigeNatura2000-gebiedendoordeEuropeseCommissiegeplaatstopdelijstvangebiedenvancommunautairbelang,bedoeldinartikel4,tweedelid,vandeHabitat-richtlijn(beschikkingvandeCommissievandeEuropeseGemeen-schappenvan7december2004,nr.2004/813/EG,PbEGL387).Ingevolgehetvijfdelidvanartikel4vandeHabitatrichtlijngeldtvanafdattijdstipondermeerhet«standstill-beginsel»vanartikel6,tweedelid,vandierichtlijn.Voorzoverhetgaatomgebiedenwaarvoornaderhandhetbeschermings-regimevandeHabitatrichtlijnisgaangelden,wordtuitgegaanvandedagwaarophetnationalebesluittotaanwijzingisgenomen,wanneerhetgaatomeengebiedalsbedoeldindeVogelrichtlijn,ofdedagwaarophetgebiedopdelijstvangebiedenvancommunautairbelangisgeplaatstdoordeEuropeseCommissie(hetvoorgesteldeartikel19ia,zesdelid,onderdeelb,vandeNb-wet).Bijsamenloopheeftdevroegstedatumvoorrang.Indetweedeplaatsgaathetomactiviteitendieeerstnadereferentie-datumzijnaangevangen,ofinbetekenendematezijngewijzigd.Daarvoorgeldtdevoorwaardedatdieactiviteitenpersaldonietleidentoteentoenamevanstikstofdepositie(hetvoorgesteldeartikel19ia,eerstelid,onderdeelb,vandeNb-wet),opgeenenkelvoorstikstofgevoelighabitat-typeofvoorstikstofgevoeligehabitatvansoorten.Daarvankanbijvoorbeeldsprakezijnalsdemethodevansalderingistoegepast.Hierbijwordtdetoenamevandestikstofdepositiegecompen-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.371 seerddoordeafnamevandepositiediewordtveroorzaaktdoorandereactiviteiten,waarbijvoordetoepassingvandevoorgesteldevoorzieningalsrandvoorwaardegeldtdatopgeenenkelvoorstikstofgevoelighabitat-typeofvoorstikstofgevoeligehabitatvansoortendedepositietoeneemt.Wanneererweleentoenameis,zalinbeginselinhetkadervanhetopstellenvanhetbeheerplan,enandersbijdebeoordelingvaneenvergunningaanvraag,moetenwordenbeoordeeldofdezetoenamealsgevolgvansalderinginhetlichtvanderealiseringvandeinstandhoudingsdoelstellingtoelaatbaaris.Hetinstrumentvansalderenbiedtondernemersdemogelijkheidombedrijfsontwikkelingtecombinerenmetmilieuwinst.Hetvoorgesteldeseparateregimehoudtindatdegevolgenvoordestikstofdepositie,inhetgevalergeensprakeisvantoename,buitendebeoordelingvaneenvergunningaanvraagopgrondvanartikel19d,eerstelid,vandeNb-wetwordengelaten,alsookbijhettoepassenvanderegu-liereaanschrijvingsbevoegdheidvoorbestaandgebruik,geregeldinartikel19cvandeNb-wet.HetvoorgesteldeseparateregimeheeftuitsluitendbetrekkingophetveroorzakenvanstikstofdepositieindiegevallendatergeensprakeisvaneentoenamevandestikstofdepositieopdeinhetdesbetreffendeNatura2000-gebiedaanwezigevoorstikstofgevoeligenatuurlijkehabitatsenhabitatsvansoorten.Wanneererwelsprakeisvaneentoenamevandestikstofdepositie,ishetreguliereregimevantoepassing,enkanhetverbodomdezeactiviteitzondervergunninguittevoerenvantoepassingzijn(artikel19d,eerstelid,vandeNb-wet).Wanneerdietoenameleidttotmogelijksignificantnegatieveeffecten,geldenopgrondvanhetreguliereregimebovendienaanvullendeeisen,waaronderdeplichttothetopstellenvaneenpassendebeoordeling(artikel19fenverdervandeNb-wet).Opanderegevolgenvaneenactiviteit,diemogelijkwelverslechterendofsignificantverstorendzijnvoordenatuur–bijvoorbeeldgeluidofwater-onttrekking–blijfthetreguliereregimevandewetvantoepassing(arti-kelen19cen19denverdervandeNb-wet).Wieeennieuweactiviteitwilondernemendiemogelijkverslechterendeofsignificantverstorendeeffectenheeft,zaldusnogsteedseenvergunningalsbedoeldinartikel19d,eerstelid,vandeNb-wetmoetenaanvragen;alleenzullendegevolgenvoordestikstofdepositiedaarbijbuitenbeschouwingwordengelaten.Ditbetekentdat,wanneerhetnodigisompassendemaatregelentetreffen,hetbevoegdgezagverschillendebevoegdhedentegelijkzalmoetentoepassen:hettoepassenvandevoor-gesteldeaanschrijvingsbevoegheidvoorzoverhetgaatomdegevolgenvoordestikstofdepositie,enhetstellenvanvergunningsvoorschriftenwaarhetgaatomandereaspecten(artikel43vandeNb-wet).Uiteraardkunnendiebesluitenwordengecombineerd.Tenaanzienvanwiebestaandgebruikuitoefent,kaninvoorkomendgevaldeaanschrijvingsbevoegdheid,geregeldinartikel19cvandeNb-wetwordentoegepast.Wanneeroverheidsingrijpennodigisvanwegedegevolgenvandestikstofdepositiedoorbestaandgebruik,zaldeingreepevenwelplaatsvindenopgrondvanhetvoorgesteldeartikel19iavandeNb-wet.tweedelidVoorgesteldwordtomdebepalingvandestikstofdepositieindeuitvoeringsregelgevingteregelen.Hetvoorgesteldeartikel19ia,tweedelid,vandeNb-wetvoorzietineenwettelijkebasisvoorhetstellenvandezeregels.DaarbijkanwordengeregelddatgebruikwordtgemaaktvangegevensdieopgrondvananderewetgevingwordtbijgehoudenofmoetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.372 wordenovergelegdaandeoverheid.Daarbijkanwordengedachtaandemilieuregelgeving.Voorveehouderijengaathetdanbijvoorbeeldomhetaantaldierendatwerdofzalwordengehouden.derdelidVoorgesteldwordthetbevoegdgezagdebevoegdheidteverschaffenommaatregelentetreffenomteverzekerendatdeinstandhoudings-doelstellingenvanhetNatura2000-gebiedwordengehaald,methetoogophetterugbrengenvandestikstofdepositie.Dezemaatregelenbehelzendeopleggingvaneenplichtompreventievemaatregelentetreffen,ofomherstelmaatregelentetreffen.Daarmeekanuitvoeringwordengegevenaandeverplichtingvanartikel6,eerstentweedelid,vandeHabitat-richtlijn.Devraagofnaderebeperkingenzullenmoetenkomentegeldenomeenreductievandestikstofdepositieterealiserenenvolgenswelketijdsfaseringdatzalgebeuren,moetprimairwordenbeantwoordinhetlichtvandespecifiekedoelstellingenvanhetbetrokkenNatura2000-gebied,zoalsdezeinhetbeheerplaninomvang,ruimteentijdwordenuitgewerkt.Overeenkomstighetinhetkadervanhetbeheerplanontwik-keldebeleidzullenmettoepassingvandeaanschrijvingsbevoegdheiddoorhetbevoegdgezagaandebetrokkenprojectenenhandelingenopenigmomentalsnogbeperkingenkunnenwordenopgelegd.Dezebevoegdheidbestaatoverigens–omgeenleemtetelatenontstaaninhetbeschermingsregime–ookvoorafgaandaandevaststellingvanhetbeheerplan.Artikel19ibvandeNb-wetSommigeNatura2000-gebiedenzijneerdergeheelofgedeeltelijkaange-wezenalsbeschermdnatuurmonumentalsbedoeldinartikel10vandeNb-wet.MetdeaanwijzingvanhetgebiedalsNatura2000-gebiedisdeaanwijzingalsbeschermdnatuurmonumentvervallen,voorzoverhetbeschermdenatuurmonumentsamenvaltmethetNatura2000-gebied(artikel15a,tweedelid,vandeNb-wet).Inartikel15a,derdelid,vandeNb-wetisbepaalddatdedoelstellingenmetbetrekkingtothetbehoudenherstelendeontwikkelingvanhetnatuurschoonofdenatuurwetenschappelijkebetekenisvanhetbeschermdenatuurmonument,voortaanonderdeeluitmakenvandeinstandhoudingsdoelenvanhetdesbetreffendeNatura2000-gebied.OokwanneereenNatura2000-gebiedeerdernietwasaangewezenalsbeschermdnatuurmonument,kunnendoelenmetbetrekkingtotnatuur-schoonofdenatuurwetenschappelijkebetekeniswordenopgenomeninhetaanwijzingsbesluitvoorhetgebied,endaarmeedeeluitmakenvandeinstandhoudingsdoelstellingvooreenNatura2000-gebied(artikel10a,derdelid,vandeNb-wet).Aandezemogelijkheidisindehuidigepraktijkgeeninvullinggegeven.Omdatdedoelenmetbetrekkingtotnatuurschoonendenatuurweten-schappelijkebetekenisdeeluitmakenvanhetinstandhoudingsdoelvoorNatura2000-gebieden,moetopditmomenthetbeheerplanvoorNatura2000-gebiedenookbetrekkinghebbenopdiedoelen.Ookgeldtvoordiedoeleneenzwaarderbeschermingsregime,danhetgevalwastoenhetgebiednogalsbeschermdnatuurmonumentwasaangewezen.Zogeldtvooractiviteitenmetmogelijkesignificanteeffectenhetstrikteregimevandeartikelen19fen19gvandeNb-wet,datrechtstreeksisontleendaanartikel6,derdeenvierdelid,vandeHabitatrichtlijn.Diebepalingenzijnvoordedoelenmetbetrekkingtotnatuurschoonendenatuurwetenschap-pelijkebetekenisnietverplichtopgrondvandeEuropeseregelgeving,enzijndusaantemerkenalseen«nationalekop».TenaanzienvandenatuurwetenschappelijkebetekenisgeldtditoverigensalleenvoorzoverdienietsamenvaltmetdeNatura2000-doelen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.373 Geblekenisdathetzwaardereregimevoordenationaledoelenmetbetrekkingtotnatuurschoonendenatuurwetenschappelijkebetekenisindepraktijkproblemenoplevertbijhetopstellenvandebeheerplannen.Veeloudedoelenhebbeneenabstracteomschrijving,waardoorhetmoei-lijkisdegevolgenvanprojectenvoordezedoelentebeoordelen.Hetgaatdanbijvoorbeeldomdoelenmetbetrekkingtotstilte,weidsheidenopen-heid.HetkabinetisvanoordeeldatdezedoelennogsteedsvanbelangzijnomdespecifiekekenmerkenvandeNederlandsenatuurtebehouden,maaristegelijkertijdvanmeningdatvoordebeschermingvandezedoelenhetregimevolstaatdatvoordebeschermingvannatuurmonumentengeldt,inplaatsvanhetstrengereregimevoordebeschermingvandeNatura2000-doelen.Voorgesteldwordtdaaromdatvoordedoelenmetbetrekkingtotnatuur-schoonendenatuurwetenschappelijkebetekenisdielosstaanvandeeigenlijkeNatura2000-doelen,eenvergunningenregimekomttegeldendatgelijkisaanhetvergunningenregime,geregeldinartikel16vandeNb-wet(onderdeelG;hetvoorgesteldeartikel19ib,eerstelid,vandeNb-wet).Datregimekenteenlichtertoetsingskaderdanhetregimevanartikel19dvandeNb-wet.WanneereenhandelingmogelijkenadeligegevolgenheeftvoorzoweldeNatura2000-doelenalsvoordedoelenmetbetrekkingtotnatuurschoonendenatuurwetenschappelijkebetekenis,zijnopgrondvanditartikelinbeginseltweevergunningenvereist:éénopgrondvanartikel19d,eerstelid,vandeNb-wetenéénopgrondvanhetvoorgesteldeartikel19ib,eerstelid,insamenhangmetartikel16,eerstelid,vandeNb-wet.Deregeringvindthetvanbelangdatdevoorgesteldescheidingvanvergunningenregimesnietzalleidentotextraadministratievelasten.Ditisindeeersteplaatsgeborgddoordateréénloketisvoorhetindienenvaneenaanvraagvoorbeidevergunningen:inbeginselgedeputeerdestaten,tenzijkrachtensartikel19d,vierdelid,vandeNb-wetdeMinistervanLNVbevoegdis.Indetweedeplaatsisgeregelddatergeendubbeleaanvraaghoefttewordengedaan:eenaanvraagvaneenvergunningalsbedoeldinartikel19dvandeNb-wettevensgeldtalseenaanvraagvaneenvergun-ningalsbedoeldinhetvoorgesteldeartikel19ibinsamenhangmetartikel16vandeNb-wet(hetvoorgesteldeartikel19ib,tweedelid,vandeNb-wet).Methetoogopvoorkomingvanadministratievelastenwordttevensvoorgesteldom,wanneerersprakeisvanbestaandgebruikwaarvoorgeenvergunningisvereistopgrondvanartikel19d,derdelid,vandeNb-wet,ditgebruikookvrijtestellenvandevergunningplichtterbescher-mingvandedoeleninzakenatuurschoonendenatuurwetenschappelijkebetekenis.Inplaatsdaarvanwordtvoorgesteldomdeaanschrijvings-bevoegdheidvanartikel19cvandeNb-wetvanovereenkomstigetoepas-singteverklaren(hetvoorgesteldeartikel19ib,derdelid,vandeNb-wet),zodatwanneernodig,doordeoverheidmaatregelenkunnenwordengetroffen.OnderdeelIArtikel19kbvandeNb-wetHetvoorgesteldeartikell9kbvandeNb-wetbiedteenbasisombijminis-teriëleregelingregelstestellenoverdewijzewaaropdegevolgenvoorNatura2000-gebiedenwordenvastgesteld,methetoogopdevergunning-verleningendevaststellingvanplannen.Indieregelskunnenondermeerrekenmodellen,onderzoeksmethodenofmeetmethodenwordenvoorgeschrevendiebijdebeoordelingvandeeffectenmoetenwordengehanteerd.Ookkunnen,opgrondvaneenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.374 ecologischeonderbouwing,geografischebeperkingenaanhetteonder-zoekengebiedwordengesteld.Doorhetvoorschrijvenvanmodellenenmethodenkunnendeeffectenvanprojecteneenvoudigerwordenbepaald,hetgeentotgevolgheeftdatdeonderzoekslastenkunnendalen.Hetstreveniseensituatietecreërendatdeconsequentiesvandeexternewerkingvoorondermeerinfrastructuurprojecteneenduidigerenconsequentkunnenwordenbepaald.HiermeewordtgevolggegevenaandedoorhetkabinetovergenomenaanbevelingenvandeCommissieVersnellingBesluitvormingInfrastructuurprojecten(CommissieElverding)omdebesluitvormingvaninfrastructuurprojectenteversnellen(Snellerenbeter,adviesvandeCommissieVersnellingBesluitvormingInfrastructureleProjecten,april2008;KamerstukkenII2007/08,29385,nrs.18en19)envandeCommissieVerheijen(Deluchtkwaliteitcentraal,adviesvandecommissiemetenenberekenenluchtkwaliteit(advies«commissieVerheijen»),september2008,blz.8;KamerstukkenII2008/09,30175,nr.62)voorzinvollemethodenvaneffectbepaling.Artikel19kcvandeNb-wetHetvoorgesteldeartikel19kcvandeNb-wetvoorzietindebevoegdheidvandeMinistervanLNVomeenmeldplichtintevoerenmetbetrekkingtothandelingenmetmogelijknegatievegevolgenvooreenNatura2000-gebied,ingevalergeenvergunningplichtvoordiehandelinggeldtopgrondvanartikel19d,eerstelid,vandeNb-wet,endehandelingooknietisopgenomenineenbeheerplan.Daarbijkanwordengedachtaanbestaandgebruik,handelingenmetmogelijkverstorendemaarnietsigni-ficanteeffecten,enactiviteitenwaarvoorgeenvergunningisvereistopgrondvanhetvoorgesteldeseparateregimevoordebeoordelingvandegevolgenvoordestikstofdepositie(hetvoorgesteldeartikel19iavandeNb-wet).Opgrondvanartikel6,tweedelid,vandeHabitatrichtlijnisdeoverheidverplichtom,waarnodig,passendemaatregelentenementervoorko-mingvanverslechteringenofsignificanteverstoringeninhetNatura2000-gebied.OmdeactuelesituatietebeoordelenkanhetnodigzijntewetenwelkeactiviteitenerineenNatura2000-gebied,ofineenonderdeeldaarvan,preciesplaatsvinden.Deopbasisvaneenmeldingsplichtontvangengegevensdragener,samenmetdegegevensdiezijnverkregeninhetkadervanvergunningverlening,endegegevensdiezijnopgenomeninhetbeheerplan,aanbijdathetgeheelvanactiviteitengoedinbeeldkanwordengebracht.Tenaanzienvandeaanwezigheidenhetgebruikvaninfrastructurelewerken,iseenmeldingsplichtnietnodig,aangeziendeoverheiddaarvanalkennisheeft.Hetvoorgesteldederdelidregeltdit.OnderdeelJTegenhetbesluittotvaststellingvaneenbeheerplanstaatingevolgeartikel39vandeNb-wetberoepopenbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState.BedachtmoetevenwelwordendatslechtsbepaaldeonderdelenvaneenbeheerplanalsbesluitindezinvandeAwbzijnaantemerken,endusvoorberoepvatbaarzijn.Onderdelenvanhetbeheerplandiedebeschrijvingbevattenvanhet–opuitvoeringgerichte–beleiddathetdesbetreffendebevoegdgezagwenselijkacht,waaronderdefaseringenprioritering,zijndatniet.Deregeringwilvoorkomendateropditpuntmisverstandenontstaan.Diezoudenertoekunnenleidendatinhettotstandkomingsproceslangeronzekerheidbestaatoverdejuridischehoudbaarheidvaneenbeheerplan,endatdebesluitvormingonnodigwordtvertraagd.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.375 DeregeringsteltdaaromvoorindeNb-wetduidelijktemakentegenwelkeonderdelenvanhetbeheerplanberoepopenstaat.Ditzijndebeschrijvingeninhetbeheerplanvanhandelingendiehetbereikenvandeinstandhoudingsdoelstellingnietingevaarbrengen,endedaarbijinvoor-komendgevalaangegevenvoorwaardenenbeperkingen.Dergelijkebeschrijvingenzijnaantemerkenalseenbesluit,omdatartikel19d,tweedelid,vandeNb-wetregeltdathandelingendieovereenkomstigdebeschrijvinginhetbeheerplanwordenuitgevoerd,nietvergunningplichtigzijn.OnderdeelKAlsgevolgvandevoorgesteldewijzigingenvanartikel45vandeNb-wetheeftdeMinistervanLNVdebevoegdheidom,wanneernodig,gedepu-teerdestatenaanwijzingentegevenoverdeuitoefeningvandebevoegd-heden,bedoeldindeartikelen19cen19iavandeNb-wet.Voorgesteldwordtomdiebevoegdheidookvantoepassingtelatenzijnopdevoorge-steldenieuwebevoegdheden,wanneerdezewordenuitgeoefenddoorgedeputeerdestaten.OnderdeelLArtikel57vandeNb-wetvoorzietindebevoegdheidvandeMinistervanLNV(eerstelid)envangedeputeerdestaten(vierdelid)ombestuurs-dwangtoetepassen.Voorgesteldwordtomdiebevoegdheidookvantoepassingtelatenzijnopdevoorgesteldenieuwebevoegdheden,bedoeldindeartikelen19cen19iavandeNb-wet.HetvergunningenregimeterbeschermingvannatuurschoonendenatuurwetenschappelijkebetekenisinNatura2000-gebiedenisopditmomentgeregeldviaartikel19dvandeNb-wet.Datbrengtmeedatdaaropdebevoegdhedenmetbetrekkingtothetgevenvanaanwijzingenentothettoepassenvanbestuursdwangvantoepassingzijn.MethetoogopdevoorgesteldescheidingvandevergunningenregimesvoordebeschermingvanNatura2000-doelenenvoordedoeleninzakenatuur-schoonendenatuurwetenschappelijkebetekenisinNatura2000-gebiedenwordtvoorgestelddebepalingeninzakedeaanwijzingsbevoegdheidenbestuursdwangwederomvantoepassingtelatenzijnopditvoorgesteldeseparatevergunningenregime.Artikel3.9OnderdeelAUithethuidigeartikel23,onderdeel2°,vandeonteigeningswetzouafge-leidkunnenwordendatinallegevallenaanderechtbankhetbewijsmoetwordenovergelegddatdedaarbedoeldehoorzittingheeftplaatsge-vonden.Bijveelonteigeningenishethoudenvaneenhoorzittinginmid-delsechternietmeerverplicht.Indienbijdatsoortonteigeningengeenhoorzittingheeftplaatsgevonden,kandanookniethetindevoornoemdebepalingbedoeldebewijswordenovergelegd.Indepraktijkkomenburge-meesterengemeentebovendiennietinbeeldbijeenhoorzitting.Omdezeredenenwordthethuidigeartikel23,onderdeel2°,vandeonteige-ningswetgeschrapt.Hetnieuweonderdeel2°(hethuidigeonderdeel3°)wordtopnieuwgeformuleerdomhetaantepassenaanhedendaagstaalgebruik.Ditonderdeelbetrefthetoverleggenvaneenbewijsdatbepaaldestukkenterinzagehebbengelegen.Destukkendieneniniedergevalinfysiekevormterinzagetewordengelegd.Daarnaastbestaat(aanvullend)demogelijkheidomdestukkenlangselektronischewegterTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.376 inzageteleggen,zodatbetrokkenendezebijvoorbeeldviainternetkunnenraadplegen.OnderdeelBArtikel25vandeonteigeningswetwordtaangepastaandenieuweformu-leringvanartikel23vandiewet.Doordenieuweformuleringvandeartikelen23en25vandeonteigeningswetkunnendehuidigeartikelen89en90vervallen.OnderdelenC,D,EenKDevoorgesteldewijzigingenvandeartikelen42a,54a,54gen64bvandeonteigeningswethoudenverbandmethetopnieuwvaststellenvanTitelIVvandiewet.OnderdelenF,I,JenL,onder2Deeisdatstukkenterinzagemoetenwordengelegdbij«desecretarie»vandegemeentewordtgeschrapt.Voldoendeisdatdestukkenterinzagewordengelegdbinnendegemeentewaardeteonteigenengrondenzijngelegen.Hiertoewordendeartikelen54h,63,64a,en72a,vierdelid,vandeonteigeningswetgewijzigd.OnderdeelGArtikel61vandeonteigeningswetDoordathuidigeonderlingeverbandentussendeonteigeningsprocedureendeplanologischeprocedurewordendoorbroken,bestaatdemogelijk-heiddatookonteigeningenopgrondvanTitelIVvandeonteigeningswetalwordenafgerond,endeeigendomvangrondenalwordtoverge-schrevenindeopenbareregisters,voordatdeplanologischeprocedureisafgerond.Wanneerhetplanologischbesluituiteindelijknietonherroepe-lijkwordt,kandatbetekenendatdeonteigening,achterafgezien,tenonrechteheeftplaatsgevonden.Artikel61vandeonteigeningswetbiedtaleenvoorzieningvoorhetgevalbinneneenbepaaldeperiodenadathetonteigeningsvonniskrachtvangewijsdeheeftgekregennoggeenaanvangisgemaaktmethetwerkwaartoewerdonteigend,danwelvoorhetgevaluitandereomstandighedenblijktdathetwerkblijkbaarniettotstandzalwordengebracht.Deonteigendekanindatgevalviaderechterdeonteigendezakenweerineigendomopvorderen(onderterugbetalingvandeschadeloosstelling)ofomeenadditionelebillijkeschadeloosstel-lingvragen.Dehuidigebepalinggaatuitvanhetinitiatiefvandeontei-gende.Deonteigenendepartijhoeftgeenactieteondernemen.Inhetgevalnatoepassingvandeontkoppeldeproceduresdeeigendomisover-gegaan,endeonteigeninglateronterechtblijkt,pasthetbijeenbehoorlijkhandelendbestuursorgaanomhetinitiatieftenemendebetrokkenzakenweerineigendomterugteleveren.Omdezeredenwordtmetditwets-voorstelvoorzienineenaangepastartikel61vandeonteigeningswet.eerstelidHeteerstelidvanditartikelbeoogttebereikendat,indieneenwerknietbinnendeindatlidbedoeldetermijnwordtuitgevoerd,deonteigenendepartijaandeonteigendepartijhetaanboddoetdeonteigendezakenterugteleveren.Vandeonteigendepartijwordtindatgevalduseenactieveopstellinggevergd.Maaktdeonteigendepartijvandezemogelijkheidgebruik,dandienthijuiteraarddeeerderontvangenschadeloosstellingterugtebetalen.Indiendeonteigendepartijernietvoorkiestgebruiktemakenvandezemogelijkheid,staathethemvrijom–netalsopgrondTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.377 vanhethuidigeartikel61,eerstelid,vandeonteigeningswet–eenvorde-ringintedienentoteenadditioneleschadeloosstelling.tweedelidHettweedelidbiedteenvoorzieningvoorhetgevaldeonteigenendepartijnietofniettijdiggevolggeeftaanhetbepaaldeinheteerstelid.Indatgevalkandeonteigendepartijzelfeenvorderingindienentotterug-levering.Ditlidisgelijkaanhethuidigeartikel61,eerstelid,vandeontei-geningswet.derdelidHetderdelidvanhetvoorgesteldeartikelisgelijkaanhethuidigetweedelidvanartikel61vandeonteigeningswet.OnderdeelHOponteigeningvaninfrastructureleenwaterstaatswerkenalsbedoeldinartikel62vandeonteigeningswet,isnormaalgesprokendeonteigenings-procedurevandeTitelsIIenIIavandiewetvantoepassing.Eendergelijkplan,ensomsdedaaruitvoortvloeiendeonteigening,blijktindepraktijknogweleensmedebetrekkingtehebbenopondermeerlandschappelijkeenecologischevoorzieningendietercompensatiedienenvanhetwerkwaarvoorwordtonteigend.RecentisdevraagopgekomenofinditgevaldeTitelIV-proceduremoetwordengevolgdinplaatsvandeTitelIIofIIa-procedure,alshetwerkwaarvooronteigendwordtineenruimtelijkecontextisopgenomen.Omaandezeonduidelijkheideeneindtemaken,wordtineennieuwtweedelidvangenoemdartikelgeregelddatonteige-ningvanhetinfrastructureleofwaterstaatswerkmedekanbevattendeonteigeningvanuithethoofdwerkrechtstreeksvoortvloeiendebijko-mendevoorzieningen.Degenoemdesituatiekanzichindepraktijkvoor-doenbijeenbestemmingsplan,projectbesluiteninpassingsplan.Omdezeredenwordtinartikel62vandeonteigeningswetdekoppelingmetdezebesluitenenplannengelegd.OnderdeelLonder1VooreentoelichtingwordtverwezennaardetoelichtingbijonderdeelH.onder2Metditonderdeelisvoorzieninaanpassingvanartikel72a,tweedelid,onderdeelb,vandeonteigeningswetaandeWabo.OnderdeelMTitelIVvandeonteigeningswetTitelIVvandeonteigeningswetwordtgeheelopnieuwvastgesteld.Daarbijwordendenieuweartikelen77totenmet82ingevoerd.Voordeachtergrondenvandezewijzigingzijverwezennaarparagraaf4.4.3vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting.Hetnieuweartikel77vandeonteigeningswetisvooreenbelangrijkdeelgelijkluidendaanhethuidigeartikel77vandiewet.Dezebepalinggeeftdereikwijdtevandeonteigeningstitelenblijvendaarominhoudelijkgehandhaafd.Verwij-zingenindatartikelnaardehuidigerolvanhetcollegevanburgemees-tersenwethoudersbijdevoorbereidingvanhetonteigeningsbesluit(hethuidigederdelid)komentevervallen,aangeziendezerolverandert.Dehuidigeartikelen79,84en86komennagenoeggeheeltevervallen,aangeziendezebepalingendehuidigeTitelIV-procedurebeschrijven,diewordtvervangendoordenieuweprocedure.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.378 Artikel78vandeonteigeningswetDeprocedurevanhethuidigeartikel87vormtdegrondslagvoordenieuweversneldeprocedurevanTitelIV.Dezebepalingheeftzijnbeslaggekregeninhetnieuweartikel78.DezebepalingvormtdekernvandenieuweTitelIV-procedure.Hethuidigederdelidvanartikel79vandeonteigeningswetwordtdeelsondergebrachtinhetnieuweartikel78,achtstelid.Deverwijzinginhethuidigeartikel82vandeonteigeningswetnaarartikel64b,tweedeenderdelid,vandiewetisopgenomeninhetnieuweartikel80vandeonteigeningswet.Deopsomminginhuidigeartikel83,eerstelid,vandeonteigeningswetvandebijhetonteigenings-besluittevermeldeninformatie,isopgenomeninhetvijfdelidvanhetnieuweartikel78vandiewet.Hethuidigeartikel85vandeonteige-ningswetbeschrijfteenversneldeprocedurevandehuidigeTitelIV-onteigeningenopgrondvanartikel77vandiewet.Dezeprocedurekanvervallen,aangezienhieraannaarverwachtingindepraktijkgeenbehoeftemeerzalbestaangeletopdegeneriekeversneldenieuweproce-dure.Indepraktijkwordtopditmomentoverigensweinigtoepassinggegevenaanhethuidigeartikel85vandeonteigeningswet.Inartikel78,zesdelid,vandeonteigeningswetisdenieuwe,korterebeslistermijnvastgelegd.Voordeformuleringdaarvaniszoveelmogelijkaangeslotenbijartikel64a,eersteentweedelid,vandeonteigeningswet.Artikel79vandeonteigeningswetHetnieuweartikel79vandeonteigeningswetisvooreenbelangrijkdeelontleendaanhethuidigeartikel80,derdelid,vandiewet.Dezebepalingbeoogttebereikendatdeonteigenendebestuursorganennietnodelooslangwachtenmethetvoorleggenvanhunverzoektotonteigening.WordthetverzoekaandeKroonnietgedaanbinnendriemaandennadathetbesluitisgenomen,danvervalthetbesluitvanrechtswege.Ditiseenhalveringvandehuidigeartikel80,derdelid,vandeonteigeningswetopgenomentermijn.DeopsommingvandocumentendiemethetverzoekomonteigeningaandeKroonmoetenwordenovergelegd,isuitgebreidinvergelijkingmethethuidigeartikel80vandeonteigeningswet.DithoudtverbandmethetfeitdatdeKroonvanafdestartvandeonteigenings-proceduremoetkunnenbeschikkenoverallegegevensdienodigzijnvooreenjuistebeoordelingvanhetverzoekomonteigeningenhetgegevendatdezelokaleinformatiealleendoelmatigkanwordenverzameldoplokaalniveau.Deper1juli2005voordeonteigeningsprocedurevantoepassingverklaardeopenbarevoorbereidingsprocedurevanafdeling3.4vandeAwbkan,blijkensvastbeleidvandeKroon,immersalleendansuccesvolwordenafgerondwanneerhetbestuursorgaanzichvoldoendeinspanninggetroostomdekringbelanghebbendenbijdeonteigeningzogoedmogelijkaftebakenen.Opgemeentelijkniveaukanhierbijbijvoor-beeldgebruikwordengemaaktvanhetkoppelenvanadressenaandeinformatieuitdegemeentelijkebasisadministratieenhethandelsregister.Overigenszalditmetnamevoordegemeentengeenwezenlijketaak-verzwaringinhouden,omdatbedoeldeinformatieindepraktijkookalwerdgevraagdenverstrekt.Artikel80vandeonteigeningswetHetnieuweartikel80vandeonteigeningswetisontleendaanhethuidigeartikel88vandiewet.Doordeverwijzingnaaranderetoepasselijkearti-kelenvandeonteigeningswet,kunnendehuidigeartikelen91en95totenmet96vandeonteigeningswetvervallen.Dehuidigeartikelen93en94vandeonteigeningswetzijnindenieuweTitelIVopgenomenalsartikel81respectievelijk82vandeonteigeningswet.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.379 OnderdeelNMetditonderdeelisvoorzieninaanpassingvanartikel79,onderdeel7°,vandeonteigeningswetaandeWabo.Artikel3.10OnderdeelAArtikel7,vierdelid,vandeSpoedwetwegverbredingbepaaltdatdeterinzageleggingvanontwerpwegaanpassingsbesluitentevenstenkantorevanallebetrokkenbestuursorganendienttegeschieden.InhetkadervandejuridiseringwordtdezebepalinggeschraptengeldtvoortaanhetregimevandeuniformevoorbereidingsprocedurevandeAwb.Opgrondvanartikel3.11vandeAwbdienthetontwerpvanhettenemenbesluitterinzagetewordengelegd.Dezeterinzageleggingkantenkantorevaneenofmeerderebetrokkenbestuursorganenplaatsvinden,maarookelektronischgeschieden.OnderdeelBonder1Deaanleg,hetbeheerenonderhoudvanrijksinfrastructuurkunneneffectenhebbenopNatura2000-gebieden.Bijdevoorbereidingvaneentracébesluitalsbedoeldinartikel15,eerstelid,vandeTracéwetenbijdevoorbereidingvaneenwegaanpassingsbesluitalsbedoeldinartikel9vandeSpoedwetwegverbredingwordtdaneen«natuurtoets»verricht.Daarbijwordenallemogelijkeeffectenvanhetprojectinbeeldgebracht.Dienatuurtoetskomtovereenmetdepassendebeoordelingdieopgrondvanartikel19fvandeNb-wetisverplicht,ofwanneerhetnietomprojectenmetmogelijksignificanteeffectengaat,metdezogenoemdeverslechteringstoets(artikelen19d,eerstelid,en19e,vandeNb-wet).Indienuitdepassendebeoordelingblijktdatersignificanteeffectenblijvenbestaan,wordtindenatuurtoetsvoorhettracébesluitofwegaanpassingsbesluitonderzochtoferalternatieven(A)zijn.Bijhetontbrekendaarvankanhetprojectdantochdoorgaanalserdwingenderedenenvangrootopenbaarbelang(D)zijnenerinhettracébesluitofwegaanpassingsbesluitwordtvoorzienincompensatie(C).DitzijndezogenoemdeADC-criteria.AlsdegevolgenvoorNatura2000-gebiedendoordeMinistervanVenWalinbeeldzijngebrachtbijdevoorbereidingvanhettracébesluitofhetwegaanpassingsbesluiteneventueletetreffenmitigatie-encompensatie-maatregelendaarookinzijnopgenomen,ishetnietzinvolomnogmaals,inhetkadervandevergunningverleningopgrondvandeNb-wet,eenpassendebeoordelingoptestellenenzonodigdeADC-criteriatedoor-lopen,omdatdiegeennieuwegegevenseninzichtenzalopleverenoverdegevolgenvanhetplan.Dezedubbeletoetsisdanoverbodig.Daaromwordtvoorgestelddeplichtomeenpassendebeoordelinguittevoeren,teintegrerenindebesluitvormingvooreentracébesluitofeenwegaanpassingsbesluit,endevergunningplichtvandeNatuurbeschermingswetnietmeervantoepassingtelatenzijn.Dezevoorstellenhebbentotgevolgdatvooreenprojectwaaropeentracébesluitofeenwegaanpassingsbesluitbetrekkingheefteenkortereprocedurekanwordendoorlopen,voordathetprojectkanwordenuitge-voerd,zonderdatafbreukwordtgedaanaandenatuurbelangen.Voorprojectenwaarvoorhetmakenvaneenpassendebeoordelingnietverplichtis,maardiewelnegatieveeffectenopeenNatura2000-gebiedkunnenhebben,iseveneensbepaalddatgeenvergunningopgrondvandeNb-wetisvereist.OokiseenvergelijkbarevoorzieninggetroffenvoordeintegratievandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.380 vergunningvooractiviteitendiegevolgenhebbenvooreenbeschermdnatuurmonument,bedoeldinartikel16vandeNb-wetenhetwegaanpassingsbesluit.InverbandmetdeverantwoordelijkheidvandeMinistervanLNVvoordenatuurbeschermingsregelgevingwordtvoorgestelddathetwegaanpassingsbesluitingevallenwaarindenatuurtoetsisgeïncorpo-reerdindatbesluit,inovereenstemmingmetdeMinistervanLNVwordtgenomen.Daarbijzal,lopendehettotstandkomingsproces,alinformeelafstemmingplaatsvindenmetdeMinistervanLNV.Methetoogopeenvoortvarendebesluitvormingzaldezeinformeleinstemmingsprocedureparallellopenmetderegulierebesluitvormingsprocedure,waarbijeenmaximumtermijnvandriewekengeldt.onder2OmdatdenatuurtoetsmetbetrekkingtotdedoelstellingvanNatura2000-gebiedeninhetkadervanhetwegaanpassingsbesluitwordtuitgevoerdeneenvergunningopgrondvandeNb-wetnietmeerbenodigdis,voor-ziethetvoorgesteldeartikel9,vierdelid,vandeNb-weterindatdevergunningplichtvanartikel19dvandiewetvoorNatura2000-gebiedennietvantoepassingis.Ookishetnietnodigomopgrondvanhetvoorge-steldeartikel19kcvandeNb-weteenmeldplichtteintroducerenvoorprojectenwaarophetwegaanpassingsbesluitvantoepassingis,aange-ziendeoverheiddanalperdefinitieopdehoogteisvanhetproject.Hetvoorgesteldeartikel19kcvandeNb-wetisdaaromooknietvantoepas-sing.Deuitvoeringvandenatuurtoetsinhetkadervanhetwegaanpassings-besluitwordtgeborgddoorartikel19jvandeNb-wetvanovereenkom-stigetoepassingteverklaren.Normalitergeldtdatartikelvoordetotstandkomingvanplannen,endusnietvoorprojecten.Artikel19jvandeNb-wetisdaardoorvantoepassingophetwegaanpassingsbesluit-projectalswareheteenplan.Artikel19j,eerstelid,vandeNb-wet,biedteenvoorzieningvoordezoge-noemdeverslechteringstoetsingevalhetwegaanpassingsbesluiteenmogelijkverslechterendofsignificantverstorendeffectheeft;artikel19j,tweedelid,vandeNb-wetvoorzietinregelsingevalhetwegaanpassings-besluiteenprojectismetmogelijksignificanteeffecten.Indatgevaliseenpassendebeoordelingvereist.Voorgesteldwordtdatdepassendebeoor-delinggeendeeluithoefttemakenvanhetvoorgeschrevenbesluit-MER.Dieverplichtingheeftimmersalleenbetrekkingopdeplan-MER.Daaromisartikel19j,vierdelid,nietvanovereenkomstigetoepassingverklaard.Deinhoudelijketoetsingvoorhetwegaanpassingsbesluitverschiltnietvaneentoetsinginhetkadervaneenvergunning.Hetvoorgesteldeartikel19iametbetrekkingtothetbeoordelingsregimevandegevolgenvoordestikstofdepositiewordtdaaromookvoorwegaanpassingsbesluitenvanovereenkomstigetoepassingverklaard.Ditgeldttevensvoordeministe-riëleregelingalsbedoeldinartikel19kbmetbetrekkingtotdebepalingvansignificanteeffecten.Inhetvoorgesteldeartikel9,vijfdelid,vandeSpoedwetwegverbredingisgeregelddatookdetoetsvandegevolgenvanhetwegaanpassings-besluitvoordedoelenvanbeschermdenatuurmonumenteninhetkadervanhetwegaanpassingsbesluitplaatsvindt,endusnietviaeenapartevergunningprocedureopgrondvanartikel16vandeNb-wet.Inhoudelijkisdetoetsgelijkaandetoetsdieandersbijdevergunningverleningopgrondvanvoornoemdartikelzouhebbenplaatsgevonden.OnderdeelCHetvoorgesteldeartikel11,zevendelid,vandeSpoedwetwegverbredingbeoogteenvereenvoudigingvandeprocedureleuitvoeringvanwegaanpassingsbesluiten.DezebepalingstrektertoedatwanneerineenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.381 wegaanpassingsbesluitreedsmaatregelenofvoorzieningenzijnbeschreven,voordeuitvoeringwaarvankrachtensartikel15vandeWegenverkeerswet1994eenverkeersbesluitzouzijnvereist,eendergelijkverkeersbesluitbijdieuitvoeringvanhetwegaanpassingsbesluitnietmeervereistzalzijn.Hethuidigeartikel11,zevendelid,vandeSpoedwetwegverbredingkanvervangenworden,nudehuidigeverwijzingindatartikelnaardeWetbeheerrijkswaterstaatswerkenkankomentevervallen.Dezevergunningzalimmersnietlangervereistzijnteruitvoeringvanwegaanpassingsbesluiten.Verwezenkanwordennaardetoelichtingopartikel3.16.OnderdeelDHetvervallenvanartikel16,tweede,derdeenvierdelid,vandeSpoedwetwegverbredingbewerkstelligthetloslatenvandekoppelingtussenhetwegaanpassingsbesluitendemogelijkheidhetonteigeningsvonnisinteschrijven.Vooreennaderetoelichtingwordtverwezennaarpara-graaf4.4.4vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting.Artikel3.11OnderdeelAGeletophetgeeninparagraaf4.5vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichtingisopgemerktwordtvoorgesteldartikel5.14,eerstetotenmetvierdelid,vandeTelecommunicatiewetteschrappen.Debepalingenoverscheidingvanfunctiesbinnendegemeenten,enhetverbodopbevoordelingblijvengehandhaafd.Debetrokkenheidvangemeentenisinartikel5.14verduidelijktdoordeterminologie«directeofindirectebetrokkenheid».Metdirectbetrokkenwordtallereerstbedoelddatdegemeentezelfelektronischecommunicatie-netwerkenofdienstenaanbiedt.Verdervalterookdesituatieonderdatdegemeentezelfdeelneemtineenrechtspersoonofpersonenvennoot-schapdiezichbezighoudtmethetaanbiedenvanelektronischecommunicatienetwerkenofdiensten.Vanindirectbetrokkenzijnissprakewanneerdegemeentemiddellijk,viaeen«tussengeschakelde»personen-vennootschapofrechtspersoondeelneemtineenondernemingdieelek-tronischecommuncatiedienstenaanbiedt.OnderdeelBArtikel20.12vandeTelecommunicatiewetbevateenovergangsregelingbevatdiebetrekkingheeftopdetevervallenbepalingenvanartikel5.14vandiewet.Artikel20.12vandeTelecommunicatiewetkandaaromvervallen.Artikel3.12OnderdeelAArtikel12,derdelid,derdevolzin,vandeTracéwetbepaaltdatdeterinzageleggingvantracébesluitentevenstenkantorevanallebetrokkenbestuursorganendienttegeschieden.Inhetkadervandejuridiseringwordtdezebepalinggeschraptengeldtvoortaanhetregimevandealge-menevoorbereidingsprocedurevandeAwb.Opgrondvanartikel3.11vandeAwbdienthetontwerpvanhettenemenbesluitterinzagetewordengelegd.Dezeterinzageleggingkantenkantorevaneenofmeer-derebetrokkenbestuursorganenplaatsvinden,maarookelektronischgeschieden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.382 OnderdeelBonder1InverbandmetdeverantwoordelijkheidvandeMinistervanLNVvoordenatuurbeschermingsregelgevingwordtvoorgestelddathettracébesluitingevallenwaarindenatuurtoetsisgeïncorporeerdindatbesluit,inover-eenstemmingmetdeMinistervanLNVwordtgenomen.Daarbijzal,lopendehettotstandkomingsproces,alinformeelafstemmingplaats-vindenmetdeMinistervanLNV.Methetoogopeenvoortvarendebesluitvormingzaldezeinformeleinstemmingsprocedureparallellopenmetderegulierebesluitvormingsprocedure,waarbijeenmaximumtermijnvandriewekengeldt.onder2Aanartikel11vandeTracéwetwordteenlidtoegevoegd,dathetmogelijkmaaktverkeersmaatregelenonderdeeluittelatenmakenvaneentracé-besluit,zodathetafzonderlijkeverkeersbesluitkankomentevervallen.onder3OmdatdenatuurtoetsmetbetrekkingtotdedoelstellingvanNatura2000-gebiedeninhetkadervanhettracébesluitwordtuitgevoerdeneenvergunningopgrondvandeNb-wetnietmeerbenodigdis,voorziethetvoorgesteldeartikel15,tiendelid,vandeTracéweterindatdevergunningplichtvanartikel19dvandeNb-wetvoorNatura2000-gebiedennietvantoepassingis.Ookishetnietnodigomopgrondvanhetvoorgesteldeartikel19kcvandeNb-weteenmeldplichtteintrodu-cerenvoorprojectenwaarophettracébesluitvantoepassingis,aangeziendeoverheiddanalperdefinitieopdehoogteisvanhetproject.Hetvoor-gesteldeartikel19kcvandeNb-wetisdaaromooknietvantoepassing.Deuitvoeringvandenatuurtoetsinhetkadervanhettracébesluitwordtgeborgddoorartikel19jvandeNb-wetvanovereenkomstigetoepassingteverklaren.Normalitergeldtdatartikelvoordetotstandkomingvanplannen,endusnietvoorprojecten.Artikel19jvandeNb-wetisdaardoorvantoepassingophettracébesluit-projectalswareheteenplan.Artikel19j,eerstelid,vandeNb-wet,biedteenvoorzieningvoordezoge-noemdeverslechteringstoetsingevalhettracébesluiteenmogelijkverslechterendofsignificantverstorendeffectheeft;artikel19j,tweedelid,vandeNb-wetvoorzietinregelsingevalhettracébesluiteenprojectismetmogelijksignificanteeffecten.Indatgevaliseenpassendebeoorde-lingvereist.Voorgesteldwordtdatdepassendebeoordelinggeendeeluithoefttemakenvanhetvoorgeschrevenbesluit-MER.Dieverplichtingheeftimmersalleenbetrekkingopdeplan-MER.Daaromisartikel19j,vierdelid,vandeNb-wetnietvanovereenkomstigetoepassingverklaard.Deinhoudelijketoetsingvoorhettracébesluitverschiltnietvaneentoet-singinhetkadervaneenvergunning.Hetvoorgesteldeartikel19iavandeNb-wetmetbetrekkingtothetbeoordelingsregimevandegevolgenvoordestikstofdepositiewordtdaaromookvoortracébesluitenvanovereen-komstigetoepassingverklaard.Ditgeldttevensvoordeministeriëlerege-lingalsbedoeldinartikel19kbvandeNb-wetmetbetrekkingtotdebepa-lingvansignificanteeffecten.Inhetvoorgesteldeartikel15,elfdelid,vandeTracéwetisgeregelddatookdetoetsvandegevolgenvanhettracébesluitvoordedoelenvanbeschermdenatuurmonumenteninhetkadervanhettracébesluitplaats-vindt,endusnietviaeenapartevergunningprocedureopgrondvanartikel16vandeNb-wet.Inhoudelijkisdetoetsgelijkaandetoetsdieandersbijdevergunningverleningopgrondvanvoornoemdartikelzouhebbenplaatsgevonden.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.383 OnderdeelCHetvervallenvandeartikelen20ben20cvandeTracéwetbetekentdatoponteigeningvanonroerendezaken,waarvoordeTracéwetdeplanologi-schegrondslagbiedt,deprocedurevanartikel72avandeonteige-ningswetgeheelvanovereenkomstigetoepassingis.Methetvervallenvandezeartikelenverdwijntdebestaandekoppelingmetdecivielrechte-lijkefasegeheel.Dekoppelingmetdeadministratievefasevandeproce-dureiseralleennogaanhetbeginvandeprocedure,namelijkbijdeterinzageleggingingevolgeafdeling3.4vandeAwb.Deterinzageleggingvoordeadministratievefasekanopzijnvroegstplaatsvindengelijktijdigmetdeterinzageleggingvoordeplanologischeprocedure.Artikel3.13Dezewijzigingvanartikel13vandeTijdelijkewethuurkooponroerendezakenvloeitvoortuithetopnieuwvaststellenvantitelIVvandeonteige-ningswet(artikel3.9,onderdeelM,vanditwetsvoorstel).Artikel3.14Artikel5.14,eerstelid,vandeWaterwetgeefteenvergelijkbareregelingalsartikel7kvandeWetopdeWaterkering.Verwezenzijnaardetoelich-tingopartikel3.23vanditwetsvoorstel.Artikel5.14vandeWaterwetisnognietinwerkinggetreden.Evenwelwordtterverduidelijkingentervoorkomingvanmisverstandenheteerstelidvandatartikelgeschrapt.Artikel3.15OnderdeelAVooreentoelichtingwordtverwezennaardetoelichtingbijartikel3.18,onderdeelF,vanditwetsvoorstel.Inditonderdeelisartikel1.1,onderdeelJ,vandeInvoeringswetWaboopgenomen.Datartikelvervaltdanook(artikel3.5,onder1,vanditwets-voorstel).OnderdeelBArtikel3.3avandeWaboIndiversegemeentenstaangrootschaligetransitieprojectenopstapelwaarbijbestaande,vaakverouderdebedrijventerreinengelegenopongunstigelocatieswordenvervangendooranderebestemmingen(vaakwoningbouw)diebeteraansluitenbijdedirecteomgeving.Voordeterplaatsegevestigdebedrijvenwordendananderelocatiesontwikkeld.Hetadministratiefingoedebanenleidenvandezeprojecten,waarbijondermeertransactiesmeteengrootaantalbedrijvenplaatsmoetenvinden,isvaakeencomplexezaak.Daarbijishetongewenstdatpartijenopgrondvanhunbestaanderechtenclaimsleggendiedegeplandeontwikkelingbelemmerenofvertragen.Hetruimtelijkeordeningsrechtbiedthiervoordoorgaansvoldoendewaarborgen.Sinds1juli2008ishetookmogelijkomeenmilieuvergunningteweigerenalsdieinstrijdismethetbestemmingsplanwaarindenieuweontwikkelingenzijnvastgelegd(zieartikel8.10,derdelid,vandeWm,eenbepalingdieomwetstechnischeredenenoverigenskomttevervallenbijinwerkingtredingvandeWabo).DatheefthetinstrumentariumomditsoorttransitieprocessentebeheersenaanzienlijkverbeterdmetnameTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.384 waarhetbestaandebedrijventerreineengezoneerdindustrieterreinisindezinvandeWetgeluidhinder.Eenprobleemkanzichnogvoordoenindeperiodevoordevaststellingvanhetbestemmingsplan.Enwelspecifiekalsersprakeisvaneenindus-trieterreinmeteengeluidzonering.Indezezoneringisdegeluidruimtevastgelegddieallebedrijvengezamenlijkophetterreinmogenprodu-ceren.Dezoneringwordtgelijktijdigmethetwijzigenvanhetbestem-mingsplangewijzigd.Totdatmomentvanwijzigingisde«oude»zoneringvankracht,terwijlalweleenvoorbereidingsbesluitisgenomenwaarindenieuweontwikkelingwordtaangekondigd.Alseenbedrijfingoedoverlegmetdegemeenteheeftbeslotenalvastnaareennieuwelocatieteverhuizen,kaneennaburigbedrijfdevrijgekomengeluidruimte(beho-rendbijdeoudezone)claimenenopdiemanierhettransitieprocesfrus-treren.Debouwvergunningkentdezefiguurvanaanhoudingopgrondvanhetvoorbereidingbesluitalgeruimetijd(artikel50,eerstelid,ondera,vandeWoningwet;artikel3.3,eerstelid,ondera,vandeWabo).De«bescher-ming»vandenieuweontwikkelingbegintdanalshetwarealeenjaareerder.Bijmilieuvergunningenbestaatdiemogelijkheidniet.Enmetnamevanwegedehierboventoegelichterelatiemetdegeluidzonering,isdiesomszeergewenst.Vandaardatinditwetsvoorsteldemogelijkheidwordtgecreëerdomnahetnemenvaneenvoorbereidingsbesluit,vergunningaanvragenaantehouden.Ditgeldtuiteraardalleenalsindievergunningaanvraaggeluidruimtewordtgeclaimddiehaaksstaatopdegewensteontwikkeling.Detekstvandebepalingisgoeddeelsontleendaanartikel3.5vandeWabo,eenbepalingdieinhetkadervandeInvoeringswetWabo(Kamer-stukkenII2008/09,31953,nr.2)komttevervallen.Diebepalingwordtgeschrapt(inhetwetsvoorstelAanpassingswetdienstenrichtlijn,Kamer-stukkenII2008/09,31859,nr.2),omdatdeinhettweedeliddaarvanopge-nomenaanhoudingsgrond–deaanhoudingduurttotdateenzonerondhetbetrokkenterreinisvastgesteld–opgespannenvoetstaatmetdeDienstenrichtlijnenDienstenwet.Indetoelichtingbijhetschrappenvandezebepalingwordthetvolgendeopgemerkt(KamerstukkenII2008/09,31953,nr.3,blz.52–53):«Materieelheefthetlatenvervallenvandezebepalinggeengevolgen.Zolanginhetbestemmingsplannoggeenzonevooreenindustrieterreinisvastgesteld,zaldeaanvraagvooreenomgevingsvergunningvooreenactiviteitalsbedoeldinartikel2.1,eerstelid,ondere,metbetrekkingtoteeninrichtingdiebehoorttotdehiervoorbedoeldecategorieendiegevestigdwordtopeenzodanigindustrieterreintevenseenaanvraagvoorhetgebruikvangrondenofbouwwerkeninstrijdmeteenbestem-mingsplanmoetenomvatten(activiteitalsbedoeldinartikel2.1,eerstelid,onderc).Dezeverplichtingvloeitvoortuitartikel2.7.Alsnamelijksprakeisvaneenbestaandterreinwaaromheennoggeengeluidszoneisvastgesteld,betrefthetgeen«industrieterrein»indezinvandeWetgeluidhinder.Volgensdedefinitievanartikel1vandiewetiseenindustrieterreineenterreinwaaraaneenbestemmingisgegevendiedemogelijkheidvanvestigingvaninrichtingenbehorendetoteenbijalgemenemaatregelvanbestuuraantewijzencategorievaninrichtingendieinbelangrijkemategeluidhinderkunnenveroorzaken,insluit.Alsmeneeninrichtingdiebehoorttoteenbijdehiervoorbedoeldealgemenemaatregelvanbestuuraangewezencategorie,dusopeenbestaand,nietgezoneerdterreinwilvestigen,issprakevanstrijdmethetbestemmings-plan.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.385 Artikel13.7vandeWm,waarvandeinhoudisovergenomeninartikel3.5,zalomdezelfderedenenwordengeschrapt.»Degeschraptebepalingheeftbetrekkingopeennieuw,nogtezonerenenwaarschijnlijkvrijwelleegterrein.Bijtransitiesgaathetomdeontmante-lingvanbestaandeterreinendiezijngevuldmet(veel)bestaandebedrijven.Enkelevandezebedrijvenkunneneeneigenbelanghebbenomteblijvenopdelokatiewaarzezichaljarenbevinden.Terwijldelokaleoverheidheeftbeslotendathetinhetalgemeenbelangbeterisdatdebedrijvenopeenandere,beterelokatieverdergaanenhetbestaandeindustrieterreinwordtomgebouwdnaareenterplaatsemeergeschiktebestemming.Doordekoppelingmetdegeluidzoneringkunnendeonwil-ligebedrijvendeheleontwikkelingfrustrerenzolangdeoudezonering(gekoppeldaandeoudebestemming)nognietisopgeheven(datgebeurtalshetnieuwebestemmingsplanisvastgesteld).Degeschraptebepalingzietoverigensopdecasusdatdegemeentewelhetbestemmingsplanvoorhetindustrieterreinheeftvastgesteld,maarnognietheeftvoldaanaandewettelijkeverplichtingomdezonerondhetnieuweindustrieterreinvasttestellen(artikel40vandeWetgeluidhinder).Erontstaatdanweliswaareenvergelijkbarelacune(menmoetsomseenonwenselijkemilieuvergunningafgeven),maardoordebestemmings-planprocedureendezoneringparallelteschakelenheeftdegemeentezelfhetvoorkomenvandezelacuneindehand.Artikel3.16Hetvoorgesteldeartikel2,derdelid,vandeWetbeheerrijkswaterstaats-werkenbeoogtdezogenaamdevergunningeigendienstuitdeWetbeheerrijkswaterstaatswerkentelatenvervallen.MetdeinwerkingtredingvandeWaterwet(voorzieneind2009),zaldeWetbeheerrijkswaterstaats-werkenenkelnogbetrekkinghebbenopwegendieinbeheerzijnbijhetRijk.DewaterenenwaterkeringendieinbeheerzijnbijhetRijk,vallenvanafdatmomentonderhetbereikvandeWaterwet.Indiewater-wetgevingisdevergunningdiedeMinistervanVenWvoordeactiviteitendiedoorofnamensdeMinistervanVenWzelfwordenverrichtinhetkadervanhetwaterbeheerreedskomentevervallen.HetvoorgesteldeartikelbeoogthetzelfdevoordeactiviteitendiedoorofnamensdeMinistervanVenWwordenverrichtinhetkadervanhetRijkswegbeheer,deaanlegofwijzigingvanhoofdwegenofhetverkeers-managementoverdiewegen.Voordeuitvoeringvanwegaanpassingsbesluitenwasdevergunningeigendienstalbuitentoepassingverklaardinartikel11,zevendelid,vandeSpoedwetwegverbreding.Hetvoorgesteldeartikelverruimtdierege-lingooknaardeuitvoeringvanprojectenaanhoofdwegenonderdeTracéwet,enandereactiviteitendiedeMinistervanVenWalsbeheerdervandewegofinhetkadervanhetverkeersmanagementverricht.Ookvoormaatregelenterverbeterenvandeweg,endedaartoebehorendekustwerken,zoalshetoprichtenvangeluidschermenofluchtschermenzalnietlangereenvergunningeigendienstvereistzijn.Dezevereenvoudi-gingverlichtookdelastenookvandeinopdrachtvandeMinistervanVenWhandelendeaannemers,diedefeitelijkeuitvoeringdoen.Hetnieuweartikellidmaaktdebestaandeuitzonderingvoorgewoononder-houdinartikel2,derdelidoverbodig;onderbeheervanwaterstaats-werkenvaltookhetgewoononderhoudvandiewerken.Hethuidigeartikel2,derdelidwordtdanookvervangendoorhetvoorgesteldeartikellid.DezevereenvoudigingwasreedsvoorzieninhetkadervandestructurelewijzigingvandeTracéwet,maaristenbehoevevanhetdoelvanditwets-voorstelnaarvorengehaald.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.386 Artikel3.17OnderdeelABijeenbodemenergiesysteemenveelvandeanderewerkendieinhettweedelidwordengenoemd,isnietalleenhetinstallerenvanhetwerkrelevantvoorhetoptredenvangevolgenvoordebodem,maarookhetgebruikvanhetwerk.Tijdenshetgebruikkanverontreinigingvandebodemplaatsvindenofkandedoelmatigewerkingvaneenbodem-energiesysteemwordenverstoord.Ditlaatstebelangvaltingevolgehetnieuweartikel8,derdelid,vandeWbbeveneensonderdereikwijdtevanheteerstelid.Hetisnunietgeheelduidelijkofhetgebruikvaneenwerkinhethuidigeeerstelidonder«uitvoerenvaneenwerk»valt.Detoevoegingmaaktduidelijkdatookhetgebruikvaneenwerkonderheteerstelidvalt.HetbegripbodemenergiesysteemisovergenomenuitdeInvoeringswetWaterwet.IndiewetheefthetbetrekkingopdeopenWKO’s.HetiswenselijkindeWbbteraanduidingvandegeslotenWKO’sdezelfdeterminologietehanteren,temeeromdatdeintegralealgemenemaatregelvanbestuurzowelopdeWaterwetalsopdeWbbzalwordengebaseerd.IndeWaterwetgaathetomsystemenwaarbijwaterinhetgrondwaterwordtgeïnfiltreerdengrondwateronttrokken.IndeWbbisdiebeperkingnietaangebracht,omdathetkenmerkvaneengeslotenWKOisdatwaterineenbuisdoordebodemwordtgeleidmaardaarbijnietincontactkomtmethetgrondwater.Erwordtgeenwaterinhetgrondwatergeïnfiltreerdenookgeengrondwateronttrokken.Onderhetbegripbodemenergie-systeemkunnenookanderesystemenvallendanWKO,zoalsaardwarmteengeothermie.Hetiswenselijkdatdemogelijkheidvanreguleringvandergelijkesystemenmeteenwordtmeegenomen,zodatzonodigookregelsterstimuleringvananderebodemenergiesystemendanWKOkunnenwordengesteld,zoalsgeothermie.OokeenopenWKOvaltonderhetbegripbodemenergiesysteem.OmdatdeWaterwetreedsineenrege-lingvanopenWKOvoorziet,ishetinbeginselnietnodigomdergelijkesystemeninhetkadervandeWbbtereguleren,behalveindienditnodigisterbeschermingvanspecifiekebodembeschermingsbelangen,dienietonderdeWaterwetvallenomdatzenietaangrondwaterzijngerelateerd.OokdereguleringvaninterferentiekanvooropenWKO’splaatsvindeninhetkadervandeWaterwet,omdatditbelangvaltonderartikel2vandeWaterwet.DesgewenstkanzijechterookplaatsvindenopgrondvandeWbb.Tevensmaaktdetoevoegingduidelijkdatbijalgemenemaatregelvanbestuurkrachtensheteerstelidzelfstandigregelskunnenwordengesteldmetbetrekkingtothetgebruikvaneenwerk,losvanhetinstallerenvaneenwerk.Deregelskunnenderhalveookbetrekkinghebbenophetgebruikvanbodemenergiesystemenofanderewerken,diereedsaanwezigwarenophettijdstipwaaropeenmaatregelkrachtensheteerstelidopdiewerkenvantoepassingwerd.Dewijzigingvanartikel8,tweedelid,vandeWbbheefttotdoelduidelijktemakendathetinstallerenengebruikenvaneenbodemenergiesysteemeenhandeling(werk)is,dieonderartikel8,eerstelid,valt.Hetgeeftdereguleringvanbodemenergiesystemenbovendieneenduidelijkherken-bareplaatsindeWbb,waarbijinanderebepalingen,zoalsinhetnieuwederdelid,kanwordenaangehaakt.Opgrondvanhetnieuweartikel8,derdelid,vandeWbbkunnenookregelswordengesteldinhetbelangvaneendoelmatiggebruikvanbodemenergieominterferentietussenWKO’stegentegaan.Tevenswordthiermeeeengrondslaggelegdvoorhetdoorbrekenvanhetbeginsel«wieheteerstkomtdieheteerstmaalt».Eenmaatregelkanbijvoorbeeldinhoudendateenbestaandindividueelbodemenergie-systeemnietmeermagwordengebruiktmaarbuitengebruikmoetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.387 wordengesteldtenbehoevevaneencollectiefbodemenergiesysteem.Meteencollectiefsysteemkandoelmatigergebruikwordengemaaktvanbodemenergie.Onder«verontreinigingvandebodem»inartikel8,eerstelid,vandeWbbwordtnietalleenchemischeverontreinigingverstaanmaarookthermi-scheverontreiniging.Hettegengaanvandergelijkeverontreinigingiseenvandeaspectenwaarmeerekeningmoetwordengehoudenbijbodem-energiesystemen,maarhoeftdusnietalsspecifiektebeschermenbelangtewordengenoemd.Hetzelfdegeldtvoorhettegengaanvaneventueleverstoringvandedoelmatigheidvansaneringsmaatregelen.InsommigegevallenishetechterjuistdebedoelingdatWKOincombinatiemetbodemsaneringswerkzaamhedenwordtuitgevoerd.VerstoringvandedrinkwaterwinningspeeltvooralbijopensystemeninhetkadervandeWaterwet.Ditbelangvaltreedsbinnendereikwijdtevandiewet.OnderdeelBInartikel15,eerstelid,vandeWbbwordtonderdeeldvervangendooreennieuwonderdeeldathetmogelijkmaaktdatdemeldingsplichtdieopgrondvanditonderdeelkanwordenopgelegd,zichnietalleenrichttotdegenediedewerkzaamheidverrichtofdoetverrichten,maarooktotbijvoorbeelddeinstallateurofdeaannemerdiedewerkzaamhedeninopdrachtfeitelijkuitvoert.Dezewijzigingiswenselijkomdatdeervaringenmetdenalevingvanbestaandemeldingsplichtennietaltijdevenpositiefzijn.Hierdoorkrijgthetbevoegdgezagnietdeinformatiediehetnodigheeftombijvoorbeeldinterferentietevoorkomen.Zekervanerkendeinstallateursmagwordenverwachtdatzijdemeldingsplichtbeternalevendandeindividueleopdrachtgevers.Bovendienkandoeltreffenderwordenopgetredentegeninstallateursdiedemeldingsplichtgeregeldovertreden,omdatditoptredenkanleidentoteenbeterenalevingvandemeldings-plichtindetoekomstvooreengroteraantalWKO’s.Demeldingsverplichtingkanookbetrekkinghebbenophetgebruikvanbodemenergiesystemenenanderevoorwerpenenvoorzieningendiereedsindebodemwarengeïnstalleerdvoordatdaarvoorbijalgemenemaatregelvanbestuurregelswerdengesteld.Methetnieuweartikel15,eerstelid,onderdeele,vandeWbbheefthetbevoegdgezageeninstrumentinhandenomervoortezorgendatbestaandeWKOofanderewerkenbuitengebruikwordengesteld.DitkannodigzijnwanneereenWKOkaninterfererenmeteengrootschaligerendoelmatigerWKO.Uiteraardmoetdaarbijrekeningwordengehoudenmetdeinvesteringendiezijngedaanenhunnutverliezen.Ditbetekentnietdatdangeenbuitengebruikstellingmogelijkis,maardat,indiendeomstandighedendaartoeaanleidinggevenenschadewordtgeleden,eentegemoetkomingwordtverstrekt.OnderdeelCInartikel17vandeWbbwordteennieuwtweedelidingevoegdomdathetwenselijkkanzijndatdeverplichtingendieingevolgeheteerstelidinhetbelangvandebeschermingvandebodemkunnenwordenopgelegd,ookdebevorderingvanhetdoelmatiggebruikvanbodemenergietotdoelkunnenhebben.Daarbijgaathetmetnameomhetinvloedsgebiedvaneenbodemenergiesysteem,omdathierdoorinterferentiemetanderesystemenkanontstaanofverstoringvananderebodemfunctiesenbelangen.OnderdeelDHetnieuwetweedelidvanartikel18vandeWbbmaakthetmogelijkbijTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.388 provincialeverordeninghetbeschermingsregimetedifferentiërenenvoorbepaaldegebiedenofhandelingeneenanderbeschermingsregimevasttestellen.Hierdoorkanvakermeteenlichterbasisregimewordenvolstaanenhoeftalleeninspecifiekesituatieseenzwaardereproceduretewordengevolgd.WatbetreftWKOishetmetnamedebedoelingdatinuitzonderingssituatiesgebiedenwordenaangewezenwaarinnietmeteenmeldingkanwordenvolstaanmaareenindividueletoestemmingmoetwordenverleend.Daarbijbestaatweerdekeuzetusseneenlichtedanwelzwaretoestemmingsprocedure.Daarbijkanhetookvooranderehande-lingendandetoepassingvanWKOwenselijkzijnhetbeschermings-regimeteverlichtendoorgebruikmakingvandenieuwemogelijkheidvantoepassingvandestandaardprocedurevandeAwbinplaatsvandeuitge-breideopenbarevoorbereidingsproceduredienualleennogmogelijkis.OnderdelenEenFDoordewijzigingvandeartikelen65en66vandeWbbwordthetmoge-lijkdatvoorbesluitenomtrentontheffingeenkortereprocedurewordtgevolgddandeuitgebreideprocedurevanafdeling3.4vandeAwb.Hiertoekunnenbijprovincialeverordeningovereenkomstigartikel18,tweedelid,vandeWbbgebiedenwordenaangewezen.Dezemogelijkheidbestaatalleenindienzijindealgemenemaatregelvanbestuurkrachtensdeartikelen6–11vandeWbbuitdrukkelijkwordtgeopend.Denieuweledenzijntoegevoegdomdathettoetsingskadervooreenbesluitinzakeontheffingmetbetrekkingtoteenbodemenergiesysteemnietalleenhetbelangvandebodembeschermingmoetomvatten,maarovereenkomstigartikel8,derdelid,vandeWbbookhetbelangvanhetdoelmatiggebruikvanbodemenergie.Eenvandevoornaamsteaandachtspuntenbijhetnemenvaneenbesluitinzakeontheffingisname-lijkhetmogelijkoptredenvaninterferentietussenbodemenergie-systemen.Artikel3.18OnderdeelADoordevoorgesteldewijzigingvandebegripsbepalingvoor«industrieter-rein»wordtbeoogddatdegemeenteinhetbestemmingsplandeafbake-ningvanhetindustrieterreinmeteenzekerebeleidsvrijheidkankiezen.Dezebeleidsruimtevoorafbakeningwordtbeargumenteerdvanuittweeinvalshoeken.Teneerstegeldtdatdezoneringisgebaseerdopdegedachtedatomwo-nendenvaneenbedrijventerreinhetgeluidvanmeerderebedrijvengeza-menlijkervaren.Hetzoneringsysteembeoogtdeomwonendentebeschermentegende«optelsom»vanhetgeluidvanalleaanwezigebedrijven.NietalleenvandeA-inrichtingendus.Deafbakeningvanhetindustrieterreinbevatdushetheleclustervanrelevantebedrijven.Hetligtoverigensinderedeomdeafbakeningtelatensamenvallenmetruimte-lijklogischegrenzen(bijvoorbeeldeendrukkeweg,eenspoorlijn,eenkanaal).Detweedeinvalshoekisdewenselijkheidvanhetoptimaalbenuttenvanhetindustrieterrein.Dezoneringstelteengrensaandetotalehoeveelheidgeluiddiehetindustrieterreinindeomgevingmagveroorzaken.Binnendezegrenszijnerechtermeerderemogelijkhedenomveelofweiniggeluidproducerendebedrijveneenplaatstegevenophetterrein.VaakwordtdaarbijgekozenvoordegrootstelawaaimakersinhetmiddenvanhetindustrieterreinendebedrijvenmeteengeringeuitstootaandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.389 randen,dichtbijdeomliggendewoningen.Doordezeordening–vaakinwaartseofinternezoneringgenoemd–kanhetindustrieterreinoptimaalwordenbenut.Vanuiteenefficiëntruimtegebruikisdezeaanpakzeerwenselijk.Erblijvengeenkavelsopbestaandeterreinenongebruiktenerzijnmindernieuwebedrijfsterreinennodig.Degemeenteheeftechterbehoefteaanjuridischeinstrumentenomditbeleidtekunneneffectueren.Vaakwordtdaarbijhetvoordehandliggendemiddelvanhetbestemmingsplangebruikt.DegemeentekandandushetaangewezenindustrieterreinverderordenendoorinhetplanaantegevendatsommigedelennietvoorA-inrichtingenbestemdzijn.Dienadereordeninghoefterniettoeteleidendatdaardoorhetzonering-systeemvandeWetgeluidhinder(hierna:deWgh)zichbeperkttothetdeelwaardeA-inrichtingenzichwelmogenvestigen.Recentejurisprudentie(richtinggevendeuitspraakgemeenteWymbritse-radeel(200603048/1)van29augustus2007.Zieook:ApeldoornKieveen(200704749/1)enAlphena.d.RijnHeimanswetering(200708763/1))wijstevenwelinderichtingvanzo’nengereuitlegvanhetbegripindustrieter-rein.Alsdegemeenteinhetbestemmingsplan–ominwaartsezoneringteregelen–explicietheeftaangegevendatopbepaaldedelenvanhetindus-trieterreinA-inrichtingenzijnuitgesloten,danbehorendiedelennietlangertothetgezoneerdeindustrieterrein,aldusdebestuursrechter.Vaakheeftdegemeentedaarbijevenwelhelemaalnietdebedoelinggehadhetindustrieterreinteverkleinen.Dezoneringisindiegevallenooknietaangepast(verkleind)aandekleinereomvangvanhet(rest-)industrieterrein.HetismetnamedoordezediscrepantietussendebedoelingvandeWghenbestemmingsplannenendeuitlegdoordebestuursrechterdaterveelonrustisontstaanbijallebetrokkenenbijdevergunningverleningopdezeterreinen.Deinschattingisdatdezeproble-matiekspeeltopenkelehonderdenindustrieterreinen.OpgrondvaneenrecenteuitspraakvandeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState(Moerdijk200707588/1en200707589/1),waarindedaargehanteerdeinwaartsezoneringnietwordtaangetast,isergeenaanleidingominwaartsezoneringalsinstrumentlostelaten.Decombi-natieindustrieterreinmetdaaropeennadereordeningvoorwatbetreftdegrotelawaaimakers,moetdusmogelijkblijven.Deonzekerheidzithemindevraaghoeditbestemmingsplantechnischvormtegeven.Metdegewijzigdebegripsbepalingisbeoogdduidelijktemakendat,ookalssprakeisvaneennaderezoneringvanA-inrichtingenbinneneenindustrieterrein,daarmeenietbeoogdisomhetindustrieterreinenderechtsgevolgenvandiebestemmingtebeperkentotdatnadergezoneerdedeelterrein.Dewoorden«inhoofdzaak»zijnvolledigheidshalveopge-nomen,omdatnaastallebedrijvenookopenbarewegen,vaarwegen,groenstroken,endergelijkedeeluitmakenvanhetbetreffendebedrijven-terrein,diemenexplicietalszodanigwilblijvenbestemmen.Dieanderezakenalsbedrijvenvallenwelbinnende(geluids)begrenzingvanhetindustrieterrein.OnderdeelBAanvullendopdevoorgesteldewijzigingvandebegripsbepalingvoorindustrieterreinen,vanwegedejurisprudentieinzakede(onduidelijkheidvan)depreciezebegrenzingvanindustrieterreinen,biedthetvoorgesteldeartikel41,vierdelid,vandeWghdegemeenteraaddemogelijkheidgebodenombijapartbesluitdeafbakeningvanhetgezoneerdeindustrie-terreineenduidigvastteleggen.Hetgaatdandusomdeterrein-afbakeningdietengrondslagheeftgelegenaanhetvigerendezonerings-besluit.HiermeewordtvoorallepartijenduidelijkheidgebodenoverhetteTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.390 hanterengeluidsregimebijvergunningverleningenoverigebesluitvor-ming.Uiteindelijkzalditapartebesluitwordenopgenomeninhetdigitalebestemmingsplan.OnderdelenC,D,FenGBijglobale,noguittewerkenbestemmingsplannenisvaaknognietpreciestebepalenhoehoogdegeluidsbelastingopdetoekomstigewoningenzalzijn(afstandtussenwegenwoningwordtpasbijuitwerkingbekend).DeWghschrijftvoordateeneventuelehogerewaardemoetzijnverleendvóórdevaststellingvanhetbestemmingsplandoordegemeen-teraad.Vanwegedeonzekerheidoverdehoogtevandegeluidsbelastingwordtdanvaakvooreenworstcasebenaderinggekozen.Diekomtdanmeestalneeropdemaximaalmogelijkeontheffingswaarde.Eenserieuzeafwegingnaarwatindegegevensituatieeenredelijkebalansistussenmaatregelenengeluidkwaliteit(bijvoorbeeldzodichtmogelijkbijofonderdevoorkeurswaarde)zaldannietplaatsvinden.Deuitvoeringspraktijkgeefterdevoorkeuraanomdehogere-waardenprocedureendegeluid-afwegingtelatenplaatsvindenvoorafgaandaanhetbesluitvanburge-meesterenwethoudersteruitwerking.Hetblijftoverigensvanbelangomvoorafgaandaandebestemmingsplanvaststellingeengeluidonderzoekuittevoeren.Zomoetwordenbekekenofdegeluidsbelastingennietzohoogzullenzijndatzemaximaleontheffingswaardeoverschrijden.Dankanimmersgeenhogerewaardewordenverleendenkunnendewoningennietwordengerealiseerd.Ookvoordefinancieringvaneventuelegeluidmaatregelen(nodigombijvoor-beeldaandemaximaleontheffingswaardetevoldoen)moeteninhetbestemmingsplanmiddelenzijngereserveerd.OnderdeelEErzijnindustrieterreinendieakoestischovervolzijn.Datwilzeggendatdegeluidsbelastingvanhetindustrieterreinopeenofmeerbeoordeling-puntenhogerisdandegeldendegrenswaarden.Deoorzakenhiervankunnendiverszijn.ZokaneenindustrieterreinakoestischvolzijntengevolgevanbedrijvendieinhetBesluitalgemeneregelsvoorinrichtingenmilieubeheer(hierna:hetBarim)ingedeeldwordenintypea.Dezebedrijvenhebbenvaakveelmindergeluidruimtenodigdandieovereen-komtmetdegrenswaardeuithetBarim.Eenvergunningaanvraagkanopeenovervolindustrieterreinalleengeho-noreerdwordenalshetdesbetreffendebedrijfdegeluidsbelastingzodanigverlaagtdatopallebeoordelingspuntenindezoneaandegrens-waardenwordtvoldaan.Endatiszeldenhetgeval:deoverschrijdingwordtvaakdoormeerderebedrijvengezamenlijkveroorzaakt.Datbete-kentdusdataaneenbedrijfdatwelbijdraagtaaneenverlagingvandegeluidsbelastingmaarnietzodanigdataandegrenswaardenwordtvoldaan,geenvergunningkanwordenverleend.Indejurisprudentiewordtstriktgetoetstaandegrenswaarden,zodatookalseenbedrijfweleen(klein)aandeellevertindeoplossing,eenaanvraagtochnietgehono-reerdkanworden.Ditwetsvoorstelbeoogtruimtetebiedenomaanzo’nbedrijfdatzelfeen(klein,maarvoorhetheleindustrieterreinnietvoldoende)aandeellevertindeoplossingvandegeluidsproblematiek,weleenvergunningtekunnenverlenenofdebestaandevergunningtekunnenwijzigen,wanneerdegemeentevoorzo’nakoestischvolindustrieterreineenrealis-tischplanmaaktomdeoverschrijdingvandegrenswaardenbinneneenbepaaldeperiode(vijfjaren)teniettedoen.Inzo’nplankanbijvoorbeeldwordenopgenomendatinbestaandevergunningen(nietgebruikte)TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.391 geluidruimtewordtweggehaaldofdatviamaatwerkvoorschriftendeuithetBarimvoortvloeiendeforfaitaire(meestalveelteomvangrijke)geluid-ruimtewordtafgeroomd.Uiteraardkanhetopstellenvaneenreductieplanalleenplaatsvindeningoedoverlegmetdebetreffendepartijeneninstemmingvandebetrokkenbedrijven.Omdatdeurgentievaneengeluidreductieplanbijeenofmeerbedrijvenophetbetreffendeindustrieterreinsterkergevoeldkanwordendanbijdebevoegdegemeente,kandoorbelanghebbendenverzochtwordenditplanbinneneenredelijketermijnoptestellen.Bijbelanghebbendekaninditverbandgedachtwordenaaneenophetindustrieterreingevestigdofinvestiginggeïnteresseerdbedrijf,ofdeKamervanKoophandelnamens(eendeelvan)hetterplaatsegevestigdebedrijfsleven,ofookgedepu-teerdestatenalsbevoegdgezagvooreenophetindustrieterreingeves-tigdeinrichting.Dezeverzoeksmogelijkheidisnietuitdrukkelijkinditwets-voorstelopgenomen,aangezienhetopstellenvaneenreductieplanalsverplichtingisgeformuleerd.Deenigeaanleidingtotzo’nverzoekkanduszijndatdegemeentenaardemeningvandiebelanghebbendeonvol-doendeprioriteitgeeftaanhetopstellenvanzo’nplan.Artikel3.19Bijdeformuleringvanditartikeliservanuitgegaandatdewetvan18december2008,houdendewijzigingvandeWetluchtvaartinzakevernieuwingvanderegelgevingvoorburgerluchthavensenmilitaireluchthavensendedecentralisatievanbevoegdhedenvoorburger-luchthavensnaarhetprovinciaalbestuur(Regelgevingburgerluchthavensenmilitaireluchthavens)(Stb.561)eerderinwerkingtreedtdandevoor-gesteldeCrisis-enherstelwet.OnderdelenA,B,CenFDeindezeonderdelenvoorgesteldeartikelledentreffenindeWetlucht-vaartvoorzieningenvooreenvoorspoedigebesluitvormingoverluchthavenbesluitendieovereenkomenmetvergelijkbarebepalingenindeTracéwetendeSpoedwetwegverbreding.Beoogdwordttevoorkomendatdebesluitvormingtelkenmalewordt«ingehaald»doornieuwegege-vensenherberekeningen.Hetvoortdurendrekeningmoetenhoudenmetnieuwegegevensiseenbelangrijkeoorzaakvanvertragingindebesluit-vormingrondinfrastructureleprojecten.DeCommissieversnellingbesluitvorminginfrastructureleprojectenheefthieruitdrukkelijkopgewezen.DeCommissieheeftdaaromondermeervoorgesteldomdehoudbaarheidvanonderzoeksgegevensgedurendeeenzekereperiodeindebesluitvormingte«bevriezen».Dezevoorziening,dievoorwegprojecteninmiddelswettelijkisverankerd,isookvoorluchthaven-besluitennoodzakelijk.Luchthavenprojectenkunnentemakenhebbenmeteenvergelijkbareproblematiekalsbijwegprojecten.Tenbehoevevandevaststellingvaneen(ontwerp)luchthavenbesluitzijndoorgaansdiverseonderzoekennodignaardeeffectenvanhetvoorge-nomenbesluit.Hetisvanbelang,datdegegevensdieuitdieonderzoekenwordenverkregen,gedurendedebesluitvormingsprocedurebetrouwbaarblijven,datwilzeggennietwordeningehaalddoorandereonderzoekenenherberekeningen.Metdevoorgesteldeartikelenwordtditopvergelijk-barewijzealsindeTracéwetendeSpoedwetwegverbredinggewaar-borgddoortebepalendatgegevensdiegebruiktzijnvoorhetontwerpvanhetluchthavenbesluitiniedergevalhungeldigheidbehoudenvoordevaststellingvanhetluchthavenbesluitindienderapportenwaarinzezijnopgenomenophetmomentvanvaststellingvanhetluchthavenbesluitnietouderzijndantweejaar.Overigenskunnengegevensofresultatenuiteenonderzoeksrapportooknatweejaarnogsteedsactueelzijn.HetisinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.392 datgevalnietwenselijkdatertocheennieuwrapportgemaaktmoetworden.Hetspreektdanvoorzichdathetbestuursorgaanindemotive-ringvanhetluchthavenbesluitingaatopdeactualiteitvanderapportendieouderzijndantweejaar.Degegevenswaaropdevoorgesteldeartikelenbetrekkinghebbenzijngegevensomtrentverkeeroverdeweg(verkeersgegevens),achtergrond-concentratiesvanverontreinigendestoffenindebuitenlucht,inventarisa-tiesvanfloraenfaunaendeonderzoeksresultatendieopdezegegevensgebaseerdzijn.Dieonderzoeksresultatenkunneninhetgevalvanverkeersgegevensbijvoorbeeldbetrekkinghebbenopaandehandvandiegegevensonderzochteeffectenopdeluchtkwaliteitengeluidbelasting.Metdeonderbvandevoorgesteldeartikelledenbedoeldegegevenswordtbewerkstelligddatbijvaststellingvanhetluchthavenbesluittenaanzienvanhetluchtkwaliteitsonderzoekuitgegaanmagwordenvandegrootschaligeconcentratiegegevensenemissiefactorenvanverontreini-gendestoffenindebuitenlucht,demeteorologischegegevensenderuwheidskaartopgrondvanartikel66vandeRegelingbeoordelinglucht-kwaliteit2007,zoalsdiegebruiktzijninhetluchtkwaliteitsonderzoektervoorbereidingvanhetontwerpluchthavenbesluit.Overigensbestaatertenaanzienvanluchthavenbesluiten,geletopartikel5.16vandeWetmilieu-beheer,geenverplichtingdatdeluchtkwaliteitsonderzoekenvoldoenaandeeisenvandeWetmilieubeheer.Eénenanderneemtnietwegdathetverrichteonderzoekzorgvuldigmoetzijnuitgevoerdendatdeuitdatonderzoekverkregengegevensbetrouw-baarmoetenzijn.Alleendankunnendeonderzoekendienenvooreenzorgvuldigebesluitvorming.Zoisookvoorzienineenregelingdatwanneereronverhooptgebrekenindebijhetontwerp-luchthavenbesluitgehanteerdeonderzoekenaanhetlichtkomen,dezeonderzoekenhersteldmogenwordenenhetluchthavenbesluitopdealdusgewijzigdegegevensmagberusten.Hetisineendergelijkgevaldusnietnodigeersteen(nieuw)ontwerpbesluitterinzageteleggen.OnderdeelDMetinwerkingtredingvandewetvan18december2008,houdendewijzi-gingvandeWetluchtvaartinzakevernieuwingvanderegelgevingvoorburgerluchthavensenmilitaireluchthavensendedecentralisatievanbevoegdhedenvoorburgerluchthavensnaarhetprovinciaalbestuur(Regelgevingburgerluchthavensenmilitaireluchthavens)(Stb.561)wordtindeWetluchtvaartbepaalddateenburgerluchthavenTwenteeenlucht-havenvannationalebetekeniszalzijn.Ditbetekentdat–andersdanbijluchthavensvanregionalebetekenis–hetRijkhetbevoegdgezagisvoordebesluitvormingoverdeluchthaven.Opgrondvanartikel8.70,eerstelid,vandeWetluchtvaartwordteenluchthavenbesluitvooreenburgerluchthavenvannationalebetekenisvastgesteldbijalgemenemaatregelvanbestuur.TeneindeeenversnellingindeproceduretebewerkstelligenisbepaalddathetvaststellenvanhetluchthavenbesluitvoordeluchthavenTwenteofeenwijzigingdaarvanbijbesluitvandeMinistervanVenWkanplaatsvinden.Hetachterwegeblijvenvanachtereenvolgenshetvaststellenvanhetconceptluchthaven-besluitdoordeministerraad,deadviseringdoordeRaadvanState,hetopstellenvaneennaderrapportenhetpublicereninhetStaatsblad,leidtertoedatdeproceduretijdvoorhetluchthavenbesluitofeenwijzigingdaarvanmetcirca5maandenwordtbekort.Vanwegehetfeitdatinhetluchthavenbesluitruimtelijkebeperkingen-gebiedenwordenvastgesteld,zalhetbesluitinovereenstemmingmetdeMinistervanVROMwordenvastgesteld.InlijnmetderechtsbeschermingtegenluchthavenbesluitenvanandereluchthavensisrechtstreeksberoepopdeAfdelingbestuursrechtspraakTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.393 vandeRaadvanStatemogelijktegendevolledigeinhoudvanhetbesluit.Daartoewordtartikel12.1vandeWetluchtvaartaangepast.OnderdeelEArtikel8a.50avandeWetluchtvaarteerstelidNainwerkingtredingvandewetvan18december2008,houdendewijzi-gingvandeWetluchtvaartinzakevernieuwingvanderegelgevingvoorburgerluchthavensenmilitaireluchthavensendedecentralisatievanbevoegdhedenvoorburgerluchthavensnaarhetprovinciaalbestuur(Regelgevingburgerluchthavensenmilitaireluchthavens)(Stb.561)biedtartikel8a.50,tweedelid,vandeWetluchtvaartdemogelijkheidomeenvrijstellingteverlenenvanhetverbodalsbedoeldinartikel8.1a,derdelid,vandiewetomeenluchthaveninbedrijftehebbenzonderdatdaarvooreenluchthavenbesluitofluchthavenregelinggeldt.IndieneenexploitanterdevoorkeuraangeeftzospoedigmogelijkmethetexploiterenvandeluchthavenTwentetekunnenbeginnen,kandeMinistervanVenWhemeenvrijstellinggevenvanhetbepaaldeinartikel8.1a,derdelid,vandeWetluchtvaart.EenoverwegingdaarbijkanzijndatdeprocedureomtekomentothetbeoogdeluchthavenbesluitvoordeluchthavenTwentenietkanwordenafgerondvoorhetingaanvandezomerofwinterdienst-regelingvandedoordeexploitantaangetrokkenluchtvaartmaatschap-pijen.Teneindedeexploitatievandeluchthavennietingevaartebrengenkanhetverlenenvaneenvrijstellingsoelaasbieden.Aandevrijstellingkunnenopgrondvanartikel8a.51,vierdelid,vandeWetluchtvaartvoorwaardenwordenverbonden.Teneindedeomgevingvandeluchthaventebeschermentegendegeluidsbelastingvanhetluchthavenluchtverkeerkunnenindatverbandbijvoorbeeldregelsengrenswaardenmethetoogopdegeluidsbelastingindevrijstellingwordenopgenomen.Uitoogpuntvanrechtsbeschermingverklaarthetvoorgesteldeartikel8a50a,eerstelid,vandeWetluchtvaartopdevoorbereidingvandevrij-stellingdeuniformeopenbarevoorbereidingsprocedurevandeAwbvantoepassing.Aangezienhethiergaatomeentijdelijkbesluitwordtdekringvaninsprekersnietuitgebreidtoteenieder.Overeenkomstigartikel3:15vandeAwbkunnenslechtsbelanghebbendeneenzienswijzeindienen.tweedelidMethetoogopversnellingvandeprocedureomtekomentoteenonher-roepelijkbesluitisuitsluitendrechtstreeksberoepbijAfdelingbestuurs-rechtspraakvandeRaadvanStatevantoepassing.OnderdeelGMetinwerkingtredingvandewetvan18december2008,houdendewijzi-gingvandeWetluchtvaartinzakevernieuwingvanderegelgevingvoorburgerluchthavensenmilitaireluchthavensendedecentralisatievanbevoegdhedenvoorburgerluchthavensnaarhetprovinciaalbestuur(Regelgevingburgerluchthavensenmilitaireluchthavens)(Stb.561)wordtindeWetluchtvaartbepaalddateenburgerluchthavenTwenteeenlucht-havenvannationalebetekeniszalzijn.Ditbetekentdat–andersdanbijluchthavensvanregionalebetekenis–hetRijkhetbevoegdgezagisvoordebesluitvormingoverdeluchthaven.Opgrondvanartikel8.70,eerstelid,vandeWetluchtvaartwordteenluchthavenbesluitvooreenburgerluchthavenvannationalebetekenisvastgesteldbijalgemenemaatregelvanbestuur.TeneindeeenversnellingindeproceduretebewerkstelligenisbepaalddathetvaststellenvanhetluchthavenbesluitvoordeluchthavenTwenteofeenwijzigingdaarvanbijTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.394 besluitvandeMinistervanVenWkanplaatsvinden.Hetachterwegeblijvenvanachtereenvolgenshetvaststellenvanhetconceptluchthaven-besluitdoordeministerraad,deadviseringdoordeRaadvanState,hetopstellenvaneennaderrapportenhetpublicereninhetStaatsblad,leidtertoedatdeproceduretijdvoorhetluchthavenbesluitofeenwijzigingdaarvanmetcirca5maandenwordtbekort.Vanwegehetfeitdatinhetluchthavenbesluitruimtelijkebeperkingen-gebiedenwordenvastgesteld,zalhetbesluitinovereenstemmingmetdeMinistervanVROMwordenvastgesteld.InlijnmetderechtsbeschermingtegenluchthavenbesluitenvanandereluchthavensisrechtstreeksberoepopdeAfdelingbestuursrechtmogelijktegendevolledigeinhoudvanhetbesluit.Daartoewordtartikel12.1vandeWetluchtvaartaangepast.Artikel3.20Dewetvan18december2008,houdendewijzigingvandeWetluchtvaartinzakevernieuwingvanderegelgevingvoorburgerluchthavensenmili-taireluchthavensendedecentralisatievanbevoegdhedenvoorburger-luchthavensnaarhetprovinciaalbestuur(Regelgevingburgerluchthavensenmilitaireluchthavens)(Stb.561)(hierna:deWetRBML)leidtertoedatervoordeluchthavensinNederland(metuitzonderingvandeluchthavenSchiphol)eennieuwstelselvanregelsennormenwordengeïntrodu-ceerd.DitnieuwestelselvervangthetstelselvandeLuchtvaartwetopbasiswaarvanbesluitenvooraangewezenluchthavens(dezogenaamdeaanwijzingsbesluiten)werdenvastgesteld.OpbasisvandeartikelenXVIAenXVIIvandeWetRBMLkunnenoudeaanvragenvooraanwijzings-besluitenvoorburgerluchthavensenwijzigingendaarvanenoudebezwaarenberoepschriftennogopbasisvanhetoudestelselwordenafgewikkeld.Ookvoordezebesluitenishetmethetoogopeenvoorspoe-digebesluitvormingwenselijkomdehoudbaarheidvanonderzoeks-gegevensgedurendeeenzekeretijdtebevriezen.MethetooghieropwordtaandeartikelenXVIAenXVIIvandeWetRBMLeenlidtoegevoegddatvergelijkbaarismetsoortgelijkebepalingenindeTracéwet,deSpoedwetwegverbredingendeWetluchtvaart.Artikel3.21OnderdeelAonder1Metdezetoevoegingwordtverduidelijktdatvandemeldingsprocedureookgebruikkanwordengemaaktingevalvanwijzigingenvaneenprojectofmaatregelennietalleenbijeenvolledigevervanging.DitkomttengoedeaandepraktischeuitvoerbaarheidvanNSLenprojecteningevalvandiscrepantiestussenprojectaannamesinNSLenprojectbesluitdiepersaldoeenvergelijkbaarofpositiefeffecthebbenopdeluchtkwaliteit(bijv.doorbijkomendemaatregelen)enzalnaarverwachtingtotminderdiscussiesinproceduresleiden.onder2Metdezewijzigingwordteentechnischecorrectieaangebracht,waardoorwordtverduidelijktdatdedaaropgenomenvoorwaardengeldenvoorzowelonderdeelaalsb(detekstisabusievelijkbijdeverwerkingvanhetdesbetreffendeamendementalsonderdeelvanonderdeelbopgenomen).TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.395 OnderdeelBonder1Artikel5.12bvandeWmeerstelidHetvoorgesteldeartikel5.12b,eerstelid,vandeWmbeoogteenregelingtetreffenvoordeversneldeuitvoeringvanmaatregelenaanhethoofdwegennetdiedoordeMinistervanVenWdienentewordengetroffeninhetkadervanhetNSL.Hetgaatdanuitsluitendomdeniet«projectgebonden»luchtkwaliteitsschermendiezijnopgenomeninbijlage10vanhetNSL.DezeschermendienenkrachtenshetNSLuiterlijkin2011onderscheidenlijk2015tezijngerealiseerd.TijdigeverwezenlijkingvandezemaatregeleniseenverplichtingdievoortvloeituithetfeitvanopnameinhetNSLinverbindingmetartikel5.12,negendelid,vandeWm.Deuitvoeringervaniseennoodzakelijkeondersteuningvandedoel-matigheidvanhetNSL.Derealisatievandeinbijlage10vanhetNSLopgenomenschermenzaldeelsplaatsvindenviatracébesluitenenwegaanpassingsbesluiten,wanneerdezekunnenwordengecombineerdmetprojectenaanhethoofdwegen.Voorzoverdatniethetgevalis,biedthetvoorgesteldeartikeleenregelingdiegerichtopdetijdigerealisatie.Artikel5.12bvandeWmisdaarmeeeenvangnetbepaling.Naarverwachtingzullenvoorderealisatienieteengrootaantalvergun-ningenvereistzijnenzalhetplaatsenvandeschermenreedspassenbinnengeldendebestemmingsplannen.Omdathiervannietopvoorhandkanwordenuitgegaaniseenregelingnodig,diebelemmeringenvoorhetrealiserenvandeschermenwegneemt.Ditisnietbezwaarlijk,omdathoogteenliggingvandeschermeninhetNSLreedszijnaangegevenendeverplichtingtotrealisatierechtstreeksuitartikel5.12,negendelid,vandeWmvoortvloeit.tweedelidHettweedelidstrektertoeomelkemogelijkheidvooreventuelestrijdig-heidvanditartikelmethogerrechttevoorkomen.ZouzichbijvoorbeeldopdeplaatswaarhetschermmoetkomeneendooreenEuropesericht-lijn(bijvoorbeelddeVogelrichtlijn)beschermdediersoortbevinden,danmagdeeisvaneenFlora-enfaunawetvergunningnietbuitentoepassinggelatenworden.Hetzelfdezoukunnengeldenvoorarcheologischeaspecten.Hetartikellaatvanzelfsprekendonverletdataaneventuelealgemeneregels(zoalsconstructietechnischevoorschriftenvanhetBouw-besluit2003)zalmoetenwordenvoldaan.derdelidHetderdelidstelt–enkelvoordetoepassingvanditartikel–hetonder-deelvanhetNSLdatbetrekkingheeftopdeschermen,gelijkmeteenrijksprojectbesluitindezinvandeWro.Daarmeewordterinvoorziendatgemeentendebestemmingsplannenaanpassen,voorzoverdeschermendaarinnietreedszijntoegestaan.Ookderegelingvanderechtsbescher-mingsluitdaarmeeaanbijdievandeWro.vierdelidOpgrondvanderdelidgeldthetrelevantedeelvanhetNSLalsproject-besluitindezinvandeWro,respectievelijkalsbesluitalsbedoeldinartikel3.42,eerstelid,vandeWro.DitzoubetekenendatopgrondvandeWrobinneneenjaarnavaststellingvanhetNSLdoordeMinistervanVROMeenbestemmingsplanmoetwordenvastgesteld.Hetvierdelidregeltinafwijkingdaarvandatdatbestemmingsplandoordegemeente-raadmoetwordenvastgesteld.DetermijnwaarbinnenburgemeesterenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.396 wethouderseenontwerpvooreenbestemmingsplanterinzagemoetenleggenisdaarbijgesteldopeenjaarnainwerkingtredingvandevoorge-steldeCrisis-enherstelwet.Voordeduidelijkheidwordtinditverbandnogopgemerktdathetvantoepassingverklarenvandeartikelen3.10totenmet3.14vandeWroindeartikelen3.29en3.42vandiewetgeeneffectkanhebbentenaanzienvandeartikelen3.10totenmet3.12vandeWro,omdatingevolgehetderdelidsprakeisvaneenreedsvastgesteldprojectbesluit,respectievelijkreedsvastgesteldbesluitalsbedoeldinartikel3.42,eerstelid,vandeWro.Deartikelen3.13en3.14vandeWrozijndaarentegenwelvanovereen-komstigetoepassing.onder2Ditonderdeelvoorzietinaanpassingvanhetvoorgesteldeartikel5.12b,derdeenvierdelid,vandeWmaandeWabo.OnderdeelConder1Ditonderdeelvoorzietintoevoegingaanartikel5.16,tweedelid,vandeWetmilieubeheervandeartikelen2en9vandeInterimwetstad-en-milieubenaderingenartikel2.3vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Ditomzekertestellendatbijdevoorbereidingvaneenzogenoemdstap3-besluitopgrondvandeInterimwetstad-en-milieubenaderingrespectie-velijkdevoorbereidingvaneengebiedsontwikkelingsplanopgrondvanartikel2.3vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetwordtgetoetstaandeluchtkwaliteitseisen.Nochbijhetstap3-besluitnochinhetgebieds-ontwikkelingsplankanwordenafgewekenvandieluchtkwaliteitseisen,daaromwordttoetsingaandieeisenexplicietvoorgeschreven.onder2Op1januari2014vervaltdevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Opdiedatummoetookdeverwijzinginartikel5.16,tweedelid,onderdeelf,vandeWmvervallen.Ditonderdeelvoorzietdaarin.OnderdeelDAlsgevolgvandevoorgesteldewijzigingvanartikel8.2vandeWmwordtdeMinistervanEZhetbevoegdgezagvoorinrichtingendieinhoofdzaakeen,krachtensartikel1vandeMijnbouwwetaangewezen,mijnbouwwerkzijn.Ditbetreftinrichtingenwaarmijnbouwactiviteitendebelangrijksteactiviteiten(kernactiviteiten)vandedesbetreffendeinrichtingenzijn.Ingevallendatdeinrichtinginhoofdzaakgeenmijnbouwwerkisomdatdemijnbouwactiviteitennietalskernactiviteitvandeinrichtingkunnenwordengezien,geldtdealgemenebevoegdheidsverdelingvoorinrich-tingen.DatisondermeerhetgevalbijdeondergrondseopslagvanCO2afkomstigvaneenchemischefabriekopdesiteChemelot.Ditbetreftnietinhoofd-zaakeenmijnbouwwerkenderhalvezijngedeputeerdestatenbevoegdgezag.Inanderegevallenkanhetookgaanomkleinereinrichtingen,zoalseentuinbouwbedrijfdataardwarmtewilgaanwinnenenwaarvoordandegemeentehetbevoegdgezagis.Dehoofdactiviteitishettuinbouwbedrijf,waarbijdewinningvanaardwarmteeennevenactiviteitis.Indergelijkegevallenis,voorhetgedeeltevandeinrichtingdateenmijnbouwwerkis,deMinistervanEZbetrokkendoorhetvereistevaneenverklaringvangeenbedenkingen.Ditwordtbepaaldinhetvoorgesteldeartikel8.2avandeWm.Dieverklaringisnodigwildevergunningkunnenwordenverleend.OferineenconcreetgevalsprakeisvaneeninrichtingdieinhoofdzaakTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.397 eenmijnbouwwerkis,isonderandereafhankelijkvandefeitelijkeomvangvandemijnbouwactiviteiteninverhoudingtotdefeitelijkeomvangvandeandereactiviteitenbinnendeinrichting.Heteconomischbelangvandemijnbouwactiviteitvoordeinrichtingwordteveneensbijdebeoordelingbetrokken.Deaanvragerbepaaltineersteaanlegofzijnaanvraaginhoofdzaakwelofgeenmijnbouwwerkbetreftenbijwelkbestuursorgaanhijzijnaanvraagindient.Inhetgevalwaarinniethetjuistebevoegdgezagisgeadresseerd,wordendestukkentotbehandelingwaarvankennelijkeenanderbestuursorgaanbevoegdis,opgrondvanartikel2.3vandeAwbonverwijlddoorgestuurd,ondergelijktijdigemede-delingdaarvanaandeafzender.OnderdeelEArtikel8.2avandeWmeerstelidOpgrondvanditlidiseenverklaringvangeenbedenkingenvandeMinistervanEZvereist,alvorensburgemeesterenwethoudersdanwelgedeputeerdestatentotvergunningverleningkunnenovergaanvooreeninrichtingdietevens,maarnietinhoofdzaak,eenmijnbouwwerkis.MethetvereistevaneenverklaringvangeenbedenkingenvandeMinistervanEZblijftdebetrokkenheidvandieministerbijdemijnbouw-activiteitengewaarborgd,zonderdatersprakeisvaneenongewenstebevoegdheidsverschuiving.OpdiemanierkandebijhetMinisterievanEZaanwezigeexpertiseenervaringbijdebesluitvormingomtrentvergun-ningenvoorinrichtingendietevens,maarnietinhoofdzaak,eenmijnbouwwerkzijnendehandhavingvandievergunningenwordenbetrokken.Deinhetderdelidvanditartikelvanovereenkomstigetoepas-singverklaardebepalingenuitdeWabovoorzienhierin.DebetrokkenheidvandeMinistervanEZblijftoverigensbeperkttotdemijnbouwactiviteit.Voordenormeringvandeoverigeactiviteitenverandertniets.Daarvoorgeldtdealgemenebevoegdheidsverdelingopgrondvanartikel8.2vandeWm.derdelidDitlidverklaarteenaantalbepalingenuitdeWabovanovereenkomstigetoepassingopdeverklaringvangeenbedenkingen,bedoeldinheteerstelid.Hetvanovereenkomstigetoepassingverklarenvanartikel2.27,tweedelid,vandeWabohoudtindatafdeling10.2.1vandeAwb,betreffendetoezichtopbestuursorganen,nietvantoepassingisopdeverklaringvangeenbedenkingen.Hetvanovereenkomstigetoepassingverklarenvanartikel2.27,vierdeenvijfdelid,vandeWabohoudtindatbijdeverklaringvangeenbeden-kingendoordeMinistervanEZvoorschriftenkunnenwordengegevendiehetbevoegdgezagvervolgensaandevergunningdientteverbinden.Hetvanovereenkomstigetoepassingverklarenvanartikel2.27,zesdelid,vandeWabohoudtindatdeverklaringvangeenbedenkingenwordtvermeldindevergunningendateenexemplaarvandieverklaringbijdevergunningwordtgevoegd.Hetvanovereenkomstigetoepassingverklarenvanartikel2.29,eerstelid,vandeWabohoudtindatdeMinistervanEZhetbevoegdgezagomwijzigingofintrekkingvandevergunningkanverzoeken.Hetvanovereen-komstigetoepassingverklarenvanartikel2.31,eerstelid,vandeWabohoudtindathetbevoegdgezagverplichtisaanditverzoekgehoortegeven.Hetvanovereenkomstigetoepassingverklarenvanartikel5.20,eerstelid,vandeWabohoudtindatdeMinistervanEZhetbevoegdgezagkanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.398 verzoekenomhandhavendoptetreden(lastonderbestuursdwangofdwangsomofintrekkingvandevergunning).Hetvanovereenkomstigetoepassingverklarenvanartikel3.11vandeWabohoudtindathetbevoegdgezagdeMinistervanEZallestukkentoezendtdieonderdeelzijnvandevergunningaanvraag.OnderdeelFVooreentoelichtingwordtverwezennaardeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel3.18,onderdeelF,vanditwetsvoorstel.OnderdeelGMetdezetoevoegingaanartikel11.2,tweedelid,vandeWmwordtzekergestelddatbodemenergiesystemenalleenwordenaangelegdenonder-houdendoordaarvoorerkendebedrijven.OnderdeelHVooreentoelichtingwordtverwezennaardeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel3.15,onderdeelB,vanditwetsvoorstel.OnderdeelIDeinhoudvandeverklaringvangeenbedenkingenwordtonderdeelvandevergunningdieopgrondvanartikel8.1vandeWmwordtverleend.BelanghebbendenkunnentegendezevergunningberoepinstellenbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanState.Hetisderhalvenietwenselijkomooktegendeverklaringvangeenbedenkingenberoepopentestellen.Inartikel20.2,derdelid,vandeWmisopdezeregeleenuitzon-deringopgenomenvoorhetbevoegdgezag.Hetbevoegdgezagkanwelberoepinstellentegeneenverklaringvangeenbedenkingen.Artikel3.22DezewijzigingenvandeWetopdeeconomischedelictenvloeitvoortuitartikel2.15endeinartikel3.8opgenomenwijzigingenvandeNb-wet.Artikel3.23Opgrondvanartikel7k,eerstelid,vandeWetopdewaterkeringkanwordengedagvaardvoordecivielrechtelijkefasevandeonteigenings-procedurenadathetplandoorgedeputeerdestatenisgoedgekeurd.Inafwijkingvandecivielrechtelijkefasezoalsvoorschrevenindeonteige-ningswet,spreektderechtbankdeonteigeningnietuitdannadathetplanonherroepelijkisgeworden(artikel7k,tweedelid,vandeWetopdewaterkering).Doorhetschrappenvanartikel7kvandeWetopdewaterke-ringhoevendedagvaardingenhetonteigeningsvonnisnietmeertewachtenopdegoedkeuringrespectievelijkhetonherroepelijkwordenvanhetplan.Artikel3.24OnderdeelAOpgrondvanartikel3.28,eerstelid,vandeWrowordengemeenteraadenprovincialestatenoverdevaststellingvaneenrijksinpassingsplangehoord,terwijlopgrondvanartikel3.1.1vanhetBesluitruimtelijkeordeningbijdevoorbereidingvanzo’nplanbestuurlijkoverlegplaats-vindtmet,voorzoverthansvanbelang,betrokkengemeentenenprovin-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.399 cies.Metdevoorgesteldewijzigingvanartikel3.28vandeWrowordtbewerkstelligddatbeide«bestuurlijkehoormomenten»gecombineerdkunnenworden.OnderdeelBOnder1onderaMetdevoorgesteldewijzigingvanartikel3.35,eerstelid,vandeWrowordtbuitentwijfelgestelddatookhetvaststellenvaneen«los»rijksin-passingsplaneen(deelvaneen)rijkscoördinatieregelingkanzijn.Eenbijkomendvoordeelisdathetverwijzennaardezeregelinginsectoralewettenwaarinderijkscoördinatieregelingmettoepassingvanartikel3.35,eerstelid,aanhef,vandeWrovantoepassingwordtverklaard,hierdoorwordtvereenvoudigd.onderbencDevoorgesteldewijzigingenvanartikel3.35,tweedeenderdelid,vandeWrobetreffenredactioneleverduidelijkingen:dewetofhetbesluitbedoeldinartikel3.35,eerstelid,aanhef,vandeWrostrekkenniettotvaststellenvaneenrijksinpassingsplandanweltotgecoördineerdevoor-bereidingenbekendmakingvandeuitvoeringsbesluiten,maartothetmogelijkmakendatzo’nplanwordtvastgestelddanweldatdeuitvoeringsbesluitengecoördineerdwordenvoorbereidenbekendge-maakt.Inhoudelijkisgeensprakevaneenwijziging.onderd,eenhDevoorgesteldewijzigingenvanartikel3.35,vierde,vijfdeennegende(nieuw)lid,vandeWrobetreffenredactioneleaanpassingeninverbandmetdewijzigingvanheteerstelidvandatartikel.onderfIndienderuimtelijkemoduleendeuitvoeringsmoduleparallelgeschakeldzijn,ishetdenkbaardateenplan-MER(gekoppeldaanhetruimtelijkbesluit)eneenbesluit-MER(gekoppeldaaneenuitvoeringsbesluit)gelijk-tijdigmoetenwordenvoorbereid.Hetvoorgesteldezevendelidbepaaltdatindatgevaldetermijnenvoordebeoordelingvandeaanvaardbaar-heidvanhetbesluit-MER(artikel7.18vandeWm),alsmedevoorhetindienenvanzienswijzenenuitbrengenvanadviesoverdatMER(arti-kelen7.20en7.26vandeWm)nieteerderaanvangendannadathetplan-MERgereedis.Tevenswordtbepaalddatvanhetbesluit-MERnieteerderdanvanhetplan-MERopenbaarkenniswordtgegeven.Indeprak-tijkbetekentdathetplan-MERenhetbesluit-MERuiterlijkbijde(gelijktij-dige)openbaarmakingvanhetontwerp-planendeontwerp-besluit,waaraanzijgekoppeldzijn,indeinspraakkomen.Achtergrondhiervanisdathetbesluit-MERnietgoedkanwordenbeoordeeldalshetplan-MERnognietgereedis.Hetisooknieteffectiefalopdeuitvoeringvanhetprojectintegaanzolangnognietzekerisofhetprojectopdedesbetref-fendelocatiekanwordengerealiseerd.ondergMetdevoorgesteldewijzigingvanhetachtstelid(nieuw)wordtbeoogdtebewerkstelligendateenaanlegvergunningstelselnietgeldtvoordeuitvoeringvanwerkenofwerkzaamhedenteruitvoeringvaneenrijksin-passingsplanofeenprojectbesluitinhetgebieddatindatplanofbesluitisbegrepen.Opgrondvanhethuidigeartikel3.30,vierdelid,insamen-hangmetartikel3.35,zevendelid,vandeWrobehoudteendergelijkvergunningsstelsel–datzijnbasisheeftineenanderbestemmingsplan–welgelding,maarmoeteenaanvraagnietgetoetstwordenaanditTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.3100 bestemmingsplan,maaraanhetrijksinpassingsplan.Ditiseenextravergunningmetdaaraanverbondentijdsbeslagenberoepsmogelijkheid.Devoorgesteldewijzigingkomtmaterieelovereenmetartikel39h,vierdelid,vandeWetopdeRuimtelijkeOrdening.onder2Ditonderdeelvoorzietinaanpassingvanartikel3.35vandeWroaandeWabo.Deinartikel9.13,onderdeelS,onder3,4en5,vandeInvoeringswetWaboopgenomenwijzigingenvandeWrozijninditonderdeeloverge-nomen.VooreentoelichtingopdiewijzigingenwordtverwezennaardememorievantoelichtingbijdeInvoeringswetWabo(KamerstukkenII2008/09,31953,nr.3,blz.122–123).Artikel9.13,onderdeelS,onder3,4en5vandeInvoeringswetWabokanvervallen.Artikel3.5,onder3,ondera,vanditwetsvoorstelvoorzietdaarin.OnderdelenCenFDezewijzigingenvloeienvoortuitdewijzigingvanartikel3.35,eerstelid,vandeWro(artikel3.24,onderdeelB,onder1,vanditwetsvoorstel).OnderdeelDArtikel3.36bvandeWrobehelstdekoppelingtussenhetbestemmings-plan,hetinpassingsplanofhetprojectbesluitendemogelijkheidhetonteigeningsvonnisinteschrijven.Dezewijzigingbewerkstelligthetloslatenvandekoppelingtussenhetplanologischbesluitendemogelijkheidhetonteigeningsvonnisinteschrijven.Vooreennaderetoelichtingwordtverwezennaarpara-graaf4.5.5vanhetalgemeendeelvandezememorievantoelichting.OnderdeelEonder1Methetvervallenvanartikel8.2,eerstelid,onderdeele,laatstezinsdeel,vandeWrowordtbewerkstelligddattegenuitvoeringsbesluiteninhetkadervaneencoördinatieregelingberoepineersteenenigeaanlegbijdeAfdelingbestuursrechtspraakvandeRaadvanStateopenstaat,ookalsbuitendecoördinatieregelingtegengeenvandiebesluitenberoepineersteenenigebijdierechteropenstaat.Deredenhiervoorisdatberoepintweeinstantieszichnietgoedverhoudtmetdetoepassingvaneencoördinatieregeling,diejuistisgerichtopversnellingenstroomlijningmethetoogopeensnellerealiseringvanhetproject.Bovendienspoortartikel8.2,eerstelid,onderdeele,vandeWroopgrondwaarvanverschil-lenderechters(relatief)bevoegdkunnenzijntenaanzienvandeverschil-lendeuitvoeringsbesluiten,nietmetartikel8.3,tweedelid,vandeWrowaarinisbepaalddatdeuitvoeringsbesluitendiegelijktijdigbekendgemaaktzijnvoordemogelijkheidvanberoepalséénbesluitwordenaangemerkt.onder2Dewijzigingvanartikel8.2,vierdelid,vandeWrobeoogteenversnellingtebewerkstelligenindebehandelingvanberoepentegenbestemmings-plannenteruitvoeringwaarvaneenonteigeningsprocedureisgestart.Hiermeewordtbereiktdatdeplanologischeprocedureindetijdzominmogelijkachterlooptopdeonteigeningsprocedure.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.3101 Artikel3.25InhetAanvullendBeleidsakkoord(KamerstukkenII2008/09,31070,nr.24(herdruk),blz.8))is€395miljoenbeschikbaargesteldvoorhetstimulerenvanwoningbouwprojectendiealsgevolgvandehuidigeslechteeconomi-scheomstandighedenzijnvertraagdofstopgezet.Daarvaniscirca€70miljoenbestemdvoormonumenten.Deaanwendingvanditstimuleringsbudgetgeschiedtindrietranches,nl.tweetranchesin2009endederdein2010.Elketranchewordtinverbandmethetspoedeisendkaraktervandestimuleringsmaatregelenuitgewerktineenministeriëleregelingopbasisvanartikel20,eerstelid,vandeWetstedelijkevernieuwing(hierna:deWsv).Voorelketranchegeldteensubsidieplafond.Ingevolgeartikel20,tweedelid,vandeWsvkanuitsluitendbijofkrachtenseenalgemenemaatregelvanbestuureendergelijkplafondwordenvastgesteld.Geletopdenood-zaakhetstimuleringsbudgetsneltekunneninzettenwordtvoorgesteldomhetsubsidieplafondineenministeriëleregelingvasttestellenennietbijofkrachtensalgemenemaatregelvanbestuuromdatdatveelextraproceduretijdvergt.Ditartikelvoorzietdaarin.Artikel4.1InhetBesluitvergunningenNatuurbeschermingswet1998isgeregeldinwelkegevallendeMinistervanLNVinplaatsvangedeputeerdestaten,hetbevoegdgezagisvoordeverleningvanvergunningenalsbedoeldinartikel19dvandeNb-wet.Opgrondvanhetvoorgesteldeartikel19c,vijfdelid,onderdeela,onder2,vandeNb-wet(artikel3.8,onderdeelC,onder4,vanditwetsvoorstel)isdeMinistervanLNVindiegevallenookbevoegdtothettoepassenvandeaanschrijvingsbevoegdheidvanafhetmomentdathetbeheerplanisvastgesteld.DevoorgesteldewijzigingmaaktduidelijkdatdeMinistervanLNVhetbevoegdgezagisvooralleactiviteitendiebetrekkinghebbenoprijks-infrastructurelewerken,primairewaterkeringeninbeheerbijhetRijk,zandsuppleties,zeehavensenluchthavens,inclusiefhandelingenmetbetrekkingtothetonderhouddaarvan.Artikel19d,vijfdelid,vandeNb-wetvoorzietineenvoorhangprocedurevoorderegelsbetreffendedeaanwijzingvandeMinistervanLNValsbevoegdgezag,enwijzigingendaarvan.NudevoorgesteldewijzigingvanhetBesluitvergunningenNatuurbeschermingswet1998bijwetwordtdoorgevoerd,isdebetrokkenheidvanhetparlementeengegeven.Devoorhangprocedurevanartikel19d,vijfdelid,vandeNb-wetblijftdaarombuitentoepassing.Artikel5.1DevoorgesteldeCrisis-enherstelwetheefttotdoeldeversneldeontwik-kelingenverwezenlijkingvanruimtelijkeeninfrastructureleprojecten,omdaarmeeeenbijdrageteleverenaandebestrijdingvandeeffectenvandeeconomischecrisis.Hiertoezijninhoofdstuk1vandevoorgesteldeCrisis-enherstelweteenaantalbijzonderebepalingenopgenomendiegeldenvoordeduurvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetenzijninhoofdstuk3eenflinkaantalwijzigingenvanwettenopgenomen.DitartikelvoorzietindebevoegdheidvandeMinister-Presidentomtezamenmetdeministerofministerswiehetmedeaangaatbijofkrach-tensalgemenemaatregelvanbestuurtevoorzieninregelsdiebijdragenaandeverwezenlijkingvanhetdoelvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Bijdeministerofministerswiehetmedeaangaat,gaathetomTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.3102 deministerdiedealgemenemaatregelvanbestuurwaarvanwordtafge-wekeninportefeuilleheeft.Hetgaatdaarbij,evenalsbijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwet,omregelsdiebijdragenaandeversneldeontwikke-lingenverwezenlijkingvanruimtelijkeeninfrastructureleprojecten.HetkandaarbijgaanomregelsinhetdomeinvanbijvoorbeeldhetBouw-besluit2003ofhetzogenoemdeActiviteitenbesluit,maarookalgemenemaatregelenvanbestuurophetgebiedvananderewettendiezijngenoemdofwordengewijzigdindevoorgesteldeCrisis-enherstelwet.Zonodigkandaarbijooktijdelijkenvoorbepaaldeprojectenwordenafge-wekenvanhetgeenindegenoemdeofanderealgemenemaatregelenvanbestuurisgeregeld.Invoorkomendgevalzaldatexplicietwordenaange-geven.Hetisvanzelfsprekendnietmogelijkombijdebedoeldealgemenemaat-regelvanbestuuraftewijkenvanEuropeseofandereinternationaleregelgevingofregelsdiedaaruitrechtstreeksvoortvloeienenevenminvanformelewetten.Artikel5.2TegentoevoegingvaneencategorievanruimtelijkeofinfrastructureleprojectenofvaneenzodanigprojectofvaneenwettelijkvoorschriftaanrespectievelijkdebijlagenI,IIenIIIbijdevoorgesteldeCrisis-enherstelwetstaatgeenberoepopen.Daarnaastisdemogelijkheidvanhetinstellenvanberoeptegeneenaanwijzingalsontwikkelingsgebiedisingevolgeditartikeluitgesloten.Dezeuitsluitingvloeitvoortuithetgegevendatdekernvanhetbestuurlijkbesluitvormingstrajectwaarvandeaanwijzingdeeluitmaaktisgelegenineenanderappellabelbesluit,namelijkhetgebiedsontwikkelingsplan.Geletopdestrekkingvanditwetsvoorstelligthetooknietvoordehandhetbesluitvormingsprocesalsgeheeltebelastenmeteenproceduredieenerzijdstotvertraagdebesluitvormingzalleidenenanderzijdsweinigreëlerechtsbeschermingbiedt.Bovendienzaldeaanwijzingalsontwikkelingsgebiedinnauwesamen-spraakgeschiedenmetdegemeentendiehetbetreft.Tegeneengebiedsontwikkelingsplankanwelberoepwordeningesteld.Artikel5.3DitartikelvoorzietineenovergangsbepalingvoorzakendieaanhangigzijnophettijdstipvaninwerkingtredingvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetofdieomstreeksdeinwerkingtredingaanhangigworden.Hier-doorwordteenrechterniethangendedeproceduregeconfronteerdmeteennieuwetermijnwaarbinneneentussen-ofeeneinduitspraakmoetzijngedaan.Dezebepalingisslechtsvantoepassingopbesluitendievoordeinwerkingtredingvanditwetsvoorstelzijnbekendgemaakt.Dezekeuzeisomeenpraktischeredengemaakt.Erhadookkunnenwordenaange-knooptbijhetmomentwaarophetberoepschriftwordtingediend,maarditzouvoorderechteronwerkbaarzijn.Deartikelen1.6totenmet1.8zoudendannamelijknietvantoepassingzijnopberoepschriftendievoordeinwerkingtredingvandezewetzijningediendenwelopberoep-schriftendiedaarnazijningediend.Artikel5.4Ditartikelvoorzietineenbepalingvanovergangsrechtelijkeaardmetbetrekkingtotonteigeningen.Omlopendeproceduresniettefrustreren,blijfthetrechtzoalsdatluiddevóórdeinwerkingtredingvandevoorge-steldeCrisis-enherstelwetvantoepassingoponteigeningsbesluiten,TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.3103 waarvanhetontwerpterinzageisgelegdvóórdattijdstip.Dezeonteige-ningenwordendusnogopdeoudevoetafgehandeld.Artikel5.5IndienopdedatumvaninwerkingtredingvandevoorgesteldeCrisis-enherstelweteenberoeptegeneengoedkeuringsbesluitaanhangigis,blijftdeInterimwetstad-en-milieubenaderingzoalsdieluiddevoordieinwerkingtredingsdatumvantoepassingopdatberoep.Artikel5.6Ditartikelvoorzietinaanpassingvanartikel1.11vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetaandewijzigingenvandeWetmilieubeheerdiezijnopgenomeninhetwetsvoorstel,houdendewijzigingvandeWetmilieube-heerenenkeledaarmeeverbandhoudendewetten(moderniseringvanderegelgevingoverdemilieueffectrapportage)(KamerstukkenI2008/09,31755,A).Artikel5.7Ditartikelvoorzietinaanpassingvandeartikelen2.3,2.5en2.6vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetaandeWabo.Artikel5.8Ditartikelbepaaltdatderegelingvoorderadarzonering,opgenomenindeartikelen2.5en2.6vandevoorgesteldeCrisis-enherstelwet,vervaltophettijdstipvaninwerkingtredingvandekrachtensartikel4.3,eerstelid,vandeWrogegevenbepalingenmetbetrekkingtotradarstations(thansopgenomeninartikel5.6vanhetontwerp-Besluitalgemeneregelsruimte-lijkeordening).Artikel5.9Ditartikelregeltdezogenoemdeomhangingvanministeriëleregelingendiezijngebaseerdopartikel20,eerstelid,vandeWsv.Alsgevolgvanditartikelberustendieregelingennadeinwerkingtredingvandevoorge-steldeCrisis-enherstelwetopartikel20,eersteentweedelid,vandeWsv.Artikel5.10,eerstelidDevoorgesteldeCrisis-enherstelwetvervaltmetingangvan1januari2014.Datbetekentdatdebijzonderebepalingenvoorprojecten,opge-nomeninhoofdstuk1,endebijzonderevoorzieningen,opgenomeninhoofdstuk2,opdiedatumhunwerkingverliezen.Ditbehoudenshetover-gangsrecht.Dewijzigingenvandiversewetten,opgenomeninhoofdstuk3,vervallennietop1januari2014.Diewijzigingenwordendoorgevoerdop1januari2010enzijnvanafdiedatumonderdeelvandewettenwaaropdiewijzigingenzagen.DoorhetvervallenvandevoorgesteldeCrisis-enherstelwetwordendiewijzigingennietteruggedraaid.DewijzigingvandeInvoeringswetWetruimtelijkeordeningwerktzoalsreedsgemotiveerdindeartikelsgewijzetoelichtingbijartikel3.6vanditwetsvoorstelterugtot1juli2008.Ingevolgeartikel15,eerstelid,vandeTijdelijkestimuleringsregelingwoningbouwprojecten2009werktdieregelingterugtotenmet15juni2009.Omdieredendientdeinartikel3.25voorgesteldewijzigingvanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.3104 artikel20,tweedelid,eerstezin,vandeWsvookterugtewerkentotenmetgenoemdedatum.Deminister-president,MinistervanAlgemeneZaken,J.P.BalkenendeDeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinDeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,J.M.CramerDeministervanVerkeerenWaterstaat,C.M.P.S.EurlingsTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,32127,nr.3105