Uitvoering afspraken Bestuursakkoorden

31700VIIVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties(VII)voorhetjaar2009Nr.94BRIEFVANDEMINISTERVANBINNENLANDSEZAKENENKONINKRIJKSRELATIESAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,9juli20091.Inleiding/boodschapAanhetbeginvandezekabinetsperiodezijnerzowelmetgemeentenalsmetprovinciesbestuursakkoordengesloten.Indezeakkoordenheefthetrijkmetzowelgemeentenalsprovinciesseparaatafsprakengemaaktoverdebijdragenvanbeidebestuurslagenaandeoplossingvanmaatschappe-lijkevraagstukken.Deuitvoeringvandebestuursakkoordeniséénvandeprioriteitenvanhetkabinet.Dezeakkoordenzijneendirectgevolgvanhetcoalitieakkoordwaarinhetvolgendeisopgenomen:«Decentralisatievantakenenbevoegdhedennaarenzelfstandigheidvanprovinciesengemeentenwordtmetkrachtbevorderd,uittewerkenintweebestuursakkoorden,waarinafsprakenwordengemaaktoverdebijdragenvanprovinciesresp.gemeentenaandeoplossingvanmaatschappelijkevraagstukken.»Decentralisatieiseenbredebeleidsinhoudelijkeenbestuurlijkeafwegingoverdevraaghoeenopwelkbestuurlijkniveaueenaantalmaatschappe-lijkeproblemenhetbesteoptelossenis.Metdezeakkoordenwillendeoverhedeninvullinggevenaaneendienendeoverheid,eenoverheiddiedeburgerscentraalstelt.Vanbelangdaarbijisdatprovinciesengemeen-teneenzodanigetoerustinghebbenzodatzijhunspecifiekerolalsmidden-enlokaalbestuuroptimaalkunnenvervullenentegelijkertijdookmaximaalbijdragenaanhetbereikenvandebeleidsdoelstellingenvanhetkabinet.Dekabinetsperiodeisvoormeerdandehelftverstreken.Deuitvoeringvandebestuursakkoordenisgoedopweg.Dedecentralisatieopgavenkrijgenofhebbenreedsvormgekregen,waarbijookdeeigenverantwoor-delijkhedenvanrijk,gemeentenenprovinciesnietuithetoogverlorenzijn.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1334620809tkkst31700VII-94ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.941 OokuitdedoordeVNGinjanuarigepresenteerdetussenrapportageoverdeuitvoeringvanhetbestuursakkoordrijk-gemeentenblijktdatverschil-lenderesultatenzichtbaarzijn.Inmiddelsishetbestuursakkoordmetgemeenten2jaargeledengesloten,enookhetbestuursakkoordmetprovinciesisal1jaaroud.Datbetekentdatervoorsommigeafsprakenuitbeideakkoordennadereinzichtenzijnontstaan,watinoverlegmetgemeentenofprovincies,heeftgeleidtotandereofvervolgafspraken.Zohebbenkabinet,IPO,VNGenwaterschap-peninapriljl.inhetlichtvandeeconomischecrisisaanvullendefinan-ciëleafsprakengemaakt.Dezerapportagegeefteenbeeldweerhoedeafsprakenwordengeïmple-menteerd.Eendefinitieveconclusieoverdebereiktemaatschappelijkeresultatenisnogniettetrekken,omdatderealisatietermijnvandeakkoordeneindigtin2011.Waaromdezetussenrapportage?InhetAlgemeenOverlegoverdecentralisatieeninterbestuurlijketoezichtop4februari2009(Kamerstuk31700VII,nr.68)hebikdetoezegginggedaanomUhalverwegedekabinetsperiodeeenrapportagetezendenoverdeuitvoeringvandeafsprakenvoortvloeienduitdebestuurs-akkoorden.Metdezerapportagewordtdaaraanuitvoeringgegeven.DezetussenrapportagedientomUteinformerenoverdevoortgangvande–talrijke–afsprakenuitbeidebestuursakkoorden.Ditwordtvorm-gegevendooreenschematischoverzichtvandestandvanzakenvandeuitvoeringvandeafspraken.Indebijlagenzijndezeschema’stevinden.1Voordeoverzichtelijkheidisdevolgordevandeonderwerpen,zoalsgehanteerdinbeideakkoorden,aangehouden.Dezeafsprakenzijnindezerapportagevoorbeideakkoordenintweedelengesplitst.Heteerstebetreftdegeneriekeafsprakenenhettweededeelbetreftdebeleidsmatigeafspraken.Bijgeneriekeafsprakenzijndoor-gaansdegemeentenenprovinciesaanzetenbijbeleidsmatigeafsprakendoorgaanshetrijk.AanvullendeafsprakenrijkengemeentenAanvullendophetbestuursakkoordrijk-gemeentenheeftdeInter-bestuurlijkeTaakgroepGemeenten(Commissied’Hondt)injuni2008eendertientaldecentralisatievoorstellengedaan.1Hetkabinetheefthieropinnovember2008eenreactiegegeven,enisdaarmeeaandeslaggegaan.Ookdestandvanzakenvandeuitvoeringvandezeafsprakenkomtterugindezerapportage.VoortszaldeTweedeKameropgezettetijdendoordevakministerswordengeïnformeerdoverspecifiekeafspraken.AanvullendeafsprakenrijkenprovinciesDeRaadvoordefinanciëleverhoudingen(Rfv)heeftinopdrachtvandefondsbeheerdersenhetIPOonderzoekgedaannaardefinanciëleverhou-dingtussenhetrijkendeprovincies.InzijnadviesconstateertdeRaaddatprovinciesinstaatblijkentezijnomvanhuntakenpakketuiteigenmidde-len597mln.méértebekostigendantotnutoebijdebepalingvandealgemeneuitkeringuithetprovinciefondswordtverondersteld.Hetkabinetachthetverantwoordommedeopbasisvanditadvieshetprovinciefondsmetingangvan2011structureelmet300mlnteverlagen.1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.942 KabinetenIPOhebbengezamenlijkafgesprokendatopbasisvanhetadviesvandeRfvendecontra-expertise(doorIPOlatenuitvoerendoorcommissieBoorsma)eenverdiepingsslagnodigisomtotgezamenlijkgedeeldeopvattingentekomen.1DeinzetvankabinetenIPOisomtotduurzameafsprakenoverdefinanciëleverhoudingentussenrijkenprovinciestekomen.Alsdeverdiepingsslagleidttoteenandereuitkomstdandevoorgenomenverlagingvanhetprovinciefondsdanzalhetkabinetzijnvoornemennaderwegen.KabinetenIPOzullengezamenlijkverkennenofeendeelvandevoorge-nomenverlagingvanhetprovinciefondskanwordeningevulddoordecentralisatiearrangementenen/ofinvesteringsprogramma’s.Algemeenbeeld/ConclusievanstandvanzakenuitvoeringafsprakenbestuursakkoordenHetalgemenebeelddatuitdeevaluatienaarvorenkomtisdatgemeen-ten,provinciesenrijkgoedopwegzijnomuitvoeringtegevenaandebeidebestuursakkoorden.Indezefaseisvooralinbeeldopwelkewijzedeafsprakenzijnofwordengeïmplementeerd.Vooreeneenduidigbeeldvandemaatschappelijkeresultatenishetnogtevroeg.Opbasisvandezerapportageishetdanooknietmogelijkomeenoordeeltekunnengevenofdeafsprakenuitdebestuursakkoordenzijnvruchtenhebbenafgeworpen.Veelvandegemaakteafsprakenwordeninmiddelsingevulddoorconcreetbeleid,ofwelstaanerconcretebeleidsplannenopderol.Dezerapportageheeftalsdoelomeen(feitelijk)beeldtegevenvandevoort-ganghalverwegedekabinetsperiode.Bestuursakkoordrijk-provinciesDeafsprakenuitditbestuursakkoordwordenactiefvormgegevenofhebbenzelfalhunbeslaggekregen,zoalsbijvoorbeeldeennieuwbeleids-kaderHerindelingdatonlangsaandeTweedeKamerisaangeboden.Daarnaastwordtaanveelafsprakenopditmomenthardwordtgewerkt,zoalsaaneenakkoordnaaraanleidingvanhetrapportvandeRaadvoordeFinanciëleVerhoudingen(Rfv).Bestuursakkoordrijk-gemeentenOokbijuitvoeringvanhetbestuursakkoordrijk-gemeentenisdevoort-gangaanzienlijk.HetaantalspecifiekeuitkeringenneemtafalsgevolgvanactiesvolgenduithetbestuursakkoordengezamenlijkmetdeVNG(enhetIPO)wordtgewerktaaneenKwaliteitskaderBestuurskrachtonderzoe-ken.Daarnaastheefthetbestuursakkoordeenpositiefeffectophetverbeterenvandedienstverleningvangemeenten.Hetdiversiteitsbeleidwordtactiefopgepaktendeinzetvane-overheidkrijgtvastevormen.Ookdeuitvoe-ringvandemeesteafsprakenvandeparagraafVeiligheiduithetbestuurs-akkoordligtopschema.Welzijnvanzowelvangemeentenalsvanhetrijkextrainspanningennodigomdedoelstellingvan25%mindercriminali-teit,overlastenverloederingin2010tenopzichtevan2002tehalen.DecentralisatievoorstellenInterbestuurlijkeTaakgroepGemeentenErwordtactiefwerkgemaaktvandeinhetkabinetsstandpuntaangekon-digdedecentralisatievoorstellen.Eenaantaldaarvanzalin2010wordenomgezetinregelgeving.Ookhiergeldtdatderesultatennognietdefinitiefzichtbaarzijn.1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.943 Geziendevoortgangvandeuitvoeringvandeafsprakenhalverwegedezeperiode,heefthetkabineterhetvolstevertrouwenindataanheteindevandezekabinetsperiodedeafsprakenuitdebestuursakkoordengroten-deelszullenzijnnagekomen.HetrijkheeftregelmatiggoedoverlegmethetdeVNGenhetIPOenwijverwachtendatdebeoogdemaatschappe-lijkeresultaten,ondanksdelastigeeconomischesituatie,danzichtbaarzullenworden.Daarnaastsprekenwijookdeverwachtinguitdatookhetachterliggendedoel,hetverbeterenvandeinterbestuurlijkeverhoudingentussendeverschillendeoverheidslagenwordtgehaald,wanneeropdezeconstruc-tievewijzeverderwordtgewerkt.TenslotteDezerapportageoverdestandvanzakenvandebeidebestuursakkoordenontslaatdeministervandeplichtomdevoortgangvanalle(deel)akkoor-denseparaataandeTweedeKamertemelden.MedenamensdeministervanFinanciënendestaatsecretarisvanBinnen-landseZakenenKoninkrijksrelaties,DeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,G.terHorstTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700VII,nr.944