Eerste deals vijfde tranche Regio Deals

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 697Gebiedsgerichte economische perspectieven enRegionaal Economisch BeleidNr. 155 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 oktober 2024InleidingNederland is een prachtig land, een land om trots op te zijn. Mensenwillen hier fijn wonen, fijn werken en dus fijn leven. Het is belangrijk datdat in een stad kan, maar ook in een dorp(skern) en in het landelijk gebiedof in Caribisch Nederland. De inzet van het kabinet is dat alle mensen inNederland, ongeacht de regio waar ze wonen, fijn kunnen leven.Elke regio is uniek en kent haar eigen kansen en uitdagingen. De aanpakvan de Regio Deals sluit daar op aan. Om regionale opgaven daadkrachtigaan te pakken, is een aanpak vanuit, en dus passend bij, de regio leidend.Belangrijk is dat partijen in de regio vanuit de volle breedte, dus zowelondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, deverschillende overheidslagen, waterschappen, zorginstellingen met elkaaren met het rijk samenwerken aan deze opgaven.Regiodeals 5e tranche, eerste deelHierbij ontvangt u de eerste acht convenanten van de vijfde tranche. Tot31 oktober 2023 konden regio’s voorstellen indienen voor de vijfdetranche. Dit heeft geleid tot 29 voorstellen. In februari jl. zijn er22 voorstellen geselecteerd. De afgelopen maanden zijn deze22 voorstellen door alle betrokken partijen uitgewerkt tot nieuwe RegioDeal-convenanten. Vanuit rijkszijde is breed door de departementenmeegewerkt aan het opstellen van de convenanten. Afhankelijk van deopgaven die aangepakt worden in een Regio Deal hebben steeds twee ofmeerdere collega-bewindspersonen meegetekend en zullen de departe-menten ook actief betrokken zijn bij de uitvoering. Met deze brief bied ik ualvast de eerste acht nieuwe Regio Deals van de vijfde tranche aan.Hierdoor kan men snel aan de slag met alle afgesproken werkzaamheden. kst-29697-155ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1551 Dit najaar zijn de overige veertien Regio Deals gereed. Ook die zal ik danaan uw Kamer toesturen.Elke regio en dus ook elk convenant van elke Regio Deal bevat zijn eigenkenmerken aansluitend bij de opgaven van het gebied. In de bijlage vandeze brief treft u naast de convenanten ook een korte toelichting per RegioDeal aan. In de uitgebreide convenanten staat per deal vermeld, welkepartijen betrokken zijn, welke bedragen ermee gemoeid zijn en aan welkeprogrammalijnen er wordt gewerkt.VervolgVoor het einde van het jaar ontvangen de betreffende regio’s waarmeeeen Regio Deals is gesloten, een beschikking van de Specifieke Uitkering(SPUK) of in Caribisch Nederland van de Bijzondere Uitkering. Tijdens eenjaarlijks rijk-regio overleg bespreken de partijen de voortgang enuitvoering van elke Regio Deal. Daarnaast worden momenten vooruitwisseling tussen regio’s en onderling leren gefaciliteerd. Ik informeeruw Kamer periodiek over de voortgang van deze nieuwe en de al lopendeRegio Deals.Tot slotNet als met de lopende Regio Deals willen we ook met deze nieuwe RegioDeals invulling geven aan het beter leven, wonen en werken van inwonersen ondernemers. Samen met de regio’s bouwen we aan een samenlevingwaar mensen zich thuis voelen en klaar zijn voor de toekomst. Samenbouwen we aan gemeenschapszin, bestaanszekerheid en leefbaarheid. Ikkijk ernaar uit om de samenwerking met deze regio’s verder te ontwik-kelen tijdens de uitvoering van de Regio Deals. Daarnaast zie ik uit naar degoede ervaringen en lessen die we gezamenlijk leren om de kwaliteit vanleven, wonen en werken (brede welvaart) in deze regio’s te vergroten. Hetis belangrijk dat we werk maken van sterke regio’s en dit vraagt omstructurele aandacht en investeringen. Het Kabinet heeft daarom in hetregeerprogramma opgenomen om met provincies en regio’s toe tewerken naar regionale investeringsagenda’s in vervolg op en insamenhang met de NOVEX-aanpak en de Regio Deals.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. KeijzerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1552 KORTE BESCHRIJVING EERSTE 8 AFGESLOTEN REGIO DEALSVIJFDE TRANCHEGroningen-Noord IIGroningen-Noord is een van de twintig stedelijke focusgebieden in hetNationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid1. Het gebied kent eenhoge structurele werkloosheid, intergenerationele armoede en eenstapeling van sociale problematiek. De wijken en buurten kennen eenhogere onveiligheid, ondermijning, en lagere kwaliteit van de fysiekeleefomgeving dan elders in de stad. Niet alle inwoners van Groningen-Noord doen mee aan de samenleving. Zo is het vertrouwen in de lokaleoverheid laag, ervaart men minder eigen regie en sociale steun en wordtde omgeving minder gewaardeerd. De Regio Deal Groningen Noord IIondersteunt inwoners door te zorgen voor meer betaalde banen,bijvoorbeeld door het opzetten en uitbouwen van de wijkbedrijven. Perbuurt of wijk wordt een sterk netwerk van buddy’s opgezet, waarmeedeelnemers samen met een buddy, maatschappelijke organisaties engemeente werken aan (armoede)problemen die de meeste stressveroorzaken. Daarnaast wordt (digitale) onveiligheid aangepakt, bijvoor-beeld door een regionale aanpak te combineren met een gebiedsgerichtestratenaanpak op plekken waar dit hard nodig is. De ontwikkeling vankinderen en jongeren heeft specifieke aandacht door met het basison-derwijs en de kinderopvang te werken aan preventie en vroegsignalering.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Groningen-Noord II is € 10 miljoen.StedendriehoekDe Regio Stedendriehoek (Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Heerde,Lochem, Voorst en Zutphen) is bekend om haar centrale ligging, uitste-kende bereikbaarheid en kortste afstand tot hoge kwaliteit van ruimte énopenbaar groen. De regio is aangeduid als regio voor een schaalsprongwaarvoor afspraken zijn gemaakt voor 24.000 nieuwe woningen tot 2030.Daarbij is er een flinke verduurzamingsopgave in de bestaande woning-voorraad. Oftewel, de regio staat voor de uitdaging om haar huidigebalans en brede welvaart te behouden.De Regio Deal richt zich op oplossingen voor de druk op ruimte enklimaat, de potentiële kwetsbaarheid van de economie en het behoudenvan leefbaarheid in de hele regio. Zo wordt er gewerkt aan een kennisin-stituut voor circulair en bio-based bouwen en aan energiehubs voor eenduurzaam energiesysteem. Er wordt ingezet op initiatieven voor groen-blauwe dooradering en toekomstgerichte landbouw. De deal biedt ookondersteuning aan mkb-bedrijven bij hun transitie naar een duurzame endigitale toekomst. De sociale cohesie wordt versterkt door initiatieven testimuleren die cultureel aanbod uitbreiden en de ontwikkeling vanmultifunctionele hubs die voorzieningen beter toegankelijk maken. Dezeaanpak zorgt voor een merkbare verbetering van de leefomgeving, biedteconomische kansen en versterkt de gemeenschap voor de inwoners vande Regio Stedendriehoek.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Stedendriehoek is € 20 miljoen.Zwolle IIBinnen Regio Zwolle werken 22 gemeenten binnen vier provincies samenmet onderwijs, ondernemers(vertegenwoordigers) en maatschappelijkepartners. Dit is een regio met forse groeiopgaven in woningen enwerkgelegenheid. De uitdaging schuilt in het regisseren van de groei:passend bij de regio en zo dat de hele regio telt. Waarde wordt gehecht1Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid | Rapport | Rijksoverheid.nlBIJLAGE:Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1553 aan de mogelijkheid om een leven lang te ontwikkelen, waarbij het naasttheoretische scholing ook gaat om het opdoen van vaardigheden. RegioZwolle is een regio met veel mkb-bedrijven en familiebedrijven, diegeconfronteerd worden met een stapeling van transities, waarop zij veelalniet alleen kunnen acteren. Dit vraagt om toekomstgerichte innovatiesti-mulering. In deze regio kunnen ondernemers met hulp van de Regio Dealregie nemen bij het oppakken van vraagstukken rondom innovaties,transities en leven lang ontwikkelen. Verder wordt gebouwd aan eenklimaat adaptieve en natuur inclusieve omgeving waarin optimaal wordtomgegaan met water en hitte. Daartoe streeft de regio o.a. naar natuurinclusieve inrichting van bedrijventerreinen, tenminste jaarlijks één extrabuitenruimte in elke gemeente groen ingericht en samenwerking tussenzorginstanties om méér zorg te verlenen met dezelfde arbeidsintensiviteit.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Zwolle II is € 30 miljoen.Achterhoek IIDe regio Achterhoek is een innovatieve regio, met veel familiebedrijvenen sterke sociale cohesie. Toch staat de brede welvaart in de regio onderdruk door versnelde vergrijzing en ontgroening, grote opgaven in hetlandelijk gebied, krapte op de arbeidsmarkt en een rem op de groei vanhet MKB, mede veroorzaakt door slechte bereikbaarheid en woningtekort.Deze Regio Deal zet in op leefbare gemeenschappen, een toekomstbe-stendige arbeidsmarkt en een duurzame economie. Met deze Regio Dealblijft de gezondheidszorg voor inwoners op peil en wordt de nabijheid vanzorg via zorgcorporaties behouden. Deze Regio Deal pakt vervoersar-moede aan zodat meer inwoners gebruik kunnen maken van een fijnmazigvervoerssysteem, waaronder deelvervoer. Op deze manier blijvenvoorzieningen, sociale omgeving en werkplek bereikbaar. Vacaturesworden beter vervuld doordat inwoners zich via omscholing brederontwikkelen en hun talenten inzetten in tekortsectoren. De regioAchterhoek maakt een innovatieslag met vezelteelt, biobased bouwen enenergyhubs op bedrijventerreinen. Vernieuwende woningbouwconceptenen kleinschalige bouwprojecten zorgen ervoor dat inwoners kunnenblijven wonen op de plek waar ze van houden.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Achterhoek II is € 25 miljoen.Drechtsteden-Gorinchem IIDe regio Drechtsteden-Gorinchem staat bekend om haar innovatie,technologie en toepassingen in de (maritieme) maakindustrie. Een kwartvan de beroepsbevolking werkt in deze sector. De brede welvaart van deregio staat onder druk. Internationale concurrentie maakt de economiekwetsbaar. De regio vormt een kruispunt van wegen, water en spoor, watdruk oplevert op een gezonde leefomgeving. De gezondheid van inwonersis kwetsbaar. De Regio Deal richt zich op het vergroten van de bestaansze-kerheid, kansengelijkheid en gezondheid van inwoners, het fysiekverbinden van de oevers en het stimuleren van verduurzaming van descheepvaart. Met de Regio Deal wordt onder andere een regionaalscholingsfonds opgericht voor werkenden en werkzoekenden naar banenin de belangrijkste kraptesectoren. Ook worden oevers groen ingericht entoegankelijk gemaakt met wandel- en fietsroutes en wordt een volgendestap gezet naar een duurzamere scheepvaart met de ontwikkeling van eenlaadpunt voor de binnenvaart en een zero emissie containerschip.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem II is€ 25 miljoen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1554 West-BrabantHet landschap, de vruchtbare bodem, de watersystemen en de biodiver-siteit van West-Brabant hebben een rijke historie waarin de gemeenschapzich gezamenlijk sterk heeft gemaakt voor het bewerken van hun grondvoor voedsel en plantaardige grondstoffen. Evenwel staan deze kernkwali-teiten onder druk, waarvoor een transitie nodig is. Bovendien staanmensen er tegenwoordig vaker zelf voor en zijn er minder ondersteu-nende gemeenschappen. Ook de dubbele vergrijzing in de regio zorgtvoor uitdagingen.De Regio Deal richt zich op het versterken van veerkracht en zelfred-zaamheid van mensen, het verbeteren van de sociale en fysieke leefomge-vingskwaliteit en het vergroten van het innovatievermogen in deplantaardige economie. Rode draad vormt de aanpak «energie vanonderop», waarin het initiatief van inwoners en bedrijven kracht bij wordtgezet. Met de Regio Deal wordt technologie gebruikt om werk aan tepassen aan de mens, worden ketens verkort zodat de inwoners enbedrijven zelf kiezen voor producten van eigen (gezonde) bodem. Ookworden broedplaatsen gecreëerd om te werken aan duurzame plant-aardige innovaties.De Rijksbijdrage voor Regio Deal West-Brabant is € 15 miljoen.Noord-Limburg IIDe Regio Noord-Limburg is een grensregio die naast de stad Venlo eengroot buitengebied en veel kernen rijk is. Het is een gebied met een sterkeagrarische sector, maakindustrie, zorg, recreatie en internationalelogistiek. De regio scoort hoog op de lijst van regio’s met een snelafnemende beroepsbevolking. De Regio Deal zet in op de transitie richtingeen duurzame voedselproductie en -economie en wil daarvoor talent vanjongeren en nieuwkomers voor de regio optimaal benutten. Daarnaast zetde regio in op vitale gemeenschappen waarin mensen gezond kunnenleven, voor elkaar zorgen en waarin ondermijning geen kans krijgt. Met deRegio Deal wordt talent gebonden aan de regio door de ontwikkeling vaneen goede kennisinfrastructuur met regionale diploma- en baangarantie.Naast opleidingen worden ook testfaciliteiten voor innovatieve teeltpro-cessen gefaciliteerd. Daarnaast wordt ingezet op gezondheid en op lokaleinitiatieven die faciliteiten en zorg toegankelijk houden. De aanpak op hettegengaan van ondermijnende criminaliteit kent naast een repressieveook een preventieve benadering over de (lands)grens heen.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Noord-Limburg II is € 10 miljoen.SabaVoor de inwoners op Saba zijn de ontwikkel- en scholingsmogelijkhedenop het eiland zeer beperkt. Met de Regio Deal wil Saba zich richten opduurzame economische groei, door het vergroten van het onderwijs- enontwikkelmogelijkheden voor bewoners van Saba, met een focus op dekwetsbare wijk St. Johns. De inzet is om een laagdrempelige en multifunc-tionele wijklocatie, het Saba Enrichment Center, te realiseren. Deze wordtgerealiseerd in de wijk St. Johns die daarmee ook een impuls krijgt najaren lange onderontwikkeling als gevolg van overlast van de vuilver-branding. Behalve scholings- en ontwikkeltrajecten, worden vanuit ditcentrum initiatieven opgezet om een gezonde levensstijl te bevorderen,onder andere door sport. Ook realiseert het centrum werkplekken voormensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zodat meer mensen uit dezedoelgroep deelnemen aan het arbeidsproces of zicht krijgen daarop.Daarnaast wordt vanuit het centrum de sociale cohesie versterkt doorbijvoorbeeld culturele evenementen te organiseren.De Rijksbijdrage voor Regio Deal Saba is € 5 miljoen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 697, nr. 1555