Verslag van de formele EU Gezondheidsraad van 3 december 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-31Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,Volksgezondheid en ConsumentenzakenNr. 778 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 maart 2025Hierbij bied ik u het verslag van de formele EU Gezondheidsraad van3 december 2024 aan.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M. Agema kst-21501-31-778ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7781 Verslag formele EU Gezondheidsraad, 3 december 2024 Op 3 december 2024 vond in Brussel de formele EU Gezondheidsraadplaats onder Hongaars voorzitterschap. Op de agenda stonden eenvoortgangsrapportage over de herziening van de EU farmaceutischewetgeving en een beleidsdebat over de Europese Gezondheidsunie in hetlicht van het Draghi-rapport over de toekomst van het Europese concur-rentievermogen. Ook zijn de Raadsaanbeveling rook- en aerosolvrijeomgevingen, Raadsconclusies betreffende cardiovasculaire gezondheiden Raadsconclusies betreffende orgaandonatie en -transplantatieaangenomen. Daarnaast werd tijdens het informele lunchdebat vangedachten gewisseld over de leveringszekerheid van medicijnen. Hierbijinformeer ik uw Kamer over het verloop van deze Raad.Raadsaanbeveling rookvrije omgevingenTijdens de Raad is een aanbeveling aangenomen die lidstaten stimuleertom blootstelling aan meeroken te verminderen en een rookvrije generatiein Europa in 2040 te realiseren. Dit is in lijn met afspraken uit het EUKankerbestrijdingsplan. Met de Raadsaanbeveling worden lidstatenaangemoedigd om het aantal rookvrije binnenruimtes, zoals werkplekkenen publieke plekken; buitenruimtes, zoals speelplaatsen, en terreinen vanonderwijsinstellingen, werkplekken, ziekenhuizen en klinieken; ensemi-buitenruimtes, zoals terrassen, uit te breiden. Ook wordt aanbevolenom nieuwe producten, zoals verhitte tabak en e-sigaretten, toe te voegenaan plekken waar een rookverbod geldt.Een groot aantal lidstaten toonde zich ambitieus ten aanzien van deimplementatie van de Raadsaanbeveling en gaf aan preventie belangrijkte vinden om de rookvrije generatie te kunnen realiseren. Ook Nederlandheeft dit uitgedragen tijdens de interventie. Daarnaast benadrukteNederland de zorg over het gebruik van e-sigaretten door kinderen enheeft Nederland de Commissie opgeroepen om te komen met de in hetEU Kankerbestrijdingsplan aangekondigde voorstellen om de tabaksregel-geving, o.a. op accijns, te herzien. Een aantal lidstaten was kritisch op deaanbevelingen en vroeg met name om een goede wetenschappelijkeonderbouwing van de gezondheidswinst die deze aanbevelingenopleveren. Daarnaast hebben twee lidstaten zich onthouden vanstemming.De Europese Gezondheidsunie in het licht van het Draghi rapportTijdens de Raad vond een gedachtewisseling plaats over de EuropeseGezondheidsunie in het licht van het rapport over de toekomst van hetEuropese concurrentievermogen. Dit rapport is door Mario Draghiopgesteld en werd gepubliceerd in september 2024. Lidstaten besprakentijdens hun interventies de conclusies en aanbevelingen in het Draghi-rapport in relatie tot gezondheidsuitdagingen. Zij waren het over hetalgemeen eens dat het Draghi-rapport een waardevolle bijdrage levert aande discussie over het versterken van het concurrentievermogen tenaanzien van Europese gezondheidsgerelateerde uitdagingen.Tijdens interventies legden lidstaten de focus op synergieën tussen enhiaten in het rapport en prioriteiten van de Europese Gezondheidsraad.Veel lidstaten riepen op tot een balans tussen mensgerichtheid eninnovatie. Hierbij werd het belang van de Critical Medicines Act, BiotechAct, de implementatie van de European Health Data Space verordening ende beschikbaarheid van geneesmiddelen vaak genoemd. Daarnaast gingeen aantal lidstaten in op de rol die de Commissie kan spelen bij hetuitvoeren van de aanbevelingen uit het rapport. Nederland heeft tijdensTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7782 de interventie aangegeven dat de zorg onbeheersbaar dreigt te raken doorde arbeidsmarktkrapte die alleen maar toe lijkt te nemen. Het is belangrijkin acht te nemen dat een gezonde maatschappij nodig is om het Europeesconcurrentievermogen te versterken, juist ook in het licht van krapte op dearbeidsmarkt. Artificial intelligence en andere innovaties kunnen eenbelangrijke rol spelen bij het addresseren van dit vraagstuk.Voortgangsrapportage herziening EU farmaceutische wetgevingDe Raad nam kennis van de voortgangsrapportage over de herziening vande EU farmaceutische wetgeving. Tijdens het Hongaars voorzitterschap iser aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de bespreking van de voorstellen.Er resteert nog een aantal openstaande punten, met name met betrekkingtot incentives voor innovaties en het waarborgen van gelijke toegang totgeneesmiddelen voor alle EU-burgers. Uit de interventies bleek dat eronder de lidstaten een tegenstelling bestaat tussen het belang vaninnovatie aan de ene kant en het belang van betaalbaarheid en toeganke-lijkheid aan de andere kant. Net als een aantal andere lidstaten heeft ookNederland aangegeven te hopen op een spoedige en zorgvuldigevoortgang van de onderhandelingen.Raadsconclusies cardiovasculaire gezondheidDe Raad heeft Raadsconclusies aangenomen over het verbeteren vancardiovasculaire gezondheid in de EU. De conclusies richten zich op hetverbeteren van preventie, vroegtijdige opsporing, behandeling en herstel,waarbij een geïntegreerde aanpak van groot belang is. Lidstaten en deCommissie worden met de Raadsconclusies opgeroepen om in te zettenop gezondheidsbevordering en primaire preventie, het verbeteren vangezondheidsgeletterdheid en het delen van best practices. Een aantallidstaten sprak volledige steun uit voor de conclusies, één lidstaat weesdaarbij op het belang van het updaten van voedseletikettering, in hetbijzonder als het gaat om alcoholproducten. Daarnaast riep een aantallidstaten op om horizontaal te werken en meerdere ziekten tegelijkertijdaan te pakken, o.a. omdat risicofactoren overlappen.Raadsconclusies bevorderen orgaandonatie en -transplantatieDe Raad nam Raadsconclusies aan om orgaandonatie en -transplantatie teverbeteren. De conclusies roepen met name de Commissie op om hetEU-actieplan 2009–2015 voor orgaandonatie en -transplantatie teactualiseren. Daarnaast benadrukken de Raadsconclusies het belang vansamenwerking tussen lidstaten, voorlichting en het aanpakken vanethische en organisatorische barrières. Een aantal lidstaten benadrukte inde interventies het belang van samenwerking tussen lidstaten.Informeel lunchdebat over de leveringszekerheid van geneesmiddelenGedurende een informele werklunch achter gesloten deuren stond eengesprek over acties op de korte en lange termijn voor de leveringsze-kerheid van geneesmiddelen, aanvullend op het voorgestelde farmaceu-tische pakket, centraal. Het Voorzitterschap nodigde lidstaten uit om in tegaan op de problemen die zij op korte termijn identificeren met betrekkingtot de leveringszekerheid van geneesmiddelen, met bijzondere aandachtvoor de aanstaande winterperiode. Daarnaast werd lidstaten gevraagdhoe zij aankijken tegen het werk dat de Commissie al heeft verricht in decontext van de communicatie over geneesmiddelentekorten. Alsook deverwachting van lidstaten met betrekking tot de nieuwe Commissie enwelke maatregelen genomen moeten worden om de leveringszekerheidvan (kritieke) geneesmiddelen beter te waarborgen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7783 Nederland neemt actief deel aan de Critical Medicines Alliance en staatpositief tegenover de ontwikkeling van de aangekondigde CriticalMedicines Act. Deze aangekondigde Europese wetgeving kan helpen omde beschikbaarheid van kritieke geneesmiddelen te versterken voorpatiënten in Nederland en Europa. Nederland vindt het belangrijk dat deCritical Medicines Act van meerwaarde is, aanvullend op de voorgesteldemaatregelen in de EU famaceutische wetgeving. Na publicatie van dezeCritical Medicines Act ontvangt uw Kamer de kabinetsappreciatie via hetreguliere BNC-proces. Daarnaast heeft Nederland benadrukt dat voorge-stelde maatregelen wel moeten passen bij nationale stelsels en compe-tenties, zoals het Nederlandse decentrale gezondheidszorgstelsel.InformatiepuntenTijdens de Raad werden verder zeven informatiepunten besproken:1)Verordeningen betreffende medische hulpmiddelen en in-vitrodiagnostische medische hulpmiddelen.Een aantal lidstaten riep in het kader van de hervorming van dezeverordeningen op tot een aanpassing van taken met betrekking tottoezicht op medische hulpmiddelen welke rekening houdt met minderadministratieve lasten voor stakeholders, een rol voor het EuropeesGeneesmiddelenbureau (EMA), voorspelbare vergunningprocedures,behoeftes van specifieke patiëntengroepen en meer aandacht voorinnovatie. Een aantal lidstaten was kritisicher ten aanzien van de rolvan het EMA en wil nader bekijken hoe de governancestructuuringericht wordt.2)Vrijwillige samenwerking van lidstaten bij de gemeenschappelijkeaankoop van geneesmiddelen.Hierbij benadrukten enkele lidstaten het gebrek aan aantrekkelijkheidvan kleine markten voor de farmaceutische industrie. Het gevolghiervan zijn toegangsproblemen en hogere prijzen voor dezelfdeproducten in de kleinere lidstaten. Een oplossing voor dit probleem isvolgens deze lidstaten om vrijwillig samen te werken middelsgemeenschappelijke aankopen.3)De gezondheidssector als sleutelelement voor de toekomstigestrategie voor weerbaarheid en paraatheid van de EU.Lidstaten wezen op recente ervaringen tijdens de COVID19-pandemieen de oorlog in Oekraïne die de noodzaak tot paraatheid op potentiëlegezondheidsbedreigingen laten zien. Lidstaten verwezen daarbij naarde aanbevelingen uit het rapport «Safer together: StrengtheningEurope’s civil and military preparedness and readiness further» dat inoktober 2024 werd gepubliceerd, opgesteld door Sauli Niinistö.Lidstaten zijn het erover eens dat gezondheid ook een belangrijke plekmoet krijgen in de toekomstige Europese Paraatheidsunie, omdatcrises, zoals pandemieën, oorlogen, chemische, biologische enradionucleaire bedreigingen of natuurrampen als overstromingen, ookeen bedreiging voor de volksgezondheid vormen. Net als anderelidstaten benadrukte Nederland dat het belangrijk is om weerbaar tezijn voor alle mogelijke (gezondheids)bedreigingen en de impacthiervan op de volksgezondheid. De afgelopen jaren is de EU wet- enregelgeving en bijbehorend instrumentarium rondom preventie,paraatheid en respons op ernstige grensoverschrijdende gezondheids-bedreigingen al uitgebreid. Nederland riep op om te verkennen welkeadditionele mogelijkheden er zijn tot samenwerking op Europeesniveau in aanvulling op wat er al geregeld is en complementair aaninternationale en nationale inspanningen.4)Verkoop van illegale geneesmiddelen aan Europese burgers.Een groep lidstaten riep op tot het aanpakken hiervan en vroeg ominformatie te delen en een gemeenschappelijke communicatiestrategieop te stellen. Deze illegale geneesmiddelen zijn namelijk niet alleenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7784 verboden, maar kunnen ook gevaarlijk zijn voor burgers. Het belangvan samenwerking tussen lidstaten werd benadrukt door veellidstaten.5)De Europese Commissise meldde de stand van zaken over deonderhandelingen van een internationaal instrument inzake pandemi-sche preventie, paraatheid en respons (het zogeheten pandemiever-drag) en het amenderen van de International Health Regulations (IHR).6)Het Hongaars voorzitterschap presenteerde de uitkomsten van deconferenties en evenementen die zij hebben georganiseerd7)Het aankomend Poolse voorzitterschap (1 januari-30 juni 2025) lichttezijn werkprogramma toe.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-31, nr. 7785