Verslag schriftelijk overleg over de kosten van de veldkeuring van de Naktuinbouw

31700XIVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit(XIV)voorhetjaar2009Nr.153VERSLAGVANEENSCHRIFTELIJKOVERLEGVastgesteld27mei2009DevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit1heefteenaantalvragenvoorgelegdaandeministervanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitnaaraanleidingvanhetrondetafelgesprekoverdekostenvandeveldkeuringenvandeNaktuinbouw.Deministerheeftdezevragenbeantwoordbijbriefvan26mei2009.Vragenenantwoordenzijnhiernaafgedrukt.Devoorzittervandecommissie,AtsmaDeadjunct-griffiervandecommissie,Peen1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),Atsma(CDA),voor-zitter,Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(CU),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD),Dibi(GL),Polderman(SP),Elias(VVD)enLinhard(PvdA).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Pieper(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),VanBaalen(VVD),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(CU),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD),Vendrik(GL),Lempens(SP),DezentjéHamming-Bluemink(VVD)enVanDam(PvdA).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1314170809tkkst31700XIV-153ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1531 InhoudsopgavepaginaIVragenenopmerkingenvanuitdefracties2InbrengledenvandeCDA-fractie2InbrengledenvandePvdA-fractie3InbrengledenvandeSP-fractie4InbrengledenvandeVVD-fractie4InbrengledenvandePVV-fractie5InbrengledenvandeSGP-fractie6IIReactievandeminister7IVRAGENENOPMERKINGENVANUITDEFRACTIESInbrengledenvandeCDA-fractieDeledenvandeCDA-fractiehebbennaaraanleidingvanhetgehoudenrondetafelgesprekoverNaktuinbouwnogenkelevragenenwillengraagdevolgendezakenaandeordestellen.BijdeintroductievanPlantkeurwerddesectorefficiënterekeuringenennavenantaangepastekeuringstarieveninhetvooruitzichtgesteld.DeledenvandeCDA-fractiehebbendeindrukdatdieefficiencynoglangnietisbereiktendatmedeomdieredendetarievenzijngestegen,somszelfstamelijkfors.EerderheeftdeministerlatenwetenvanmeningtezijndatNaktuinbouwdekwestievandetarievenbeterzoumoetenuitleggen.DatdientnaardemeningvandeCDA-fractieteallentijdetegebeuren,maardevraagrijstofhierslechtssprakeisvaneenkwestievanuitleggen.DeledenvandeCDA-fractiehebbenveeleerdeindrukdatdegehelestruc-tuur–enwellichtookcultuur–nognietdeomvangenhetniveauheeftbereiktdatiedereenbijdeintroductievanPlantkeurvoorogenhad.1.GraagvernemendeledenvandeCDA-fractieofdezemeningonder-schrevenwordt.2.DeledenvandeCDA-fractiewillengraagwetenhoedestandvanzakenisrondomPlantkeur,enhoehetoordeelvan«Brussel»luidtronddegekozenwerkwijzeinNederlandwaarbijdePlantkundigeDienst(PD)toezietopdekeuringsdiensten.3.GestelddatBrusselinstemtmet«toezichtoptoezicht»,waaromkaneenprivaatbedrijfdangeenkeuringenverrichten?4.DeledenvandeCDA-fractiezijnookbenieuwdnaarhetantwoordopdevraagofdevormvan«toezichtoptoezicht»demeestefficiënteis,andermaalkijkendnaardedoelstellingenvanPlantkeur.5.Iserverschil,zowillendeledenvandeCDA-fractiegraagweten,tussendekeuringseisenindeEUenzogenaamdederdelandenwaar-ondermetnameRusland,deVSenJapan?6.Bekendisdatgenoemdelandenmeerdangemiddeldkritischzijnwaarhetgaatomkeuringszakenenfytosanitaireaangelegenheden.Isdetariefstellingdaaropvoldoendeafgestemd?DeledenvandeCDA-fractievragenzichditafomdatnatuurlijkhelderisdatnietelkekwekeroftelereenevendirectbelangheeftbijcontactenmetdegenoemdederdelanden.7.Devraagdiezichdaarbijvervolgensvoordoetisdevolgende:isdetarievenlijstNaktuinbouw2009enhetdaarbijgehanteerdestelselafgestemdophetverschillendebelangdattelersrichtingderde-landenhebben?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1532 Teradstructie:AlsinhetNAK-bestuurwordtingestemdmetbepaaldemaatregelenomdiederde-landentegerieven,magdatnietleidentotlastenverzwaringvoortelersdienietofnauwelijksexporterennaardielanden.DeledenvandeCDA-fractiehebbendeindrukdatdeareaalheffinggeenrechtdoetaanbepaaldeteelten.8.Waaromwordtnietmeergekeurdopbasisvanaangebodenpartijen,zoalsbijvoorbeeldbijhetaantalstelenindesierteeltsector?9.Nietallekeuringenhebbentemakenmeternstigefytosanitairezakenzoalsbesmettelijkequarantaineziekten.InhetverlengdehiervanvernemendeledenvandeCDA-fractieookgraagwatderatioisvanhetmeerderekerenkeurenvangewassendiemeerderejarenmoetengroeienvóórzeoogstbaarzijn.Somsisdattweekeerperjaar,enindeogenvandesectorvolstrektonnodig.10.Waaromwordtbijvoorbeeldnietalleengekozenvoorkeureninhetjaarvanverkoop?Ditklemttemeeromdatdoorrecentewet-enregel-gevingophetgebiedvanmineralenengewasbeschermingeenvertragendeffectopdegroeivansommigegewassenoptreedt,metalsgevolgnoghogerekeuringskosten.Ditkomtdusdubbelhardaanbijdebedrijfsvoeringvandebetrokkentelersofkwekers.GraagvernemendeledenvandeCDA-fractieeenreactieopditpunt.InbrengledenvandePvdA-fractieVolgensdeledenvandePvdA-fractiestaatdevraagcentraalofNAKenNAKAGROvoldoendeontvlochtenzijnzodatergeenmisbruikvanhetmonopolieophetgebiedvanfytosanitairekeuringenplaatsheeft.Boven-dieniserrecenteenlawineaanmailsvanondernemersbinnengekomenoverrecente,ophetoogzeeraanzienlijkeprijsstijgingenvandefytosani-tairekeuringen.11.Kloppendezetarieven,welkeberekeningenliggenhieraantengrond-slagenisditeengevolgvanhetmonopolieopdekeuringen?DeledenvandePvdA-fractievindendatonderzoekenmonsternamesendeafgiftevandeaardappelmoeheid-vrijverklaringen(AM-vrijverklaringen)nietindezelfdehandmoetenliggen.Hierdoormaakthetdannietuitwiehetonderzoekgedaanheeftenkanereerlijkeconcurrentieplaatsvinden.Hierbijspeeltmeedathetgrootstedeelvandekenniseninnovatiejuistbijdeparticulierelaboratoriazit.Doorhetonderzoekalleendoordeplant-aardigekeuringsdienstentelatendoenzalindeogenvandeledenvandePvdA-fractieeenonwenselijkesituatieontstaan.Onafhankelijkeonderzoe-kers(WageningenUniversiteit,deWUR)gevenaandateenmonopoliedeprijsopzaldrijvenmaarookdeconstanteinnovatieonderdrukzalzetten,ookomdatdenieuwstekenniszoalsbijvoorbeeldDNA-paspoortennietaanwezigisbijNAKAGROmaarbijdeanderelaboratoria.InandereEuropeselandenishetzodatdemonsternemingendoorover-heidspartijenuitgevoerdworden,maarookhiergeldtdatdeoverheidbetaaltvoordezeonderzoeken.InNederlandmoetendeondernemerszelfhiervoorbetalen.12.DeledenvandePvdA-fractievragenzichafwaaromeenpraktijkdiegoedfunctioneert,kostenbespaarteninnovatiefis,gestoptwordtalshetdevraagisofdaadwerkelijknietvoldaanwordtaanderichtlijn.VoorwatbetreftdekostenstijgingenvandekeuringensluitendeledenvandePvdA-fractiezichaanbijdevragenvanhetlidMastwijk(CDA),ingebrachttijdensdeprocedurevergaderingvan27januari2009,stuk-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1533 nummer2009Z01047enovergenomenindeinbrengvandeledenvandeCDA-fractie.InbrengledenvandeSP-fractieUitzoweldeeerdereoverleggenoverdepositievanNaktuinbouwinfytosanitaironderzoek,alsuithetrondetafelgesprekvan12februarijl.blijktdateronduidelijkheidblijftbestaanoverdescheidingvan/tussenwettelijketakenenanderetakenvanditzelfstandigbestuursorgaan.DeledenvandeSP-fractiezijnvanmeningdatdewettelijketakenbijeenoverheidsorgaanmoetenblijven.UithetfeitdatnaastdezewettelijketakenooknogtakenzijndienietwettelijkzijnmaardaarwelvolgensNAKzelfrechtstreeksuitvoortvloeien,komtvoortdatdieonduidelijkheidblijftbestaan.AleerderpleittendeledenvandeSP-fractievooreenstrikterescheiding,enalsdatnietmogelijkis,omdatnietwettelijketakenterecht-streeksdaarmeeverbondenzijn,dandientdaaroverhelderheidtekomen.13.Kandeministerdiehelderheidgeven?14.Kandeministerinzichtgeveninwatpreciesdietakenzijnwelkekennelijkrechtstreeksvoortvloeienuitdewetmaartochgeenwette-lijketaakzijn?Depositievaneenonafhankelijkkeuringsinstituutverdraagtzichnietmetdievaneenbelangenbehartiger.DeledenvandeSP-fractiehebbendeindrukdatdietweeechterhierweldoorelkaarlopen.Bijhetrondetafel-gesprekkwambijvoorbeeldnaarvorendatkwekersverplichtlidmoetenzijnvandeNAK.«Lidmaatschap»vaneenonafhankelijkekeuringsdienstisietsvreemds.Deverplichteaanmeldingalsmenteeltmateriaalvantuinbouwgewassenopdemarktwilbrengenwordtkennelijkervarenalseenverplichtlidmaatschap.VanuitdeontstaansgeschiedenisvandeNAKishetteverklarenmaarkennelijkkomthetbijtuindersvreemdover.Ookbleekongenoegenoverdetarievenvandekeuringen.15.Wiesteltdietarievenvastenwordendietergoedkeuringaandeministervoorgelegd?Kandeministerinzichtgevenindefinancie-ringvanNaktuinbouw?Zijndetarievendietuindersmoetenbetalenkostendekkend?Enwelkekostenwordendanindetarievendoorbe-rekend?DeledenvandeSP-fractiezijnondermeervanwegedebeschermingvandebiodiversiteitenomdegeneratievan(tuinbouw)gewassentevoor-komen,voorstandervaneenonafhankelijkoverheidsorgaandattoezietopeengoedegangvanzakenindezen.16.DeledenvandeSP-fractieisechternietgeheelduidelijkwatpreciesdewettelijketakenzijndiehetbestaanvanditaparteorgaanrecht-vaardigen.IserbijvoorbeeldeenrelatietussendezekeuringsdienstendeVoedselenWarenAutoriteit(VWA)?Zoja,welkeenzonee,waaromniet?KandeministerinditlichtdepositievanNaktuinbouwnogeenstoelichten?17.Uitondermeerhetrondetafelgesprekbleekookongenoegenoverdebeloningsstructuurvandetopvanditorgaan.Deministerbenoemtdevoorzitter,steltzijookdebeloningvast?InbrengledenvandeVVD-fractieDeledenvandeVVD-fractiehebbenmoetenconstaterendat,ondanksdeopzetvanPlantkeurendeinzetopkostenefficiency,deprijszettingvandekostenvanNaktuinbouwin2009verhoogdzijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1534 18.Dezeledenverbazenzichdaaroverenwillengraagwetenwelkeoorzakenhierdebetaanzijn.Metnamevoordekleineretuinbouwbedrijvenzitereenonevenredigheidindehoogtevandekostentenopzichtevandegroterebedrijven.Dedoorberekeningvandiversefacettenvandekostentoedelingzijnvoordegrotere(exporterende)tuinbouwbedrijvengunstiger.19.Isdeministerbereiddekostentoedelingvoorkleineretuinbouwbe-drijvenopnieuwtebezien?20.VerderzijnookbijNAKAGROdeprijzengestegen.Kandeministerexactaangevenwaardoorditkanontstaanenzietdeministereenmogelijkheidomdeopwaartsekostendruktebeperken?Hetblijktbovendiendatdeduurvanonderzoekenvanhetbemonsterenisverlengd(hetduurtsomswel3wekenwanneererbemonsterdwordt)endatdeonderzoeksduurindelaboratoriaveellangerisgeworden.Ditzijnaspectendieveelvragenoproepen,ookbijdesector,hebbendeledenvandeVVD-fractiegemerkt.Medeomdezeredenenisdesectorzelfeenonderzoekgestartonderdenoemer:«Dewereldvoordefytorichtlijnendewereldnadefytorichtlijn».21.GraagzoudendeledenvandeVVD-fractiewillenwetenofdeministerhiervanopdehoogteisenwathaarmeninghieroveris.Zietdeministermogelijkhedenomdeverlengdeonderzoeksduurindelaboratoriatebeperkendoorinschakelingvandeprivatelaboratoria,zoalsdeministereerderookheefttoegezegd?TotslotwillendeledenvandeVVD-fractieaandachtvragenvoordeherzieningvandeFytorichtlijnopEuropeesniveau.DeEuropeseCommissielijktzichopditmomentteberadenovereeneventueelbrederbereikvandeuitbestedingvandeplantengezondheidstaken.22.IsdeministerbereidditinhaaroverwegingenmeetenemenenopEU-niveautebevorderendaterweermeerruimtekomtvoorprivatelaboratoria,zoalsdeKamerreedsvorigjaarheeftverzocht?InbrengledenvandePVV-fractieDeledenvandePVV-fractiepleitenvoorvrijwilligedeelnamedoorbedrijvenaanzogenaamdeBedrijfsclustersinplaatsvaneenverplichtlidmaatschapvaneenProductschapwaarbijeenkleineelitemetverschil-lendepettenopdedienstuitmaakt,overigenstegenforstehogevergoe-dingen,welkezelfsvaakhogerliggendanhetinkomenvanonzeMinister-president.DeledenvandePVV-fractievernemennietsdankommerenkweloverdiverseagrarischebestuursorganeninhetalgemeenendeNaktuinbouwinhetbijzonder.Boeren,tuindersenvisserszijnhet,netalswij,zat!Dehuidigeregeringstaattoedatbestuursorganenenhunuitvoe-rendemonopolistenzichverrijkenviaverplichtelidmaatschappenvanhungedwongenachterban,welkegeeninspraakheeftdoormiddelvankies-,motie-en/ofstemrecht.Bestuursledenwordenimmersbenoemdvanuithet«onskentons»-principe.WaarisdeNederlandsedemocratiegeblevenopditgebied?Naktuinbouw,maarookdeProductschappenwordenbovendienbestuurddoormensenmetsomswel20(!)pettenophunhoofd.23.Hoedenktdeministeroverdezebelangenverstrengeling,graai-cultuur,bestuurlijkeincestenbuitensporigesalarissenenwatgaatzijhiertegenondernemen?24.Realiseertdeministerzichdatgeziendeaangescherptemilieueisen,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1535 mestwetgevingenhetafnemendeaantaltoegelatenbestrijdingsmid-delen,bedrijvenzwaarindeproblemenkomen,zelfsfaillietgaan,losvandekredietcrisis?25.Welkreddingsplankomtervooronzehardwerkendetuinbouwers?Waaromzetderegeringnietinopvrijwillige,renderendeBedrijfs-clustersinplaatsvandeverplichteProductschappen?IsderegeringbereiddezeverschrikkelijkeProductschappenopteheffen?Zoneen,waaromniet?26.WatzijnvolgensdeministerdevoordelenvaneenProductschaptenopzichtevaneenBedrijfscluster?27.Waaromkrijgenonzetuinbouwers,juisttentijdevancrisis,temakenmetaangescherpteregelgeving,krimpendegewasbescherming,exorbitantstijgende(veld)keuringskostenenwatgaatdeministerondernemenomdezeoer-Hollandsesectorteondersteuneninplaatsvantebelemmerenmetextrawet-enregelgeving,enzoweladminis-tratiefalsfinancieelzwaardertebelasten?VoortszijndeledenvandePVV-fractietegendeareaalheffing,welkebovendienookvoorgewassengeldtdiepasnameerderejarengroeigeoogstkunnenwordenenwaarbijbovendienbetaaldwordtvooronbe-teelderijpaden.28.Isderegeringbereiddeareaalheffingafteschaffenenzonee,waaromniet?29.VerderpleitendeledenvandePVV-fractievooreenkeuringenkelinhetjaarvanoogst,kandeministerdaareenreactieopgeven?30.DeledenvandePVV-fractiewillendatdeBalkenendenormwordtgehanteerdvoorbestuurdersinpubliekeensemipubliekefuncties,evenalsvoordedirectievanNaktuinbouw.Isdeministerhiertoebereid,tothetmomentdatdezepapierentijgers,NaktuinbouwendeProductschappentothetverledenzullenbehoren?31.TotslotvragendeledenvandePVV-fractieomhardwerkende,welwillendeondernemerstekoesterenenteondersteunenwaarmogelijkinplaatsvanzehetlanduittepestendoorhetzeerongelijkespeelveld,ofdedasomtedoenmetexorbitanthogelastenenverstikkendewet-enregelgeving.KomtderegeringopvoordeNederlandseofEuropesebelangen?WordtdezeinbrenggeschrevennaardeministervandeNederlandseboeren,tuindersenvissersofnaardeministervanEO(EuropeseOngelijkheid)?InbrengledenvandeSGP-fractieDeledenvandeSGP-fractienemendekritiekdiedoordiverseonderne-mersuitdetuinbouwsectorisgeuitopdetariefsverhogingenvoorveld-keuringendoorNaktuinbouwserieus.Zijbegrijpendezekritiekenvragendeministeromeenadequatereactie.KwaliteitskeuringenzijnbedoeldomdeNederlandseproductenpositiefteonderscheidenvandebuitenlandse.DitzoudekrachtvanhetNAK-keur-merkmoetenzijn.32.DeledenvandeSGP-fractiekrijgenhetsignaaldatdoordetoege-nomenkosteneerdervaneenconcurrentienadeelsprakeis.KlopthetdatinEU-landen,alsBelgiëenFrankrijk,inhetovergrotedeelvandetransactiesnietgevraagdwordtnaarhetNAK-keurmerk?33.Klopthetdatdekwaliteitvandeproductenuitdezelandengemid-deldgenomennietlagerisdandekwaliteitvanNederlandseproduc-ten,hoewelzijgeenvergelijkbaarsysteemvoorkwaliteitskeuringenhebben?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1536 34.Hebbendeverplichtekwaliteitskeuringenen,daaraangekoppeld,hetNAK-keurmerknoglangertoegevoegdewaarde?Zoja,welkebewijs-voeringligthieraantengrondslag?WordtdetoegevoegdewaardevanhetNAK-keurmerkmetenigeregelmaatgeëvalueerd?Kernpuntvandekritiekvandiverseondernemersopdeverhogingvandekeuringstarievenisdathethenopgelegdwordtenzijgeenmogelijkhedenhebbenommeetebeslissen.DeledenvandeSGP-fractiebegrijpenhunfrustraties.35.Dezeledenvragenzichafinhoeverredesectorbesturendebreedteendieptevandebetreffendesectoren(bloemisterij,boomkwekerij,groente)vertegenwoordigen.36.HoehoogzijndesalarissenvandetweedirecteurenvanNaktuin-bouw?Hoeverhoudtdehoogtevandezesalarissenzichtotdenorm-bedragenvoordebeloningvanfunctionarissenindepubliekesector?Kandeministerdezeinhetlichtvandeaanzienlijkestijgingvandekeuringskostenverantwoorden?37.Ishetwaardatvoorgewassendiemeerderejarengroeienvoordatzijgeoogstwordenelkjaareenareaalheffingbetaaldmoetwordenendatdezegewassenelkjaargekeurdwordenmetbijbehorendekosten?IsdeministerhetmetdeledenvandeSGP-fractieeensdatdezeproceduregeenrechtdoetaanhetfeitdathetkeuringstrajectenhetNAK-keurmerkbedoeltzijnomdekwaliteitvanheteindproducttegaranderen?38.Watisdemeerwaardeen/ofnoodzaakvanjaarlijksekeuringtenopzichtevaneenmaligekeuringvoordeoogst?Isdeministerbereideenherzieningindezerichtinginoverwegingtenemen?IIREACTIEVANDEMINISTERHierbijstuurikumijnreactieenantwoordenopdevragendieaanmijzijngestelddoordevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteitoverdekostenvoorveldkeuringenvanNaktuinbouw.GeletopdeaardvandediversevragenvandeKamerwilikallereerstmijnalgemenevisiemetbetrekkingtotdeinzetvandekeuringsdiensten(waarvanNaktuinbouweréénis)uiteenzetten.IkzaldaardedooruwKamergemaakteopmerkingenbijbetrekken.Vervolgenszalikingaanopdestandvanzakenmetbetrekkingtotdeoverdrachtvanfytosanitairetakennaardekeuringsdiensten(Plantkeur)enikzalvervolgensnaderingaanopdeeisenvanderdelanden.Ikzaldaarnaaandachtbestedenaandetarievenvandekeuringsdienstenendesystematiekdiedaaraantengrondslagligt.Aanhetslotvanmijnbriefzalikwaarnodignogspeci-fiekeringaanopvragendiedooruwKamerzijngesteld.Voorafwilikopmerkendatereenduidelijkonderscheidistussentakenenregelgevingopenerzijdshetgebiedvankwaliteitenanderzijdsfytosani-tairetakenenregelgeving.Ditzijntweeterreinenmetelkhuneigenvereisten,standaardenenmogelijkhedendieafentoewel,enafentoenietgelijkoplopen.Hoeweldekeuringsdienstentakenopzowelhetterreinvankwaliteitalsophetfytosanitaireterreinuitvoerenishetvanbelangomhetonderscheidgoedinhetoogtehouden.Indezebrieftrachtikditverschilduidelijkaantebrengenindegebruikteterminologie.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1537 1.AchtergrondenenuitgangspuntenbijderoleninzetvandekeuringdienstenIndeplantaardigesectorenzijnvierkeuringsdienstenactiefdiezichbezig-houdenmetkeuringen,inspecties,controlesendebijbehorendediagnos-tiekvanplantenenplantaardigmateriaal.Deoorsprongvandezedienstenligtindeaanpakvankwaliteitsaangelegenheden.Driekeuringsdienstenhoudenzichbezigmetteeltmateriaalenéénmeteindproducten.Teelt-materiaalisverdeeldindesectorenakkerbouw,tuinbouwenbloem-bollen.VoordesectorakkerbouwisdeStichtingNederlandseAlgemeneKeuringsdienstvoorzaaizaadenpootgoedvanlandbouwgewassen(NAK)belastmetdekeuringstaken,voordesectortuinbouw(bloemisterij,boomkwekerijengroentegewassen)isdeStichtingNederlandseAlge-meneKwaliteitsdienstTuinbouw(Naktuinbouw)actief.IndesectorbloembollenisdeStichtingBloembollenkeuringsdienst(BKD)deaangewezenkeuringsdienst.Dezedriestichtingenhoudenzichbezigmetteeltmateriaal,datinhandelwordtgebrachtenwordtgebruiktomdaaruitconsumentenproductentetelen.Voortoezichtopnalevingvanderegelsvoorconsumentenproducten(groenten,fruit,bloemenenplanten)isdeStichtingKwaliteitsControleBureau(KCB)aangewezen.Dekeuringsdienstenzijnprivaatrechtelijkgeorganiseerdindevormvanstichtingenenzemogenonderlingnietconcurreren.Destichtingenhebbeniedereeneigenbestuur,bestaandeuitvertegenwoordigersvanrepresentatievevakorganisatiesoforganisatiesvanhetbedrijfsleven,evenalseeneigendirectie.Denamenvanenkelevandezekeuringsdien-stenmogendanenigegelijkenismetelkaarvertonen,zezijnechterzelf-standigendusnietaanelkaargelieerd.Degenoemdekeuringsdienstenkomenoorspronkelijkvoortuitprivateinitiatievenvanhetbetrokkenbedrijfslevenomdekwaliteitenrasechtheidvanplantenenplantmateriaalinhethandelsverkeertegaranderen.Vanafdejarenzestigvandevorigeeeuwwerdenveelvandezekwaliteits-enrasechtheidseisenvastgelegdinEuropesewetgeving.InNederlandlaghetvoordehandhettoezichtopdenalevingvandezeEuropeseregelstelatenuitvoerendooralbestaandestichtingendiehaddenbewezenopeenhoogniveaucontroleentoezichttehouden.DeEuropesewetgevingwerdinNederlandindetoenmaligeZaaizaad-enPlantgoedwet(ZPW)endeLandbouwkwaliteitswet(LKW)geïmplementeerd.Degenoemdestich-tingen–eenaantalmeteenhistorievanvervóórdeTweedeWereld-oorlog–werdenopdezemanierbelastmetuitvoeringvandewettelijketaken.Zekregendaarmeeeenpublieketaakenwerdenzozelfstandigebestuursorganen(ZBO’s).Bijde(hernieuwde)aanwijzingvanNAKenNaktuinbouwalszelfstandigebestuursorganenbijdeherzieningvandeZPWvoordeinwerkingtredingvandeZaaidzaad-enPlantgoedwet2005isnogeensuitgebreidbeargu-menteerdwaaromdezevormvanorganisatiezogoedpast.NaastdepositieveervaringenmetdeuitvoeringvandepublieketakenonderdeoudeZPW,warendevolgendeargumenteneenredenomdezekeuring-sinstellingenwederomtebelastenmetdezetakenenhunpositiealszelf-standigbestuursorgaantecontinueren:•Erwasenisbehoefteaanonafhankelijkeoordeelsvormingopgrondvanspecifiekedeskundigheid;•Erwasenisineengrootaantalgevallensprakevaneenstriktaanregelgevinggebondenuitvoeringvantaken:dekeuringsdienstennemenjaarlijksgroteaantallenbeslissingen,gebaseerdopvastge-steldenormendiezijngebaseerdopwet-enregelgeving.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1538 Despecifiekedeskundigheidvandekeuringsdienstenendebetrokkenheidvanbedrijvenenorganisatiesuitdesectorhebbenertoebijgedragendathetstelselvanwettelijkekeuringenendeoverigewerkzaamhedenzichtoteenzeerhoogniveauhebbenontwikkeld.Dezekeuringsdienstenhebbenookinternationaaleenhoogaanzien.VanwegedegelijksoortigeopzetvandeLandbouwkwaliteitswetgoldenvoorhettoewijzenvandewettelijketakenaanKCBendeBKDdezelfdeoverwegingen.Hetgrotedraagvlakindesector,mededooreenstichtingsbestuurmetvertegenwoordigersvanuitdebelanghebbendesectoren,wasdusin2005eenbelangrijkeredenomvasttehoudenaanhetopdezemanierorgani-serenvaneenaantalpubliekecontrole-entoezichttaken.Deflexibiliteit,desterkbedrijfsmatigingerichtebedrijfsprocessenendebewakingdoordebesturenvandeefficiencyvandetaakuitvoeringblijkenaljarenborgtestaanvooreenhogekwaliteitvandeuitvoeringtegenscherpetarievenmeteentariefontwikkelingdiegelijkisaanoflagerdandenormaleprijs-ontwikkelingen.Depositievandekeuringsdienstenbinnendesectorinrelatietotdeopge-dragenwettelijketakenmaakttegelijkertijddatiknauwlettendtoezieopdeonafhankelijkheidenonpartijdigheidvandekeurings-eninspectie-beslissingenvandezediensten.Verderis(bijdestartvanPlantkeur)ookkritischgekekennaardescheidingvanpubliekeenprivatetakenbijdekeuringsdiensten.Deprivatetakenzijnbelegdbijapartecommerciëleorganisaties.Viadewetendestatutenhebikruimvoldoendeinvloedombijtekunnensturenindiesituatieswaardatvoordegoedeuitoefeningvandetakengewenstis.Onderanderehetgoedkeuren,respectievelijkvaststellenvandetarievenvoordegenoemdetakenisenblijftmijnverantwoordelijkheid.Almetalbenikvanmeningdatinhetgekozenmodelopeenevenwich-tigewijzeeenbalansisgevondentussentakenenverantwoordelijkhedenvandeoverheidenvanhetbedrijfsleven.Deoverheiddraagthierinverantwoordelijkheidvoordewet-enregelgeving.Indezewet-enregel-gevingzijnookdeeisenvastgelegdwaaraanteeltmateriaalenconsumen-tenproductenmoetenvoldoen,zowelopfytosanitairalsopkwaliteits-gebied.Ookhoudtdeoverheidtoezichtopdeuitvoeringvandetaken.Dekeuringsdienstenzijnalszelfstandigebestuursorganenbelastmetdeuitvoeringvandezewettelijketaken.Desectororganisaties(vertegenwoordigdindebesturenvandekeurings-diensten)hebbeneenbelangbijenzeggenschapoverdeuitvoeringvandetakenende(efficiënte)organisatiedaarvan.Daarbijstaathetcollec-tievebelangvandesectoralsgeheelbovenindividuelebedrijfsbelangenvanafzonderlijkeondernemers.Hetisinditmodelnietaandeordedatindividueleondernemersinvloeduitoefenenopdetaakuitvoeringdoordekeuringsdienstenofopuitkomstenvanconcretekeurings-ofinspectie-beslissingen.Erzijnvragengesteldoverde«monopoliepositie»vandekeuringsdien-sten.Ikhebvragenhieroveralin2008beantwoord1,maarwilerhiervooralleduidelijkheidopwijzendathetbijdekeuringsdienstengaatomtakendieuitsluitendaandeoverheidzijnvoorbehouden.HetzijntakendiehungrondslagvindeninEuropesewetgevingen,voorzoverrelevant,zijnvertaaldinnationalewet-enregelgeving.Ditbetekentdateenbetrokkenbedrijfvoordecontrolesenkeuringenalleenterechtkanbijdedoormijvoorditbedrijfaangewezenkeuringsdienstwelkeaanmijntoezichtisonderworpen.Detakenwordennietineenopenmarktverricht,kwalifica-tiesals«monopolie»zijndusnietaandeorde.1KamerstukkenII2008/09,31700XIV,nr.8.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.1539 Overigensberustennietalleactiviteitenvandekeuringsdienstendirectopdewet.Desectorenhebbennamelijkookbehoefteomdegespeciali-seerdekennisenervaringvandezedienstentekunnengebruikenvoorhetafgevenvangarantiesdiebovendeindeEUenNederlandgeldendewettelijkeeisengaan.Ditbetreftbijvoorbeeldprogramma’sdiegarantiesopleverendatdeteelten/ofstatusvaneenbedrijfvoldoetaandespecifiekeeisenvanbepaaldederdelanden.Bijdergelijkeprogramma’smoetondermeerwordenvoldaanaandeeisdatdekeuringsdienstenuitsluitendbelastzijnmetspecifieketakenvanopenbaarbelang.Voorhettoestaanvandieactivi-teitenmoetwelvoldaanzijnaandevoorwaardenzoalsgesteldinmijnbriefaandeKamervan14november20081.Daarenbovenbetalenindatgevalalleendedeelnemersaanzo’nprogrammavoordezeaanvullendegaranties.2.PlantkeurZoalsaangegevenligtdeoorsprongvandegenoemdekeuringsdienstendusindekwaliteitsregelgeving.Sinds1september2007zijnondermandaatookdefytosanitaireinspectietakenaandezekeuringsdienstenovergedragen(Plantkeur).DePlantenziektenkundigeDienstvervultsindsdiedatumderolvanfytosanitaireautoriteit,kennisdienstentoezicht-houderopdeuitvoeringvandeinspectiesdoordekeuringsdiensten.Deoverdrachtvandetakenslootaanopdepolitiekewensomopbedrijvenzominmogelijkverschillendetoezichts-encontroleorganisatiestelatenwerken.Enmetdezeoperatiekwamiktegemoetaandewensenvanuithetbedrijfslevenommeerinvloedtehebbenopdeefficiencyvandietaakuitvoeringendaarmeeookopdetarieven2.IkbenvanmeningdatdekeuringsdienstenendePlantenziektenkundigeDiensthunnieuwerollenuitstekendhebbenopgepakt.Hetsysteemdraaitnaarmijnoordeelgoedenhetbedrijfslevenistevredenmethetnieuwestelsel.Ookinternationaalisdenieuwewerkwijzegeaccepteerd.AlleenRuslandaccepteertdenieuwesystematieknogniet.WezijnmetRuslanddanookingesprekovereenproefperiodewaarbijookdoordeRussischeautoriteitenwordtgeaccepteerddathetfytosanitaireexportcertificaatdoordekeuringsdienstenwordtafgegeven.3.FytosanitaireeisenvanderdelandenVoorhetinterneEuropesehandelsverkeerenbijimportnaardeEuropeseUniegeldende(fytosanitaire)eisendiedeEUinzijnwetgevingheeftvastgelegd.DaaraanmoetiedereeninNederlandendaarbuitenvoldoenbijimportenbijinternverkeerbinnendeEU.VoorexportnaarderdelandenbuitendeEuropeseUnieliggendeeisenvastindewetgevingvandatbetreffendeland.Daarmeegaathetdusomeisendiedoordeover-heidvandatlandwordenopgelegd.Bedrijvendienaardielandenwillenexporterenmoetendekostenvooreventueleextrabenodigdeinspectiesenonderzoekzelfbetalen.DezekostenkomenbovenopdekostenvoorcontrolesophetminimaleEU-niveau.Hetstaatelkderdelandvrijom,binnendekadersvandeInternationalPlantProtectionConvention(IPPC)endeWTO(WorldTradeOrganiza-tion),eisentestellenwaaraandeindatlandteimporterenplantaardigeproductenmoetenvoldoen.Nederlandseondernemersexporterennaarveelvandiederdelanden.Zijhebbendustemakenmetveelverschil-lendederdelandeneisen,waaraanzezichbijexportmoetenhouden.ZolangdeeisendiedederdelandenstellennietinstrijdzijnmetdekadersvandeIPPCendeWTO,isdateengegeven.1KamerstukkenII2008/09,31700XIV,nr.16.2ZieondermeerKamerstukkenII2007/08,31200XIV,nr.18.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15310 DeNederlandseoverheid(endusdekeuringsdiensten)isverdrags-rechtelijkverplichtinovereenstemmingmetdiedoordeoverhedenvast-gesteldeeisenvoorexportnaarhetbetreffendelandtecertificeren.Somszijnerinterpretatiemogelijkhedenwaaroverdanophetniveauvandeoverhedenwordtgesproken.Nederlandtreedtindiegevallenactiefopenmetregelmaatvoerikoverlegmetcollega’svanderdelandenoverditsoortkwesties.Niettemin:hetblijfthetlandvanbestemmingdatdeeisenbepaalt.AlsdeeisenvandederdelandenzwaarderzijndandeEU-eisenbepaaltdeoverheid(LNV)opwelkewijzeaandieeisenvoldaankanworden,tenzijhetderdelanddatalzelfheeftbepaald.Eenindividueleondernemerheeftoverigensopdatprocesgeeninvloed.Welwordtregelmatigmetdebetrokkensectorenoverleggevoerdwaarbijwordtnagegaanopwelkemanierdeeisenvanderdelandenopeeneffi-ciëntewijzeininspectie-encontroleprogramma’svandekeuringsdien-stenondergebrachtkunnenworden.Indemeestegevallenstellenderdelandendeeisdatbepaaldeschadelijkeorganismeninbepaaldeproductennietmogenvoorkomen.Somsschrijfthetderdelandexactvoorhoedegarantiehiervoortotstandmoetkomen.IndergelijkegevallenwordenspecialearrangementenopgezetmetdeeisenendewijzewaaropNederlanddaarinvoorziet.Opdezearrangementenwordenaantalenintensiteitvandebenodigdeinspecties,veld-oflaboratoriumtoetsenen/ofmonitoringgebaseerd.Insommigegevallendienenderesultatenvandeinspectiesom«registersmeterkendebedrijven»optezetten.Datzijnbedrijvendieopbasisvangunstigeinspectieresultatenmogenexporterennaareenbepaaldebestemming.Totslotzijnerderdelandeneisendienietalleenhetteinspecterenproductzelfbetreffenmaarhetgeheleproductiesysteem.Dekeuringsdienstenkunnendieeisenonderbrengeninéénvandebestaande«kwaliteitplus»-systemen.Bedrijvenkunnenhieraanopvrijwilligebasisdeelnemenenzoaantonendatdedoorhengeproduceerdezadenofplantenaandestrengesysteemeisenvandederdelandenvoldoen.4.TarievenOntwikkelingtarievenDiversevragenzijngesteldoverdeontwikkelingvandetarievenbijdekeuringsdiensten.Allereerstwilikaangevenwatmijnrolenverantwoor-delijkheidisindeze.Voordekwaliteitscontrolesgeldtdathetbestuurvandekeuringsdienstendetarievenvoorkwaliteitskeuringenvaststeltendezetergoedkeuringaanmijvoorlegt.Dezetarievenkeurikuitsluitendgoedalszenietstrijdigzijnmethetrechtenhetalgemeenbelangenzeboven-dienkostendekkendzijn.Mijnverantwoordelijkheidvoordetarievenvoordefytosanitaireinspec-tiesisopeenanderemaniergeregeldenopeenanderejuridischebasisgestoeld.Bijfytosanitaireinspectiesishetzodatdebesturenvandekeuringsdiensteneenvoorstelvoordetarievenaanmijvoorleggen.Dezewordendoormijbeoordeeld.Ikhanteerhierbijdezelfdeuitgangs-puntenalsbijdekwaliteitscontroles,uitgebreidmetenkelespecifiekevoorwaardenuitdeMeerjarenovereenkomstenPlantkeurdieikmetdebetreffendedienstenhebafgeslotenendeeisenuitEuropeseFytorichtlijnaangevuldmetoverigeEuropesefytosanitaireregelgeving.Vervolgensstelikbijministeriëleregelingdetarievenvast.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15311 EenaantalvragenvandeKamerroepthetbeeldopdatersprakezouvanonevenredigestijgingenvantarieven.Ditbeeldkaniknietonderschrijven.Destijgingvandetarieven(zowelvoorkwaliteitscontrolesalsvoorfytosa-nitaireinspecties)wordtvoornamelijkbepaalddoordeontwikkelingvandelonenenprijzen.Overdelaatstejarenliggendetariefstijgingenvoordekwaliteitscontrolesdoordekeuringsdienstenonderdegangbareloon-enprijsontwikkelingen.Defytosanitairetarievenstijgenwelenigszins(inhetafgelopenanderhalfjaarindeordevangroottevan3%).OverhetalgemeenzijndehuidigefytosanitairetarievendiedekeuringsdiensteninrekeningbrengenechternogsteedslagerdandetarievendiedePDin2007,voorafgaandaanPlantkeur,inrekeningbracht.Bovenstaandesluitoverigensnietuitdatineenspecifiekgevaldoordetoegepastesystema-tiekhethuidigetariefineenbepaaldesituatievoorafzonderlijkebedrijvenwelhogerkanuitpakkendaninhetverleden.Ikkomdaarlaternogopterug.AreaalheffingenofpartijcontrolesDiversevragenzijngesteldoverdebasisvoorzogehetenareaalheffingenbijNaktuinbouwendemogelijkheidomcontrolesopeenanderewijzeofslechtseenmaaltelatenplaatsvinden(bijvoorbeeldpartijcontrolesvlakvoorhetindehandelbrengen).DeredenvoordehuidigewerkwijzeligthierindatNaktuinbouw,innauwoverlegmetdesectorbesturen,hetuitgangspunthanteertdatdekostenmakerookdragermoetzijnvandekosten.Metanderewoorden:vraagteenbedrijfofhetdoordatbedrijfgeteeldegewasrelatiefveelofextrakeuringsinspanningen,danvaltderekeningvanNaktuinbouwhogeruitinvergelijkingmetbedrijvendieaaneenregulierkeuringsbezoekgenoeghebben.UnaniemismeninhetbestuurvanNaktuinbouwvanmeningdathetnietzokanzijndatdenormaal/goedfunctionerendebedrijvenbijdragenaandekostenvoorbedrijvendiehetminderdoen.Echter,alleenmetuurtarievenwerkenwerdenwordtnietalsbillijkervaren.Naasthetfeitelijkuitvoerenvandekeuringenophetbedrijfbestaateenkeuringssysteemnamelijkookuiteengrootaantalandereactiviteiten,zoalshethoudenvantoezichtophethandelsverkeer,hetontwikkelenenopstellenvankeuringsprogramma’sbijnieuwoptredendeproblemen,hetontwikkelenvanadequatetoets-methodenetc.Deaandittypeactiviteitenverbondenkostenmoetenviaeenalsrechtvaardiggevoeldeverdelingdoorallegeregistreerdebedrijvenbetaaldworden.Immers,ookvoordezekostenkanNaktuin-bouwnietaankloppenbijderijksbegroting.Daaromhebikdegekozensystematiekmetareaalbijdragengoedgekeurd.Omdathetkeuringstechnischnoodzakelijkis(denkbijvoorbeeldaantraceerbaarheidenhetuitroeienvanziektenenplagen)datdegeheleteeltophetbedrijfvandenbeginnewordtgevolgd,zijnookdemeerjarigeteeltenindekeuringenbetrokken.Ookdeherkomstvanhetplant-materiaalendeindeloopderjarengevolgdebedrijfshygiënezalindekeuringsbeslissingenmoetenwordenbetrokken.Eenboomofvasteplantuitsluitendvlakvoorhetmomentvanafleverenkeurenisdaarbijveeltebeperktennietinovereenstemmingmetdevoorschriften.Hetgehanteerdekeuringssysteemkenteenbedrijfsgerichtebenaderingenisgeenpartijgerichtsysteem.Deareaalomvangisduseenmaatvoorhetbepalenvandeomvangvanhetbedrijfendewaardevandeproductieenisdaarmeegeenmaatvoorhetaldannietkeurenvanbepaaldepartijen.5.BeantwoordingspecifiekevragenOpbasisvandebovengenoemdealgemeneuitgangspuntenwiliknaderingaanopdevragendiedoordeKamerzijngesteld.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15312 Inantwoordopvraag1vandeCDA-fractiebenikvanmeningdatdeinvoeringvanPlantkeurin2007naartevredenheidisverlopen.Hetsysteemfunctioneertgoedendeontwikkelingvandetarievenisinlijnmetdealgemeneontwikkelingvandelonenenprijzen.Hetsysteemheeftgeleidtoteeneenvoudigerstelselwaarbijkwaliteitscontrolesenfytosani-taireinspectiesdoordezelfdedienstensomstegelijkertijdwordengedaanwaardoorerminderinspecteursopbedrijvenkomen.Ditscheelttijdenkostenvoorhetbedrijfslevenendeoverheidterwijldekwaliteitvandecontroleseninspectiesovereindisgebleken.AnderelandenhebbenPlantkeur(vraag2)geaccepteerd,metuitzonderingvanRusland.Zoalsikeerderbijbriefvan14november20081aandeKamerhebgemeld,heefthetInspectoraatvandeEuropeseCommissie(FVO)eenonderzoekgedaannaardewerkingvanPlantkeurwattoteenpositiefoordeelheeftgeleid.DeEuropeseCommissiekijktopeenzelfdewijzeaantegenhetsysteem.Hetsysteemvan«toezichtoptoezicht»waaraandeCDA-fractierefereert(vraag3)isnietmogelijkomdatditopgrondvanEuropeseregelgeving(metnamedeFytorichtlijn)nietistoegestaan.Ikverwijshiervoornaareerderecorrespondentiehierover2.Inzetvanprivatebedrijvenvooroffi-ciëlefytosanitairetakenisnietmogelijkomdatdezenietvoldoenaandeeisenvandeEuropeseFytorichtlijn.Zoalshierbovenaangegevenbenikvanmeningdat,binnendekadersdiedeinternationaleregelgevingstelt,hethuidigesysteemtoteenhogereefficiëntieleidttenopzichtevanhetoudesysteem(vraag4).InantwoordopdevragenvandeCDA-fractienaardeeisenvanderdelanden(vragen5,6en7)kanikverwijzennaarmijninleidinginpara-graaf3.DetariefstellingvanNaktuinbouw(enoverigensookvandeanderediensten)ishieropafgestemd.Voorexportinspectieswordenapartetarievengehanteerddieuiteraardalleenvantoepassingzijnvoordiebedrijvendiedaadwerkelijkwillenexporteren.LeveranciersdiehunproductenalleenbinnendeEUverhandelen,hebbenmetdezetarievennietstemaken.MetbetrekkingtotdevragenvandeCDA-fractienaardesystematiekvande(meerjarige)keuringen(vragen8,9,10)verwijsiknaarmijninleidingonderparagraaf4.InaanvullingdaaropkaniknogmeldendatdefytosanitairevoorschriftenendekwaliteitsrichtlijnenindeEUuitgaanvaneenregistratievanhetbedrijfenvaneeninspectie/keuringvanhetgehelebedrijf.InEuropesefytosanitaireregelgevingisvastgelegddathetgeheleperceelofhetgehelebedrijfvrijmoetzijnvanquarantaineziektenennietalleenhetmateriaaldatineenspecifiekjaarbestemdisomindehandeltewordengebracht.Voorkwaliteitisvastgelegddateenbedrijfinallestadiavanproductiemoetvoldoenaaneisenvangoedetraceerbaarheid,identifi-catie,beoordelingvankritischepunteninhetprocesenhetdoorlopendnemenvanmaatregelenomziektenenplagentebestrijden.DedoordeEU-regelgevingvoorgeschrevenkeuringisdanookgeenpartijkeuring,maareenbedrijfskeuringofkeuringvanhetteeltsysteemovermeerderejaren,watoverigensdoordesectoralsvolstrektnormaalwordtgezien.Hetbiedtvoorbedrijvenbovendiendemogelijkheidomopiedermomentvanhetproductieprocesmateriaalinhandeltebrengenzondervooraf«partijkeuringen»tehoevenaanvragen.Ombovengenoemderedeneniskeuringalleeninhetjaarvanverkoopooknietmogelijk.Specifiekinantwoordopvraag8naarpartijkeuringenvoor«stelen»indesierteeltsectorkanikuoverigensmeldendatinspectieopbasisvan1KamerstukkenII2008/09,31700XIV,nr.16.2KamerstukkenII2007/08,31200XIV,nr.178.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15313 «stelen»alleenvantoepassingisopdeimportvaninspectieplichtigesnijbloemenuitderdelanden.DeEuropeseregelgevingschrijfthiereenpartijgerichteinspectievoor.Zoalshierbovenisaangegevenishetechternietmogelijkenwenselijkomeendergelijkesystematiekvoorallekeuringenensectorentoetepassenvanwegedeverschillendeeisendiehierbestaan.DePvdA-fractievraagtnaardetarievenvanNAKenNAKAGROendegrondslagenhiervan(vraag11).VoordetarievenvanNAKgeldthetzelfdealsvoordeNaktuinbouw.Ookhierstelthetbestuurvandestichtingdetarievenvoordekwaliteitscontrolesvastenlegtdezeaanmijtergoedkeu-ringvoor.VoordefytosanitaireinspectiesgeldtookvoorNAKdathierhetbestuurvoorstellenaanmijvoorlegt.Iksteldefytosanitairetarievenbijministeriëleregelingvast.EvenalsbijNaktuinbouwdienendezetarievenkostendekkendtezijnenwordenzedoormijbeoordeeldopdereedsgenoemdeaspecten.OokvoordeNAKgeldtdatergeensprakeisvanonverantwoordeprijsstijgingen,maardatdestijgingenliggeninlijnmetalgemeneloon-enprijsontwikkelingen.Welzijndekostenvoorveld-keuringenindepootaardappelsectorin2009metcirca7%gestegen,alsgevolgvaneengewijzigdekeuringssystematiek.Opdevermeende«monopoliepositie»vandeNAKbenikalingegaaninparagraaf1vandezebrief.OpdevraagvandePvdA-fractienaardetariefontwikkelingvanNAKAGROkanikgeenantwoordgeven.NAKAGROiseencommercieelbedrijf(eenzelfstandigeBV)zonder(hiërarchische)relatiemetdeover-heid.IkdraagdanookgeenenkeleverantwoordelijkheidvoordetarievendieNAKAGROhanteert(zieookvraag20vandeVVD-fractie).MetbetrekkingtotdevraagvandePvdA-fractienaardebetalingvankostenvoormonsternemingdoorondernemersendekennisontwikkelingbijprivatelaboratoria(vraag12)verwijsikunaarmijnbriefover«markt-werkingfytosanitairelaboratoria»van11februari20081.Desituatiezoalsdaarinbeschrevenisnognietveranderd:hetisopgrondvandeEuropeseregelgevingnogaltijdniettoegestaandatcommerciëlelaboratoriumondernemingenwordenbetrokkenbijofficieelfytosanitaironderzoek.Zoalsikuhebtoegezegd,blijfikmijinspannenomruimtetecreërenvoorprivatelaboratoriaomofficiëleanalysestemogenuitvoeren.DeEuropeseCommissiewerktmomenteelaaneenvoorstelhieromtrent.Wanneerditvoorstelmetdelidstatenwordtbesprokenisnogonbekend.DeSP-fractieheefteenaantalvragengesteldoverdewettelijketakenvandekeuringsdiensten(vragen13en14).VoorhetantwoordhieropverwijsiknaarmijnbriefaandeKamervan14november20082waarinikbeningegaanopdetakenvanNaktuinbouw.ZoalsikdaarinhebaangegevenvoertNaktuinbouwuitsluitendtakenvanopenbaarbelanguit.DitisindestatutenverankerdenditvolgtookuitdeZaaizaad-enplantgoedwet2005.Hetzijntakendiewettelijkzijnvastgelegdofactiviteitendieinhetverlengdedaarvanliggen.Dezetakenenactiviteitenzijnnietaanmarkt-werkingonderhevigenwordendoorNaktuinbouwzonderwinstoogmerkverricht.Naktuinbouwheefteenlijstinditkaderopgesteldwaarmeeikvanuitdieoptiekhebingestemd.InhetkadervanmijntoezichtopNaktuinbouwbeoordeelikperiodiekofNaktuinbouwhieraannogsteedsvoldoet.Ookditisindestatutenvandestichtingverankerd.MetbetrekkingtotdevraagvandeSP-fractie(vraag15)naardetarievenverwijsiknaareerdereantwoorden.Specifiekkanikhiernogaantoevoegendatallekostenvandeorganisatie(zoalshuisvesting,perso-neel,laboratorium,materialen,vervoere.d.)indetarievenmoeten1KamerstukkenII,2007/08,31200XIV,nr.178.2KamerstukkenII,2008/09,31700XIV,nr.16.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15314 wordendoorberekend.Ditgebeurtopbasisvaneengedetailleerdeuren-registratieeneenmodelvankostentoerekening.Inantwoordopvraag16vandeSP-fractieverwijsikvoorhetbestaans-rechtvandekeuringsdienstennaarmijninleidendebeschouwinginpara-graaf1.Inaanvullinghieropkanikunogberichtendatvoordezetaak-uitoefeningergeenrelatieismetdeVoedselenWarenAutoriteit.ZoalsikdaarbijhebaangegeveniserbewustvoorgekozenomdetaakuitvoeringtelatenplaatsvindendoorzelfstandigebestuursorganenbuitendedirecteorganisatievanLNV.TotslotvraagtdeSP-fractienaardebeloningsstructuurbijdetopvanNaktuinbouw(vraag17).Inantwoordopdievraagkanikumeldendatikdevoorzittervandestichtingnietbenoem,maardatbenoemingofontslagdoorhetbestuurvoorafgaandtergoedkeuringaanmijmoetwordenvoorgelegd.Hetsalarisvandevoorzitterofhetsalarisvandedirectiewordthiernietbijbetrokken.Metdevaststellingofgoedkeuringhiervanhebikgeenbemoeienis.Ditbetreftuitsluitenddeverantwoorde-lijkheidvanhetbestuurvandestichting,metdaarinafgevaardigdenvanbetrokkensectororganisaties.MetbetrekkingtotdevragenvandeVVD-fractieoverdeontwikkelingvandekostenbijNaktuinbouw(vraag18)endemogelijkheidommeerreke-ningtehoudenmetkleineretuinbouwbedrijven,kanikinaanvullingopwatikhiervoorhebgesteldnoghetvolgendeopmerken.ZoalsikhebaangegevenisoverdegeheleliniebijNaktuinbouwsprakevaneenprijsstijgingdieligtinlijnmetdealgemeneontwikkelingvandeloonkostenenprijzen.Hierbijissprakevanéénbijzonderesituatie.Ditbetreftdeboomkwekerijsectorwaar,najarenvantariefstabiliteit,nuin2009sprakeisvaneentariefstijgingvancirca7%.Dezevloeitvoortuithetverzoekvandeboomkwekerijsectorzelfomdecapaciteitvandekeuringenindiesectoruittebreiden,geletopdedoordesectorzelferkendeziekteproblematiek.Inantwoordopdevraag(nr.19)overdecontroletarievenvoordekleineresectorenverwijsikallereerstnaarwatikinparagraaf4hebaangegevenmetbetrekkingtotdesystematiekvantarievenvanNaktuinbouw.HetbestuurvanNaktuinbouwhanteertzoalsaangegevenhetuitgangspuntdatdekostenmakerdekostendrageris,watdoordeafgevaardigdebestuurdersvanuitdesectororganisatieswordtonderschreven.Hetisdaarbijonvermijdelijkdatereenzekereongelijkheidisomdatpereenheidproductdekostenvoorkleinerebedrijvenhogerzijndandievoorgroot-schaligebedrijven.Bijditallesmoeteenevenwichtwordengevondentussenrechtvaardigheidvankostentoerekeningendoelmatigheidvandeopzetvansysteem.Hetisdeverantwoordelijkheidvanhetbestuurvandekeuringsdienstomhiernaartekijkenen,indiengewenst,eventueleveran-deringendaarindoortevoeren.Voorhetantwoordopvraag20vandeVVD-fractie(tarievenNAKAGRO)verwijsiknaarmijneerdereantwoordopvraag11vandePvdA-fractie.InantwoordopdevraagvandeVVD-fractienaardeonderzoeksduurindelaboratoria(vraag21)kanikhetvolgendeberichten.Zoalsbekendiserpasindeloopvan2008eendefinitiefbesluitgenomenoverhetintrekkenvandebevoegdheidvanprivatelaboratoriavoorhetuitvoerenvanoffi-cieelfytosanitaironderzoek.Vooréénvandelaboratoriahebikmoetenbesluitendebevoegdheidmetnogeenjaarteverlengen.DeNAKheefthetofficiëleAM-onderzoek,datvoorheendoorprivatelaboratoriawerduitgevoerd,voortvarendenzondernoemenswaardigeproblemenoverge-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15315 nomen.DeNAKheeftmijgeïnformeerddatinenkelesituatiesdeonderzoeksduurinderdaadwatlangerwasdanvoorheen.DitbetrofvooralsectorenwaardeNAKnietofminderactiefwas.Deoverdrachtvaninformatieisgegevendesituatienietergvoortvarendverlopen,maarinmiddelsoporde.Voortswarenditvroegevoorjaardeomstandighedenomtebemonsterenongunstigvanwegedegrotehoeveelhedenneerslag,waardoorvertragingontstond.Voorzovererknelpuntenwarenbijdeuitvoeringvandewerkzaamheden,zatendievooralophetonderdeelbemonstering,waarbij,zoalshiervoorvermeld,ookdeweersomstandig-hedeneennegatiefeffectopdevoortganghadden.DeNAKheeftgedu-rendeseizoen2008/2009éénklachtontvangenoverdebemonsterings-enonderzoeksduur.DeNAKheeftin2009aleenaantalverbeterslagengemaaktomdedienstverleningteoptimaliseren,zodatookklantenmetzeerhogespoednaartevredenheidkunnenwordengeholpen.Decapaci-teitvandelaboratoriavandeNAKisthansvoldoende.MetbetrekkingtotdevraagvandeVVD-fractieovermijninzettenaanzienvanprivatelaboratoria(vraag22)verwijsiknaardeeerdergenoemdebriefaandeTweedeKamervan11februari20081.IkhebhierinduidelijkgemaaktdatikmijinternationaalindeEUinspanomruimtetecreërenvoordeinzetvanprivatelaboratoriumondernemin-genomofficiëleanalysestemogenuitvoeren.Ditisnogsteedsmijninzet.Metbetrekkingtotdevraagnr.23vandePVV-fractieoverdetarievenenkostenvanNaktuinbouwverwijsiknaardeeerdergegevenantwoorden.Ikheboverigenshelemaalniethetbeelddatersprakezouzijnvan«belangenverstrengeling,graaicultuur,bestuurlijkeincestenbuitenspo-rigesalarissen».Zoalsikhebaangegevenisindegekozenstructuurgewaarborgddatereengoedebetrokkenheidisvandesectorenbijdeuitvoeringvanwettelijketakenophetvlakvankwaliteitenfytosanitair.Tegelijkertijdzijnervoldoendewaarborgendatdezetakencorrectenconformdewetwordenuitgevoerd.Hierbijhebikvoldoendemogelijk-hedenomalstoezichthouderintegrijpenenbijtesturenmochtdatnodigzijn.MetbetrekkingtotdevragenvandePVV-fractienaardealgemeneecono-mischeproblematiekindetuinbouwsector,medeinrelatietoteentoene-mendemilieu-enregelgevingdruk(vragen24,25en27)kanikuantwoor-dendatmijninzeterjuistopisgerichtomtekomentoteenstimuleringvanhetondernemerschapinNederland.IkverwijsuterillustratienaarmijnrecentebrievenaandeKameroverStimuleringsmaatregelenvanLNV(briefvan23april20092)enoverdeimplementatievandeGLB-HealthCheck(briefvan27april20093)waarinikconcretestimulerings-maatregelenaankondig.Verderiszoalsbekendhetkabinetsbeleidookgerichtopverminderingvandeadministratievelastenvoorondernemers.Metbetrekkingtotdevragen(vragen25en26)vandePVV-fractienaarmijnopvattingenoverderolenbetekenisvandeproductschappenkanikuhetvolgendemelden.Devragen23,25,26en30vandePVV-fractiehebbenbetrekkingopdepubliekrechtelijkebedrijfsorganisatiealsgeheel(hiernaaangeduidalsPBO)enkunnentezamenbeantwoordworden.OverdePBOheefthetvorigekabineteenstandpuntgeformuleerddatop23mei2006aandeTweedeKamerisaangeboden4.DitkabinetsstandpuntisookvoordebetrokkenministersinhethuidigekabinetrichtinggevendvoorhetbeleidtenaanzienvandePBO.KortheidshalvevolstaikhiermetteverwijzennaardewijzigingvandeWetopdebedrijfsorganisatie(Wbo),dieop10april2008aandeTweedeKamerwerdaangebodenendie,metuitzon-1KamerstukkenII2007/08,31200XIV,nr.178.2KamerstukkenII2008/09,31700XIV,nr.149.3KamerstukkenII2008/09,28625,nr.67.4KabinetsstandpuntToekomstPBO,Kamer-stukkenII2004/05,25695,nr.35.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15316 deringvandewijzigingvanartikel65,op24apriljl.inwerkingisgetreden,endereactievanmijnambtgenootvanSocialeZakenenWerk-gelegenheidopdeCodeGoedBestuurproduct-enbedrijfschappen,(hierna:deCode)endemotiesoverheteerdergenoemdeKabinets-standpuntvan11juli20071.InantwoordopdegenoemdevragenvandePVV-fractiekanikuzeggendatikmijvandedoordePVV-fractiegekozenkwalificatiesdistantieerenmijvolledigaanhetkabinetsstandpuntoverdetoekomstvandePBOconformeer.Ikbenvanmeningdatdeop24aprilinwerkinggetredenwijzigingvandeWbo,dieondermeervoorzietineenvierjaarlijksedraagvlaktoets,insamenhangmetdeindeCodevervatteprincipesvangoedbestuur,voldoendegarantiesbiedenvoordemocratischebesluitvorming,transpa-ranteverantwoordingenadequaattoezicht.Ikbrenghierbijnoginherin-neringdatderegeringervoorheeftgekozendeprincipesvandeCodebijalgemenemaatregelvanbestuuralsprincipesvangoedbestuuraantewijzen.OverigenssluitdePBOdevormingvanvrijwilligebedrijfsclustersnietuitenstaathethunfunctionerennietindeweg.BijdebehandelingvanhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeWboheeftderegeringuitgesprokendathetgeenvanzelfsprekendheidisdateenbedrijfslichaamtotinlengtevanjarenbestaat.Hetisdezienswijzevanderegeringdateenbedrijfslichaaminvoortdurendeverbindingmoetstaanmetdeondernemersenwerkne-mersindedesbetreffendebedrijfstak,bijhenovervoldoendedraagvlakmoetbeschikkenenopenentransparantmoetzijn2.ZoisdestijdshetLandbouwschapnietopgehevenomdatdeTweedeKamerofderegeringdatwilden,maaromdathetdraagvlakvoorbehoudvanhetLandbouw-schapindesectorontbrak.HetvorigekabinetheeftzijnstandpuntoverdetoekomstvandePBOgebaseerdopdoordeschappenzelfuitgevoerdetoekomstverkenningen.Diegavenvoldoendegrondvoordeverwachtingdatdeschappenindetoekomstzowelvoorondernemersalswerknemerseennuttigeennoodzakelijkerolkunnenspelen.IkhebgeenredenomaantenemendathetdraagvlakonderdePBOalsgeheelplotselingsterkzouzijnverminderd.OokdevierjaarlijksebeoordelingvorigjaardoordeSERvanderepresentativiteitvanhetorganisatorischdraagvlakvanhetProductschapTuinbouwgeeftmijdaargeenaanleidingtoe.Watdebeloningvanbestuurdersbetreftverwijsiknaarwatmijnambtge-nootvanSocialeZakenenWerkgelegenheiddaaroverheeftgezegdbijdebehandelingvanhetbovengenoemdewetsvoorsteltotwijzigingvandeWbo.DebeloningenvandevoorzittersvandeschappenzijndoordeschappenzelfvastgesteldengebaseerdopdenormeringvandeSER.DenormeringvandeSERblijftbinnendeBalkenende-norm.DevragenvandePVV-fractieoverdeareaalheffingendesystematiekvankeuringen(vragen28en29)zijnreedsbeantwoord.Inantwoordopdevraagnr.30naardetoepassingvandeBalkenendenormvoordedirectievanNaktuinbouwmerkikopdatikmijuiteraardconformeeraanhetgeldendeKabinetsbeleidopditgebied.Zoalsikhebaangeven,ishetbestuurvandestichting,ennietik,verantwoordelijkvoordevaststellingvandesalarissenvandedirectievanNaktuinbouw.Niet-teminkanikuwelberichtendatdezeonderdeBalkenende-normliggen.InderapportagevanmijnambtgenootvanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesovertopinkomensindepubliekeensemipubliekesectorover2007(briefvan19december20083)wordtmeldinggemaakt1KamerstukkenII2006/07,25695,nr.46.2Notanaaraanleidingvanhetverslag,KamerstukkenII2007/08,31419,nr.5,blz.2.3KamerstukkenII2008/09,30111,nr.40.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15317 vanhetdirectiesalarisvanNaktuinbouw.Dehoogtehieldmedeverbandmetdegemaakteafsprakenoverdeafkoopvanpensioenlasten.DeSGP-fractiesteldevragenoverdewaardevanhetNAK-keurmerkenhetmogelijkeconcurrentienadeeldatNederlandsebedrijvenzoudenondervinden(vragen32,33en34).InantwoordhieropmerkikopdatgeldtdatallezaaizaadenpootgoedvanlandbouwgewassendatindeEUinhetverkeerwordtgebracht,dienttevoldoenaanminimumeisen.VoorinNederlandgeproduceerdzaad-ofpootgoedzietdeNAKtoeopdezekwaliteitseisen.BijdekeuringdoordeNAKwordtalleengebruikgemaaktvanhetopgrondvandeEuropeseverkeersrichtlijnenverplichtvoorge-schrevenofficiëlecertificaat(etiket,label).DitvoorgeschrevencertificaatwordtindegeheleEUgebruikt.DeEuropeseverkeersrichtlijnenschrijveneenminimumkwaliteitvoor.Wanneeropgrondvaneenkeuringisvastgestelddataandezekwaliteits-eisenwordtvoldaan,wordthetofficiëlecertificaataanelkeverpakkings-eenheidbevestigd.Hetkeuringssysteemvoorlandbouwgewassenis(dus)indegeheleEUvergelijkbaar.MededankzijhetuitgebreidestelselvankwaliteitsinfrastructuurenkeuringenheefthetNederlandseproductwereldwijdnaamenfaamopgebouwd.Ikbendanookvanmeningdatdegenoemdekeurmerkenabsoluuttoegevoegdewaardehebben.Dekwaliteitskeuringvoorland-entuinbouwgewassenisverplichtvoorge-schreven.Nederlandheefteenkwalitatiefenkwantitatiefvooraanstaandepositiealsleveranciervanuitgangsmateriaal.HetdoorNederlandsebedrijveninhetverkeergebrachteuitgangsmateriaalvoldoetdanookaanhogeeisen,wateenbelangrijkevoorwaardeisvooreenkwalitatiefhoog-waardigeenconcurrerendeEuropeselandbouwproductie.Overigensisdewijzevanregelgeving,keuringencertificeringvoorkwaliteitsaangelegenhedenbinnendeEU-kadersrecentgeëvalueerddoordeEuropeseCommissie.Daaruitbleekonderanderedatdelandbouw-praktijkinhogematetevredenismethetbestaandesysteem.NietteminstudeertdeEuropeseCommissiemomenteelopvereenvoudigingenvanhetstelsel,waarbijdekwaliteitbehoudenmoetblijven.Eventuelevoor-stellenhiertoeverwachtikbegin2011.InantwoordopdevraagvandeSGP-fractienaardebetrokkenheidvandesectorenbijdekeuringsdiensten(vraag35)kanikantwoordendatverte-genwoordigersvanuitdesectorendeeluitmakenvandebetreffendestichtingsbesturenenadviescommissies.Dezevormvanorganiserenheeftweldeconsequentiedatmenzichindesectormoetorganiserenomindebesturenendestichtingsbesturenafgevaardigdteworden.Nietgeorganiseerdebedrijvenkunnenuiteraardwelhunopiniesensuggestiesaandebesturenkenbaarmaken.Juistdedirecterelatietussenondernemersendebesturenvandestichtingwordtdoordesectorvaakalsvoordeelervarentenopzichtevandienstendieonderdeelzijnvanhetministerie.Overigensmoethierbijwelwordenaangetekenddatvanzelfsprekenddedirectienochhetbestuurinvloedhebbenopdeindividuelecontroleseninspectiesofdebeslissingenoveruitslagendaarvan.InantwoordopdevraagvandeSGP-fractienaardehoogtevandesala-rissenvandedirectievanNaktuinbouw(vraag36)hebikreedsaange-gevendatdezeonderdeBalkenende-normliggenvoorbeloningenvanfunctionarissenindepubliekesector.Hierbijkaniknogmeldendatdekostenvoordesalarissenonderdeeluitmakenvandetotalekostenvandekeuringsdiensten.Debesturenvandedienstenzullendusbijhetbepalenvandetarievenhierrekeningmeemoetenhouden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15318 TotslotsteltdeSGP-fractienogvragennaarderedenvoordeareaalhef-fingendemeerwaardeofnoodzaakvanjaarlijksekeuringen(vragen37en38).Voordeantwoordenhieropverwijsiknaardealgemeneuitgangs-puntenendeantwoordenopvergelijkbarevragendieikeldersindezebriefhebgegeven.TotslotIkvertrouweropmetbovenstaandemijnvisiemetbetrekkingtotdebete-kenisvandekeuringsdienstenindeplantaardigesectorduidelijkuiteentehebbengezetenuwvragenvoldoendetehebbenbeantwoord.Zoalsikhebgesteld,vindikhetvanbelangmijnvertrouweninhetstelselvandekeuringenindeplantaardigesectoruittesprekenomdatditertoeheeftbijgedragendatdekwaliteitengezondheidvanhetNederlandsplant-aardigmateriaalinternationaalinhoogaanzienstaan.InhetlichtvandealgemeneeconomischeontwikkelingenlijkthetmevangrootbelangdatniveauopzijnminstinstandtehoudenenverderteontwikkelenomdaarmeeeenstevigebijdragetekunnenleverenaandeeconomischepositieendehoogwaardigekwaliteitvandeplantaardigesectorinNeder-land.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.15319