Verslag van de Raad Buitenlandse Zaken en het Indo-Pacific Forum van 20 november 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202621 501-02Raad Algemene Zaken en Raad BuitenlandseZakenNr. 3295 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 december 2025Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken en hetIndo-Pacific Forum van 20 november 2025.De Minister van Buitenlandse Zaken,D.M. van Weel kst-21501-02-3295ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 32951 VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VAN 20 november 2025 Op donderdag 20 november jl. vond de Raad Buitenlandse Zaken (RBZ)plaats in Brussel. De Minister van Buitenlandse Zaken heeft deelgenomen.Op de agenda stond de Russische agressie tegen Oekraïne, de situatie inhet Midden-Oosten, Soedan en de Sahel. Tevens vond de eerste bijeen-komst van de door de EU-geïnitieerde Palestine Donor Group (PDG), eneen informele lunch bijeenkomst met de Association of Southeast AsianNations (ASEAN) landen plaats. Aansluitend op de RBZ vond eenministeriële EU-Indo-Pacific bijeenkomst plaats. Tevens wordt uw Kamermiddels dit verslag geïnformeerd over een aantal moties met betrekkingtot Nigeria.Russische agressie tegen OekraïneDe Raad stond stil bij de voortdurende Russische agressieoorlog tegenOekraïne en sprak over het belang van voortzetting van EU-steun aanOekraïne. De Oekraïense Minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybihasloot digitaal aan bij het eerste gedeelte van de bespreking. De Raad sprakin dit kader over de noodzaak en urgentie van geïntensiveerde financiëleen militaire steun aan Oekraïne voor 2026–2027. Een brede groeplidstaten, waaronder Nederland, sprak zich hierbij uit voor het op kortetermijn uitwerken van de financieringsopties die de Commissie presen-teerde, waaronder de optie met het gebruik van de herstelleningen opbasis van geïmmobiliseerde Russische Centrale Banktegoeden. Meerderelidstaten, waaronder Nederland, benadrukten dat de militaire steun aanOekraïne geïntensiveerd moet worden en dat alle EU-lidstaten hieraan eensignificante bijdrage moeten leveren. Ook benadrukten verschillendelidstaten het belang van steun aan de zwaar getroffen energiesector. Eenbrede groep lidstaten stond stil bij het werk ten aanzien van de schaduw-vloot. Een groep lidstaten, waaronder Nederland, verzocht op kortetermijn aanvullende sancties in te stellen om de economische druk opRusland te verhogen. Nederland diende hiertoe concrete sanctievoor-stellen in tegen de schaduwvloot. Conform de moties Yes¸ilgöz-Zegeriusc.s.1 en Ceder2 spant het kabinet zich in het bijzonder in voor de inzet vanhet bestaande EU-instrumentarium ten aanzien van omzeiling via derdelanden. Verschillende lidstaten benadrukten de noodzaak voor accounta-bility. Nederland onderschrijft deze noodzaak en heeft recent hetgastlandschap aangeboden ten behoeve van de huisvesting van deoprichtingsfase van het Agressietribunaal.3Situatie Midden OostenDe Raad stond stil bij de situatie in het Midden-Oosten, met name bij devoortgang van de implementatie van het vredesplan van president Trumpter beëindiging van het conflict in de Gazastrook en de rol die de EU hierinkan spelen.Binnen de Raad was brede steun voor de aanname van VNVR-resolutie2803. Ook sprak de Raad steun uit voor de voorstellen van de HogeVertegenwoordiger voor het verbreden van het mandaat van de EUBorder Assistance Mission to Rafah (EUBAM Rafah) en de EU Mission forthe Support of Palestinian Police and Rule of Law (EUPOL COPPS) terondersteuning van het vredesplan. De HV kondigde aan dat de EU1Kamerstuk 36 045, nr. 223.2Kamerstuk 36 045, nr. 231.3Kamerstuk 36 045, nr. 240.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 32952 bijdraagt aan het Civil-Military Coordination Center (CMCC). Ook diverseEU-lidstaten, waaronder Nederland, gaven aan een bijdrage aan de CMCCte zullen leveren.De inzet van het kabinet is primair gericht op het laten slagen van hetvredesplan. Het kabinet beziet telkens hoe het, zowel bilateraal als via deEU en andere multilaterale kanalen, op de meest effectieve wijze kanbijdragen aan de implementatie en uitwerking van het plan. Daarbij heeftNederland benadrukt dat effectieve diplomatieke contacten met Israëlbelangrijk zijn hiervoor. Nederland riep Israël op de wetgeving gericht opde registratie van internationale ngo’s werkzaam in de PalestijnseGebieden niet te implementeren en de Palestijnse belastinggelden vrij tegeven conform moties van het lid Ceder.4 Tot slot, uitten meerderelidstaten hun grote zorgen over de situatie op de Westelijke Jordaanoever,specifiek over het toenemende kolonistengeweld.Ondersteuning bij vertrek uit GazaVanwege de oorlog in Gaza heeft het kabinet in november 2023 aan deKamer gecommuniceerd dat ondersteuning bij vertrek wordt geboden aanNederlanders en hun kerngezinsleden, en verblijfsvergunninghouders inGaza.5 Gelet op de zeer uitzonderlijke en schrijnende situatie in Gaza, desterke afhankelijkheid van Israël om uitreis te bewerkstelligen en de rolvan de (toentertijd) Egyptische autoriteiten, heeft het toenmalige kabinetin december 2023 daarnaast besloten deze ondersteuning bij wijze vanhoge uitzondering ook te bieden aan personen in Gaza met een via degeëigende procedure van de IND verkregen positief besluit voor gezins-hereniging.6In het licht van de ontwikkelingen sinds het staakt-het-vuren heeft hetkabinet besloten terug te keren naar de reguliere consulaire bijstandver-lening in Gaza. Dat betekent dat het Ministerie van Buitenlandse Zakenconsulaire bijstand zal (blijven) bieden aan Nederlands paspoorthoudersin Gaza en in voorkomende gevallen aan personen in Gaza die reeds inbezit zijn van een verblijfvergunning voor het Koninkrijk. Ook zal hetministerie blijven voorzien in de reguliere consulaire dienstverlening aanhouders van een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) uit Gaza.SahelDe Raad sprak brede steun uit voor de Nieuwe Aanpak voor de Sahel vande Hoge Vertegenwoordiger en de Speciale Vertegenwoordiger van deSahel. Hiermee kan Europa beter inspelen op de Europese belangen in destrategisch belangrijke en volatiele Sahel regio. In de Sahel staat depolitieke en veiligheidssituatie onder druk met gevolgen voor de bredereWest-Afrikaanse regio en Europa. Kern van de Nieuwe Aanpak is datEuropese belangen op het gebied van geopolitiek, veiligheid, migratie,ondermijning, multilateralisme, duurzame ontwikkeling en universelewaarden leidend zijn voor de Europese inzet. Bovendien beoogt deAanpak de kwaliteit van de politieke dialoog met de Sahellanden teverbeteren, waarmee de EU een relevante speler kan blijven in de doorcrises en conflict geteisterde regio. De EU wil veiligheid bevorderen metmiddelen voor ontwikkelingssamenwerking en, daar waar verantwoord,met gerichte veiligheidssamenwerking. Tevens bevordert de EU de socialecohesie en het maatschappelijk middenveld in de regio en draagt de EUmet middelen voor ontwikkelingssamenwerking bij aan economische4Kamerstuk 21 501-02, nr. 3273 en Kamerstuk 21 501-02, nr. 3275.5Kamerstuk 23 432, nr. 499.6Kamerstuk 23 432, nr. 499 en Kamerstuk 21 501-02, nr. 2794.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 32953 ontwikkeling en verbeterde toegang tot basisdiensten als water, landbouwen gezondheid. Een brede groep lidstaten, inclusief Nederland, pleittehierbij voor het tegengaan van desinformatie door betere strategischecommunicatie en steun aan onafhankelijke media.SoedanDe Raad sprak opnieuw over de situatie in Soedan, waarbij werdstilgestaan bij het belang van de vier kernpunten uit de in oktoberaangenomen Raadsconclusies7: een staakt-het-vuren, humanitairetoegang en bescherming van burgers, een civiele transitie en hettegengaan van straffeloosheid. De Raad nam sancties aan tegen Abdel-rahim Hamdan Dagalo, de tweede man binnen de Rapid Support Forces(RSF) en de broer van Hemedti, de leider van de RSF. Daarnaast publi-ceerde de Raad een EU27-verklaring8 waarin de wreedheden in El Fasheren Darfoer worden veroordeeld. Conform de motie van Baarle9 heeftNederland gepleit voor het verder verhogen van de humanitaire hulpvanuit de EU en EU-lidstaten voor Soedan. Conform de motie-Piri c.s.10 enmotie-Piri11 heeft Nederland tijdens de Raad gepleit voor aanvullendesancties tegen de verantwoordelijken voor de oorlog, zowel binnen alsbuiten Soedan, inclusief leiders van de strijdende partijen op het hoogsteniveau. Ook pleitte Nederland, conform de motie Ceder c.s.12 voorengagement vanuit de EU met externe actoren, waaronder in de contextvan EU-GCC relaties. De EU en de lidstaten blijven eensgezind over deernst van de situatie in Soedan en zullen blijven samenwerken met hetsamenwerkingsverband van de VS, Verenigde Arabische Emiraten,Saoedi-Arabië en Egypte (de Quad), de Afrikaanse Unie, en andereinternationale partners om het conflict en het lijden in Soedan te stoppen.Palestine Donor GroupEn marge van de RBZ vond ook de eerste bijeenkomst van de door deEU-geïnitieerde Palestine Donor Group plaats. Tijdens de bijeenkomstwerd de voortgang van de hervormingsagenda van de PalestijnseAutoriteit (PA) besproken. De hervormingen van de PA zijn onderdeel vanhet EU-meerjarensteunprogramma van EUR 1,6 miljard. Ruim zestiginternationale en regionale donoren namen deel aan de bijeenkomst,waaronder EU-landen, Arabische staten en financiële instellingen, om deimplementatie van de hervormingsagenda van de PA te ondersteunen.Nederland verwelkomde de hervormingen en moedigde de PA aanhiermee door te gaan, specifiek op het gebied van gevangenenbetalingenen schoolboeken. Nederland onderstreepte dat een sterke en hervormdePA een noodzakelijk vereiste is voor een toekomstige Palestijnse staat.Daarvoor blijft het ook belangrijk dat Israël de belastinggelden vrijgeeft ende banking waiver verlengt.Informele bijeenkomst ASEANTijdens de informele lunchbijeenkomst voor de EU-Ministers vanBuitenlandse Zaken en hun counterparts van de ASEAN-landen isinformeel van gedachten gewisseld over de relatie tussen de EU enASEAN. Tevens is er gesproken over het gedeelde belang van een opregels gebaseerde internationale orde, vrijhandel en multilateralisme en7Sudan: Raad keurt conclusies goed over aanhoudende conflict - Consilium8Sudan: Statement by the High Representative on behalf of the European Union - Consilium9Kamerstuk 21 501-02, nr. 3291.10Kamerstuk 21 501-02, nr. 3278.11Kamerstuk 21 501-02, nr. 3279.12Kamerstuk 21 501-02, nr. 3276.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 32954 over gemeenschappelijke prioriteiten, waaronder regionale stabiliteit,(maritieme) veiligheid en het versterken van economische veerkracht.Ministeriële bijeenkomst Indo-PacificAansluitend op de RBZ vond de ministeriële bijeenkomst over deIndo-Pacific plaats. Nederland nam deel aan het rondetafelgesprek overveiligheidsprioriteiten in het licht van geopolitieke ontwikkelingen, waarbijNederland het belang benadrukte van maritieme veiligheid en heeftvoorgesteld dat een dialoog wordt gestart over de bescherming vankritieke onderzeese infrastructuur in de Indo-Pacific. Het belang van goedebanden tussen de EU en de ASEAN is hierbij ook benoemd. En marge vande ministeriële bijeenkomst is een nieuw belastingverdrag met Thailandondertekend.OverigNigeriaVrijheid van religie en levensovertuiging is een van de prioriteiten van hetNederlandse mensenrechtenbeleid. In lijn met de motie Ceder c.s.13onderstreept het kabinet dan ook regelmatig het belang van gezamenlijkEU-optreden op dit gebied. Zo heeft Nederland op 6 november jl. inEU-verband bij de EU-speciaal vertegenwoordiger voor mensenrechtenOllongren gepleit voor inzet van haar mandaat om bescherming vanNigeriaanse burgers, waaronder religieuze minderheden, te waarborgen.Ook heeft Nederland bij diverse gelegenheden in bilateraal en multila-teraal verband het afgelopen jaar aandacht gevraagd voor beschermingvan burgers in de context van aanhoudend geweld en voor afschaffingvan de doodstraf op blasfemie in Nigeria.1413Motie Ceder c.s. Kamerstuk 21 501-20, nr. 2254.14Moties Kamerstuk 36 600 V, nr. 48; Motie Kamerstuk 32 735, nr. 392; Motie Kamerstuk 36 410 V,nr. 64; Motie Kamerstuk 36 410 V, nr. 63.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 21 501-02, nr. 32955