Leveringen militaire goederen aan Oekraïne

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202622 054Wapenexportbeleid36 045Situatie in OekraïneNr. 486 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 juli 2026Zoals toegezegd aan uw Kamer en in vervolg op de vorige update vanleveringen van militaire goederen aan Oekraïne (Kamerstuk 22 054, nr.479, dd. 27 februari 2026) informeer ik u, mede namens de Minister vanBuitenlandse Zaken en de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikke-lingssamenwerking over de laatste stand van zaken omtrent de leveringvan militaire goederen aan Oekraïne. Het kabinet zet de militaire enfinanciële steun aan Oekraïne meerjarig en onverminderd voort. Door desamenwerking tussen Nederland en Oekraïne wordt Oekraïne in staatgesteld zich te weren tegen de voortdurende Russische agressie,ontwikkelt de Nederlandse krijgsmacht zich door de uitwisseling vangeleerde lessen, en kunnen de Oekraïense en Nederlandse industriegezamenlijk innoveren en zich verder ontwikkelen. Nederland heeft sindsde aanvang van de grootschalige agressieoorlog circa € 14,8 mld. aan(bruto) militaire steun aan Oekraïne toegekend. Daar bovenop stelt hetkabinet, zoals aangekondigd in het coalitieakkoord, jaarlijks circa € 3miljard euro (netto) beschikbaar in de periode 2027–2029. Hiervan is € 437miljoen naar voren gehaald en al aan de Defensiebegroting toegevoegdmet de 1e suppletoire begroting 2026. Uw Kamer is op 21 april jl. in meerdetail over deze kasschuif evenals de bredere financiële stand van zakenten aan zien van militaire steun geïnformeerd (Kamerstuk 36 045, nr. 292).De vertrouwelijke bijlage1 bevat een totaaloverzicht van de tot en met15 juni 2026 door Defensie geleverde goederen. Uw Kamer zal in deKamerbrief rondom de Ukraine Recovery Conferenceeen totaaloverzichtontvangen waarbij het eerder gedeelde militaire overzicht metniet-militaire steun zal worden uitgebreid.In het openbare overzicht vermeldt het kabinet de leveringen die nieuwzijn ten opzichte van het vorige met uw Kamer gedeelde overzicht(Kamerstuk 22 054, nr. 479, dd. 27 februari 2026). Per levering wordt eenafweging gemaakt of openbaarmaking mogelijk is. Voor de levering van1Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt TweedeKamer. kst-22054-486ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4861 militaire steun door het Ministerie van Defensie en de industrie aanOekraïne blijft de operationele veiligheid leidend in de afweging ominformatie al dan niet openbaar te maken. Ook houdt Defensie rekeningmet de belangen van betrokken derde partijen, zoals internationalepartners en het bedrijfsleven. Deze lijst geeft daarom niet het volledigebeeld van alle leveringen.Financiële stand van zaken levering van militaire goederenHet is van groot belang dat de Oekraïense defensiecapaciteit en slagkrachtverder wordt versterkt, ook voor de lange termijn. In de toekomst zal hetvoortzetten van steun door internationale partners aan Oekraïne daaromcruciaal zijn om de Russische agressie tegen te gaan of af te schrikken.Nederland heeft deze steun in een tienjarige bilaterale veiligheidsovereen-komst vastgelegd waarbij een financiële invulling per kabinet bezienwordt. Dit kabinet heeft in het Coalitieakkoord vastgelegd dat het Oekraïneonverminderd zal blijven steunen zoals eerder in deze Kamerbrieftoegelicht.2 Zo heeft Nederland op 17 juni jl. een nieuw steunpakket vanongeveer € 500 mln. aangekondigd waarmee drones geproduceerd zullenworden in Nederland en waarmee zal worden bijgedragen aan luchtverde-diging via het Prioritised Ukraine Requirements List(PURL) initiatief.De Nederlandse inzet draagt onder andere bij aan het versterken van deOekraïense productiecapaciteit en zorgt ervoor dat er geen ongewenstegaten vallen in de militaire steun, in lijn met motie Boswijk (Kamerstuk 21501-20, nr. 2286). Het kabinet steunt bovenstaande overwegingen dietevens door Uw Kamer in motie Klaver (Kamerstuk 36 045, nr. 243) zijnmeegegeven ten volle. Bij de Voorjaarsnota van 2026 heeft het kabinetafgewogen hoe de voortzetting van militaire en niet-militaire steun in 2026kan worden gewaarborgd en heeft hierin het verzoek van motie Klaververwerkt. Het kabinet beziet voortdurend hoe op een zo effectief mogelijkewijze aan de noden van Oekraïne tegemoet kan worden gekomen entracht hierbij zowel de benodigde flexibiliteit als voorspelbaarheid toe tepassen. Het kabinet roept internationaal tevens onverminderd op totburden-sharing.De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroegop 15 juni 2026 ca. € 12,4 mld. De overige reeds toegekende middelenvoor militaire steun staan ofwel onder contract of bevinden zich in eenvergevorderd planningsstadium. Dit is een toename van ca. € 727 mln.ten opzichte van de vorige leveringenbrief. De Nederlandse steun bestaatuit:Type steun02 feb. 202615 juni 2026Directe levering (vervangingswaarde)€2,5 mld.€2,5 mld.Commerciële verwervingen1€8,9 mld.€9,7 mld.NAVO-fonds€0,18 mld.€0,18 mld.Totaal€11,7 mld.€12,4 mld.1 Bestaat uit financiële realisatie waaronder voorschotten die een levering kennen in de nabijetoekomst. –Directe levering: De totale vervangingswaarde van de materiële steunbedroeg op 15 juni 2026 in totaal € 2,5 mld. Defensie zal het geleverdematerieel uit eigen voorraad waar nodig zo spoedig mogelijk aanvullenof vervangen.2Overeenkomst inzake Veiligheidssamenwerking tussen Nederland en Oekraïne, 1 maart 2024.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4862 –Commerciële verwervingen: De waarde van de commercieel verwor-ven militaire goederen ten behoeve van Oekraïne bedraagt op ditmoment € 9,7 mld. Hieronder valt de totale toegezegde bijdrage van€ 1 mld. (waarvan € 750 mln. reeds is betaald) aan het NAVO-initiatiefPrioritized Ukraine Requirement List (PURL), waarmee Nederland snelAmerikaanse wapensystemen heeft verworven voor acute Oekraïensebehoeften, bijvoorbeeld ten aanzien van luchtverdediging. Anderebijdragen aan internationale samenwerkingsprojecten of specifiekedonaties die commercieel worden verworven, zoals het Build withUkraine coproductie-project, worden na realisatie bij de commerciëleleveringen opgeteld. De realisatie betreft in deze gevallen de betalingaan het samenwerkingsproject. De levering via dergelijke projectenaan Oekraïne zal op een later moment plaatsvinden.–NAVO-fonds: Nederland heeft tot op heden € 179 mln. bijgedragen aanhet NAVO Ukraine Comprehensive Assistance Package (UCAP). Uit hetUCAP levert NAVO niet-letale steun, zoals eerder met de Kamergedeeld (Kamerstuk 22 054, nr. 377 dd. 16 december 2022 en Kamer-stuk 22 054, nr. 387 dd. 13 april 2023).IndustrieHet kabinet werkt hard aan de opschaling van de Nederlandse enEuropese defensie-industrieën om zowel Oekraïne als onze eigenkrijgsmacht tijdig van de juiste capaciteiten te voorzien. De verslechterdeveiligheidssituatie en het regeneratievermogen van de Russischestrijdkrachten vraagt van Europa om minder afhankelijk te worden vananderen. Dit is belangrijk voor ons voortzettingsvermogen en om detoeleveringsketen weerbaarder maken. Daarom wordt in Q3 2026 gestartmet het Nationaal Programma Defensie Industrie & Innovatie om deindustriële capaciteit en het innovatievermogen verder te versterken.Hiervoor leren we veel van Oekraïne. Om met het realiseren van militairesteun aan Oekraïne tevens meerwaarde te creëren voor de Nederlandseeconomie, verwerft Defensie waar mogelijk en waar dit aansluit bij debehoefte van Oekraïne bij de innovatieve en hoogtechnologischedefensie-industrie in Nederland.Een cruciaal onderdeel van het opschalen van de industriële capaciteit enhet leren van Oekraïense innovaties is het versterken van de industriesam-enwerking met Oekraïne door de samenwerking tussen Nederlandse enOekraïense bedrijven te faciliteren. Zo worden er regelmatig handels-missies georganiseerd en neemt Nederland actief deel aan het initiatiefBuild With Ukraine. Deze samenwerking maakt coproductie van Oekraïensmaterieel in Nederland mogelijk. Dit creëert een win-win situatie: deproductiecapaciteit van bewezen effectieve systemen voor Oekraïne wordtvergroot, de Nederlandse industrie wordt opgeschaald en we krijgentoegang tot innovaties van het slagveld. Op 16 april jl. is een belangrijkevolgende stap gezet waarbij de Nederlandse en Oekraïne industrielicentieovereenkomst getekend heeft voor de productie van twee typendrones. Dit is het eerste coproductieproject tussen Nederland en Oekraïne.We zoeken actief naar volgende projecten waarin de kracht van deOekraïense en Nederlandse defensie-industrie elkaar kunnen versterken.Tijdens het bezoek van de Oekraïense Minister van Defensie Fedorov op17 juni jl. hebben wij een Letter of Intentondertekend om de samen-werking op het gebied van innovatie te bestendigen en te bespoedigen.TrainingDe aanhoudende oorlog maakt dat het opleiden van Oekraïense militairenter versterking van de Oekraïense krijgsmacht zodat zij zich blijvendTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4863 kunnen verdedigen een absolute noodzaak is. Opleidingen stellenOekraïense militairen in staat de door Nederland en andere partners enbondgenoten geleverde goederen en systemen goed te gebruiken envergroten de overlevingskansen van de militairen. Nederland blijftdoorlopend bezien op welke wijze het beste invulling gegeven kan wordenaan de trainingsbehoefte vanuit de Oekraïense krijgsmacht.Sinds 2022 levert Nederland een bijdrage aan operatie Interflex, eentrainings- en opleidingsprogramma in het Verenigd Koninkrijk (VK) gerichtop het snel en grootschalig trainen van Oekraïense militairen op hetgebied van militaire basisvaardigheden en leiderschapstraining. Tot nutoe zijn via operatie Interflex ca. 63.000 Oekraïense militairen getraind.Daarnaast heeft Nederland gedurende 2025 ook bijgedragen aan hetopleiden van ca. 900 mariniers in Roemenië. Om tot een optimaleinvulling van de Nederlandse inzet ter versterking van de Oekraïensekrijgsmacht te komen heeft het kabinet in goed overleg met het VKbesloten de eerdere bijdrage aan Interflex vanaf juni 2026 in te zetten bijde EU Military Assistance Mission for Ukraine(EUMAM) in Duitsland.Sinds de lancering in 2022 van de EU-trainingsmissie voor OekraïneEUMAM draagt Nederland bij met stafofficieren en trainers, zowel aangrootschalige als aan specialistische trainingen. Intussen zijn in totaalmeer dan 86.000 Oekraïense militairen getraind via EUMAM. Nederlandzet in Duitsland bij het Specialized Training Command (ST-C) vanEUMAM-personeel in voor verschillende trainingen, zoals Leopard 1tankcrewtraining en training voor artilleriegeschut-operators vanPantserhouwitsers.ToetsingVoor leveringen aan Oekraïne is, waar nodig, een zorgvuldige, maargezien de uitzonderlijke omstandigheden versnelde, toetsing aan deEU-wapenexportcriteria verricht door de Minister van Buitenlandse Zaken,waarna door de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssa-menwerking een exportvergunning is afgegeven.3 Ook bij eventuelenieuwe leveringen zal deze zorgvuldige en versnelde toetsing waar nodigplaatsvinden.4Effecten krijgsmachtDe effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandsestrijdkrachten en op het behalen van de NAVO-capaciteitsdoelen worden,gezien het Nederlands belang van een veilig Europa door Defensie alssignificant, maar acceptabel beoordeeld. Defensie neemt maatregelen omdeze gevolgen zoveel mogelijk te mitigeren. Zo zijn er maatregelen om deaankoop van vervangend materieel te versnellen en wordt project- eninkoopcapaciteit versterkt. Ook weegt Defensie continu de belangen vanenerzijds de steunvoorziening aan Oekraïne en anderzijds het belang vanhet opleiden en training van het eigen personeel. Het kabinet zal ook bijtoekomstige verzoeken aandacht houden voor de effecten op degereedheid, gezien de veranderende veiligheidssituatie waarin deNederlandse krijgsmacht haar operationele gereedheid moet verhogen.3De toetsing van specifieke transacties aan de EU wapenexportcriteria kan op verzoek inbeginsel vertrouwelijk worden ingezien.4Zie voor meer informatie over de toetsing aan de Europese wapenexportcriteria EUGS/2008/944/GBVBTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4864 Europese VredesfaciliteitUit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility – EPF) is reedsongeveer € 6 miljard gecommitteerd aan steun voor Oekraïne. Dit gebeurtonder andere via leveringen van militair materieel van EU-lidstaten uiteigen voorraad, aanschaf bij de industrie en de financiering van degemeenschappelijke kosten van EU Military Assistance Mission EUMAM.Daarnaast wordt een deel van de rente-inkomsten over de geïmmobili-seerde Russische centrale banktegoeden (windfall profits) via de EPFuitgegeven aan militaire steun aan Oekraïne. Het gaat tot op heden omvier tranches. Nederland is binnen de tweede tranche als uitvoerder(implementing actor) verantwoordelijk voor het verwerven van € 100 mln.aan drones bij de Oekraïense defensie-industrie.Nederland krijgt voor de geleverde steun tot begin 2023 en voor bijdragenaan de EPF-munitie-initiatieven ca. € 433 mln. gecompenseerd. Hiervan is€ 52,8 mln. in 2024 uitbetaald en € 79,7 mln. in 2025. Het is deverwachting dat het resterende bedrag in 2026 en 2027 volgt. Op ditmoment vindt er in Brussel besluitvorming plaats over vergoedingen voorleveringen vanaf Q2 2023 en het aannemen van volgende steuntranches,nu de Hongaarse blokkade hierop begin juni is opgeheven. In totaal heeftNederland tot op heden ruim € 5,5 mld. gedeclareerd. Uw Kamer wordtvia de reguliere leveringenbrieven op de hoogte gehouden van declaratiesen compensatie via de EPF.De Minister van Defensie,D. Yes¸ilgöz-ZegeriusTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 22 054, nr. 4865