Aansluiting kinderbijslag en studiefinanciering

24724StudiefinancieringNr.86BRIEFVANDEMINISTERVANONDERWIJS,CULTUURENWETEN-SCHAPAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,29mei2009Dezebriefiseenvervolgopmijneerderebriefvan2oktober2008(Kamer-stukkenII2008/09,24724,nr.81)overstudenteninhethogeronderwijsdievoor1julinoggeen18jaarzijnendaarombijhetbeginvanhetcolle-gejaarnoggeenstudiefinancieringontvangen,maarpasvanaf1oktober(vanafhetbeginvanhetvierdekwartaal).DeOV-kaart,onderdeelvandestudiefinanciering,ontvangenzijookpasvanafdiedatum.DeKamerheefteerderverzochtomtebezienofditprobleemopeenefficiënteendoelma-tigemanierkonwordenopgelost.Ikbenindebriefvan2oktobertotdeconclusiegekomendatdeaansluitingtussendebestaandeaanspraakopstudiefinancieringenkinderbijslagopgrondvandeAlgemeneKinder-bijslagwet(AKW),nietzonderforsefinanciëleeningrijpendeuitvoerings-technischeaanpassingenmogelijkis.DesondanksheeftumijinhetWetgevingsoverlegvan8december2008gevraagdeenpogingtedoenomeenpragmatischeoplossingtezoeken.Daartoehebik,samenmetmijncollega,deministervoorJeugdenGezin,uitvoerigeenaantalvariantenderevuelatenpasseren.Dezevariantenwordenindezebriefbeschreven.Ikhebdevariantenbeoordeeldopheteffectervanvoordestudent/ouders,budgettaireenjuridischeaspecten,uitvoeringslastenenaldannietingrijpendesysteemwijzigingen.OndermeerdeSocialeVerzekeringsbankendeInformatieBeheerGroep(IB-Groep)zijngeraadpleegd.Devolgendecategorieënvanvariantenzijninbeeldgebracht:1)studiefinancieringinseptemberenminderkinderbijslag2)vrijekeuzevoorstudiefinancieringófkinderbijslaginseptember3)verrekeningvaneenmaandstudiefinancieringbinnendekinderbijslagofdestudiefinanciering4)alleeneenOV-kaartAlleonderzochtevariantenklinkenineersteinstantieaantrekkelijk,maarblijkenbijnaderebeschouwinggrotenadelentebezitten.DevariantenzijnTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1317780809tkkst24724-86ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724,nr.861 geenvanallezonderflinkesysteemaanpassingen,wetswijzigingenofforsebudgettaireconsequentiesintevoeren.1.Studiefinancieringinseptemberenminderkinderbijslag1a.terugstortenéénmaandkinderbijslagAlseerstehebikdevariantonderzocht,dieinhetwetgevingsoverlegvan8decemberdoormevrouwBesselinkisgeopperd.Indezevariantkrijgtdestudentstudiefinancieringindemaandseptember,inclusiefOV-kaart.Deoudersvanhetkindblijvenkinderbijslagontvangentotenmethetderdekwartaal,dusinclusiefdemaandseptember.Erwordtindezepragmati-scheoplossingdusnietsgewijzigdaandekwartaalsystematiekvandekinderbijslag.Omtochgeendubbeleaanspraaktelatenontstaanwordendeoudersverplichtdelaatstemaandkinderbijslagterugtestorten.OmditmogelijktemakenzoudeAKWzodanigmoetenwordengewijzigddatdeoudersopgrondvandezewetverplichtwordentotterugstorting.Indezevariantwordtdeaanspraakvandeoudersopkinderbijslaginge-wisseldvoordeaanspraakvanhetkindopstudiefinanciering.Naastdehierdoorteverwachtentoenamevanhetaantalklachtenenberoeps-proceduresishetrisicogrootdatouderszullenweigerendekinderbijslagterugtestorten.Ingevalvanweigeringzullendwangmiddelen(inhetuiterstegevaleendeurwaarder)moetenwordeningezet.Datiseenzeerkostbarezaak.Ookdetoenamevanhetaantalklachten-enberoeps-procedureszaltothogeuitvoeringskostenleiden.Fundamentelerdandekostenvandeuitvoering,vindikgoededienstver-leningaandeburger.Terugvorderinginbovenstaandevormpastdaarnietin.Inandereuitvoeringspraktijkenkomtdergelijketerugvorderingdanooknietvoor.Terugvorderingwordtgebruiktindiegevallenwaarindeburgerbijvoorbeeldzelfeenaantoonbarefoutheeftgemaaktofwanneereenuitvoeringsinstantieeenincidentelefoutheeftbegaan.Terugvorde-ringonderdeelmakenvanstructureelbeleid,duszonderdatersprakeisvaneenfout,isnaarmijnmeningnietwenselijk.Bovendienzaldittotveelonbegripbijoudersleiden.1b.nietontvangenderdekwartaalkinderbijslagHetkamerlidZijlstraheefteentweedevariantgeopperd.Indezevariantontvangenoudersvanstudentenoverhetderdekwartaalinhetgeheelgeenkinderbijslag.Destudentenontvangendithelekwartaalwelstudie-financiering.Omvoorstudiefinancieringinaanmerkingtekomen,moeteenstudentingeschrevenzijnaaneeninstellingvoorhogeronderwijs.Omdathetstudiejaaraanvangtop1september,kandestudentpasper1septembervanhetkalenderjaarzijningeschrevenaaneeninstelling.Defactokanpasper1septemberstudiefinancieringwordentoegekend.Indiendekinder-bijslaginhetgehelederdekwartaal(dusvanaf1juli)wordtonthouden,betekentditeeninkomensachteruitgang.Omdieinkomensachteruitgangoptevangen,zouindeWetstudiefinanciering2000(WSF2000)hetprin-cipemoetenwordenverlatendatstudentenpasvanafhetbeginvanhunstudiestudiefinancieringkunnenontvangen.StudentenzoudendanookindemaandenjulienaugustusstudiefinancieringenOV-kaartmoetenkunnenontvangen.Naasthetfeitdatditprecedentwerkingkanhebbenvoordegroepstudentendievóór1julialwel18is,isstudiefinancieringveelkostbaarderdankinderbijslag.Ditzoudusgrotebudgettaireconse-quentieshebben.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724,nr.862 Overigensisookhetvolgendenogvanbelang.Hetkindgebondenbudgetisgekoppeldaandekinderbijslag.Alshetrechtopkinderbijslagmetéénofmeerderemaandenwordtingekortmoet,omtezorgendatnietookdeaanspraakophetkindgebondenbudgetwordtingekort,tevensdeWetophetKindgebondenBudget(WKB)wordenaangepast.TussenconclusieOpbasisvanhetvoorgaandekomiktotdeconclusiedatdetotnutoebesprokenvariantennadelenkennendiegroterzijndandevoordelen.Eennadeelvandeeerstevariantisdeonwenselijkheidomoudersachterafeenmaandkinderbijslagterugtelatenstorten.Ookkostdezevariantquauitvoeringmeerdanhetoplevert.Detweedevariantkanslechtszonderfinanciëlenadelenvoordeoudersofstudentenwordeningevoerdalsdestudiefinancieringalper1julizoukunneningaaninplaatsvanper1september.Ditstaathaaksophetgegevendatstudiefinancieringinprincipegekoppeldisaanhetvolgenvanonderwijs.Ditisper1julinogniethetgeval.Bovendienisdezevariantnietbudgettairneutraal.2.VrijekeuzetussenstudiefinancieringofkinderbijslagEenvolgendevariantdieonderzochtislaatdekeuzeaandestudentofouder:studiefinancieringofkinderbijslag?Omdatdekeuzevoorhetontvangenvanstudiefinancieringinplaatsvankinderbijslaginhetgehelederdekwartaaldezelfdeproblematiekkentalshierbovenbeschreven(invoeringvanstudiefinancieringper1julikannietbudgettairneutraal),laatikdezevarianthierbuitenbeschouwing.Alternatiefisdestudent/oudervoordemaandseptemberdekeuzetelatentussenkinderbijslagenstudiefinanciering.Eenmaandstudie-financiering(minimaal€93,29permaandexclusiefdewaardevaneenOV-kaart)weegtnetoptegenhetverliesvanéénmaandkinderbijslag(€92,851).Voordezevariantishetechternoodzakelijkdekwartaal-systematiekvandekinderbijslagaantepassen.Zoalsookindevoor-gaandebriefaangegeven,vergtditofweleenforseaanpassingvaninfor-matiesystemenbijdeSocialeVerzekeringbankendeIB-Groepofwelhethandmatiguitzonderenvandezedoelgroepvandekwartaalsystematiek.Ditlevertinbeidegevallenveelwerkopenistevenskostbaar.Overigensgeldtookhierhetrisicovanprecedentwerking:inanderegevallenwordteenberoepophetafwijkenvandekwartaalsystematiekindekinderbijslaggemakkelijker.Indezevariantnemenoverigensnietalleendeuitvoeringslastenvoordeuitvoeringsorganisatietoe,ookdestudentzalextrahandelingenmoetenverrichten.TussenconclusieOpbasishiervankomiktotdeconclusiedatookbijdevariantwaarbijdestudent/ouderdekeuzegelatenwordt,dehogeuitvoeringslastenenextraadministratievelastenvoordestudent/oudernietvoldoendeopwegentegendebaten.3.VerrekeningEenanderevariantisdie,waarinmeninseptemberstudiefinancieringontvangtenooknogsteedskinderbijslag,maarwaarindemaandseptemberwordt«verrekend»doorinhetderdekwartaalinfeitemaartweemaandenkinderbijslaguittekeren.Voordezeverrekeningsvariantishet,netalsbijbovenstaandevarianten,noodzakelijkomvóórdeuitkering1Ditbetrefthetbedragvoorkinderengeborenopofna1januari1995.Voorkinderengeborenvóór1januari1995isdekinder-bijslagafhankelijkvandegroottevanhetgezin.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724,nr.863 vanhetderdekwartaalduidelijktewetenwieerstudiefinanciering-gerechtigdis.Daarvoorisnodigdatiederestudentzichvóórdeuitkeringvandatderdekwartaalheeftingeschreveninhethogeronderwijs.Verrekeningzouookbinnendestudiefinancieringkunnenplaatsvinden.Indezevariantwordenzowelkinderbijslagalsstudiefinancieringuitgekeerdinseptember.Dekinderbijslagoverseptemberwordtdanechtervandeteontvangenstudiefinancieringafgetrokken.Alsvandeteontvangenstudie-financieringhetvolledigebedragaankinderbijslagwordtafgetrokken(€92,85permaandbij1kind),betekentditdatbijvoorbeeldeenthuis-wonendeho’ermetaleeneenbasisbeurs(ca€93,29permaand)nog44centaanbeursoverhoudt.VoordeelvandezevariantisdatdestudentdanwéldeOV-kaartontvangt.DeIB-Groepgeeftaandathetverrekenenvanbedragenaaneenaantalnadelenonderhevigis.Verrekeningleidttotveelaanpassingenindegeautomatiseerdesystemenwathogekostenmetzichmeebrengt.Ookjuridischebezwarenzijnhiernietondenkbaar,aangezieneenaanspraakvanouders(kinderbijslag)wordtingeruildvooreenaanspraakvankinderen(studiefinanciering).4.NulleningmetOV-kaartDelaatstevariantdieikhebonderzochtisdiewaarbijdestudentindemaandseptemberslechtseenOV-kaartontvangtengeenprestatiebeursoflening.Deaanspraakopkinderbijslagkandaarbijongewijzigdblijven.Inhetstudiefinancieringsstelselzaldezeconstructieeenvreemdeeendindebijtzijn,diedaaromdenodigeaanpassingenzalvergen.Devariantkanvormkrijgenviahetafsluitenvaneenzogenaamde«nul-lening».Dienulleningbestaatmomenteelreedsindeleenfase,defasenaafloopvandeprestatiebeurs(doorgaansna4jaar).OmindiefasedeOV-kaarttekunnenontvangensluitdestudenteenleningvan€0,-afbijdeIB-Groepenontvangtdaarmee,omdathijgebruikmaaktvanzijnstudiefinanciering-rechten,ookeenOV-kaart.Ookaandezevariantzijnnadelenverbonden.Naastextrauitvoeringsla-stenzijndienadelenmetnamevanfinanciëleaard.AanhetverstrekkenvaneenOV-kaartinseptemberiscirca3mlneuroverbonden,deuitvoeringskostennoguitgezonderd.DitzijnstructureleendaadwerkelijkeuitgavenaangeziendeOV-kaartalsonderdeelvandeprestatiebeurs,wordtomgezetineengiftwanneerhetdiplomawordtbehaald.DeuitgavenvoordeOV-kaartkunnendusnietworden«teruggehaald»,zoalsbijleningenwelkan.Ditzoudusgeendoelmatigeoplossingvanhetprobleemzijn.Omdeprogrammakostentebeperken,zouerdaaromvoorgekozenkunnenwordendezespecialemaandnietbovenophettotaleaantalmaandentelatenkomendatiemandrechtheeftopstudiefinanciering(doorgaansbetreftdat48maandenprestatiebeursfase+36maandenleenfase),maardezeervan«aftetrekken».Eenstudentzoudanbijdestartvanzijnstudieinseptembereersteenmaandindeleenfasezitten(nulleningmetOV-kaart),vervolgens48maandenprestatiebeursgenietenendaarnanog35maanden(3jaarminéénmaand)inderesterendeleen-fasezitten.Ookdezevariantkostgeld.Indemeestegevallenstudeerteenstudentnamelijkbinnen7jaaraf.Zijzullendeaanspraakopdelaatstemaandvandeleenfasenooittegeldemaken.VoordezegroepbetekenthetverstrekkenvaneenOV-kaartinseptemberdusinfeiteeenmaandméérOV-kaart,hetgeenextrakostenmetzichmeebrengt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724,nr.864 Hetisdusnietmogelijkomdevariant«nulleningmetOV-kaart»telatenvoldoenaandevraagvandeKameromtezoekennaareendoelmatigeoplossingvoorhetprobleem.ConclusieHetnaderbekijkenvandeverschillendevariantenheeftmijniettoteenandereconclusiegebrachtdanalaangegeveninmijnbriefvan2oktober.Eenpragmatischeoplossingishelaasniettevinden.DeministervanOnderwijs,CultuurenWetenschap,R.H.A.PlasterkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,24724,nr.865