Resultaat Sociaal Overleg 24 maart 2009

31700XVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanSocialeZakenenWerkgelegenheid(XV)voorhetjaar2009Nr.56BRIEFVANDEMINISTERVANSOCIALEZAKENENWERKGELE-GENHEIDAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,25maart2009InleidingInhetNajaarsoverlegvan7oktober2008hebbenkabinetensocialepart-nersdeTripartieteverklaring«Samendoenwatmogelijkis»vastgesteld.Decrisisinde(financiële)wereldhadzichinmiddelsaangediendenonze-keretijdenwarenaangebroken.Hetwasdanookvangrootbelangdatkabinetensocialepartnerstoteengezamenlijkeaanpakkwamen.Indekernwasdezegezamenlijkeaanpakgerichtophetzoveelmogelijkaanhetwerkhelpenenaanhetwerkhoudenvanmensen.Ingezetisophetvoorkomenvaneenloonprijsspiraal,ophetbevorderenvanarbeids-deelnamevanmensenmeteenzwakke(re)arbeidsmarktpositie,opeenmeersystematischeenbredescholingvanallewerknemersen–bijdrei-gendewerkloosheid–opeenintensievebegeleidingvanwerk-naar-werk.SindshetNajaarsoverlegzijndeontwikkelingensnelgegaan.Tegendeachtergrondvaneenkrimpendeeconomie(–3,5%in2009)raamthetCPBdewerkloosheidin2010op8,75%.Ditimpliceerteenverdubbelingvanhetaantalwerklozen;eenstijgingmetbijna400000personentenopzichtevan2008.Tegelijkertijdkanwordenvastgestelddatermomenteelnog198000vacatureszijn,waarbijhetaantalvacaturesstrektverschiltnaarsectorennaarregio.Voordegevolgenvandecrisiswaarmeebedrijvenwordengeconfron-teerdmoetenopkortetermijnoplossingenwordengevonden.Hieroverhebbenkabinetensocialepartnersop24maartgezamenlijkgesproken.Hoofddoelvandegezamenlijkeinzetvankabinetensocialepartnersishetzoveelmogelijkvoorkomenvanwerkloosheiddanwelhetzokortmogelijkhoudenvandewerkloosheidsduur.Ditinhetvollebesefdathetdaadwer-kelijktegenhoudenvandevoorzienegroeivandewerkloosheidnietmogelijkisengeletopnoodzakelijkeaanpassingenindeeconomieeninbedrijven,ooknietwenselijkis.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1293060809tkkst31700-XV-56ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.561 Voorkabinetensocialepartnersstaatbovendienhetbelangvaneentoenemendearbeidsparticipatienietterdiscussie.Destructureledemo-grafischeontwikkelingen(vergrijzingenontgroening)wordendoordehuidige,tijdelijkeeconomischecrisisimmersnietaangetast.Aanbod-beperkendemaatregelenzijndanookgeenoplossing.Mensendiewenuafschrijvenkunnenstraksnietmeerbijdragenaanherstel,waardoordeherstelperiodelangergaatduren.Juistnublijftdanookextraaandachtnodigvoorjongerenenkwetsbaregroepen.Naastextrainspanningengerichtophettegengaanvan(langduriger)werkloosheid,iseconomischherstelgediendbijkostenbeperkingen.Ditgeldtvoorbedrijven,maarookvoorpensioenfondsenenvoordeover-heid.Cruciaalhierbijisdatsocialepartnershebbenafgesprokenvoor2009en2010intezettenopeenverantwoordeloonontwikkelingendatafsprakenzijngemaaktoverdeAOW-leeftijdendepensioenen.Hiernawordtdebeleidsinzetvankabinetensocialepartnersgerichtophettegengaanvan(langduriger)werkloosheidenhetbevorderenvaneenverantwoordekostenontwikkelingbeschreven.Hetakkoorddatwerkge-versenwerknemershebbenafgeslotenindeStichtingvandeArbeidisbijgevoegd.1Metdezegezamenlijkeinzethebbenkabinetensocialepart-ners–iedervanuitdeeigenverantwoordelijkheid–deaanpakvanhetafgelopenNajaarsoverlegvoortgezetentegelijkertijdooktoegespitstopdehuidigeontwikkelingen.I.Tegengaanvan(langduriger)werkloosheidDeafgelopentijdzijnopeenaantalsporenmaatregelengetroffen.Hier-onderwordtperspooraangegevenwatdereactieophoofdlijnenis.DeTweedeKamerzalopkortetermijneenbriefontvangenwaarinmeergedetailleerdwordtingegaanopdeverschillendearbeidsmarktmaat-regelen.WelzalhieraleenverruimdemogelijkheidvoordeeltijdWWwordenbeschreven.VoordeeltijdWWwordenextramiddelenuitge-trokken,netalsvooreenaantalanderearbeidsmarktmaatregelenopgebiedvanscholing,uitvoeringenre-integratie.Hetkabinettrektextramiddelenuitvoorhetbestrijdenvandeproblemenopdearbeidsmarkt.Opaandringenvansocialepartnerszijninaansluitingopdeinzetvanhetsociaalakkoordextrabedragenuitgetrokkenvoorhetvoorkomenenbestrijdenvanjeugdwerkloosheidenhetbevorderenvanscholing.Ditresulteertintotaalin€100miljoenextramiddelenin2009en€120miljoenin2010voordeproblematiekvanjongerenopdearbeidsmarktenin€250miljoenextrain2009,€350miljoenin2010en€100miljoenin2011voorhetbestrijdenvandeproblemenopdearbeidsmarkt,waar-onderscholingendeeltijdWW.DeinzetvandesocialepartnersopdeverschillendesporenisverwoordinhetbijgevoegdeakkoordvandeStichtingvandeArbeid.Spoor1:OntsluitingenbenuttingvanarbeidsmarktinformatieIndeafgelopenmaandenisonderleidingvandeStichtingvandeArbeidinsamenwerkingmetSZWenUWVinzichtverkregeningedetailleerdearbeidsmarktinformatienaarberoep,opleiding,sectorenregio.Opbasisdaarvanblijktdaterondanksderecessienogsteedsvacatureszijn.Nuenindenabijetoekomst.Dezearbeidsmarktinformatiewordtnugebruiktdoordeuitvoeringinonderanderedemobiliteitscentra.Ookwordthetdoorsectorenenregio’sgebruiktommensenzosnelmogelijkvanwerknaarwerktebegeleiden.Doordatdeinformatieperiodiekverschijntishetmogelijkomdeinformatiedynamischmaniertegebruiken.Ditverbetertdematchingopdearbeidsmarkt.1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.562 Spoor2:IntensiveringvandearbeidsbemiddelingInjanuariwerdaangekondigddatereenlandelijkdekkendnetwerkvanmobiliteitscentrakomt.Ditisper1maartgerealiseerd.Daarwordttenopzichtevanderegulieredienstverleningdedienstverleningsnellerenintensieveringezetvoorgrotegroepenwerklozen,waarbijpubliekeenprivatepartijeninderegioactiefbetrokkenworden.Binnenderegulieredienstverleningblijvenmaatwerkenselectieveinzetvanmiddelenonver-kortvanbelang.Welzalsterkeringezetwordenopbemiddelingvanmensennaartekortsectoren,waarnodigmetgerichteinzetvanscholing.Spoor3:VakkenniswaarnodigbehoudenvooreenbedrijfSommigebedrijvenhebbeninonzekeretijdendebehoefteaaneenmoge-lijkheidomwerknemersvoorwieeconomischonvoldoendewerkis,tekunnenbehoudenvoorhetbedrijf.Daartoezalnaastalbestaandemoge-lijkhedenomhetaantalcontracturentevermindereneennieuwemoge-lijkheidvoordeeltijdWWwordengecreëerd.Per1april2009wordteenregelingvoordeeltijdWWgeïntroduceerdomvakkrachtentebehoudenvoorbedrijvendievoldoendegezondzijnom,ondankseentekortaanordersenomzet,doordecrisisheentekomen.Werkgeverskrijgendaardoordemogelijkheiddewerktijdvaneenwerk-nemermettenhoogste50%vandewerktijdteverkorten,gedurendewelkeperiodedewerknemervoordenietgewerkteureneenWW-uitkeringontvangt.DeWW-uitkeringkomtinminderingvandeopge-bouwdeWW-rechtenvandewerknemerendewerknemerbouwtgeennieuweWW-rechtenopoverdeniet-gewerkteuren.Re-integratieverplichtingenuitdeWWgeldenniet,evenminalseeninachttenemenopzegtermijn.Dewerknemerblijftvoorgewerkteenniet-gewerkteurenindienstvandewerkgever.Heteersteberoepopderegelinggeldtvooreenperiodevanmaximaal3maanden,waarnahetberoeptenhoogstetweekeerkanwordenverlengd,steedsvooreennieuweperiodevantenhoogste6maanden.Voordattoteersteverlengingvanhetberoepopderegelingwordtovergegaanzalaanheteindvandeeersteperiodevan3maandenwordenbezienofhetgebruikvanderegelingvoldoendeaansluitbijhetdoel.Indienditniethetgevaliskandeministerderegelingna3maandensluitenenafzienvanverlengingen.Elkewerkgeverkantenhoogsteeenmaalberoepdoenopderegeling.Deregelingwordtopengesteldvooreersteaanvragentot1januari2010.Bijeenberoepopderegelingmoetaandevolgendevoorwaardenzijnvoldaan.•Erisovereenstemmingmetdebelanghebbendeverenigingenvanwerknemers,enalsdienietbeschikbaaris,meteenanderevertegen-woordigingvanwerknemers.Meningsverschillenkunnenwordengemeldbijeendoordeministerintestellenmeldpunt.•Deovereenstemmingbetreftookeenafspraakoverscholingvanwerk-nemersgedurendedeperiodevandeeltijdWW.•Indieneenwerknemergedurendededeeltijd-WWperiodewordtontslagen,isdewerkgeververplichtomeenvergoedingaanhetUWVtebetalengelijkaandehelftvandedoordeontslagenwerknemergedurendedegeheledeeltijdWW-periodegenotenWW-uitkering.•Nadedeeltijd-WWperiodeblijftdewerknemernogtenminsteeenderdevandeduurvandedeeltijdWW-periodevolledigindienst,meteenminimumvan3maanden.Indiendewerknemerbinnendieperiodewordtontslagen,geldtdevergoedinguitdevorigevoor-waarde.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.563 HetUWVtoetstbijdeaanvraagvandeWW-uitkeringinhetkadervandezeregelingofaandevoorwaardenisvoldaan.Bijverlengings-aanvragentoetstUWVdeconcreteinvullingvandescholings-endetacheringsverplichting.Hetgebruikvanderegelingzalwordengemonitord;indienzoublijkendatinruimemateoneigenlijkgebruikwordtgemaaktvanderegeling,kanderegelingperdirectwordengesloten.Inderegelingwordteenbudgettairplafondopgenomenvanintotaal€375miljoen.Bijoverschrijdingvanditplafondkandeministerderege-lingperdirectsluitenvoornieuweaanvragen.DedeeltijdWWwordtvoormaximaal€300miljoengefinancierduitdeextrabeschikbaargesteldemiddelenenvoor€5miljoenuitbesparingopdeWWalsgevolgvandezemaatregelen.DebijzondereWTV-regelingisper21maartjl.vervallen.Spoor4:OndersteuningvanarbeidsmobiliteitDegrootsteuitdagingvoordekomendeperiodeisommetontslagbedreigdewerknemersnaaranderwerktebegeleiden.Daarbijmoetallekenniseninzetdiebijwerkgeversenuitvoeringaanwezigiswordenbenut.Werkgeverskennendemogelijkhedenvanex-werknemersenhebbenerbelangbijdatvakmensennietverlorengaanvoordesector.HetUWVkentdemogelijkhedenopderegionalearbeidsmarktendeinstrumentendienodigzijnvoorre-integratie.Omdiekennistebundeleniseenkaderontwikkeldvoorpubliek-privatesamenwerkingdathetmoge-lijkmaaktominitiatievenbetertebenuttenenbrederbekendtemaken.Hetkabinetwileendeelvandeextramiddelenvoorproblemenopdearbeidsmarktinoverlegmetsocialepartnersbestedenaanhetbegeleidennaaranderwerk.Spoor5:FaciliterenvanscholingsinspanningenWerkgeverenwerknemerzijnprimairverantwoordelijkheidvoorhetinvesterenindeinzetbaarheidvandewerknemerviascholing.Deover-heidondersteuntditscholingsprocesviaverschillendefaciliteiten.OokzijnermiddelenvanuithetEuropeesSociaalFondsbeschikbaar.Voorwerklozenisscholingeffectiefalshetgerichtisopeentoekomstigebaan.Binnendeuitvoeringwordendebestaandemogelijkhedenhiervoorbenut.Omscholingvanmetontslagbedreigdewerknemersnaareenanderesectorwordtfinancieelaantrekkelijkergemaaktdooreensubsidievan50%vandeomscholingskostentoteenmaximumvan€2500.OokwordenEVCtrajectenvoormetontslagbedreigdewerknemerszonderstartkwalificatievoordehelftdoordeoverheidgefinancierd.Deconcreteinzetvandezeextramiddelenzalhetkabinetnaderafstemmenmetsocialepartners.Omdeaansluitingtussenonderwijsenarbeidsmarktteverbeterenwordenintotaal40leerwerklokettenstructureelgefinancierd.Spoor6:KwetsbaregroepenopdearbeidsmarktKwetsbaregroepenopdearbeidsmarktzullenintijdenvancrisissnellerhunbaanverliezenofmindersneluitstromenvanuitwerkloosheid.Demaatregelendiehetkabinetindeafgelopenperiodeheeftgenomenomdearbeidsmarktpositievankwetsbaregroepenteondersteunen(brug-banen,loonkostensubsidies,premiekortingouderen)blijvendaaromookonverkortvanbelang.OoklopenereenaantalbeleidsinitiatievenopgebiedvanWajong(wetsvoorstel)enWSW(kabinetsreactierapportdeVries).Bijre-integratieblijftmaatwerk,selectiviteitenhettegengaanvanindepersoongelegenbelemmeringen(schulden,geenopleiding,laag-geletterdheidetc.)hetuitgangspunt.Juistvoorgroepenmeteenafstandtotdearbeidsmarktkanre-integratieeffectiefzijn.Mochtblijkendatregu-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.564 lierearbeidnietbeschikbaarisdanmoetenwerkzoekendenfitgehoudenwordenvoordearbeidsmarkt.Eerderhebikaangegevenomindebriefoverdeuitwerkingvanmaatregelenopdearbeidsmarktookintegaanopdegevolgenvandecrisisvoorkwetsbaregroepen.DitmedegeletopdeeerderetoezeggingvandeministervoorWonen,WijkenIntegratie.Spoor7:JongerenopdearbeidsmarktHetbestrijdenvanjeugdwerkloosheidvergtinspanningenvanmeerderepartijen:gemeenten,onderwijs,socialepartners.GemeentenzullenbinnenkortindevormvandeWetinvestereninjongeren(WIJ)eenbelangrijkinstrumentinhandenhebbenomjongerenteondersteunen.Hethoofddoelvanditwetsvoorstelisduurzamearbeidsparticipatievanjongereninregulierwerk.DeWIJverplichtgemeentenaanwerklozejongerentot27jaareenwerkleeraanbodtedoen.Hetisaandejongereomhetwerkleeraanbodaantevragenendaaraanmeetewerken.Deduurzamearbeidsparticipatievanjongereninregulierwerkkanonderdrukkomentestaanineentijdvantoenemendewerkloosheideneensteedsmindergrotevraagnaararbeid.Hetwetsvoorstelbiedtechterookindelaagconjunctuureeninstrumentvoorgemeentenomjongerenteondersteunen.Degemeentenkunnenbijjongerenscholing(leeraanbod,stagesofwerkervaringsplaatsen)inzettenomberoepsvaardighedenoppeiltehoudenofnieuwevaardighedenteverwerven.Dezezijnnodigombeterekansenopdearbeidsmarktteverkrijgen.OmdieredenbiedtdeWIJookintijdendatheteconomischmindergaatvoordejongereeenbeterperspectiefdanuitkeringsafhankelijkheid.InantwoordopdebriefvandevastecommissievoorJeugdenGezind.d.6maart2009merkikdanookopdathetombovengenoemderedenenvanbelangisomdeWIJsnelintevoeren.NaastdeinvoeringvandeWIJishetvangrootbelangomvoortijdigschoolverlatentegentegaan.Ditvergrootdearbeidsmarktkansenvanjongerenoplangetermijn.Stageplaatsenenhetgebruikvanaanloop-schalenincao’smakenhetvoorjongerenmakkelijkeromdearbeidsmarkttebetreden.Erkomenextramiddelenbeschikbaaromdepositievanjongerenopdearbeidsmarkttestimuleren.DestaatssecretarisvanSZWzalinoverlegmetdeministervanJ&GenWWIendestaatssecretarisvanOCWopkortetermijnmeteenvoorstelkomenvooreenconcreteinvul-ling.Ditvoorstelendebestedingvanmiddelenzalvoorafmetsocialepartnerswordenbesproken.II.BevorderenvaneenverantwoordekostenontwikkelingHetkabinetheeftkennisgenomenvandebijgevoegdeverklaringvandeStichtingvandeArbeidoverdelonen.Koppelingvanuitkeringenaandelonenisvoorhetkabinetuitgangspunt.Debijdragevoordeloonontwikkelingindecollectievesectorwordtdoorhetkabinetopnulgesteld(conformhetgesteldeinpunt38vanhetaanvullendbeleidskader).Hetkabinetzalbijdebesluitvormingoverdebegrotingendelastenvoor2009en2010strevennaareenevenwichtigekoopkrachtontwikkelingenlastenverzwaringenzoveelmogelijkbeperken.Ooklagereoverhedenzullenwordenaangespoordlastenverzwaringenindezejarenachterwegetelaten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.565 III.HoudbaarheidvandeoverheidsfinanciënenpensioenenHetkabinetheefthetvoornemendeAOW-leeftijdteverhogentot67jaar.Achtergrondhiervanisvoorhetkabinetdebijdragediedezemaatregelheeftopdehoudbaarheidvandeoverheidsfinanciën(0,7%BBP)envandeaanvullendepensioenen,deverhogingvandearbeidsparticipatieendeverlagingvandecollectieveuitgaven.DesondankswilhetkabinetdeSERindegelegenheidstellenomvoor1oktober2009ineenadvieseenalternatiefaantereiken.BijdedefinitievebesluitvormingdoorhetkabinetzalditSER-advieseenzwaarwegenderolspelen.Opvrijdag6maart2009isdeministeriëleregelingterverlengingvandetermijnvoordekortetermijnherstelplannenindeStaatscourantgepubli-ceerd.Daarinisvastgelegddatingevalpensioenfondseninhetkadervandeherstelplannenvoordedekkingsgraadzichgenoodzaaktzientotkortingvanpensioenrechtenovertegaan,heteersteverplichtemomentvanthansreedsvoorzienekortingenligtop1augustus2010envaneven-tuelekortingendievolgenopeenverslechteringindedekkingsgradenperultimo2009,op1januari2011.InhetlichtvanhetvoorgaandezaldeministervanSocialeZakenenWerk-gelegenheiddeministeriëleregelingzodanigwijzigendat,indienkortingvanpensioenrechtenopgrondvandeministeriëleregelingnoodzakelijkzouzijn,heteersteverplichtemomentvankortinginallegevallendievallenonderdeministeriëleregeling,wordtopgeschorttot1januari2012.Alsgevolghiervanhoeftinbeginselgedurende3jarennietgekorttewordenopdepensioenen.DitlaatonverletmaatwerkdoorDeNederland-scheBank.Medio2010zullendeministerenDeNederlandscheBankeenberaadvoerenmetdeStichtingvandeArbeidendepensioenkoepelsoverdevraagofdituitstelindedangeldendeomstandighedennogverantwoordis.Partijenzullendevolgendeelementeninhunoverlegbetrekken:•derapportagevandedekkingsgradenvanpensioenfondsenper30juni2010aanDNB,•deontwikkelingenindeeconomieenopdefinanciëlemarkten,•hetadviesvandeCommissieparametersonderleidingvandhr.Don,•deaangekondigdeverkenningnaardehoudbaarheidvanhetpensioenstelseloplangetermijn(waaronderdeevaluatievanhetfinancieeltoetsingskader).NaadviseringdoorDNBzaldeministereenbesluitnemenoverdehier-bovengenoemdedata.FondsendienenopgrondvandePensioenweteenconcreetenhaalbaarherstelplanbijDNBintedienen.Fondsendieindeherstelplannenbijdehuidigeinzichtennietredelijkerwijzebinnenvijfjaarweerkunnenvoldoenaandevereistedekkingsgraad,zullenverplichtzijnaantegevenwelkeserieuzemogelijkhedenbeschikbaarzijnomdedekkingsgraadteherstellen.Eendefinitievekeuzeuitdezemogelijkhedendientvóór1-1-2012gemaaktteworden.Hetkanzijndattijdensdewachttijdblijktdaterandereconcretemaatregelenmogelijkzijnofdatervoldoendeauto-noomherstelisopgetreden,ditmedeterbeoordelingaanDNB.Hetbestuurhoeftdaarompasaanheteindvan2011definitieftebesluitenofdemaatregelenuithetherstelplankunnenwordenvervangendooreenalternatief,neerteleggenineenherzienherstelplan.Daarbijkanhetbestuurtevensrekeninghoudenmetdegevolgenvandebesluitvormingoverhetadviesvandecommissieparametersenvandeaangekondigdeverkenningvoordepositievanhetpensioenfonds.Bijdecommunicatierondomhetherstelplankanhetfondsaangevendatdetoepassingvandemogelijkhedennietaandeordeisalsna3jaarblijktdatdedekkingsgraadTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.566 opanderewijzevoldoendehersteldis.BinnenhunverantwoordelijkhedenbehoudenpensioenfondsendemogelijkheiddeafsprakentussensocialepartnerszoalsneergelegdinhetUitvoeringsbesluitinzakehetSociaalAkkoord2004vollediguittevoeren.DeministervanSocialeZakenenWerkgelegenheid,J.P.H.DonnerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.567 OVERZICHTMAATREGELENARBEIDSMARKTKabinetensocialepartnershebbeneengezamenlijkeinzetgeformuleerdvoordeaanpakindeeerstkomendetijd.Indevoorliggendenotitiewordtnaderingegaanopdearbeidsmaatregelendiegetroffenworden.Hetkabinetheeftookextramiddelenbeschikbaargesteldvoordefinancieringvanditpakketaanmaatregelen.Voordeproblematiekopdearbeidmarktintotaal€250miljoenin2009,€350miljoenin2010en€100miljoenin2011.Voorhetverbeterenvandearbeidsmarktpositievanjongerenin2009€100miljoenextraenin2010€120miljoenextra.OntsluitingenbenuttingvanarbeidsmarktinformatieOmzoveelmogelijkmensennaarnieuwwerktebegeleideniseengoedzichtopderegionalearbeidsmarktessentieel.Veelinformatieisalbeschikbaar,maarlangnietalleinformatiesluitopelkaaraan.Naaanlei-dingvanhetnajaarsakkoordheeftdeStichtingvandeArbeidsamenmetSZWenUWVeenbeeldvandestandvanzakeninalleregio’sensectorengegenereerd.Tekortenenoverschottenzijninbeeldgebracht.Demobiliteitscentramakenthansalgebruikvandezearbeidsmarktinformatieopregionaalniveau,maarisookbeschikbaarvooranderepartijen.Erwordteenstructureelbeeldontwikkeldvandetekort-enoverschot-sectorenopsectoraalenregionaalniveau.Afgesprokenisdatdezeinfor-matieperiodiekverschijnt.Ditmaakthetookmogelijkombinnendeuitvoeringdezeinformatieopeendynamischemaniertebenuttenvoordegoedematchingvanvraagenaanbod.MethetUWV/WERKbedrijfisafge-sprokenomeensetvanregionaleensectoralearbeidsmarktgegevensoptestellenvooreenbeterbeeldvanvraagenaanbodopdearbeidsmarkt,nuenindetoekomst.Dezesetzalalsbasisdienenvoorverderediep-gaandeanalyseopsectoraalenregionaalniveau.DeStichtingvanArbeidroeptsectoren/werkgeversopomvacatureszoveelmogelijktemeldenbijUWV/WERKbedrijf.IntensiveringarbeidsbemiddelingIndekomendeperiodezaldewerkloosheidhelaassterkoplopen.Hetuitvoeringsapparaatomwerklozenzogoedmogelijktebegeleidenenzosnelmogelijkweernaardearbeidsmarktteleidenisbeschikbaar.Hetaanbodvanbeschikbarevacaturesendebasisdienstverlening(diagnose,hulpbijbemiddeling)zijnvoorelkewerklozebeschikbaar,terwijlvoormensenmeteenzwakkearbeidsmarktpositieintensieverebegeleiding,maatwerkeneeneffectieveinzetvanre-integratiemiddelenklaarstaan.Detoestroomvanhetgroteaantalnieuwewerklozenvraagtdenodigeextrainspanningvandeuitvoering.Ookvoordezegroepmoeteenkwalitatiefgoededienstverleningparaatstaan.Naasthetbegeleidennaaranderwerkmoetiedereuitkeringsgerechtigdetijdigdejuisteuitkeringkrijgen.Hetkabinettrektdaaromextramiddelenuitvoordeuitvoeringskostenenvoordere-integratievanwerkzoekenden.Landelijknetwerkvanmobiliteitscentra:Per1maartisereenlandelijkdekkendnetwerkvanmobiliteitscentra,gekoppeldaandevestigingenvanhetWERKbedrijfmeteenspecifiekefunctiebinnenhetregionalearbeidsmarktbeleid(plusvestigingen).Doelisommetontslagbedreigdewerknemerszosnelmogelijknaaranderwerktebegeleiden.Belangrijkstetaakvandemobiliteitscentraisalleregionalepubliekeenprivatepartijenzoalsuitzendbureausbijelkaartebrengen,ervoortezorgendatereenintensievesamenwerkingontstaat.Hierdoorwordendekennisenmoge-lijkhedenvanbedrijfsadviseurs,leerwerkloketten,brancheservicepuntenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.568 endearbeidsmarktinformatievanhetWERKbedrijfmaximaalbenutenkanbestaandedienstverleningsnellerenintensieveringezetworden.InoverlegmetMKBNederlandishetvoornemenomopiedermobiliteits-centrumeenmkb-servicepuntterealiserenalsdesectordaaromvraagt.Metdebouwsectorlopengesprekkenoversoortgelijkevoorzieningen.Insommigeregio’swordteenintensievesamenwerkingmeteensectorofeenPoortwachterscentrumontwikkeld.Daarisaanleidingtoealsveelwerklozenbinnenhetwerkgebiedvanhetmobiliteitscentrumuitéénbepaaldesectorafkomstigzijn.BinnenhetmobiliteitscentruminEind-hovenenZwolleisbijvoorbeeldeentechniekdeskgerealiseerd.Afsprakenmetgemeenten:Gemeentenhebbeneenbelangrijkeverant-woordelijkheidvoorkwetsbaregroepenenwerklozejongeren.Gemeentenhebbendaarvoordebeschikkingoverre-integratiemiddelenvanuithetW-deel.OokparticiperengemeentenactiefbinnendeLWI’s.IndekomendeperiodespreekthetkabinetmetgemeentenoverwatnunodigisomkwetsbaregroepenzoalsWWB’ersenjongerendievanschoolkomenzosnelmogelijknaareenbaanteleiden.MogelijkhedenvoorbehoudarbeidsrelatieDeabrupteextremeterugvalindeomzetplaatstbedrijvenvoordekeuzeomdanwelmetgrootverliesdoortefunctionerendanweleenaanzienlijkdeelvanhetpersoneelaftestoten.Snelvakmensenontslaankanoplangetermijngrotenadeligegevolgenhebben.Dewerkgeverraaktdaarmeemensenkwijtdiebetrokkenzijnbijhetbedrijfenwaarinhijvaakveelheeftgeïnvesteerdinscholingenvaardigheden.Bedrijfsspecifiekekennisdiewanneerdewerknemereldersaandeslagisgekomennietweerteruggehaaldkanworden.Sindsdecember2008washetmogelijkomwerktijdverkortingaantevragenomeenadempauzetescheppennadeinzetvandecrisis.DebijzondereWTV-regelingisper21maartjl.vervallen.Indebriefvan14januariwerdalaangegevendatdewerktijdverkortinggeenoplossingisvoorhetaanhoudenvanwerknemersindehierbedoeldesituatie.Methetoogdaaropzalvoorallebedrijven–nietalleenvoordebedrijvendieaandescherpecriteriavoorwerktijdverkortingvoldoen–eenadditionelemogelijkheidvoorgedeeltelijkeWWwordengeopend.BestaandemogelijkheidvandeeltijdWW:DeWerkloosheidswetkentnualdemogelijkheiddatwerkgeverenwerknemermetelkaarbesluitendatdewerknemerminderurengaatwerkeninplaatsvanvolledigontslag.IndienaandeeisenvoordeWWisvoldaankanditleidentoteenWW-rechtvoordewerknemer.Dewerknemerkrijgtdaardoorminderinkomendanvoor-heen,maarmeerdanbijeenvolledigeuitkering,enhijverliestzijndienst-verbandnietvolledig.Voordewerknemergeldeninditgevaldesollicita-tieplichtendenormalere-integratieverplichtingen.Ookmoeteersteen(termijnovereenkomendmetde)opzegtermijninachtwordengenomenvoordathetaantalarbeidsurendaadwerkelijkwordtverlaagd.Dezemoge-lijkheidvandeeltijdWWisdaaromniettoegespitstophetbehoudenvanvakmensen.VerruimdemogelijkheidvandeeltijdWW:Per1april2009wordteenrege-lingvoordeeltijdWWgeïntroduceerdomvakkrachtentebehoudenvoorbedrijvendievoldoendegezondzijnom,ondankseentekortaanordersenomzet,doordecrisisheentekomen.Werkgeverskrijgendaardoordemogelijkheidhetaantalgewerkteurenvaneenwerknemermettenhoogste50%teverminderen,gedurendewelkeperiodedewerknemervoordenietgewerkteureneenWW-uitkeringontvangt.DeWW-uitkeringTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.569 komtinminderingvandeopgebouwdeWW-rechtenvandewerknemerendewerknemerbouwtgeennieuweWW-rechtenopoverdeniet-gewerkteuren.Re-integratieverplichtingenuitdeWWgeldenniet,evenminalseeninachttenemenopzegtermijn.Dewerknemerblijftvoorgewerkteenniet-gewerkteurenindienstvandewerkgever.Heteersteberoepopderegelinggeldtvooreenperiodevanmaximaal3maanden,waarnahetberoeptenhoogstetweekeerkanwordenverlengd,steedsvooreennieuweperiodevantenhoogste6maanden.Voordattoteersteverlengingvanhetberoepopderegelingwordtover-gegaanzalaanheteindvandeeersteperiodevan3maandenwordenbezienofhetgebruikvanderegelingvoldoendeaansluitbijhetdoel.Indienditniethetgevaliskandeministerderegelingna3maandensluitenenafzienvanverlengingen.Elkewerkgeverkantenhoogsteeenmaalberoepdoenopderegeling.Deregelingwordtopengesteldvooreersteaanvragentot1januari2010.Bijeenberoepopderegelingmoetaandevolgendevoorwaardenzijnvoldaan.•Erisovereenstemmingmetdebelanghebbendeverenigingenvanwerknemers,enalsdienietbeschikbaaris,meteenanderevertegen-woordigingvanwerknemers.Meningsverschillenkunnenwordengemeldbijeendoordeministerintestellenmeldpunt.•Deovereenstemmingbetreftookeenafspraakoverscholingvanwerk-nemersgedurendedeperiodevandeeltijdWW.•IndieneenwerknemergedurendededeeltijdWWperiodewordtontslagen,isdewerkgeververplichtomeenvergoedingaanhetUWVtebetalengelijkaandehelftvandedoordeontslagenwerknemergedurendedegeheledeeltijdWW-periodegenotenWW-uitkering.•NadedeeltijdWWperiodeblijftdewerknemernogtenminsteeenderdevandeduurvandedeeltijdWW-periodevolledigindienst,meteenminimumvan3maanden.Indiendewerknemerbinnendieperiodewordtontslagen,geldtdevergoedinguitdevorigevoor-waarde.HetUWVtoetstbijdeaanvraagvandeWW-uitkeringinhetkadervandezeregelingofaandevoorwaardenisvoldaan.Bijverlengings-aanvragentoetstUWVdeconcreteinvullingvandescholings-endetacheringsverplichting.Hetgebruikvanderegelingzalwordengemonitord;indienzoublijkendatinruimemateoneigenlijkgebruikwordtgemaaktvanderegeling,kanderegelingperdirectwordengesloten.Inderegelingwordteenbudgettairplafondopgenomenvanintotaal€375miljoen.Bijoverschrijdingvanditplafondkandeministerderege-lingperdirectsluitenvoornieuweaanvragen.DedeeltijdWWwordtvoormaximaal€300miljoengefinancierduitdeextrabeschikbaargesteldemiddelenenvoor€75miljoenuitbesparingopdeWWalsgevolgvandezemaatregel.Socialepartnersstemmeninmetdeverruimderegelingenzullenbevor-derendateropgeëigendewijzevanderegelinggebruikwordtgemaakt.Anderemaatregeleninhetbelangvanhetbehoudvanvakmanschap:Gegevendeuitzonderlijkesituatiediehetnodigmaaktombedrijveninstaattestellengedurendelangeretijdte«overwinteren»dienthetookmogelijktezijndatbedrijvendevoordecontinuïteitvandeondernemingessentiëlevakkenniskunnenbehouden,ookalsontslagvaneendeelvandewerknemersonvermijdelijkisendeeltijdWWnietaandeordeis.Echter,dehuidigeregelsbiedenbedrijvenbij«normaal»bedrijfsecono-mischontslagnagenoeggeenruimteomrekeningtehoudenmetdezeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5610 noodzaak.Daaromzalwordengezochtnaarmeerruimteombijontslagrekeningtekunnenhoudenmetcompetentiesenkwaliteitenvanwerkne-mers.BijvoorbeelddoordemogelijkheidvoorCAOpartijenomzelfanderecriteriaovereentekomenvoorhetbepalenvandeontslagkeuze.Dezezullenechtermoetenwordenomgevenmetprocedurelewaarborgentervoorkomingvanwillekeur.WatdatlaatstebetreftzalalsvoorwaardekunnengeldendatdeCAOisafgeslotendoorbelanghebbendevereni-gingenvanwerknemersalsbedoeldindeWetMeldingCollectiefOntslag.Hetrekeninghoudenmetdekwaliteitenvanwerknemersmaguiteraardnietaangegrepenwordenomouderenopgroteschaalteontslaan.OndersteuningvanarbeidsmobiliteitInhetmerendeelvandesituatieswaarineendeelvandebedrijvigheidvanondernemingenwegvalt,zullendeinhetvoorgaandebedoeldemogelijkhedenvoorgedeeltelijkbehoudvandearbeidsrelatiegeensoelaaskunnenbiedenenzalontslagvooreendeelvandewerknemersonvermijdelijkzijn.Indiesituatieszalhetvindenvananderwerkenhetzomogelijkvoorkomenvanfeitelijkewerkloosheidcentraalmoetenstaan.DeWRRlaatinhaaronderzoeknaarmassaontslagziendatvoorwerknemersdiekortnahunontslageenbaanvinden(vastofflexibel)delangetermijnarbeidsmarktkansen(participatie,inkomen)veelbeterzijndanvoorwerk-nemersdieeenaantalmaandeneenuitkeringhebbenontvangen.Ditwijstophetbelangvansnelletransitiestussenbanen,gebruikmakendvandeflexibelevormendiebeschikbaarzijn.Deverantwoordelijkhedendaarbijzijnverscheiden.Indeeersteplaatsisdewerknemerzelfverantwoordelijkvoorhetvindenvannieuwwerk.Voorafgaandaanontslagisdewerk-gevermedeverantwoordelijkvoorre-integratievandewerknemer.NahetontslagishetUWVmedeverantwoordelijkvoordere-integratievanWW’ers.Indepraktijkisdiescheidslijnechtervaakminderscherp.VoorafgaandaanontslagkanhetUWVselectiefre-integratiemiddeleninzettenvanafhetmomentdatblijktdatwerknemersontslagenworden(preventievere-integratie).Veelalinhetkadervaneensociaalplanhebbensocialepartnersvaakafsprakengemaaktommetontslagbedreigdewerknemerszogoedmogelijktebegeleiden.Diebegeleidinglooptinbepaaldegevallendoortotnahetmomentvanontslag.OnderzoekvoordeRaadvoorWerkenInkomenlaatziendatinveelsocialeplannen(vooralbijgrotebedrijven)afsprakenzijngemaaktoveroutplacementenhetbege-leidennaaranderwerk.Werknemerskrijgeninsommigegevallenextratijdomtezoekennaaranderwerkenuitzendbureausofdetacherings-bureauswordeningeschakeld.Indeachterliggendetijdisopverschil-lendeplaatseninhetlandsamenwerkingtotstandgekomentussenwerk-geversineensectorofregioomactiefsamenmethetUWVvanwerknaarwerkbemiddelingmogelijktemaken,onderandereinbrancheservice-punten.BinnendieservicepuntenvoerenlokalewerkgeversderegieoverdedienstverleningvanhetUWV;hunvraagisbepalend,hetUWVvoertuit.Voorbeeldenvansectoraleenregionaleinitiatievenzijn:Publiekesector:Publiekesectorenzoalszorg,onderwijs,defensieenpolitiekampenmettekortenaanarbeidskrachtenAldezesectorenhebbeninitiatievenlopenomnieuwperso-neeltewervenofdedoorstroomvanbestaandpersoneeltebevorderen.ZokunnenbevoegdelerarenopgrondvandeTijdelijkeregelinglerarenbeurssubsidiekrijgenvoorscholingnaareenhogerkwalificatieniveau.Vanafjuli2009zullenook(onbevoegde)zij-instromersvandezebeursgebruikkunnenmaken,zodatmensenuitanderesectorenmakkelijkerinhetonderwijsaandeslagkunnen.Voordezorgzijneropditmomentconcreteprojectenvoorallochtonevrouwenenin-endoorstroomprojecten.HetMobiliteitscentrumvoordeThuiszorgzetzichinvoorhetbehoudvanmetwerkloosheidbedreigdewerknemersindethuiszorgvooranderebranchesvandezorg.DitzijnkleineTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5611 succesvolleprojectenopregionaalniveau.HetUWVheeftdaarnaasteensamenwerkings-verbandmetDefensieommeerpersoneeltekrijgen.Binnendesectorpolitielopenpilotsomwerknemersvandepolitiedoortelatenstromennaardefensie.Regionaleinitiatieven:InderegioArnhem/Nijmegenwordtgewerktmetcombinatie-functies.Dooreencombinatievanwerkenopleidingvoormedewerkersindethuiszorgenkinderopvang,kunnenmedewerkersstraksindethuiszorghunwerkcombinerenmeteenbaanindekinderopvang.Opdezemanierwordthetaantalurenuitgebreidenzijnmede-werkersbeterinzetbaaropdearbeidsmarkt.Overschotsectoren:Indesectorenmeteenteveelaanpersoneelzijndeinitiatievenveelalgerichtopbehoudvanwerknemersmethetoogopdekrapteoplangetermijn.ZohebbenBOVAG,FNV,CNVendeUniedenieuweservicedeskBlijfMobiel.nuopgezetomvakmensentebehoudenvoordemobiliteitsbranche.Dezeservicedeskhelptdoormiddelvanintakegesprekken,bemiddelingbijplaatsingentotbijscholing.Ookindeprocesindus-trie,techniekentransportzijndergelijkeinitiatievenopgestart.BinnendetechniekzijnhierTechniekdesksondergebrachtinregionalemobiliteitscentra.InderegioEemlandbijAmersfoortbestaateenTechniekGilde.Ditiseencarrouselvoormedewerkersindetech-niekdiebijwerkgeversindetechniekkunnenleren.Poortwachterscentra:EenandervoorbeeldvanregionaleinitiatievenishetconceptvanPoortwachterscentra(PWC).PWC’szijnnetwerkenvoorendoorwerkgeversmetalsdoelomwerknemersdiearbeidsongeschiktofwerkloosdreigenteraken,tebegeleidennaarwerkbijeenanderewerkgeverinderegio.Deoverheidondersteuntdezeinitiatievenmeteenbeperktestartsubsidie.Opditmomentzijn12PWC’sopgericht,waarvanaleenaantaldaadwerkelijkaanmatchingdoet.Terillustratie:PWCNoordHollandNoordheeftsindsdeoprichtingin2003meerdan1200mensenaanhetwerkgehoudenmetvanwerknaarwerktrajectenenre-integratietweedespoor.DaarbijwordtsamengewerktmethetmobiliteitscentrumindekopvanNoordHolland.Ineentientalandereregio’szitmenindeopstartfase.RecentonderzoekvanTNOconcludeertdatwerkgeversenwerknemersposi-tiefzijnoverdemogelijkhedenvandedienstverleningvanPWC’s.1Ruimtevoorpubliek-privatesamenwerking:Dehuidigesituatieopdearbeidsmarktvraagteromdekennisencompetentiesvanwerkgevers,uitvoeringsinstellingen,enprivatebemiddelingsorganisatiesnogbetertebundelen.Dekernvanpubliek-privatesamenwerking,isdatUWVwordtbetrokkenbijdeactiviteitenvóórhetdefinitieveontslagendatwerk-gevers/socialepartnerszoveelmogelijkbetrokkenblijvenindeperiodenáhetontslag.Veelisnualmogelijk.Zoinvesteertdebouw64miljoenomdegevolgenvandekredietcrisisvoordebouwsectorzoveelmogelijktebeperken.Methetplan«Bouwdoor,leerverder»beoogtdebouwdeinstroomvanjongerenoppeiltehoudenincombinatiemethetopleidenvanvolwassenen.DesocialepartnerswerkenhierbijsamenmetUWVWerkbedrijfenmetRandstadommedewerkersdieontslagenwordenoptevangen.Financieringvanhetplanvindtplaatsdooreenextraberoepopdereservesvanondermeerhetscholingsfonds.Bestaandemogelijk-hedeneninstrumentenkomenindezetijdenechterineenanderdaglichttestaan.Bestaandemogelijkhedenopditterreinwordenzoveelmogelijkuitgebouwdenbeterbekendgemaaktinonderlingesamenspraaktussenhetdepartement,desocialepartnersenUWV,teneinderuimtetegevenaanprivateinitiatieven.Voorallepartijenzalheldermoetenzijnwatvanelkaarkanwordenverwacht;wanneerkunnenwerkgeverseenberoepdoenophetUWVenwatmogenzedanvanhetUWVverwachten.DaarbijzaldesamenwerkingmetUWVefficiënterkunnenzijnnaarmatedemetontslagbedreigdewerknemersmeeringroepenenzovroegmogelijkwordenaangemeld.1Zie:«Hetregionaledomeinenhetfunctio-nerenvanPoortwachterscentra»,TNO,2009.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5612 DatbiedtUWVdemogelijkheiddebegeleidingbijdewerkgevertedoenendirectbegeleidingaantebiedenentematchenmetprivateinitiatieven.Eveneenszalduidelijkwordenaangegevenwelkemogelijkhedenerzijnomnaontslagsamenwerkingsverbandentecontinuerenofoptezetten;wanneerpasseninitiatievenvanuitsocialepartnersbinnenhetwettelijkekader.Maatwerkblijftuitgangspunt;eenblauwdrukvoorvoorwaardenvoorafsprakenisnietwenselijk.Welgeldenbepaaldeuitgangspunten.Privateinitiatievenzijnmeerkansrijkalsdesamenwerkinggestartisvanafhetmomentvanontslagaanzegging.OokzalhetUWVdeinitiatievenbeoordelenophunbijdrageaan«vanwerknaarwerk»begeleiding.DaarbijzalmedegeletwordenopdeinzetvanmiddelenuitsocialeplannenenO&Ofondsen,declusteringvangroepenwerknemersenhetgebruikvanbestaandewerkgeversstructuren.SocialepartnersenhetUWVkunneninoverlegkiezenvooractiviteitendieinhetkadervanre-integratiehetmeestkansrijkzijn.Ditzalpergevalverschillen.InsommigegevallenkanhetUWVpreventiefre-integratieinzetten(o.a.bemiddeling,jobhunting,vaardigheidstrainingen).Inanderegevallendraaithetvooralomhetuitvoerenvanafsprakeninsocialeplannen(outplacement,verlengdezoektermijnen,inzettenvanmiddelenuitO&O-fondsen).Daarbijkunnenooksectoraleenregionaleafsprakenwordengemaakt.Voorkleinerewerkgevers(MKB)biedtsamenwerkingdemogelijkheidtotclusteringvanwerknemersendaarbijoptimaalgebruiktemakenvanhetgroternetwerk.Ooknaontslagkunnenverschillendeinstrumentenwordeningezetomwerkzoekendennaarwerkteleiden.Devormzalperbedrijfofsectorverschillen.Eenmogelijkevormishetgebruikmakenvannulurencontracten.Dewerknemerheeftdannogeenbandmetdewerkgever.Dewerkgeverkaneenuitzendbureauinschakelenomdeex-werknemersnaaranderwerktebegeleiden.Ookkunnenwerk-geversbinneneensectoreensamenwerkingsverbandstartenomvakkennisindesectortebehouden.Dewerkgever,ofgroepvanwerkge-vers,geeftinsamenspraakmethetUWVinvullingaandebegeleidingnaaranderwerk.Voordeintensieverebetrokkenheidvandeex-werkgevernaontslaggeldtinbeginseleenperiodevanzesmaanden.Zoalsgezegd,devormwaarinpubliek-privatesamenwerkingplaatsvindenzalsterkverschillen.Omdemogelijkhedendieerzijnmeerteconcretiserenwordthierondereenfictiefvoorbeelduitgewerkt.Box:Mogelijkeuitwerkingvanpubliek-privatesamenwerkingEengrootbedrijf(2000werknemers)isgenoodzaakt200werknemersteontslaan.ViahetUWVwordteenaanvraagingediendvoorbedrijfseconomischontslagvoordegeselec-teerdewerknemers.NabinnenkomstvandeontslagvergunningisercontacttussenhetUWVenhetbedrijf.HetUWVbespreektmetdewerkgeverdeafsprakeninhetsociaalplanendeactiviteitenvanuithetmobiliteitscentrum.De200werknemerswordenopgenomeninhetbestandvanhetUWVenkrijgenviahetmobiliteitscentrumvacaturesdoorgespeeld.Hetmobiliteitscentrumlegtcontactmetwerkgeversindezelfdesectordievacatureshebben.Hetbedrijfheeftinhaarsociaalplanopgenomendatmetontslagbedreigdewerknemersbovenopdereguliereopzegtermijnnogeenhalfjaarzoektijdkrijgenvoordatontslagdaadwerkelijkplaatsvindt.Daarnaastiseenbedragvan€50.000gereserveerdvoordebegeleidingvandewerknemers.Hetbedrijfzetmetdezemiddeleneenuitzendbu-reauinomoutplacementterealiseren.Hetuitzendbureauparticipeertookinhetmobiliteitscentrum.Naafloopvandezoektermijnendeopzegtermijnblijktdater150werknemersaaneennieuwebaanzijngeholpen.Voor50werknemersisditnietgelukt.VoordeontslagenwerknemersontstaateenrechtopWW.Hetcontractmethetuitzendbureauwordtaange-houden.Hetuitzendbureauhelptdewerkzoekendebijhetzoekennaarvacaturesenbijhetschrijvenvansollicitatiebrieven.HetUWVgeeftviahetmobiliteitscentrumvacaturesdooraanhetuitzendbureauenverstrektdeuitkering.Periodiekiseroverlegtussenwerkgever,uitzendbureauenUWVofdegekozeninzetvoordewerklozennogvoldoendeis.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5613 Vooreentientalwerknemersblijktdatomscholingnaareenanderesectordemeesteffec-tieveroutenaaranderwerkis.Eenscholingstrajectvan4maandenwordtgefinancierdvoordehelftuithetO&Ofondsvandewerkgeverenvoordehelftdoordeoverheid.Zesmaandennaontslagblijktdat40werklozeneenbaanhebbengevonden(inclusief10buitendesector).Hetcontractmethetuitzendbureauwordtbeëindigd.Deresterende10werklozenwordenverderbegeleiddoordewerkcoachvanhetUWV.Socialepartnerszetteninophetoptimaalbenuttenvandemogelijkhedenommensenvanwerk-naar-werktebemiddelen.Zijonderschrijvendeaanpakviamobiliteitscentraendepubliek-privatesamenwerkinghierbij.VanuitdesectorenkunnenscholingsgeldenuitdeO&O-fondsenwordeningezet.Hetkabinetwileendeelvandeextramiddelenvoorproblemenopdearbeidsmarktinoverlegmetsocialepartnersbestedenaanhetbegeleidennaaranderwerk.FaciliterenvanscholingDatscholingeenbelangrijkmiddelisomdeinzetbaarheidvanmensentevergrotenendeovergangvandeenenaardeanderebaantevereenvou-digen,isduidelijk.Deprimaireverantwoordelijkheidendebatenvanscholingvanwerkendenligtbijwerknemersenwerkgeverszelf.Deover-heidstimuleertdescholingvanzowelwerkendenalswerklozenevenwelopverschillendemanieren.Werkendenenwerklozenkunnenhunstudie-kostenalsaftrekpostopvoerenvoordeinkomstenbelasting.Werkgeverskrijgenfiscalekortingwanneerzijstageplaatsenaanbieden,eenvoorma-ligewerklozeopleidentotstartkwalificatieniveauofhetEVC-trajectvanhunwerknemersfinancieren.Sinds1januari2009kunnenwerkgeverseenEVC-trajectbelastingvrijverstrekkenaanhunwerknemers.Bovendienhebbenallevolwassenendemogelijkheidomdeeltenemenaanhetregulieredoordeoverheidbekostigdeonderwijs.Tevensisdesubsidieregelinglerenenwerkenuitgebreidmetdedoel-groep«metwerkloosheidbedreigden»waardoorderegionalesamenwer-kingsverbandenlerenenwerkenookvoordezedoelgroepgebruikkunnenmakenvanderegeling.DaarnaastwordtingezetopextravoorlichtingomdebekendheidvandeWVA-startkwalificatietevergroten.Werkgeverskunneneenverminderingopdeloonbelastingkrijgenalszeeenwerklozezonderstartkwalificatieviaeenleerbaanopleidentotstartkwalificatie.Deafgelopenperiodeisvooralgeïnvesteerdomdeinzetvanscholings-instrumentenen-middelentevergemakkelijken.ErhebbengesprekkenplaatsgevondenmetROC’soverhuninzettenaanzienvanscholingvoormetontslagbedreigdenScholingvanuitwerkloosheid:HetUWVkannaastdeWW-uitkeringdekostenvanscholingvergoeden.Uitgangspunthierbijiseenselectieveenvraaggerichteinzet.Scholingiseffectiefalshetgerichtkanwordenopeentoekomstigebaan.Voordeeconomischecrisiswerdenopleidingenvan3maandengeachtmeesteffectieftezijn.Deeconomischesituatieisechterveranderd.Scholingvanmeerdan3maandenkanhierdooraanbelangeneffectiviteitwinnen.Ookisdevraagnaarpersoneelintekort-sectorennogsteedshoog.Debestaanderegelgevingbiedtreedsderuimtedittefaciliteren.HetUWVisgevraagdzoveelmogelijkgebruiktemakenvanbestaandemogelijkhedenenwaarnoodzakelijkdaareennadereinvullingaantegeven.Metde3maandentermijnkansoepelerwordenomgegaanalsersprakeisvaneenconcretevacaturevoorbetrok-kenenaafloopvandescholingofvaneenconcreetarbeidsmarktknelpunt(tekortberoep).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5614 Leerwerkloketten:Deleerwerklokettenverbeterendeaansluitingtussenonderwijsenarbeidsmarkt.In2009wordenbijde30LWI-plusvestigingen,waarookdemobiliteitscentraaangekoppeldzijn,leerwerklokettengecreëerdenstructureelgefinancierd.Daarnaastwordenvooreenbeterebereikbaarheid10leerwerklokettenbehoudenengefinancierd.EuropeesSociaalFonds:DaarnaastisnaardeinzetvanESF-middelengekeken.DeEuropeseCommissiesteltjaarlijkssubsidiesbeschikbaarvoordeverbeteringvandeinzetbaarheidvanverschillendegroepen.Inmaartkanvoormaximaal€150miljoenaangevraagdwordenvoorscho-ling(totmaximaalmbo-4niveau)vanlageropgeleidewerknemersenwerknemerszonderstartkwalificatie.O&Ofondsenkunnenmedenamensbedrijvendezesubsidieaanvragen.Inmaart2009komterbinnenhetESFeenmogelijkheidvanmaximaal€90miljoenbeschikbaarvoordere-integratievanwerkzoekenden.Omscholingssubsidievoormetontslagbedreigdewerknemers:Erkomtextraondersteuningvoorhetomscholenvanwerknemersdiemetontslagwordenbedreigd.Opdiemanierkanwerkloosheidwordenvoorkomenenwordenwerknemersvanbaannaarbaangeleid.Omwerkgeverstestimu-lerenwerknemersuiteenanderesectoraantenemenwordtdeomscho-linggesubsidieerd.Denieuwewerkgeverkaninaanmerkingkomenvooreensubsidievan50%vandescholingskostentotmaximaal€2500.Voor-waardevoordesubsidieisdathetgebruiktwordtvoorom-ofbijscholingmetalsresultaateencertificaatofdiploma.Ookisvereistdatdewerk-gevereenzelfdebedragvoorzijnrekeningneemt.Onderdezevoor-waardenontvangtdewerkgevereenvergoedingvoordekostenvanomscholing.Definanciëleverantwoordelijkheidvandenieuwewerkgeverzorgtervoordatscholinggekoppeldwordtaaneenconcretebaan.HetstaatdewerkgevervrijomeenberoeptedoenopdeO&O-fondsen.Deregelingrichtzichspecifiekopwerknemersmeteenregulierarbeidscon-tractdieeenontslagaanzegginghebbenontvangen.Defocusvanderegelingisdaarmeegerichtophetvoorkomenvanwerkloosheidennietophetsubsidiërenvanbestaandetransitiesopdearbeidsmarkt.Intotaalisvoordeomscholingsregelinginzowel2009alsin2010€35miljoenbeschikbaar,dezebedragenbetreffenmaximadieviaeenplafondinderegelingwordengeïmplementeerd.StimulerenEVC-trajectenbijontslag:Deoverstapnaaranderwerkkanwordenvergemakkelijktalsdewerknemerinzichtheeftinzijneigencapa-citeitenenditookkenbaarkanmakenaaneennieuwewerkgever.VoorwerknemerszonderstartkwalificatiekandeinzetvanEVC-trajectendecompetentieszichtbaarmaken.OmjuistvoordezekwetsbaregroepdeovergangnaarnieuwwerktefaciliterentrekthetkabinetextragelduitvoorEVC-trajecten.Alseenoudewerkgevereenwerknemerzonderstart-kwalificatieeenEVC-trajectlaatvolgenvergoedtdeoverheid50%vandekosten.HetUWVbeoordeeltdeaanvraagopeenaantalformelegronden.Dewerknemermoetmetontslagwordenbedreigd,geenstartkwalificatiehebbeneneencontractbijdewerkgeverhebben.OokmoethettrajectdooreenerkendeEVCopleiderwordenaangeboden.DeconcreteinzetvanextramiddelenvooromscholingenEVC-trajectenzalhetkabinetnaderafstemmenmetsocialepartners.KwetsbaregroepenopdearbeidsmarktSommigegroepenopdearbeidsmarktzullensnellergeraaktwordendoordeeconomischecrisis.Flexibelecontractenzijnvaakeenopstapnaarvastwerkmaarwerknemersmetflexibelecontractenverliezenookvaakalseerstehunbaanalsdeeconomieomslaat.Ouderewerknemersverliezennietzosnelhunbaan,maareenmaalontslagenvindenzedewegnaardeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5615 arbeidsmarktmeestalnietmeerterug.Werkgeverszullenmindersnelgeneigdzijnomwerkzoekendenmeteenafstandtotdearbeidsmarkt(allochtonen,arbeidsgehandicapten,langdurigwerklozen)indiensttenemen.Hetrisicooplangdurigeuitkeringsafhankelijkheidligtdaaromvoordezegroepenopdeloer.Indekomendetijdmoeteninspanningeneropgerichtzijnomjuistkwetsbaregroepenbeschikbaartehoudenvoordearbeidsmarktenwaarmogelijkzosnelmogelijktelatendoorstromennaareennieuwebaan.Bestaandeenadditioneleinstrumentenenbudgettenkunnendaareenbijdrageaanleveren.Socialepartnersbenadrukkendateenfocusophetvoorkomenvanwerk-loosheidniettenkostemaggaanvandegroepenmeteengrotereafstandtotdearbeidsmarkt.Socialepartnersindesectorenzullenzichvoordezegroepeninspannen.TevenswildeStichtingvandeArbeiddepositievanflexwerkersverbeteren.Ditdoorincao’safsprakentemakenoverscho-lingvoorflexwerkers,enoverhetnietlangervastleggenvaneenconcur-rentiebedingvoordezegroepen.HuidigewerklozenDeinstroomvaneengrootaantalnieuwewerklozenmaakthetlastigervoormensendienual(langdurig)werklooszijnomeenbaantevinden,zekeralserweinigbaanopeningenzijn.Bijdeinzetvanre-integratie-middelenzaldaaromnogsteedsgoedgekekenwordenwatdemeesteffectieveinzetis.Voorgoedbemiddelbarewerklozenishetnieteffectiefomeentrajectaantebieden.Ooknuzullenveelnieuwewerklozenbinneneenkortetijdeennieuwebaanvinden.Voorgroepenmeteengroteafstandtotdearbeidsmarktkanhetjuisteffectiefzijnommiddelenintezetten.Deuitvoeringkanhiervoorputtenuiteenheelscalaaaninstru-menten.Recentelijkzijndaardeloonkostensubsidiesenparticipatie-plaatsenaantoegevoegd.ArbeidsgehandicaptenIndeafgelopenperiodeheefthetkabinetverschillendemaatregelengenomengerichtophetverbeterenvandearbeidsmarktpositievanarbeidsgehandicapten.Hetgaatdanondermeeromdeinvoeringvandebrugbanenvoorherbeoordeelden.TevenszijnerdiverseverbeteringenindedienstverleningdoorUWVaanwerkgeversdiewajongersindienstwillennemen.EenaantalmaatregelendieopdeplanningstaanzijnhetwetsvoorstelWajong(vanaf1/1/10)endevoorgenomenpilotsWsw.Metsocialepartnerszijninoktober2008afsprakengemaaktoverdeaanpakvankwetsbaregroepenopdearbeidsmarkt.Daarinzijnwajongersenpersonendieminderdan35%arbeidsongeschiktspeciaalbenoemd.Niet-westerseallochtonenDewerkloosheidvanniet-westerseallochtonenisnietalleenhogerdanonderautochtonen(eind20089%onderallochtonen,3,2%onderautocht-onen)maarookrelatiefconjunctuurgevoeliger.Terillustratie,tussen2001en2005liepdewerkloosheidonderniet-westerseallochtonenopvan8%tot16%,tegenrespectievelijk3%en5%bijautochtonen.Dekwetsbarearbeidsmarktpositiekomtvoornamelijkvoortuitdesamenstellingvandegroepniet-westerseallochtonen:relatiefjong,ietslageropgeleid,vakerwerkzaamopflexibelecontractenengemiddeldeenslechterebeheersingvandeNederlandsetaal.Ookkandiscriminatieeenrolspelen.Inapril2008hebikuwKamerreedsgeïnformeerdovereenplanvanaanpakdiscriminatieopdearbeidsmarkt.Ondanksdatdearbeidsmarktpositievanniet-westerseallochtonentenopzichtevan10jaargeledenisverbeterd,isdeparticipatiegraadnoglaagenwerkloosheidnoghoog.DezegroepzalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5616 daaromextragevoeligzijnvoordegevolgenvandehuidigeeconomischecrisis.Gemeentenspeleneenbelangrijkerolbijhetbestrijdenvanwerk-loosheidonderjongerenenbijstandsgerechtigden,waaronderrelatiefveelallochtonen.Inburgeringstrajectenentaalonderwijskunnendearbeidsmarktpositievanniet-westerseallochtonenversterken.Geletopdehogejeugdwerkloosheidonderallochtonejongerenishetaanbiedenvanstageplekken,bestrijdenvanvoortijdigschoolverlatenenvoorlichtingoverberoepsmogelijkheden(zievolgendeparagraaf)vangrootbelangomdekansenvandezegroepjongerentevergroten.Daarnaastkanvoort-zettenvaneenwijkgerichteaanpakenhetleggenvanverbindingentussenverschillendetrajecten(scholing,inburgering,taalonderwijs)dekansenvanniet-westerseallochtonenopdearbeidsmarktopdelangetermijnbevorderen.Armoedeenschuldhulpverlening:Deeconomischecrisisendeoplopendewerkloosheidvormteenverhoogdrisicooparmoedeenhetgebruikvanschuldhulpverlening.Defocusvangemeentenmoetgerichtblijvenophetverhogenvandeparticipatie(endaarmeehetinkomen)enhetvoorkomenvansocialeuitsluiting.Gemeentenhebbeneenbelangrijkerolbijhetvoorkomenvanproblematischeschuldenenbijhetactiefwijzenvanmensenopdebeschikbarevoorzieningenvoorschuldhulpverlening,bijbijvoorbeelddeuitkeringsintake.Gemeentenhebbenverschillendefinancieringsbronnenvoorarmoedebestrijdingenschuldhulpverlening.Daarboventrekthetkabinetvoorschuldhulpverleningextramiddelenuit,€30miljoenin2009,€50miljoenin2010en€50miljoenin2011.JongerenopdearbeidsmarktIndekomendeperiodekomtereengroepjongerenvanschooldievoorheteerstdearbeidsmarktbetreedt.Hetrisicovaneensterkoplopendejeugdwerkloosheidvraagtomdringendemaatregelenvanhetkabinet.DestaatssecretarisvanSZWzalinsamenspraakmetdestaatssecretarisvanOCWendeministersvanWWIenJ&Gopkortetermijnkomenmeteenactieplan.Tenbehoevehiervanwordeninapriltweeexpertmeetingsgeorganiseerdmetbetrokkenenuithetveld.Ditactieplanwordtmetgemeentenensocialepartnersbesproken.Voordebestrijdingvanjeugdwerkloosheidstelthetkabinetin2009en2010extramiddelenbeschikbaar.Traditioneelisdewerkloosheidonderjongerenhogerdanonderdeheleberoepsbevolking.Jongerenhebbenvaaknoggeenbaanenzijnnogopzoeknaardemeestgeschiktewerkplek.Deoplopendewerkloosheidzalzichdaarom,netalsinhetverleden,ookdoorvertalennaardekansenvanjongeren.Tenopzichtevanhetverledenzijnerookkansen.Deomvangvandegroepjongereniskleiner,zekerinvergelijkingmethetaantalouderendatdearbeidsmarktverlaat.Jongerenhebbenbaatbijhetontstaanvandergelijkebaanopeningen.Dejongerenvannuzijndaar-naasthogeropgeleid.Naastderegulieredienstverleningwaarjongerewerkzoekendengebruikvankunnenmakenisereenaantalaanvullendemaatregelengerichtopdearbeidsmarktpositievanjongeren.Wetinvestereninjongeren(WIJ)HethoofddoelvanhetwetsvoorstelWIJisduurzamearbeidsparticipatievanjongereninregulierwerk.Ditisnodigomdateendeelvandejongerenopditmomentnietwerktennietnaarschoolgaat.Hetwetsvoor-stelverplichtgemeentenaanwerklozejongerentot27jaareenwerkleer-aanbodtedoen.Hetisaandejongereomhetwerkleeraanbodaantevragenendaaraanmeetewerken.VoorschoolverlatersmeteendiplomadatslechteperspectievenbiedtopdearbeidsmarktislangerdoorlerenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5617 eengoedeoptie.Ermoetbijallejongerendienietactiefzijneen«senseofurgency»ontstaandatmenopjongeleeftijdmoetwerkenen/oflerenomeentoekomstoptebouwen.IndehuidigeeconomischesituatieishetvangrootbelangdeWIJsnelintevoeren.DeWIJhelptteborgendatgemeentenjongerenhetaanboddoendatzijnodighebben.Bijeenaantrekkendeeconomiezijnjongerendaninstaatomsnelvolopmeetedraaien.BestrijdenvanvoortijdigschoolverlatenBeleidgerichtop(hetterugdringenvan)voortijdigschoolverlatenenjongerenlangeropschoolhoudenzalwordengeïntensiveerd.Zekerwanneerjongerengeschooldwordenvooroverschotsectoren.Goedevoorlichtingencampagnesdragenhieraanbij,ondermeeralshetgaatomberoepkeuzevoorlichtingvoorjongeren.Hetversterkenvanderegio-nalesamenwerkingophetterreinvanonderwijsenarbeidsmarktisvangrootbelang.DaarnaastzijngoedeafsprakenmetROC’soverhetopleidingsaanbodvanbelang.StaatssecretarisvanBijsterveldtvanOCWheeftdembo-instellingenopgeroepenomjongerendievanuitderegu-liere,initiëleopleidingenuitstromennaarsectorenwaar(tijdelijk)forsewerkloosheiddreigt,teverleidentothetvolgenvaneenvervolgopleiding.Ditvergrootdearbeidsmarktkansenoplangetermijn.AanbiedenvanstageplaatsenStageplaatsenzijneengoedemanieromjongerenenpotentiëlewerkge-versmetelkaarincontacttebrengen.Dejongeredoetervaringopenkanwellichtdoorstromennaareenregulierebaan.Ditvoorkomtdatdezejongereneventueelhunopleidingnietkunnenafronden.Ditgeldtookvoorjongerenmeteenbeperking.IndepraktijkblijktdatvoorveeljongerenhetlaagsteloonveelhogerligtdanhetrelevanteWMJL.Voorzoverdieruimteeris,kandiebenutwordenomdebaanmogelijkhedenvoorjongerentevergroten.Socialepartnerszienhetvoorkomenvanjeugdwerkloosheidalseenbelangrijkedoelstellingvoordekomendeperiode,juistookmethetoogopdelangeretermijn.IndeStichtingvandeArbeidisafgesprokendatiedereschoolverlaterdielangerdan3maandenthuisziteenstageplaatskrijgtaangeboden.Zomogelijkwordenafsprakengemaaktovereenvoortgezetdienstverbandnaafloopvandestage.Ookzullensocialepart-nerszichmaximaalinspannenomtevoorkomendatleerlingenhundiplomanietkunnenhalenomdateenstageplaatsontbreekt.TotbesluitDekomendetijdzalnieteenvoudigzijnvoorbedrijven,werknemersenwerklozen.Zijzullenmoetenlevenmetgroteonzekerheidenweinigperspectief.Hetbelangrijkstehouvastheeftmendaarbijaanelkaar.Hetbeëindigenvanvaaklangdurigearbeidsbetrekkingenonderdrukvandewegvallendevraagenproductieisvoorniemandeenvoudig.Vandaardatmethetvoorgaandewordtbeoogdomeengetraptesetaanmogelijk-hedentebiedenomopverantwoordewijzetekunnenbeslissenopwelkewijzemendeeerstkomendetijdkandoorkomen.Bedrijvenzullendaarafhankelijkvanhunsituatiegebruikvankunnenmaken.Doormiddelvaneenlandelijkdekkendnetwerkvanmobiliteitscentraendeextracapaciteitvoorderegulierewerkpleinenwordtingezetopeensnellebegeleidingvanwerkzoekendennaareennieuwebaan.Daarbijwordtruimtegecreëerdvoorprivateinitiatievenbijdebegeleidingvanmetontslagbedreigdewerknemers.VerschillendeinstrumentenkunnenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5618 daarbijwordeningezet(uitzendbureaus,nulurencontracten,sectoralebundeling,socialeplannen).Bestaandeenadditionelescholings-faciliteitenkunnenwordeningezetomdekansenopdearbeidsmarktvanwerknemersenwerkzoekendentevergroten.Tegelijkwordteeninstrumentgecreëerddiebedrijveninstaatstellenomdecontinuïteitvandebedrijvennoodzakelijkevakkennisenvakmanschaptereserverenzonderdathetbedrijfdevollearbeidskostendaarbijmoetdragen.Ditsteltbedrijveninstaatomzodradevraagweeraantrektdebedrijvigheidopteschalen.Omdekansenvanjongerenopdearbeids-markttevergrotenisdewetWIJeenbelangrijkeaanvulling.Werklozejongerenwordenhierdoorgeholpenaanofeenbaanofeenopleiding(ofcombinatievanbeide).Ookkomenextramiddelenbeschikbaarvoorhetverbeterenvandearbeidsmarktpositievanjongeren.Naastjongerenzulleninspanningeneropgerichtmoetenzijnomkwetsbaregroepenbeschikbaartehoudenvoordearbeidsmarktenwaarmogelijkzosnelmogelijknaarwerkteleiden.Binnenhetre-integratieproceszijnbestaandeinstrumentenenbudgettendaarvoorbeschikbaar.Tenslotte,omnieuweinitiatieventoteensuccestemakenishetvanbelangdatergeendrempelszijnominstrumententebenutten.Ookmoetenverschillendepartijenelkaarzientevinden.Ditprocesmagnietverhinderdwordendoor(onnodige)bureaucratischeofuitvoerings-technischebelemmeringen.Omdeenergie,demiddelenendeinstru-mentendiewordenvoorgesteldtoteensuccestemakenwordenenkelepersonenaangezochtdieonderverantwoordelijkheidvanonsmogelijkeproblemenbijdeuitvoeringsignalerenenhelpenoptelossen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XV,nr.5619